Đánh giá hoạt động bán hàng trực tuyến trên nền tảng Shopee đối với sản phẩm nông sản của FoodMap

Khóa luận đánh giá hoạt động bán hàng nông sản trên Shopee của FoodMap giai đoạn 2022 - 2024

• Tác giả: Nguyễn Thị Kiều Oanh
• Người hướng dẫn: ThS. Võ Thị Mai Hà
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Thương mại điện tử
• Đề tài: Đánh giá hoạt động bán hàng trực tuyến trên nền tảng Shopee đối với sản phẩm nông sản của FoodMap
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan bán hàng nông sản trên Shopee của FoodMap

FoodMap là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực phân phối nông sản trực tuyến tại Việt Nam. Doanh nghiệp trực thuộc Công ty TNHH Công nghệ và Thương mại UFO. Sàn thương mại điện tử Shopee đóng vai trò kênh bán hàng chủ lực. Gian hàng FoodMap trên Shopee cung cấp hàng trăm mặt hàng nông sản chọn lọc. Các sản phẩm bao gồm trái cây tươi sấy, trà, cà phê và gia vị vùng miền. Kênh bán hàng này mở ra cơ hội tiếp cận hàng triệu khách hàng toàn quốc. Hệ thống thương mại điện tử giúp rút ngắn khoảng cách giữa nông dân và người tiêu dùng. Nông sản được kiểm định nguồn gốc xuất xứ rõ ràng trước khi đăng bán. FoodMap xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp thông qua chứng nhận Shopee Mall chính hãng. Doanh nghiệp đầu tư mạnh vào hình ảnh sản phẩm bắt mắt và thông tin minh bạch. Lượng người theo dõi gian hàng tăng trưởng đều đặn qua các tháng. Đây là minh chứng rõ nét cho uy tín thương hiệu trên không gian số. Mô hình này tạo nền tảng vững chắc cho chiến lược số hóa nông sản Việt Nam.

1.1. Mô hình vận hành gian hàng trực tuyến

Gian hàng FoodMap trên Shopee vận hành theo mô hình bán lẻ trực tiếp tới người tiêu dùng cuối. Doanh nghiệp thiết lập cơ cấu tổ chức chuyên trách thương mại điện tử. Phòng Thương mại điện tử phối hợp chặt chẽ với bộ phận Marketing và Thu mua. Nhóm Design đảm nhiệm việc sáng tạo hình ảnh sản phẩm chuẩn mực sàn Shopee. Nhóm Content phụ trách mô tả chi tiết thông số kỹ thuật, nguồn gốc và hướng dẫn sử dụng sản phẩm. Nhóm Media điều phối các chương trình quảng bá và tương tác khách hàng. Sự phối hợp liên phòng ban giúp chuẩn hóa quy trình tiếp nhận đơn. Tốc độ đóng gói đơn hàng được cải thiện rõ rệt. Cách làm việc khoa học này đảm bảo chất lượng hàng hóa khi giao tới tay người nhận.

1.2. Danh mục sản phẩm nông sản chủ đạo

Danh mục nông sản của FoodMap trên sàn Shopee tập trung vào nhóm sản phẩm có hạn sử dụng dài và đặc sản bản địa. Doanh nghiệp chú trọng các loại hạt dinh dưỡng, trái cây sấy dẻo, trà thảo mộc và mật ong rừng nguyên chất. Mỗi nhóm hàng đều có chứng chỉ an toàn thực phẩm đi kèm. Bao bì đóng gói được thiết kế chỉn chu, mang đậm dấu ấn văn hóa từng vùng miền. Việc tinh gọn danh mục giúp giảm thiểu rủi ro hư hỏng trong quá trình vận chuyển dài ngày. Khách hàng dễ dàng tìm kiếm và lựa chọn sản phẩm phù hợp qua các danh mục phân loại rõ ràng. Giá thành sản phẩm duy trì ở mức cạnh tranh so với thị trường truyền thống. Điều này tạo lợi thế giữ chân người tiêu dùng trung thành.

II. Phân tích bán hàng nông sản trên Shopee của FoodMap

Phân tích dữ liệu kinh doanh của FoodMap trên Shopee cho thấy sự tương quan rõ nét giữa lưu lượng truy cập và doanh số. Lượng người dùng truy cập gian hàng duy trì mức ổn định nhờ các chương trình quảng cáo định kỳ. Tuy nhiên, tỷ lệ chuyển đổi đơn hàng vẫn còn biến động theo từng đợt khuyến mãi. Giá trị trung bình mỗi đơn hàng dao động tùy thuộc vào danh mục sản phẩm được lựa chọn. Nhóm sản phẩm chế biến sâu đạt giá trị đơn hàng cao hơn nhóm hàng tiêu dùng nhanh. Bên cạnh kết quả tích cực, hoạt động bán hàng nông sản vẫn đối mặt với nhiều thách thức lớn. Đặc thù nông sản tươi khiến áp lực bảo quản và vận chuyển tăng cao. Khâu đóng gói đòi hỏi tiêu chuẩn khắt khe để tránh dập nát khi lưu kho và chuyển phát nhanh. Ngoài ra, chi phí sàn thương mại điện tử gia tăng làm giảm biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Sự cạnh tranh gay gắt về giá từ các nhà bán hàng nhỏ lẻ cũng gây áp lực lớn. Doanh nghiệp cần giám sát chặt chẽ các chỉ số vận hành để nhận diện điểm nghẽn kịp thời.

2.1. Đánh giá các chỉ số lưu lượng và tỷ lệ chuyển đổi

Lưu lượng truy cập gian hàng FoodMap phản ánh độ nhận diện thương hiệu trên Shopee. Số lượt khách truy cập duy nhất tăng cao vào các ngày hội siêu sale hàng tháng. Tuy vậy, tỷ lệ chuyển đổi chưa thực sự đồng đều giữa các nhóm ngành hàng. Khách hàng thường có xu hướng so sánh giá bán và xem đánh giá trước khi bấm đặt hàng. Những sản phẩm thiếu đánh giá thực tế thường có tỷ lệ bỏ giỏ hàng khá cao. Tỷ lệ chuyển đổi tổng thể chịu tác động lớn bởi phí vận chuyển sản phẩm tươi. Khi chính sách trợ giá vận chuyển của Shopee thay đổi, quyết định mua sắm của người tiêu dùng lập tức bị ảnh hưởng tiêu cực.

2.2. Vấn đề logistics và tỷ lệ hoàn hủy đơn hàng

Khâu logistics là điểm nghẽn lớn nhất trong hoạt động phân phối nông sản trực tuyến. Nông sản tươi có thời gian bảo quản ngắn và dễ suy giảm phẩm chất dưới nhiệt độ thường. Đơn vị vận chuyển liên kết với Shopee đôi khi gặp tình trạng giao hàng chậm trễ tại các tuyến liên tỉnh. Thời gian vận chuyển kéo dài dẫn đến nguy cơ dập nát hoặc hư hỏng hàng hóa. Khách hàng sẵn sàng từ chối nhận hàng nếu sản phẩm không còn giữ được độ tươi ngon ban đầu. Tỷ lệ hoàn đơn gia tăng kéo theo tổn thất kép về phí ship và giá trị hàng hóa. Đây là bài toán khó đòi hỏi sự cải tiến liên tục từ khâu đóng gói.

III. Giải pháp bán hàng nông sản trên Shopee của FoodMap

Để khắc phục những tồn tại và bứt phá doanh số, FoodMap cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thương mại. Doanh nghiệp cần cơ cấu lại danh mục mặt hàng bằng chiến lược tạo combo sản phẩm thông minh. Việc kết hợp sản phẩm ăn vặt với trà hoặc gia vị giúp nâng cao giá trị trung bình mỗi đơn hàng. Bên cạnh đó, phòng Marketing cần đẩy mạnh sản xuất nội dung video ngắn và tổ chức phiên phát sóng trực tiếp trên Shopee Live. Kênh tương tác này cho phép nhân viên tư vấn trực tiếp, giải đáp thắc mắc và kiểm chứng chất lượng nông sản tức thì. Hoạt động này tạo dựng lòng tin vững chắc cho khách hàng tiềm năng. Đồng thời, doanh nghiệp cần đầu tư nâng cấp chất liệu bao bì bảo quản nông sản chuyên dụng. Bao bì chống sốc kết hợp đá gel giữ lạnh giúp bảo vệ sản phẩm tươi suốt quãng đường dài. Việc thiết lập hệ thống chăm sóc khách hàng tự động cũng đóng vai trò then chốt. Đội ngũ phản hồi nhanh chóng sẽ giải quyết sự cố đơn hàng kịp thời, từ đó cải thiện điểm đánh giá tích cực cho gian hàng.

3.1. Tối ưu hóa tiếp thị và tỷ lệ chuyển đổi

FoodMap cần đẩy mạnh hoạt động tối ưu hóa công cụ tìm kiếm nội sàn Shopee. Nhóm Content cần nghiên cứu kỹ từ khóa người mua hay tìm kiếm để chèn vào tiêu đề và phần mô tả. Hình ảnh bìa sản phẩm cần thể hiện rõ chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm. Doanh nghiệp nên tận dụng các công cụ khuyến mãi sẵn có của sàn như mã giảm giá theo dõi shop và mua kèm deal sốc. Việc đẩy mạnh tiếp thị qua livestream trên Shopee Live giúp gia tăng trải nghiệm chân thực cho người mua. Khách hàng xem video trực tiếp có xu hướng đưa ra quyết định chốt đơn nhanh hơn. Nhờ đó, tỷ lệ chuyển đổi gian hàng được cải thiện đáng kể.

3.2. Nâng cấp chuỗi cung ứng và đóng gói sản phẩm

Giải pháp then chốt đối với mặt hàng nông sản là chuẩn hóa quy trình đóng gói và bảo quản chuỗi cung ứng. FoodMap cần áp dụng thùng carton nhiều lớp có lỗ thông hơi cho trái cây tươi. Túi hút chân không và gói hút ẩm cần được bổ sung đối với các mặt hàng nông sản sấy khô. Doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với các đơn vị vận chuyển hỏa tốc nội thành để giao nhanh trong ngày. Đối với các đơn hàng liên tỉnh, việc phân loại hàng hóa theo mức độ nhạy cảm nhiệt độ là yêu cầu bắt buộc. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng này giúp hạn chế tối đa rủi ro hư hỏng cơ học trong quá trình luân chuyển. Chất lượng sản phẩm luôn được đảm bảo vẹn nguyên khi đến tay khách mua.

IV. Kết luận bán hàng nông sản trên Shopee của FoodMap

Bán hàng nông sản trên Shopee mang lại tiềm năng phát triển mạnh mẽ cho FoodMap. Hoạt động này góp phần hiện thực hóa mục tiêu nâng tầm giá trị nông sản Việt Nam. Doanh nghiệp đã thiết lập được vị thế uy tín trên nền tảng thương mại điện tử hàng đầu. Việc khai thác dữ liệu người dùng giúp tinh chỉnh chiến lược định giá và danh mục sản phẩm hợp lý. Dù còn đối mặt với rào cản về chi phí logistics và quản lý chất lượng tươi sống, tiềm năng mở rộng quy mô kinh doanh vẫn rất lớn. Thành công của mô hình phụ thuộc vào năng lực tối ưu chuỗi cung ứng và giữ vững niềm tin thương hiệu. Khi kiểm soát tốt tỷ lệ chuyển đổi và nâng cao giá trị trung bình mỗi đơn, doanh thu sẽ tăng trưởng ổn định. Bài học từ FoodMap mở ra hướng đi thực tế cho các hợp tác xã và doanh nghiệp nông nghiệp trẻ. Việc ứng dụng công nghệ đa kênh và bán lẻ số là xu thế tất yếu của ngành nông sản trong thời kỳ mới.

4.1. Đánh giá tổng thể hiệu quả kinh doanh

Hiệu quả kinh doanh của FoodMap trên Shopee khẳng định tính đúng đắn trong định hướng số hóa thương mại nông sản. Kênh bán hàng này mang lại nguồn doanh thu ổn định và gia tăng mức độ phủ sóng thương hiệu. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần chú ý cải thiện tỷ suất lợi nhuận ròng. Các khoản chiết khấu sàn, chi phí quảng cáo và chi phí bao bì chuyên dụng đang chiếm tỷ trọng đáng kể. Việc quản lý chặt chẽ chi phí vận hành sẽ bảo vệ dòng tiền kinh doanh. Đồng thời, việc duy trì xếp hạng sao cao và phản hồi đánh giá khách hàng chu đáo tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài. Đây là thước đo uy tín bền vững nhất.

4.2. Khả năng ứng dụng và định hướng tương lai

Mô hình bán hàng của FoodMap cung cấp nhiều bài học giá trị cho các đơn vị kinh doanh nông sản trong nước. Việc ứng dụng linh hoạt các nền tảng thương mại điện tử giúp mở rộng kênh phân phối mà không tốn chi phí mặt bằng truyền thống. Trong tương lai, FoodMap có thể mở rộng tích hợp phân tích dữ liệu hành vi để dự báo nhu cầu thị trường nông sản theo mùa vụ. Phương thức này giúp lập kế hoạch thu mua nguyên liệu chủ động hơn, giảm lượng hàng tồn kho. Đồng thời, việc phát triển các nhóm sản phẩm hữu cơ đạt chứng nhận quốc tế sẽ giúp gia tăng biên lợi nhuận, củng cố vị thế dẫn đầu trong thị trường thực phẩm sạch.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thương mại điện tử toàn cầu đang trải qua giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ cùng tiến trình chuyển đổi số. Theo số liệu từ Báo cáo Kinh tế và Dự báo năm 2024, quy mô thị trường thương mại điện tử thế giới đạt 6,3 nghìn tỷ USD, chiếm 45% thị phần bán lẻ, tăng trưởng 8% so với năm 2022 và 17% so với năm 2023. Tại Việt Nam, thương mại điện tử được dự báo đạt quy mô giao dịch 16,8 tỷ USD vào năm 2025 (Vũ Linh, 2024). Báo cáo quý 1 năm 2024 của YouNet ECI ghi nhận tổng giá trị giao dịch (GMV) của bốn sàn thương mại điện tử hàng đầu Việt Nam đạt 79,12 nghìn tỷ đồng với 768,44 triệu đơn vị sản phẩm tiêu thụ; trong đó Shopee giữ vị trí dẫn đầu với 53,74 nghìn tỷ đồng, chiếm 67,9% thị phần toàn thị trường và nắm giữ hơn 50% thị phần ở hầu hết các ngành hàng.

Song hành với sự phát triển của hạ tầng số, nhận thức của người tiêu dùng về sức khỏe và an toàn thực phẩm ngày càng gia tăng, tạo lực đẩy cho nhu cầu tiêu thụ nông sản có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Công ty TNHH Công nghệ và Thương mại UFO (sở hữu thương hiệu FoodMap, thành lập tháng 12/2018) đã chọn Shopee làm kênh phân phối trực tuyến chủ lực nhằm kết nối trực tiếp nông sản từ nông dân đến người tiêu dùng. Sau 6 năm vận hành trên Shopee, gian hàng FoodMap đạt quy mô 219 sản phẩm, hơn 119.500 lượt đánh giá tích cực và ghi nhận doanh thu năm 2024 đạt gần 5,335 tỷ đồng với 26.142 sản phẩm bán ra. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực cạnh tranh không lành mạnh từ các mặt hàng nông sản giá rẻ không rõ nguồn gốc trên sàn số, đồng thời bộc lộ các hạn chế nội tại về chất lượng hình ảnh hiển thị, độ chi tiết của thông tin sản phẩm, năng lực vận hành dịch vụ hậu mãi và hiệu quả khai thác công cụ tiếp thị trực tuyến.

Xuất phát từ thực tiễn trên, khóa luận tập trung giải quyết 3 câu hỏi nghiên cứu:

1. Thực trạng hiệu quả kinh doanh trực tuyến sản phẩm FoodMap trên sàn Shopee chịu tác động của những yếu tố nào?
2. Ảnh hưởng cụ thể và mức độ tác động của các yếu tố đó đến hoạt động bán hàng ra sao?
3. Để tối ưu hiệu quả kinh doanh trên Shopee, doanh nghiệp cần áp dụng những giải pháp nào trong tương lai, nhằm gia tăng doanh thu và mở rộng thị trường?

Về mục tiêu nghiên cứu:

• Mục tiêu chung: Đánh giá hoạt động bán hàng trực tuyến của FoodMap trên nền tảng Shopee, tập trung phân tích hiệu quả kinh doanh của các sản phẩm nông sản, qua đó đề xuất giải pháp tối ưu nhằm nâng cao hiệu quả bán hàng và mở rộng thị phần.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động kinh doanh trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử.
  2. Phân tích và đánh giá hiệu quả kinh doanh các sản phẩm nông sản của FoodMap trên nền tảng Shopee.
  3. Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả bán hàng và mở rộng thị phần của FoodMap đối với nhóm sản phẩm nông sản trên sàn Shopee.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động bán hàng trực tuyến trên nền tảng Shopee đối với sản phẩm nông sản của FoodMap.
• Đối tượng khảo sát: Khách hàng đã thực hiện giao dịch mua nông sản FoodMap qua sàn Shopee.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu thực hiện tại văn phòng chi nhánh Công ty TNHH Công nghệ và Thương mại UFO (FoodMap) tại Huế, địa chỉ 116/12 Trường Chinh, phường Phú Xuân, thành phố Huế.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thứ cấp thu thập trong giai đoạn 2022–2024; dữ liệu sơ cấp thu thập từ tháng 02/2025 đến tháng 03/2025; các giải pháp đề xuất định hướng áp dụng cho giai đoạn 2025–2027.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận kế thừa hệ thống lý luận về bán hàng (Philip Kotler, 2018; Comer, 2008; John W. Ernest & Richard Ashmun, 1973; Phạm Thị Thu Hương, 1995) và bán hàng trực tuyến (Laudon & Traver, 2017; Nguyễn Mạnh Hùng, 2020; Kotler & Keller, 2016). Khái niệm thương mại điện tử được chuẩn hóa dựa trên định nghĩa của WTO (1998), OECD (2005) và Điều 3, Khoản 1, Nghị định số 52/2013/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam. Hoạt động bán hàng qua sàn được phân loại theo các mô hình B2B, B2C, C2C, B2G và thương mại di động (Zorayda Ruth Andam, 2023).

Mô hình nghiên cứu đề xuất gồm 6 nhân tố tác động đến sự hài lòng khi mua hàng trực tuyến đối với nông sản FoodMap trên Shopee:

• Sản phẩm (SP): Dựa trên lý thuyết giá trị sản phẩm và tín hiệu chất lượng của Kotler (2013), Rae Yule Kim (2021).
• Giá cả (GC): Dựa trên nghiên cứu mức độ hợp lý về giá của Solvay Brussels School (2004).
• Nhân viên tư vấn (NV): Dựa trên nghiên cứu về năng lực tư vấn trực tuyến của Tzavlopoulos & cộng sự (2019).
• Kênh bán hàng trực tuyến (KBH): Kế thừa mô hình chất lượng bán lẻ điện tử của Szymanski & Hise (2000).
• Chuẩn chủ quan (CQ): Tiếp cận từ thuyết hành vi hợp lý và hành vi hoạch định của Ajzen & Fishbein (1975), Taylor & Todd (1995).
• Chăm sóc khách hàng sau mua (CSKH): Dựa trên nghiên cứu tác động dịch vụ hậu mãi của Cao & cộng sự (2018).
• Biến phụ thuộc: Sự hài lòng của khách hàng về hoạt động bán hàng trực tuyến (DG).

Nhân tố	Mã biến	Nội dung biến quan sát	Nguồn tham khảo
Sản phẩm	SP1	Khách hàng có nhiều sự lựa chọn sản phẩm phong phú	Khưu Ngọc Huyền (2016)
	SP2	Nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm minh bạch, nhãn mác đầy đủ	Tác giả tổng hợp
	SP3	Sản phẩm chất lượng cao, thỏa mãn nhu cầu người tiêu dùng	Hải (2016)
	SP4	Mô tả sản phẩm chính xác, trùng hợp với hình ảnh thực tế	Hồ Gia Bảo (2022)
Giá cả	GC1	Giá cả phù hợp với chất lượng sản phẩm	Đặng Thị Kim Hoa (2017)
	GC2	Giá cả cạnh tranh so với các sản phẩm của công ty khác	Bùi Hồng Quý (2017)
	GC3	Giá cả phù hợp với khả năng tài chính của quý khách	Bổ sung mới
	GC4	Thường xuyên có nhiều chương trình khuyến mãi, quà tặng kèm hấp dẫn	Nguyễn Thị Ái Dy (2023)
Nhân viên tư vấn	NV1	Nhân viên tư vấn thân thiện, nhiệt tình, lịch sự	Trần Phú (2022)
	NV2	Nhân viên am hiểu, nắm rõ thông tin về sản phẩm	Phùng Công Minh Phúc (2012)
	NV3	Nhân viên tư vấn thấu hiểu nhu cầu, quan tâm đến khách hàng	Nguyễn Đức Quân (2017)
	NV4	Nhân viên giải đáp tốt các thắc mắc của khách hàng	Lưu Thụy Việt Thùy (2016)
Kênh bán hàng trực tuyến	KBH1	Hình ảnh đẹp mắt, sắc nét, nổi bật được sản phẩm	Trần Thị Lan Anh (2022)
	KBH2	Nội dung thể hiện rõ ràng, chi tiết	Trần Thị Lan Anh (2022)
	KBH3	Sản phẩm có danh mục trình bày dễ tìm, dễ lựa chọn	Trần Thị Lan Anh (2022)
	KBH4	Kênh bán hàng có giao diện đẹp mắt, thu hút, có sự sáng tạo	Trần Thị Lan Anh (2022)
Chuẩn chủ quan	CQ1	Tham khảo ý kiến người thân, bạn bè trước khi mua sản phẩm	Ngô Thị Quỳnh Anh (2022)
	CQ2	Tham khảo các đánh giá và nhận xét của khách hàng về sản phẩm trước khi mua	Ngô Thị Quỳnh Anh (2022)
	CQ3	Được bạn bè, người thân giới thiệu về các sản phẩm của công ty	Ngô Thị Quỳnh Anh (2022)
	CQ4	Tìm thấy được thông tin của công ty trong lúc đang tìm kiếm thông tin sản phẩm qua internet	Huỳnh Tân Văn Huy (2024)
Chăm sóc khách hàng sau mua	CSKH1	Chính sách đổi trả hàng hóa linh hoạt và dễ dàng thực hiện	Nguyễn Thị Ái Dy (2023)
	CSKH2	Mọi ý kiến khiếu nại của khách hàng đều được giải quyết thỏa đáng	Trần Phú (2022)
	CSKH3	Nhân viên chu đáo, thường gọi hỏi thăm, giải đáp các thắc mắc trong quá trình sử dụng	Nguyễn Thị Thu Hiếu (2024)
	CSKH4	Luôn đặt lợi ích khách hàng là sự ưu tiên	Hoàng Tiến Nhật (2021)
Sự hài lòng	DG1	Quý khách hài lòng với chất lượng sản phẩm và hoạt động bán hàng của công ty	Trần Thị Lan Anh (2022)
	DG2	Quý khách sẽ tin tưởng mua hàng trên sàn Shopee của công ty thêm những lần sau	Trần Phú (2022)
	DG3	Quý khách sẽ giới thiệu đến người thân, bạn bè mua hàng trên sàn Shopee của công ty	Nguyễn Thị Thu Thủy (2020)

Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu:

• Dữ liệu thứ cấp: Báo cáo bán hàng, báo cáo tiếp thị, báo cáo tài chính nội bộ của FoodMap giai đoạn 2022–2024; số liệu thống kê ngành nông nghiệp từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn; các báo cáo thị trường thương mại điện tử của YouNet ECI và Virace.
• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập bằng bảng hỏi trực tuyến (Google Form) gửi qua hệ thống tin nhắn Shopee kèm mã giảm giá cho khách hàng đã mua sản phẩm FoodMap. Cỡ mẫu tối thiểu được xác định dựa trên hai tiêu chuẩn: phân tích nhân tố khám phá EFA cần tối thiểu 5 quan sát cho 1 biến đo lường (27 biến x 5 = 135 mẫu; theo Hair et al., 1998) và phân tích hồi quy cần n ≥ 50 + 8m (với m = 6 biến độc lập, n ≥ 98 mẫu; theo Tabachnick & Fidell, 2007). Nhằm dự phòng sai số, tác giả chọn kích thước mẫu chính thức là n = 150 theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện.
• Kỹ thuật phân tích: Sử dụng phần mềm Excel và SPSS để thực hiện thống kê mô tả (Mean, Standard Deviation, Tần số, Tỷ lệ phần trăm); kiểm định độ tin cậy thang đo qua hệ số Cronbach's Alpha (điều kiện Alpha ≥ 0,6 và tương quan biến - tổng ≥ 0,3); phân tích nhân tố khám phá EFA (KMO từ 0,5 đến 1,0; kiểm định Bartlett có Sig. < 0,05; Factor loading ≥ 0,5; Eigenvalue > 1; Tổng phương sai trích ≥ 50%); phân tích tương quan Pearson (Sig. < 0,05); phân tích hồi quy tuyến tính bội đánh giá qua $R^2$ điều chỉnh, phân tích phương sai ANOVA và hệ số phóng đại phương sai VIF (VIF < 2 nhằm loại trừ đa cộng tuyến); kiểm tra vi phạm giả định bằng đồ thị Histogram và phân tán Scatter Plot; kiểm định One Sample T-Test trên thang đo Likert 5 mức độ.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở khoa học lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu liên quan đến hoạt động bán hàng trực tuyến trên sàn TMĐT Shopee

Chương này hệ thống hóa các định nghĩa khoa học về bán hàng và bán hàng trực tuyến, đối chiếu ưu thế (vận hành linh hoạt, tối ưu chi phí mặt bằng, phạm vi tiếp cận rộng) và hạn chế (rủi ro pháp lý, an ninh mạng, trở ngại thiết lập niềm tin người tiêu dùng). Tác giả tổng hợp 5 nhóm yếu tố ảnh hưởng lớn đến hoạt động thương mại điện tử theo MisaEshop (2019): nguồn gốc/giá cả (chiếm 49% mối quan tâm của người dùng), kênh phân phối, đội ngũ tư vấn, quy trình đặt hàng/thanh toán và chương trình khuyến mãi. Các chỉ số đo lường hiệu quả vận hành gian hàng trên sàn gồm: lượng truy cập (Traffic), tỷ lệ chuyển đổi (Conversion Rate - CR), giá trị trung bình đơn hàng (Average Order Value - AOV), lượng theo dõi mới và lượt xem trang (Admatrix, 2024).

Phần tổng quan nghiên cứu phân tích các công trình quốc tế như Jayram Javier (2024, nghiên cứu hiệu quả bán hàng tại Capiz), Som Sekhar Bhattacharyya (2021, phân tích hiệu suất bán hàng mùa khuyến mãi tại Ấn Độ với 5 rào cản chính: giao hàng chậm, hoàn đơn, lựa chọn hạn chế, giá cao, lưu lượng truy cập thấp), và Celia Pricilla Mesatania (2022, đánh giá 23 yếu tố hành vi mua sắm trên Shopee bằng chỉ số RII). Đồng thời, tác giả tổng kết các công trình trong nước của Nguyễn Thị Khánh Ly (2024, nghiên cứu 5 nhân tố chi phối ý định mua sắm trên Shopee), Nguyễn Thị Ái Dy (2023, đánh giá hoạt động bán hàng trực tuyến tại Công ty MADG), và Hoàng Tiến Nhật (2021, khảo sát 6 nhân tố tại Công ty HTV Huế với kết quả chăm sóc khách hàng và kênh bán hàng có trọng số cao nhất).

Về bối cảnh thực tiễn, tác giả cung cấp dữ liệu ngành nông nghiệp Việt Nam năm 2022: giá trị gia tăng toàn ngành tăng 3,36%, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 53,22 tỷ USD (thặng dư thương mại trên 8,5 tỷ USD, chiếm hơn 75% giá trị xuất siêu cả nước), hướng tới mục tiêu tăng trưởng 3,3 - 3,4% và xuất khẩu 64 - 65 tỷ USD vào năm 2025. Về nền tảng Shopee Việt Nam, văn bản trình bày quá trình phát triển từ khi thành lập bởi SEA Group (2015), gia nhập thị trường Việt Nam (2016), vượt qua đối thủ để dẫn đầu từ năm 2018 đến vị thế chiếm 67,9% thị phần vào quý 1 năm 2024. Phân tích thực tiễn chỉ rõ lợi thế của Shopee (lượng truy cập lớn, giao diện tương tác đa năng với ShopeeLive, Shopee Games, Shopee Feed, chi phí cạnh tranh) và thách thức lớn đối với nhà bán lẻ (cạnh tranh phá giá gay gắt, chi phí vận chuyển cao, tỷ lệ hoàn hủy đơn lớn).

Chương 2: Thực trạng hoạt động bán hàng trực tuyến trên sàn thương mại điện tử Shopee đối với sản phẩm của FoodMap

Chương 2 trình bày hồ sơ doanh nghiệp: Công ty TNHH Công nghệ và Thương mại UFO (FoodMap), đại diện pháp luật là ông Phạm Ngọc Anh Tùng, thành lập tháng 12/2018. Trụ sở và văn phòng tại 284/3 Lũy Bán Bích, kho Tân Phú tại 284/11 Lũy Bán Bích (phường Hòa Thạnh, quận Tân Phú, TP.HCM). Doanh nghiệp xây dựng hệ sinh thái kết nối hơn 300 trang trại và 500 nhà sản xuất, cung ứng hơn 2.000 sản phẩm nông sản và đặc sản Việt Nam. Cơ cấu tổ chức gồm Ban Giám đốc điều hành các phòng ban: Thương mại điện tử (quản trị Shopee, TikTok, App, Website), Vận hành (kênh truyền thống, đại lý), Kế toán, Kinh doanh, Thu mua, Hành chính nhân sự, và Marketing (chia thành 3 nhóm chuyên trách: Design, Content, Media).

Nhóm danh mục sản phẩm	Danh mục mặt hàng tiêu biểu	Đặc điểm chất lượng và phân phối
Trái cây tươi	Xoài, bưởi, dưa hấu, nho, táo...	Nguồn gốc rõ ràng từ nông dân toàn quốc, không chất bảo quản độc hại; bán chạy trên Website, Fanpage; gian hàng Shopee duy trì điểm đánh giá 4,8/5 sao.
Trái cây sấy	Dâu tây sấy dẻo, hạt macca Lâm Đồng, hồng sấy dẻo/thăng hoa, bưởi non sấy giòn, dừa sấy giòn, mít sấy, chuối sấy	Áp dụng công nghệ sấy dẻo và sấy thăng hoa giữ nguyên hương vị; nguồn cung ổn định quanh năm; điểm đánh giá khách hàng đạt 4,8/5 sao.
Đặc sản vùng miền	Trà Ô Long Mộc Châu, bánh ép Huế, tương ớt cà chua, hồng treo gió Đà Lạt, tiêu đen Phú Quốc, đường thốt nốt An Giang	Kết nối sản vật nguyên bản Bắc - Trung - Nam, minh bạch chỉ dẫn địa lý và tạo sinh kế bền vững cho nông hộ đối tác.
Trà - Cà phê - Socola & Đồ uống	Trà Ô Long, cà phê rang xay Lâm Đồng, nước atiso đỏ miền Trung, rượu ngâm táo mèo/mơ Tây Bắc, trà gừng, trà chùm ngây	Nguyên liệu tuyển chọn từ vùng trồng đạt chuẩn, quy trình chế biến giữ trọn hương vị đặc trưng.

Kết quả kinh doanh của FoodMap Asia trên Shopee năm 2024 ghi nhận doanh thu đạt xấp xỉ 5,335 tỷ đồng với 26.142 đơn vị sản phẩm tiêu thụ, lũy kế đạt hơn 119.500 đánh giá tích cực. Tác giả thực hiện khảo sát n = 150 khách hàng để phân tích định lượng:

• Kiểm định Cronbach's Alpha: Đánh giá độ tin cậy của 6 thang đo biến độc lập và 1 biến phụ thuộc, loại bỏ các biến quan sát không đạt yêu cầu tương quan biến - tổng.
• Phân tích nhân tố khám phá EFA: Thực hiện trích nhân tố cho 24 biến độc lập và 3 biến phụ thuộc với kiểm định Bartlett có ý nghĩa thống kê và KMO đạt chuẩn.
• Phân tích tương quan và hồi quy tuyến tính: Kiểm định đa cộng tuyến qua chỉ số VIF, xác nhận mức độ giải thích của $R^2$ điều chỉnh và kiểm tra phân phối chuẩn phần dư qua biểu đồ Histogram và Scatter Plot.
• Khảo sát One Sample T-Test: Đo lường mức độ đồng thuận của khách hàng đối với từng nhóm yếu tố Sản phẩm, Giá cả, Kênh bán hàng, Chăm sóc khách hàng, Chuẩn chủ quan.

Chương 2 đúc kết các mặt đạt được về doanh số và độ phủ thương hiệu, đồng thời nhận diện tồn tại: mô tả sản phẩm trên Shopee chưa đồng bộ với thực tế, hình ảnh thiết kế thiếu tính chuyên nghiệp, tỷ lệ thoát trang còn xuất hiện và dịch vụ chăm sóc giải quyết khiếu nại sau bán hàng chưa đáp ứng kỳ vọng.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hoạt động bán hàng trực tuyến đối với sản phẩm của FoodMap trên sàn thương mại điện tử Shopee

Dựa trên kết quả định lượng, chương 3 đề xuất định hướng phát triển và 5 nhóm giải pháp cho giai đoạn 2025–2027:

1. Giải pháp về sản phẩm: Hoàn thiện quy chuẩn kiểm tra chất lượng nông sản đầu vào; chuẩn hóa nội dung mô tả kỹ thuật, hướng dẫn bảo quản và thông tin mùa vụ cho 219 mặt hàng; bảo đảm độ trùng khớp tuyệt đối giữa hình ảnh đăng tải và sản phẩm giao thực tế.
2. Giải pháp về kênh bán hàng trực tuyến: Tái cấu trúc giao diện gian hàng Shopee FoodMap Asia; thiết kế lại hệ thống nhận diện hình ảnh sắc nét, phân chia danh mục khoa học; đẩy mạnh các phiên phát sóng ShopeeLive và bài đăng Shopee Feed nhằm tăng lưu lượng truy cập tự nhiên.
3. Giải pháp về chuẩn chủ quan: Thiết lập quy trình khuyến khích khách hàng cũ để lại đánh giá kèm hình ảnh/video thực tế; xử lý nhanh các phản hồi tiêu cực nhằm duy trì điểm đánh giá trên mức 4,8 sao; tăng cường truyền thông lan tỏa giá trị nông sản sạch trên mạng xã hội để tạo ảnh hưởng tích cực từ người thân và bạn bè.
4. Giải pháp về giá cả: Tối ưu chi phí chuỗi cung ứng để xây dựng mức giá cạnh tranh so với mặt bằng nông sản sàn; thiết kế linh hoạt các chương trình khuyến mãi, gói quà tặng kèm, tận dụng hiệu quả các đợt Flash Sale và Voucher độc quyền của Shopee.
5. Giải pháp chăm sóc khách hàng sau mua: Hoàn thiện quy trình đổi trả linh hoạt đối với hàng nông sản dễ hư hỏng; đào tạo đội ngũ CSKH trực chat Shopee với thái độ tận tình, am hiểu sản phẩm và tăng cường gọi điện/nhắn tin hỗ trợ khách hàng xử lý thắc mắc sau khi nhận hàng.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp các kết quả thực nghiệm và đóng góp cụ thể:

• Số liệu hoạt động: Sau 6 năm vận hành trên Shopee, FoodMap sở hữu 219 mã sản phẩm nông sản, ghi nhận hơn 119.500 đánh giá tích cực với điểm trung bình đạt 4,8/5 sao. Doanh thu năm 2024 đạt gần 5,335 tỷ đồng với 26.142 đơn vị sản phẩm được tiêu thụ thành công. Hệ thống cung ứng kết nối trực tiếp với 300 trang trại và 500 nhà sản xuất trên toàn quốc.
• Kết quả mô hình định lượng: Xác định được hệ thống 6 nhân tố chi phối hoạt động bán hàng trực tuyến và sự hài lòng của khách hàng trên Shopee: Sản phẩm, Đội ngũ tư vấn, Kênh bán hàng, Chuẩn chủ quan, Giá cả, và Dịch vụ chăm sóc sau mua.
• Đóng góp khoa học và thực tiễn: Khóa luận hệ thống hóa mô hình đánh giá hiệu quả thương mại điện tử áp dụng chuyên biệt cho ngành hàng nông sản tại Việt Nam; kết hợp đồng bộ phân tích dữ liệu thứ cấp (báo cáo bán hàng, tài chính 2022–2024) với khảo sát thực nghiệm sơ cấp (n = 150); cung cấp căn cứ thực chứng cho Ban lãnh đạo Công ty UFO trong hoạch định chiến lược kinh doanh giai đoạn 2025–2027.
• Kiến nghị thực thi: Đề xuất với Nhà nước về việc hoàn thiện khung pháp lý quản lý sàn thương mại điện tử, kiểm soát chặt chẽ gian lận nguồn gốc nông sản nhập lậu và bảo vệ người tiêu dùng; đồng thời kiến nghị Công ty UFO tái cấu trúc phòng thương mại điện tử, đầu tư chuẩn hóa media sản phẩm và nâng cao năng lực đội ngũ tư vấn trực tuyến.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận bộc lộ một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu:

• Phạm vi địa bàn khảo sát sơ cấp tập trung chủ yếu vào đối tượng tiếp cận từ văn phòng chi nhánh Huế (116/12 Trường Chinh, TP Huế), chưa mở rộng khảo sát tương xứng tại các thị trường trọng điểm tiêu thụ nông sản lớn như TP.HCM và Hà Nội.
• Phương pháp chọn mẫu thuận tiện với quy mô mẫu dự kiến n = 150 người trả lời trong khoảng thời gian ngắn (tháng 02/2025 đến tháng 03/2025) có thể làm giảm tính đại diện cho toàn bộ tệp khách hàng mua sắm trên sàn.
• Nguồn số liệu thứ cấp nội bộ giới hạn trong chu kỳ 3 năm (2022–2024).

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng quy mô mẫu khảo sát lên các phân khúc khách hàng đa dạng theo vùng miền, áp dụng kỹ thuật chọn mẫu xác suất để nâng cao giá trị tổng quát hóa.
• Mở rộng phạm vi đánh giá so sánh hiệu quả kinh doanh đa kênh giữa sàn Shopee với các nền tảng thương mại điện tử khác như TikTok Shop, Lazada và kênh bán hàng trực tiếp qua Website/Fanpage nội bộ của FoodMap.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Thương mại điện tử, Kinh doanh thương mại, Marketing và Quản trị kinh doanh tại các trường đại học: cung cấp phương pháp luận hoàn chỉnh từ xây dựng khung thang đo Likert, tính toán cỡ mẫu theo Hair et al. (1998) và Tabachnick & Fidell (2007), đến quy trình xử lý dữ liệu thống kê SPSS (Cronbach's Alpha, EFA, hồi quy tuyến tính, kiểm định phân phối phần dư).
• Các doanh nghiệp khởi nghiệp nông nghiệp số, hợp tác xã và nhà bán lẻ trực tuyến: cung cấp mô hình tham chiếu thực tế về cơ cấu tổ chức chuyên môn hóa (gồm các bộ phận TMĐT, Vận hành, Thu mua, Marketing chuyên trách Design/Content/Media) và kinh nghiệm vận hành gian hàng nông sản trên nền tảng Shopee.
• Phần đáng tham khảo nhất: Bảng thiết kế thang đo chi tiết 27 biến quan sát tại Chương 1 và bộ giải pháp tích hợp 5 khía cạnh vận hành sàn thương mại điện tử tại Chương 3.

Câu hỏi thường gặp

1. Kết quả kinh doanh của FoodMap trên sàn Shopee năm 2024 đạt được những con số cụ thể nào?
Năm 2024, FoodMap ghi nhận doanh thu trên Shopee đạt gần 5,335 tỷ đồng với 26.142 sản phẩm bán ra; duy trì danh mục 219 sản phẩm trực tuyến và tích lũy được hơn 119.500 đánh giá tích cực với điểm trung bình đạt 4,8/5 sao.

2. Mô hình nghiên cứu của đề tài gồm bao nhiêu nhân tố và bao nhiêu biến quan sát?
Mô hình nghiên cứu đề xuất gồm 6 nhân tố độc lập (Sản phẩm: 4 biến, Giá cả: 4 biến, Nhân viên tư vấn: 4 biến, Kênh bán hàng trực tuyến: 4 biến, Chuẩn chủ quan: 4 biến, Chăm sóc khách hàng sau mua: 4 biến) và 1 nhân tố phụ thuộc (Sự hài lòng khi mua hàng trực tuyến: 3 biến), tạo thành tổng cộng 27 biến quan sát.

3. Cỡ mẫu khảo sát được tính toán dựa trên những nguyên tắc khoa học nào?
Kích thước mẫu tối thiểu được xác định dựa trên hai điều kiện: tiêu chuẩn EFA của Hair et al. (1998) với tỷ lệ 5 quan sát cho 1 biến ($27 \times 5 = 135$ mẫu) và tiêu chuẩn hồi quy bội của Tabachnick & Fidell (2007) với công thức $n \ge 50 + 8m$ ($50 + 8 \times 6 = 98$ mẫu). Tác giả chọn kích thước mẫu chính thức là $n = 150$ để bảo đảm độ tin cậy và bù đắp sai số.

4. Cơ cấu tổ chức của Công ty TNHH Công nghệ và Thương mại UFO (FoodMap) được thiết kế như thế nào?
Công ty tổ chức theo mô hình chức năng gồm Ban Giám đốc (Giám đốc, Phó Giám đốc) chỉ đạo 7 phòng ban trực thuộc: Phòng Thương mại điện tử, Phòng Vận hành, Phòng Kế toán, Phòng Kinh doanh, Phòng Thu mua, Phòng Hành chính nhân sự, và Phòng Marketing (gồm 3 nhóm chuyên môn: Design, Content, Media).

5. Những hạn chế nội tại nào trong vận hành gian hàng Shopee của FoodMap được tác giả chỉ ra?
Khóa luận chỉ rõ thông tin mô tả sản phẩm trên sàn chưa thực sự đầy đủ, hình ảnh sản phẩm thiếu tính đồng bộ và chuyên nghiệp, dịch vụ hậu mãi và giải quyết khiếu nại sau bán hàng chưa kịp thời, cùng với việc chưa khai thác tối ưu các công cụ quảng cáo có trả phí trên nền tảng Shopee.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Kiều Oanh đã phản ánh bức tranh toàn diện về hoạt động bán hàng trực tuyến đối với ngành hàng nông sản của FoodMap trên nền tảng Shopee giai đoạn 2022–2024. Thông qua việc kết hợp giữa phân tích số liệu tài chính, bán hàng nội bộ và phương pháp khảo sát định lượng với 27 biến quan sát, nghiên cứu đã làm rõ tác động của 6 nhân tố cốt lõi đến sự hài lòng của người tiêu dùng số. Hệ thống 5 nhóm giải pháp được đề xuất tại Chương 3 cung cấp định hướng thiết thực giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động tiếp thị, hoàn thiện dịch vụ hậu mãi và mở rộng thị phần bền vững trong giai đoạn 2025–2027.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN HOẠT ĐỘNG BÁN HÀNG TRỰC TUYẾN TRÊN SÀN TMĐT SHOPEE 1. Tổng quan về bán hàng và bán hàng trực tuyến 1. Các khái niệm về bán hàng. Hoạt động bán hàng, theo quan điểm của (Philip Kotler, 2018), là việc trình bày trực tiếp sản phẩm/dịch vụ, tương tác với khách hàng tiềm năng nhằm xúc tiến giao dịch.

Comer, 2008) định nghĩa bán hàng như một tiến trình nhận diện, khơi dậy và đáp ứng nhu cầu/mong muốn của người mua, hướng tới lợi ích bền vững cho cả hai bên. Cuối cùng, (John W. Ernest & Richard Ashmun, 1973) xem bán hàng là quá trình xác định nhu cầu khách hàng tiềm năng, rồi thuyết phục họ mua hàng bằng phương thức phù hợp. Ba quan điểm trên cùng nhấn mạnh sự thấu hiểu nhu cầu khách hàng là yếu tố cốt lõi trong thành công của hoạt động kinh doanh.

Hoạt động kinh tế trọng yếu, phân phối sản phẩm từ nguồn cung đến người tiêu dùng, thỏa mãn đa dạng nhu cầu xã hội, đó là bản chất của bán hàng. Vai trò trung gian then chốt, kết nối các thành phần kinh tế quốc dân, từ nhà sản xuất, phân phối đến người tiêu dùng và các tổ chức. Sự thịnh vượng kinh tế quốc gia chịu tác động trực tiếp từ hiệu quả hoạt động bán hàng. Đặc biệt trong môi trường cạnh tranh gay gắt, bán hàng trở thành nhân tố quyết định sự tồn vong của doanh nghiệp (Phạm Thị Thu Hương, 1995).

Như vậy, bán hàng được hiểu là chuỗi hoạt động giới thiệt, cung ứng sản phẩn/ dịch vụ, đáp ứng nhu cầu, mong muốn khách hàng. Bao hàm quá trình trao đổi, thương lượng, thuyết phục nhằm đạt thỏa thuận, mang lại lợi ích song phương. Khái niệm về bán hàng trực tuyến Thương mại điện tử, với sự bùng nổ của công nghệ số và internet, đã định hình nên một phương thức giao thương trọng yếu trong nền kinh tế đương đại. Hoạt động bán hàng trực tuyến không chỉ đơn thuần là quá trình chuyển giao sản phẩm, mà còn là một trụ cột then chốt của thương mại kỹ thuật số, thúc đẩy sự mở rộng thị trường và tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh cho doanh nghiệp.

Việc định nghĩa bán hàng 11 trực tuyến đa chiều, tùy thuộc vào góc nhìn phân tích. Tổng quan về các quan điểm đa dạng này về hoạt động thương mại trực tuyến được trình bày như sau: Thương mại điện tử, hay hoạt động mua bán hàng hoá, dịch vụ trực tuyến, bao hàm toàn bộ chu trình: quảng bá, giao dịch, thanh toán và vận chuyển qua mạng internet. Hơn cả việc trao đổi hàng hóa, nó kiến tạo mối quan hệ bền vững với khách hàng trên không gian số (Laudon & Traver, 2017) Mô hình kinh doanh trực tuyến tối ưu hóa hiệu quả hoạt động bằng cách tận dụng các nền tảng kỹ thuật số như website, ứng dụng di động hay sàn giao dịch điện tử, qua đó giảm thiểu chi phí, mở rộng phạm vi tiếp cận thị trường và gia tăng khả năng tương tác khách hàng (Nguyễn Mạnh Hùng , 2020). Thương mại điện tử, cụ thể là hoạt động bán hàng trực tuyến, tận dụng nền tảng kỹ thuật số để cung ứng, giao dịch và thanh toán sản phẩm, dịch vụ.

Mô hình này mở rộng phạm vi thị trường toàn cầu cho doanh nghiệp, đồng thời tối ưu hoá quy trình kinh doanh và nâng cao trải nghiệm khách hàng (Kotler & Keller, 2016). Hoạt động mua bán trên môi trười mạng, loại bỏ sự tiếp xúc trực tiếp giữa người mua và người bán. Internet, mạng xã hội (Facebook, TikTok, Instagram, Zalo, YouTube, blog, diễn đàn.), và các sàn giao dịch điện tử (Shopee, Lazada, Tiki.) trở thành cầu nối giao thương. Khách hàng, chỉ với thao tác đơn giản trên thiết bị di động, nhận hàng tận nơi, tiết kiệm thời gian và công sức di chuyển.

Các mô hình bán hàng trực tuyến phổ biến tại Việt Nam Thương mại điện tử tại Việt Nam nở rộ, song hành cùng sự bùng nổ công nghệ số. Nhiều mô hình kinh doanh trực tuyến đa dạng đã và đang phát triển mạnh mẽ, trở thành xu hướng tiêu dùng phổ biến (Nguyễn Minh Tuấn & Võ Thị Thúy Hoa, 2009). Một số mô hình tiêu biểu hiện diện tại thị trường Việt Nam được trình bày cụ thể như sau: Thương mại điện tử trên nền tảng mạng xã hội, bao gồm Facebook, Instagram và Zalo, đang ngày càng phổ biến. Phương thức kinh doanh này tận dụng hiệu quả các công cụ tiếp thị trực tuyến, mở rộng phạm vi tiếp cận khách hàng tiềm năng một cách đáng kể.

Số lượng người dùng mạng xã hội khổng lồ tạo điều kiện thuận lợi cho việc tương tác, quảng bá sản phẩm/dịch vụ với chi phí và kỹ thuật tối giản. Mô hình này tối ưu hóa nguồn lực, tiết kiệm thời gian và chi phí cho cả bên bán lẫn bên mua, đặc biệt là loại bỏ nhu cầu về mặt bằng kinh doanh truyền thống (Go Academy, 2023). 12 Sự chuyển dịch mạnh mẽ trong hành vi mua sắm của người tiêu dùng hiện đại được minh chứng rõ nét qua sự trỗi dậy của thương mại điện tử. Từ phương thức mua sắm truyền thống, người tiêu dùng nay ưu tiên tìm kiếm và giao dịch trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử, tạo nên một hệ sinh thái kinh doanh năng động.

Mô hình này mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể cho cả bên cung cấp và người tiêu dùng. Nhà cung cấp dễ dàng tiếp cận thị trường rộng lớn với quy trình đăng ký và quản lý gian hàng đơn giản. Trong khi đó, người tiêu dùng được hưởng lợi từ sự tiện lợi, đa dạng sản phẩm và cơ chế thanh toán an toàn. Một mô hình kinh doanh trực tuyến khác đang phát triển mạnh là tiếp thị liên kết.

Đây là hình thức hợp tác quảng bá sản phẩm/dịch vụ giữa nhà cung cấp và các đối tác mạng. Nhà cung cấp chỉ trả phí hoa hồng khi có giao dịch thành công, tạo ra sự khác biệt so với các hình thức quảng cáo truyền thống. Hiệu quả chi phí và tính minh bạch của mô hình này đang thu hút sự quan tâm đáng kể từ cộng đồng doanh nghiệp. Mô hình cộng tác viên kinh doanh vận hành dựa trên nguyên tắc hợp tác phi vốn.

Người cộng tác viên, vai trò trung gian giữa doanh nghiệp và khách hàng, phân phối sản phẩm và thu lợi nhuận từ hoa hồng. Tuy nhiên, hoạt động tiếp thị và quảng bá sản phẩm đòi hỏi nguồn lực tài chính đáng kể. Ngược lại, mô hình kinh doanh quảng cáo trực tuyến tận dụng sức mạnh lan tỏa của nội dung số. Nhà sáng tạo nội dung thu hút người xem trên các nền tảng trực tuyến đa dạng, từ đó tạo ra nguồn thu nhập từ các chương trình quảng cáo, tiếp thị liên kết và đánh giá sản phẩm.

Đây là mô hình kinh doanh phổ biến toàn cầu, mang tính khả thi cao. Ưu và nhược điểm của bán hàng trực tuyến 1. Ưu điểm của bán hàng trực tuyến Thương mại điện tử mang đến sự linh hoạt tối đa về mặt thời gian và không gian. Hoạt động kinh doanh, bao gồm quảng bá, tiếp cận và tương tác khách hàng, diễn ra tự do, không phụ thuộc vào địa điểm hay giờ giấc cố định.

Mô hình này xóa bỏ mọi ràng buộc về mặt không gian, cho phép người bán điều hành doanh nghiệp từ bất cứ nơi đâu, bất cứ khi nào, khác hẳn với mô hình truyền thống bị giới hạn bởi cửa hàng vật lý. Khả năng mở rộng thị trường là một ưu điểm vượt trội. Không bị gò bó bởi vị trí kinh doanh, người bán tiết kiệm được chi phí mặt bằng và vận hành cửa hàng. Với 13 chiến lược kinh doanh bài bản, doanh nghiệp dễ dàng mở rộng phạm vi hoạt động từ trong nước ra quốc tế.

Năng suất được tối ưu hóa nhờ quá trình mua bán diễn ra nhanh chóng và hiệu quả. Khách hàng, đặc biệt là những người bận rộn, có thể đặt hàng chỉ trong vài phút, tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức so với hình thức mua sắm truyền thống. Hơn nữa, hệ thống vận chuyển hiện đại đảm bảo hàng hóa được giao tận nơi một cách nhanh chóng và thuận tiện. Khởi sự kinh doanh trực tuyến sở hữu lợi thế vượt trội về chi phí vận hành.

So với mô hình truyền thống, việc thiết lập cửa hàng trực tuyến đơn giản và tiết kiệm đáng kể. Nhà kinh doanh chỉ cần thiết bị kết nối internet, loại bỏ hoàn toàn chi phí thuê mặt bằng và các khoản phí vận hành liên quan. Điều này tối ưu hóa nguồn lực tài chính cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, thương mại điện tử góp phần nâng cao nhận diện thương hiệu một cách hiệu quả.

Việc tận dụng mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến giúp mở rộng phạm vi tiếp cận khách hàng tiềm năng. Các chiến lược quảng cáo và truyền thông trực tuyến hỗ trợ xây dựng hình ảnh thương hiệu vững mạnh, nhanh chóng thu hút sự chú ý của đông đảo người tiêu dùng. Nhược điểm của bán hàng trực tuyến Thị trường thương mại điện tử quốc gia hiện vẫn thiếu một khuôn khổ pháp lý toàn diện. Điều này dẫn đến sự thiếu sót trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, gây khó khăn trong giải quyết tranh chấp phát sinh từ giao dịch trực tuyến.

Sự thiếu hụt này tạo ra rủi ro pháp lý đáng kể cho cả người mua và người bán. Hệ thống an ninh mạng chưa được hoàn thiện, tiềm ẩn nguy cơ rò rỉ thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng của người dùng. Mối lo ngại về an ninh mạng này kìm hãm sự phát triển của thương mại điện tử, làm giảm sự tin tưởng của người tiêu dùng đối với các nền tảng mua sắm trực tuyến. Xây dựng lòng tin với khách hàng trong môi trường thương mại điện tử là một nhiệm vụ đầy thách thức.

Các vụ việc vi phạm quyền lợi người tiêu dùng, như hàng giả, hàng kém chất lượng hay gian lận thương mại, được phản ánh rộng rãi trên truyền thông, khiến người tiêu dùng dè dặt hơn khi tham gia mua sắm trực tuyến. Do đó, việc củng cố niềm tin là yếu tố then chốt để thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động bán hàng trực tuyến. Thương mại điện tử, sản phẩm của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, đã phổ biến rộng rãi trong đời sống người tiêu dùng hiện đại.

Dữ liệu khảo sát cho thấy tần suất mua sắm trực tuyến đáng kể: 80% người dùng internet từng trải nghiệm hình thức này. Đặc biệt, xu hướng này chiếm ưu thế áp đảo trong nhóm khách hàng là các bậc phụ huynh, với 87% mẹ bỉm sữa lựa chọn mua sắm trực tuyến thay vì phương thức truyền thống.