Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Trêng §¹i häc b¸ch khoa Hµ Néi LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc Chuyªn ngµnh: C«ng nghÖ m«i trêng Kh¶o s¸t, ®¸nh gi¸ hiÖn tr¹ng vµ hiÖu qu¶ xö lý níc th¶i mét sè bÖnh viÖn. §Ò xuÊt m« h×nh xö lý thÝch hîp NguyÔn thÞ ph¬ng loan Hµ Néi - 2006 17061131550621000000 Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Trêng §¹i häc b¸ch khoa Hµ Néi ----------------------------------- LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc Kh¶o s¸t, ®¸nh gi¸ hiÖn tr¹ng vµ hiÖu qu¶ xö lý níc th¶i mét sè bÖnh viÖn. §Ò xuÊt m« h×nh xö lý thÝch hîp Ngµnh : C«ng nghÖ m«i trêng M· sè : NguyÔn thÞ ph¬ng loan Ngêi híng dÉn khoa häc: PGS. NguyÔn Ngäc L©n Hµ Néi - 2006 Lời cảm ơn Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Thầy giáo PGS.
Nguyễn Ngọc Lân, người giao đề tài và tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình làm luận văn. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến PGS. Nguyễn Xuân Nguyên, Giám đốc Trung tâm CTC đã hết sức giúp đỡ và đưa ra nhiều ý kiến quý báu để tôi có thể hoàn thành tốt luận văn. Tôi cũng xin cảm ơn các đồng nghiệp của tôi tại Trung tâm CTC đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong quá trình thực hiện luận văn.
Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến các thầy cô giáo Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, đặc biệt là các thầy, cô giáo tại Viện khoa học và Công nghệ Môi trường, đã truyền đạt cho tôi rất nhiều kiến thức trong quá trình học tập. Hà Nội, ngày 10 tháng 11 năm 2006 Học viên Nguyễn Thị Phương Loan Môc lôc Trang Lêi c¶m ¬n Môc lôc Danh môc c¸c b¶ng Danh môc c¸c h×nh vÏ Më ®Çu. T×nh h×nh « nhiÔm m«i trêng do níc th¶i bÖnh viÖn ë ViÖt Nam.Vµi nÐt vÒ sù ph¸t triÓn m¹ng luíi y tÕ vµ hiÖn tr¹ng m«i trêng bÖnh viÖn. Nguån ph¸t sinh níc th¶i bÖnh viÖn vµ sù ¶nh hëng tíi m«i trêng.
§Æc ®iÓm chung cña níc th¶i bÖnh viÖn. HÖ thèng ph¸p lý liªn quan ®Õn qu¶n lý chÊt th¶i y tÕ. C¸c ph¬ng ph¸p vµ c«ng tr×nh xö lý níc th¶i bÖnh viÖn. C¸c ph¬ng ph¸p xö lý níc th¶i bÖnh viÖn.
Mét sè d©y chuyÒn c«ng nghÖ vµ c«ng tr×nh xö lý níc th¶i bÖnh viÖn ®îc ¸p dông ë ViÖt Nam. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ xö lý níc th¶i t¹i mét sè bÖnh viÖn ë ViÖt Nam. C¸c lo¹i m« h×nh c«ng nghÖ ®· ¸p dông t¹i c¸c tr¹m xö lý. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ xö lý cña c¸c lo¹i m« h×nh c«ng nghÖ.
§Ò xuÊt lùa chän m« h×nh c«ng nghÖ thÝch hîp ®Ó xö lý níc th¶i bÖnh viÖn ë ViÖt Nam. §Þnh híng triÓn khai c«ng nghÖ xö lý níc th¶i bÖnh viÖn ë ViÖt Nam. C¸c ®Ò xuÊt cô thÓ vÒ m« h×nh c«ng nghÖ cho c¸c bÖnh viÖn. KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ.
80 Tµi liÖu tham kh¶o. 82 Phô lôc Danh môc c¸c b¶ng B¶ng 1. Quy ho¹ch m¹ng líi c¸c bÖnh viÖn ViÖt Nam ®Õn 2010. Tiªu chuÈn níc cÊp vµ lîng níc th¶i bÖnh viÖn.
§Æc tÝnh cña níc th¶i bÖnh viÖn theo c¸c khoa. Níc th¶i cña c¸c bÖnh viÖn tuyÕn trung ¬ng. §Æc tÝnh níc th¶i cña c¸c bÖnh viÖn tuyÕn tØnh. §Æc tÝnh níc th¶i cña c¸c bÖnh viÖn chuyªn ngµnh.
KÕt qu¶ ®¸nh gi¸ th«ng sè « nhiÔm chung cho tõng tuyÕn. §¸nh gi¸ níc th¶i cña c¸c bÖnh viÖn theo chuyªn khoa. C¸c c«ng ®o¹n xö lý níc th¶i bÖnh viÖn. ¸p dông ®îc ph¬ng ph¸p xö lý c¬ häc trong xö lý níc th¶i.
¸p dông c¸c qu¸ tr×nh ho¸ häc trong xö lý níc th¶i bÖnh viÖn. HiÖu suÊt c¸c qu¸ tr×nh xö lý níc th¶i bÖnh viÖn. So s¸nh vÒ chØ tiªu kü thuËt cña 4 lo¹i h×nh c«ng nghÖ xö lý níc th¶i bÖnh viÖn. B¶ng so s¸nh c¸c chØ tiªu cña c¸c m« h×nh c«ng nghÖ.
KÕt qu¶ ph©n tÝch c¸c chØ tiªu ®Æc trng cña níc th¶i ®Çu vµo tõng bÖnh viÖn. KÕt qu¶ ph©n tÝch níc th¶i ®Çu ra cña tõng bÖnh viÖn. HiÖu suÊt xö lý níc th¶i cña tõng bÖnh viÖn(%). §¸nh gi¸ chung hiÖu suÊt cña c¸c hÖ thèng xö lý níc th¶i bÖnh viÖn.
HiÖu qu¶ xö lý cña c¸c nhãm c«ng nghÖ kh¸c nhau. KÕt qu¶ vÒ nång ®é vi sinh trong níc th¶i bÖnh viÖn. C¸c lo¹i vi khuÈn g©y bÖnh ph©n lËp ®îc t¹i bÓ tËp trung toµn bÖnh viÖn. TØ lÖ c«ng nghÖ cã chØ tiªu Coliform sau xö lý ®¹t tiªu chuÈn th¶i.
So s¸nh mét sè chØ tiªu gi÷a hÖ xö lý níc th¶i th«ng dông vµ hÖ thèng cã xö lý nit¬. B¶ng íc tÝnh tØ suÊt ®Çu t x©y dùng vµ gi¸ thµnh vËn hµnh hîp lý cho hÖ thèng xö lý níc th¶i c¸c bÖnh viÖn ë ViÖt Nam. 70 Danh môc s¬ ®å, h×nh vÏ H×nh 1. S¬ ®å qu¶n lý m«i trêng trong ngµnh y tÕ.
S¬ ®å hÖ thèng bïn ho¹t tÝnh sinh trëng l¬ löng. S¬ ®å ho¹t ®éng cña hÖ thèng. S¬ ®å hÖ thèng th¸p läc sinh häc. S¬ ®å hÖ thèng ®Üa läc sinh häc.
Qu¸ tr×nh chuyÓn ho¸ nit¬ trong níc th¶i nhê vi sinh vËt. Qu¸ tr×nh kÕt hîp ®Ó lo¹i bá nit¬ trong xö lý sinh häc. S¬ ®å nguyªn lý khö photpho trong xö lý sinh häc. S¬ ®å d©y chuyÒn c«ng nghÖ xö lý níc th¶i bÖnh viÖn.
S¬ ®å d©y chuyÒn c«ng nghÖ xö lý níc th¶i bÖnh viÖn b»ng thiÕt bÞ hîp khèi .10 - MÆt c¾t cÊu t¹o thiÕt bÞ V69. MÆt c¾t cÊu t¹o thiÕt bÞ CN-2000. S¬ ®å c«ng nghÖ ®Ò xuÊt cho c¸c bÖnh viÖn trung ¬ng. 71 1 Më ®Çu ViÖt Nam ®ang trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc, sù nghiÖp ph¸t triÓn ngµnh y tÕ, ch¨m sãc søc khoÎ cho céng ®ång d©n c ®ang lµ mèi quan t©m hµng ®Çu cña Nhµ níc ta.
Cïng víi viÖc gia t¨ng sè lîng giêng bÖnh vµ n©ng cao chÊt lîng phôc vô th× chÊt th¶i bÖnh viÖn ®ang lµ vÊn ®Ò næi cém cña níc ta hiÖn nay, ®Æc biÖt lµ níc th¶i cha qua xö lý lµm « nhiÔm nghiªm träng nguån níc vµ l©y lan c¸c lo¹i dÞch bÖnh. Níc th¶i bÖnh viÖn lµ mét d¹ng níc th¶i sinh ho¹t vµ ®Æc trng bëi c¸c chØ tiªu ho¸ lý vµ chØ tiªu vi sinh. §Ó ®a ra c«ng nghÖ xö lý níc th¶i bÖnh viÖn cÇn ph¶i x¸c ®Þnh c¸c chØ tiªu trªn. C¸c chØ tiªu ho¸ lý bao gåm: COD, BOD, Tæng Nit¬, Tæng Phètpho, SS.
C¸c ph¬ng ph¸p lÊy mÉu ®o ®¹c ph©n tÝch cho phÐp x¸c ®Þnh gi¸ trÞ th«ng sè ®Æc trng ®ã víi ®é chÝnh x¸c cÇn thiÕt. Tuy nhiªn kÕt qu¶ ®ã thêng lµ tËp hîp sè liÖu thèng kª rêi r¹c ë d¹ng b¶ng biÓu khã sö dông ®îc trong tù ®éng ho¸ tÝnh to¸n thiÕt bÞ c«ng nghÖ xö lý níc th¶i. Trong b¶n luËn v¨n nµy chóng t«i tr×nh bµy c¸ch xö lý c¸c sè liÖu rêi r¹c ®Ó nhËn ®îc c¸c m« h×nh thùc nghiÖm thèng kª m« t¶ quan hÖ gi÷a c¸c chØ tiªu ho¸ lý c¬ b¶n cña níc th¶i bÖnh viÖn ®Ó cã thÓ sö dông quan hÖ ®ã trong viÖc m« h×nh ho¸ thiÕt bÞ c«ng nghÖ, tæng hîp vµ ph©n tÝch hÖ thèng xö lý níc th¶i bÖnh viÖn nh»m tiÕt kiÖm thêi gian vµ c«ng søc trong viÖc triÓn khai vµo thùc tÕ. C¸c bÖnh viÖn ë ViÖt Nam ®a phÇn cha ®îc quy ho¹ch ®Çu t vÒ h¹ tÇng kü thuËt hoµn chØnh v× nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c nhau nªn cÇn thiÕt ph¶i cã sù nghiªn cøu ®Ó lùa chän c¸c m« h×nh xö lý níc th¶i phï hîp cho tõng lo¹i h×nh quy m« vµ vïng ®Þa lý.
HÇu hÕt c¸c bÖnh viÖn ë ViÖt Nam hiÖn nay ®Òu ho¹t ®éng theo chÕ ®é bao cÊp, nguån kinh phÝ ho¹t ®éng ®îc ph©n bæ theo giêng bÖnh h¹n hÑp nªn kinh phÝ cho xö lý m«i trêng rÊt khã kh¨n. ViÖc cã ®îc hÖ thèng xö lý 2 níc th¶i cho c¸c bÖnh viÖn ®¶m b¶o tiªu chuÈn vµ chi phÝ qu¶n lý thÊp lµ hÕt søc quan träng vµ cã ý nghÜa x· héi to lín. Tríc c¸c vÊn ®Ò ®Æt ra ë trªn, viÖc nghiªn cøu lùa chän m« h×nh c«ng nghÖ phï hîp ®Ó xö lý níc th¶i bÖnh viÖn trong ®iÒu kiÖn ë ViÖt Nam lµ rÊt cÇn thiÕt. V× vËy t«i ®îc giao ®Ò tµi luËn v¨n lµ: “Kh¶o s¸t, ®¸nh gi¸ hiÖn tr¹ng vµ hiÖu qu¶ xö lý níc th¶i mét sè bÖnh viÖn.
§Ò xuÊt m« h×nh xö lý thÝch hîp”. C¸ch tiÕp cËn ®Ó thùc hiÖn ®Ò tµi lµ: Trªn c¬ së ph©n tÝch vÒ c«ng nghÖ, ®Çu t, phÝ vËn hµnh, yªu cÇu vÒ kü thuËt, yªu cÇu vÒ qu¶n lý cña mét sè bÖnh viÖn ®Ó ®Ò xuÊt c«ng nghÖ thÝch hîp gi¶i quyÕt vÊn ®Ò níc th¶i bÖnh viÖn ë ViÖt Nam. Néi dung chÝnh cña luËn v¨n gåm:. - Nghiªn cøu c¸c ph¬ng ph¸p xö lý níc th¶i ®Ó lµm c¬ së lý luËn cho viÖc vËn dông c¸c ph¬ng ph¸p xö lý thÝch hîp cho níc th¶i bÖnh viÖn.
- Tæng hîp c¸c m« h×nh c«ng nghÖ xö lý níc th¶i bÖnh viÖn ®· ®îc sö dông vµ xö lý t¹i c¸c bÖnh viÖn ë ViÖt Nam. - Ph©n tÝch chÊt lîng níc th¶i tríc vµ sau xö lý cña c¸c bÖnh viÖn ®· ®îc x©y dùng hÖ thèng xö lý níc th¶i ®Ó cã sù ®¸nh gi¸ kh¸ch quan hiÖu qu¶ xö lý tõng lo¹i m« h×nh c«ng nghÖ. - Trªn c¬ së ®ã, ®a ra ®Ò xuÊt c¸c m« h×nh c«ng nghÖ thÝch hîp ®Ó xö lý níc th¶i cho c¸c bÖnh viÖn ë ViÖt Nam víi tõng lo¹i quy m«, tÝnh chÊt kh¸c nhau. Tình hình ô nhiễm môi trường do nước thải bệnh viện ở Việt Nam.vµi nÐt vÒ sù ph¸t triÓn m¹ng luíi y tÕ vµ hiÖn tr¹ng m«i trêng bÖnh viÖn.Sù ph¸t triÓn líi kh¸m ch÷a bÖnh ë bÖnh ViÖt Nam §Ó ®¸p øng nhu cÇu ch¨m sãc khoÎ ngµy mét lín cña nh©n d©n, nhµ níc ta ®· cã chñ tr¬ng t¨ng cêng ®Çu t cho y tÕ c¶ chiÒu s©u còng nh chiÒu réng.
HÖ thèng bÖnh viÖn ®· vµ ®ang tõng bíc ph¸t triÓn tõ cÊp tØnh, thµnh phè ®Õn cÊp huyÖn, cÊp x·. nhiÒu bÖnh viÖn, trung t©m y tÕ, huyÖn, x· ®îc c¶i t¹o vµ x©y dùng mçi ngµy cµng hiÖn ®¹i vµ quy m«. HiÖn nay, ViÖt Nam cã mét hÖ thèng réng lín gåm 1027 bÖnh viÖn vµ c¸c c¬ së y tÕ t¬ng ®¬ng. Trong tæng sè 1027 bÖnh viÖn trªn ®Þa bµn c¶ níc cã: 30 bÖnh viÖn trong ®ã cã 10 bÖnh viÖn ®a khoa, vµ 20 bÖnh viÖn chuyªn khoa do Bé Y tÕ trùc tiÕp qu¶n lý; 925 bÖnh viÖn, trong ®ã cã 115 bÖnh viÖn ®a khoa tØnh, 224 bÖnh viÖn chuyªn khoa vµ 586 bÖnh viÖn huyÖn/thÞ x· do ®Þa ph¬ng qu¶n lý (tØnh, thµnh phè, huyÖn); 72 bÖnh viÖn do c¸c bé, ngµnh kh¸c qu¶n lý [1].