Đánh Giá Hoạt Tính Chống Oxi Hóa Các Dịch Chiết Từ Lá Chùm Ngây Nhằm Ứng Dụng Trong Mỹ Phẩm

Đồ án nghiên cứu tốt nghiệp đánh giá hoạt tính chống oxi hóa các dịch chiết từ lá chùm ngây nhằm ứng dụng trong mỹ, áp dụng công nghệ tiên tiến, tối ưu giải pháp kỹ thuật cho bài

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Nữ
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Phương Anh
• Trường học: Trường Đại Học Nha Trang
• Chuyên ngành: Công Nghệ Thực Phẩm
• Đề tài: Đánh Giá Hoạt Tính Chống Oxi Hóa Từ Dịch Chiết Lá Chùm Ngây Trong Mỹ Phẩm
• Loại tài liệu: Đồ Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Khánh Hòa

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ CÂY CHÙM NGÂY
• 1.2. THÀNH PHẦN HÓA HỌC TRONG CÂY CHÙM NGÂY
• 1.3. TỔNG QUAN VỀ CHẤT CHỐNG OXI HÓA CÓ TRONG LÁ CHÙM NGÂY
• 1.4. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 2.2. CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.3. HÓA CHẤT VÀ THIẾT BỊ
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hoạt tính chống oxy hóa từ dịch chiết lá chùm ngây

Cây chùm ngây, hay còn gọi là Moringa Oleifera, đã được biết đến với nhiều lợi ích sức khỏe. Hoạt tính chống oxy hóa từ dịch chiết lá chùm ngây đang thu hút sự chú ý trong ngành mỹ phẩm. Nghiên cứu cho thấy rằng các hợp chất như polyphenol và flavonoid trong lá chùm ngây có khả năng bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do. Điều này không chỉ giúp cải thiện sức khỏe mà còn mang lại giá trị cho các sản phẩm làm đẹp.

1.1. Nguồn gốc và phân bố của cây chùm ngây

Cây chùm ngây có nguồn gốc từ Ấn Độ và hiện được trồng rộng rãi ở nhiều quốc gia. Sự phổ biến của nó không chỉ do giá trị dinh dưỡng mà còn nhờ vào các hợp chất chống oxy hóa có trong lá. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng chùm ngây có thể phát triển tốt trong điều kiện khí hậu nhiệt đới, mang lại lợi ích cho sức khỏe con người.

1.2. Thành phần hóa học trong lá chùm ngây

Lá chùm ngây chứa nhiều hợp chất quý như quercetin, keampferol và polyphenol. Những hợp chất này có tác dụng chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương. Nghiên cứu cho thấy hàm lượng polyphenol trong lá chùm ngây có thể cao gấp nhiều lần so với các loại thực vật khác, làm cho nó trở thành nguồn nguyên liệu quý giá trong mỹ phẩm.

II. Vấn đề và thách thức trong việc ứng dụng dịch chiết lá chùm ngây

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc ứng dụng dịch chiết lá chùm ngây trong mỹ phẩm vẫn gặp phải một số thách thức. Một trong những vấn đề chính là việc đảm bảo chất lượng và độ ổn định của các hợp chất chống oxy hóa trong sản phẩm. Ngoài ra, cần có các nghiên cứu sâu hơn để xác định liều lượng và cách sử dụng hiệu quả nhất.

2.1. Khó khăn trong việc chiết xuất và bảo quản

Quá trình chiết xuất các hợp chất từ lá chùm ngây có thể gặp khó khăn do tính chất dễ bị phân hủy của các hợp chất này. Việc bảo quản dịch chiết cũng cần được chú ý để duy trì hoạt tính chống oxy hóa. Các phương pháp chiết xuất hiện đại như siêu âm hoặc áp suất cao có thể giúp cải thiện hiệu suất chiết xuất.

2.2. Đánh giá hiệu quả và an toàn của sản phẩm

Để đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng, các sản phẩm chứa dịch chiết lá chùm ngây cần được kiểm tra kỹ lưỡng về hiệu quả và độ an toàn. Các nghiên cứu lâm sàng cần thiết để xác định tác động của các hợp chất này trên da và sức khỏe tổng thể.

III. Phương pháp nghiên cứu hoạt tính chống oxy hóa từ lá chùm ngây

Nghiên cứu hoạt tính chống oxy hóa từ dịch chiết lá chùm ngây thường sử dụng các phương pháp như đo khả năng khử sắt (FRAP) và khả năng bắt gốc tự do (DPPH). Những phương pháp này giúp đánh giá hiệu quả của các hợp chất trong việc bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do oxy hóa.

3.1. Quy trình thu nhận dịch chiết

Quy trình thu nhận dịch chiết từ lá chùm ngây bao gồm các bước như làm khô, nghiền và chiết xuất bằng dung môi hydroalcolic. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng dung môi ethanol và methanol mang lại hiệu suất chiết xuất cao nhất cho các hợp chất chống oxy hóa.

3.2. Phân tích hoạt tính chống oxy hóa

Các phương pháp phân tích như DPPH và FRAP được sử dụng để đánh giá hoạt tính chống oxy hóa của dịch chiết. Kết quả cho thấy dịch chiết từ lá chùm ngây có khả năng bắt gốc tự do mạnh mẽ, cho thấy tiềm năng ứng dụng trong mỹ phẩm.

IV. Ứng dụng thực tiễn của dịch chiết lá chùm ngây trong mỹ phẩm

Dịch chiết lá chùm ngây đang được ứng dụng rộng rãi trong ngành mỹ phẩm nhờ vào hoạt tính chống oxy hóa và khả năng bảo vệ da. Các sản phẩm như kem dưỡng da, serum và mặt nạ chứa dịch chiết này đang ngày càng phổ biến. Chúng không chỉ giúp cải thiện tình trạng da mà còn mang lại cảm giác an toàn cho người sử dụng.

4.1. Sản phẩm mỹ phẩm chứa dịch chiết chùm ngây

Nhiều thương hiệu mỹ phẩm đã bắt đầu sử dụng dịch chiết lá chùm ngây trong các sản phẩm của họ. Những sản phẩm này thường được quảng cáo với khả năng chống lão hóa và làm sáng da, thu hút sự quan tâm của người tiêu dùng.

4.2. Lợi ích cho sức khỏe và sắc đẹp

Sử dụng sản phẩm chứa dịch chiết lá chùm ngây không chỉ giúp cải thiện tình trạng da mà còn cung cấp các dưỡng chất cần thiết cho sức khỏe. Các hợp chất chống oxy hóa trong lá chùm ngây giúp bảo vệ da khỏi tác hại của môi trường và lão hóa sớm.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về chùm ngây trong mỹ phẩm

Nghiên cứu về hoạt tính chống oxy hóa từ dịch chiết lá chùm ngây mở ra nhiều cơ hội cho ngành mỹ phẩm. Với tiềm năng lớn từ các hợp chất tự nhiên, việc phát triển sản phẩm an toàn và hiệu quả từ chùm ngây sẽ là xu hướng trong tương lai. Cần tiếp tục nghiên cứu để tối ưu hóa quy trình chiết xuất và ứng dụng các hợp chất này trong sản phẩm.

5.1. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình chiết xuất và xác định các hợp chất có hoạt tính cao nhất. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả của sản phẩm và mở rộng ứng dụng trong ngành mỹ phẩm.

5.2. Tương lai của sản phẩm mỹ phẩm tự nhiên

Với xu hướng tiêu dùng ngày càng tăng về sản phẩm tự nhiên, dịch chiết lá chùm ngây có thể trở thành một thành phần chủ đạo trong mỹ phẩm. Sự kết hợp giữa khoa học và thiên nhiên sẽ mang lại những sản phẩm an toàn và hiệu quả cho người tiêu dùng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1. TỔNG QUAN VỀ CÂY CHÙM NGÂY 1. Tổng quan về nguồn gốc và phân bố của cây chùm ngây [3, 4] Cây chùm ngây hay còn gọi là ba đậu dại, tên khoa học là Moringa Oleifera Lam hay M. Pterygosperma thuộc họ Moringaceae.

Trong tiếng Anh, cây chùm ngây có rất nhiều tên gọi khác nhau như là cây cải ngựa (Horseradish tree; do rễ non của chúng có vị của cây cải ngựa), cây dùi trống (Drumstick tree; do quả của chúng giống như dùi trống), Behen, Indian Horseradish, Noix de Bahen. Đối với các nhà Phật học thì cây chùm ngây được gọi là cây Độ Sinh (Tree of life), còn theo các nhà khoa học dựa vào nguồn dinh dưỡng quý hiếm có trong cây chùm ngây đã đặt tên cho nó là cây thần diệu (Miracle tree). [12,16] Cây chùm ngây có nguồn gốc từ Hy Mã Lạp Sơn, phía Đông Bắc Ấn Độ, Bangladesh, Afghanistan, và Pakistan. Chùm ngây được phát hiện và sử dụng trên 4000 năm, ngày nay nó được trồng rộng rãi ở Châu Phi, Trung Mỹ, Nam Mỹ, Đông Nam Á, Sri Lanka, Ấn Độ, Mexico, Malabar, Malaysia và Philippines.

Ở Việt Nam, cây chùm ngây được phát hiện mọc hoang dại và lâu đời như Thanh Hóa, Ninh Thuận, Bình Thuận, An Giang, Phú Quốc. Trước đây cây chùm ngây rất ít được chú ý, đa phần người dân thường trồng để làm hàng rào, chỉ trong vài chục năm trở lại đây, khi các nhà nghiên cứu nhận thấy cây chùm ngây có nhiều dưỡng chất có tác dụng đặc biệt đối với sức khỏe cây chùm ngây mới được quan tâm rộng rãi. Tổng quan về chùm ngây Chùm ngây thuộc dạng cây thân gỗ cao tới vài chục mét, Lá chùm ngây có dạng lá kép có hình lông chim dài khoảng 30–60 cm, có nhiều phân nhánh nhỏ, lá có dạng chét hình trứng được mọc đối xứng. Hoa của chùm ngây màu trắng nhìn sơ qua hơi giống hoa đậu, mọc thành chùm ở nách lá hay ngọn cành, có mùi thơm, cuống hoa dài từ 1-2 cm.

Cụm hoa năm cánh mọc đối diện có màu trắng hơi vàng, mọc không đều, có gân mỏng, có dạng thìa, mặt trong ở dưới cánh hoa có nhiều lông. 3 Downloaded by NUOC LOC (nuocloc.com) lOMoARcPSD|38896048 Quả chùm ngây thuộc quả nang treo, dài từ 30-120 cm, ngang 2 cm, có 3 cạnh, quả có nhiều rãnh dọc, chỗ có chứa hạt hơi gồ lên, quả non có màu xanh đậm, khi già có màu nâu xám, thường được thu hoạch vào khoảng tháng 3 hoặc tháng 4, mỗi quả chứa khoảng 26 hạt. Hạt chùm ngây hình tròn có đường kính khoảng 1cm, hạt non có màu xanh, hạt già có màu nâu đến đen nhưng thỉnh thoảng cũng có màu trắng nếu hạt nhân bên trong thấp, vỏ hạt có 3 cạnh với mỗi cạnh có một lớp màng mỏng trắng bao xung quanh. THÀNH PHẦN HÓA HỌC TRONG CÂY CHÙM NGÂY [16] Cây chùm ngây nhanh chóng thu hút được sự chú ý của các nhà khoa học bởi thành phần dinh dưỡng và là nguồn tạo ra lượng lớn calo với chi phí thấp.

Nó được sử dụng như một loại thực phẩm dùng để bổ sung dinh dưỡng đã được các nhà dược phẩm chứng minh. Toàn bộ cây đều có giá trị hữu ích từ rễ, thân, lá, hoa, cành đều có chứa nhiều chất dinh dưỡng, chất chống oxi hóa và các thành phần dược liệu, theo nghiên cứu chỉ ra rằng, chùm ngây có khả năng kháng khuẩn, chống viêm, chống ung thư, hạ đường huyết, hạ các thành phần lipid có trong máu và các hoạt động sinh học khác. Thành phần hóa học có trong lá chùm ngây Trong cây chùm ngây thì lá cây được biết đến là một bộ phận chứa nhiều dinh dưỡng nhất của cây và không có bất kỳ phản ứng phụ nào khi sử dụng, đặc biệt là lá chùm ngây còn có thể sử dụng ở mọi lứa tuổi kể cả trẻ sơ sinh, tuy nhiên phụ nữ mang thai thì không nên sử dụng lá chùm ngây vì có nguy cơ xảy thai cao. Theo các nhà nghiên cứu cho thấy lá cây chùm ngây có nguồn dinh dưỡng cao như protein, acid amine, khoáng chất, carbohydrate, vitamin và acid hữu cơ.

Ngoài ra trong lá chùm ngây còn chứa nhiều hoạt chất quý hiếm như quercetin, keampferol, niarizin, tannin, hexadecanoid acid, phytol, flavonoid, polyphenol, rutin. Theo nghiên cứu của Đại học Johns Hopkins, Mỹ cho biết chùm ngây có chứa đến 18 trên tổng số 22 acid amine cần thiết cho cơ thể, lá chùm ngây chứa nhiều vitamin và muối khoáng có ích với hàm lượng rất cao. Lá chùm ngây còn có rất nhiều tác dụng về mặt dược lý như kháng khuẩn, chống viêm, chống oxi hóa, bổ sung dinh dưỡng cho người suy dinh dưỡng, hạ huyết áp, hạ đường huyết, chống khối u. 4 Downloaded by NUOC LOC (nuocloc.com) lOMoARcPSD|38896048 [12] Bảng so sánh thành phần dinh dưỡng có trong 100 g lá chùm ngây tươi so với các thực phẩm khác: Bảng 1.

Bảng so sánh thành phần dinh dưỡng có trong lá chùm ngây Thành phần dinh Mẫu so sánh (100 g) dưỡng Vitamin A Cao gấp 4 lần so với cà rốt và 13 lần so với rau bina Vitamin C Cao gấp 7 lần so với cam Vitamin B Cao gấp 4 lần so với thịt nhím Vitamin B3 Cao gấp 50 lần so với đậu phộng Vitamin E Cao gấp 6 lần so với dầu hạt cải Canxi Cao gấp 4 lần so với sữa Magie Cao gấp 36 lần so với trứng Kali Cao gấp 63 lần so với sữa và 3 lần so với chuối Sắt Cao gấp 25 lần so với rau bina Protein Cao gấp 2 lần so với sữa polyphenol Cao gấp 8 lần so với rượu vang Amino acid Cao gấp 2 lần so với giấm đen Cao gấp 30 lần so với gạo lứt và 4 lần so với trà R-amino acid GABA chlorophyll Cao gấp 4 lần so với lúa mỳ. Thành phần hóa học có trong hạt chùm ngây Hạt chùm ngây được sử dụng rộng rãi ở các nước như Lào, Campuchia, Thái Lan, Ấn Độ. nhờ vào các thành phần dược tính và thành phần dinh dưỡng có trong hạt chùm ngây cao. Thành phần dược tính có trong hạt chùm ngây rất đa dạng, có khả năng chống oxi hóa, giảm cân, bảo vệ hệ tim mạch, tăng lưu thông máu, chống ung thư, giảm tiểu đường, ngăn ngừa khối u, viêm loét, thiếu vitamin, tăng cường hệ miễn dịch.

Do đó hạt chùm ngây cũng được ưa chuộng và được các nhà khoa học đặc biệt quan tâm nghiên cứu. Theo các nhà nghiên cứu cho thấy trong hạt chùm ngây có chứa nhiều thành phần hóa học như sau: 5 Downloaded by NUOC LOC (nuocloc.com) lOMoARcPSD|38896048 - 18 loại acid amine - 8 loại khoáng chất như: sắt, kẽm, canxi, mangan, magie, photpho, kali, natri - 7 loại vitamin như: vitamin A, vitamin C, vitamin B1, B3, B5, B6, B9 - Nhiều hợp chất chống oxi hóa như: zeatin, alpha-sitosterol, quercetin, caffeoylquinic acid, kaempferol. - Hạt chùm ngây chứa 42% (w/w) là dầu rất giàu chất chống oxy hóa như oleic acid. TỔNG QUAN VỀ CHẤT CHỐNG OXI HÓA CÓ TRONG LÁ CHÙM NGÂY Chất chống oxi hóa là một loại chất giúp ngăn chặn hoặc làm chậm quá trình oxi hóa các chất khác.

Quá trình oxi hóa là một phản ứng hóa học, là sự vận chuyển các điện tử hoặc nguyên tử hydro từ một chất đến một tác nhân oxi hóa. Quá trình oxi hóa liên quan đến việc tạo ra các gốc tự do sinh ra phản ứng di truyền phá hủy các tế bào sinh vật, làm tổn thương hoặc làm chết tế bào. Chất chống oxi hóa có nhiệm vụ chấm dứt chuỗi phản ứng oxi hóa này bằng cách khử đi các gốc tự do trung gian, kìm hãm sự oxi hóa bằng cách oxi hóa chúng. Tác nhân chống oxi hóa thường được khử như thiol, ascorbic acid hay polyphenol.

- Polyphenol: Polyphenol còn được gọi là polyhydroxyphenols, polyphenol hiện tồn tại rất nhiều phân tử khác nhau, số lượng và đặc điểm của các cấu trúc phenol cũng phụ thuộc vào đặc tính vật lý, sinh hóa của các lớp phenol. Polyphenol xuất hiện nhiều ở trong rau, củ, quả. Các hợp chất polyphenols có khả năng làm chậm quá trình oxi hóa, khi polyphenol vào cơ thể người sẽ ức chế ngay quá trình oxi hóa bằng cách làm cản trở các phản ứng oxi hóa trong cơ thể, từ đó ức chế sự oxi hóa của lipid. Polyphenol có cấu trúc như một cái phễu lọc tia UV (Hình 1.1), giúp cho tế bào chống lại được sự phá hoại của tia cực tím, hơn thế nữa chức năng chính của 6 Downloaded by NUOC LOC (nuocloc.com) lOMoARcPSD|38896048 polyphenol đã được chứng minh là để bảo vệ lá cây khỏi bị hư hại bởi các gốc tự do thông qua hoạt động chống oxi hóa của chúng.

(Baldisserotto et al. [11], 2018) Cơ chế kháng oxi hóa của các chất phenol: Vô hoạt các gốc tự do, tạo phức dạng chelat với các ion Fe2+ và Cu2+ , kìm hãm enzyme có khả năng xúc tác các phản ứng tạo gốc tự do như xanthine oxydase, hoạt động hiệp đồng với các chất chống oxi hóa khác Hình 1. Cấu trúc hóa học cơ bản của polyphenol - Flavonoid: Flavonoid trước đây còn được gọi là vitamin P (do tác dụng thẩm thấu vào thành mạch máu). Đây là một nhóm hợp chất tồn tại trong các loại thực vật.

Về mặt hóa học, flavonoid có cấu trúc chung bao gồm hai vòng phenyl và vòng dị vòng. Cấu trúc carbon này có thể viết tắt là C 6-C3-C6. Theo danh pháp IUPAC, chúng có thể được phân thành flavonoid hoặc bioflavonoid. Phần lớn flavonoid có màu vàng, flavonoid khi tiếp xúc với rượu sẽ chuyển sang màu đỏ sẫm.

Chúng hoạt động như chất chống oxi hóa, kháng sinh, ức chế chu kỳ tế bào. Các chất chống oxi hóa này đóng vai trò rất quan trọng trong việc tăng cường sức khỏe về mặt tâm thần khi có tuổi tác. Hoa quả trái cây có múi như cam, quýt là một nguồn phong phú về hợp chất Flavonoid. 7 Downloaded by NUOC LOC (nuocloc.com) lOMoARcPSD|38896048 Hình 1.

Cấu trúc hóa học của flavonoid - Quercetin: Là một flavonol thuộc loại flavonoid, thường được tìm thấy trong rau, củ và trái cây. Quercetin là một chất chống oxi hóa mạnh, hỗ trợ chống lại các tế bào gốc tự do. Quercetin làm tăng tuổi thọ, hỗ trợ tim mạch, làm giảm cholesterol xấu và tăng cường cholesterol tốt, giảm tiểu đường, hỗ trợ điều trị tăng huyết áp, ngăn ngừa ung thư và cải thiện giấc ngủ. Theo nghiên cứu của Coppin và cộng sự [20], lá chùm ngây được thu thập từ châu Phi và được phân tích bởi HPLC – UV – MS.

Kết quả hàm lượng Quercetin có trong lá chùm ngây chiếm từ 0,6 – 1% (g/100 g trọng lượng khô). Kết quả này cho thấy hàm lượng Quercetin có trong lá chùm ngây khá cao. Cấu trúc hóa học của quercetin - Keampferol: keampferol là một flavonol tự nhiên thuộc nhóm flavonoid.