Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại trang trại Izar Azulai, Moshav Hatzeva, Arava, Israel

Luận văn đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại trang trại IZAR Azulai, Moshav Hatzeva, Arava, Israel, phân tích hiệu suất và giải pháp phát triển bền vững.

• Tác giả: Nông Mạnh Tùng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quang Thi
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Địa chính môi trường
• Đề tài: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại trang trại Izar Azulai, Moshav Hatzeva, Arava, Israel
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC TỪ, CHỮ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng quan về đất nước Israel và moshav hatzeva, Arava
• 2.1.1. Tổng quan về đất nước Israel
• 2.1.2. Tổng quan về moshav Hatzeva, Arava
• 2.2. Tổng quan về nông nghiệp Israel
• 2.3. Cơ sở khoa học của đánh giá hiệu quả sử dụng đất
• 2.3.1. Khái quát về đất nông nghiệp
• 2.3.2. Sử dụng đất và nhân tố ảnh hưởng đến sử dụng đất nông nghiệp
• 2.3.3. Quan điểm sử dụng đất nông nghiệp bền vững
• 2.3.4. Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 2.3.5. Các cơ sở khoa học của việc đánh giá đất
• 2.3.6. Những nghiên cứu trên thế giới về hiệu quả sử dụng đất
• 2.3.7. Nghiên cứu đánh giá đất đai của FAO
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 3.2.1. Thời gian nghiên cứu
• 3.2.2. Địa điểm nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Thu thập số liệu, tài liệu thứ cấp
• 3.4.2. Phương pháp điều tra nông hộ
• 3.4.3. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. GIỚI THIỆU VỀ NÔNG TRẠI IZAR AZULAI, HATZEVA
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.1.3. Đánh giá điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội
• 4.2. Tình hình sản xuất và Loại hình sử dụng đất nông nghiệp của trang trại Izar azulai
• 4.2.1. Tình hình sản xuất
• 4.2.2. Loại hình sử dụng đất nông nghiệp của trang trại Izar azulai
• 4.2.3. Tổng sản lượng cây trồng năm 2017
• 4.2.4. Mô tả loại hình sử dụng đất
• 4.3. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại trang trại Izar azulai
• 4.3.1. Hiệu quả kinh tế
• 4.3.2. Hiệu quả xã hội
• 4.3.3. Hiệu quả môi trường
• 4.4. Tính bền vững và khả năng áp dụng tại Việt Nam của mô hình sản xuất trong trang trại
• 4.5. Thuận lợi, khó khăn, bài học kinh nghiệm và đề xuất tại trang trại
• 4.5.1. Bài học kinh nghiệm
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung

Nghiên cứu Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại trang trại Izar Azulai, Moshav Hatzeva, Arava, Israel tập trung vào việc phân tích hiệu quả sử dụng đất trong bối cảnh điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội đặc thù của khu vực. Trang trại Izar Azulai nằm tại Moshav Hatzeva, một vùng đất khô cằn thuộc Arava, miền Nam Israel. Với diện tích khoảng 50 dunam, trang trại này là một ví dụ điển hình về việc áp dụng công nghệ cao trong nông nghiệp để vượt qua những thách thức về khí hậu và tài nguyên nước. Nghiên cứu này không chỉ đánh giá hiệu quả kinh tế mà còn xem xét các yếu tố xã hội và môi trường, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc sử dụng đất bền vững.

1.1. Bối cảnh nghiên cứu

Israel là một quốc gia có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, với hơn một nửa diện tích là sa mạc. Tuy nhiên, nhờ áp dụng công nghệ tiên tiến, nông nghiệp Israel đã đạt được những thành tựu đáng kể. Moshav Hatzeva, nơi đặt trang trại Izar Azulai, là một trong những khu vực có điều kiện khí hậu khô hạn nhất, với lượng mưa trung bình chỉ từ 20-50 mm/năm. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trong bối cảnh này, đồng thời rút ra những bài học kinh nghiệm có thể áp dụng tại Việt Nam.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại trang trại Izar Azulai, bao gồm cả hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường. Nghiên cứu cũng nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả và tính bền vững trong sản xuất nông nghiệp.

II. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập số liệu thứ cấp và điều tra nông hộ để đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm hiệu quả kinh tế (lợi nhuận, chi phí sản xuất), hiệu quả xã hội (tạo việc làm, cải thiện đời sống người dân) và hiệu quả môi trường (bảo vệ tài nguyên đất và nước). Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo sản xuất của trang trại và các cuộc phỏng vấn trực tiếp với chủ trang trại và người lao động.

2.1. Thu thập số liệu

Số liệu được thu thập từ các nguồn thứ cấp như báo cáo sản xuất, dữ liệu thống kê của trang trại và các tài liệu liên quan đến nông nghiệp Israel. Ngoài ra, nghiên cứu cũng tiến hành phỏng vấn trực tiếp với chủ trang trại và người lao động để thu thập thông tin chi tiết về quy trình sản xuất và các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất.

2.2. Phương pháp đánh giá

Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất được thực hiện thông qua việc phân tích các chỉ tiêu kinh tế, xã hội và môi trường. Các chỉ tiêu kinh tế bao gồm lợi nhuận, chi phí sản xuất và năng suất cây trồng. Các chỉ tiêu xã hội tập trung vào việc tạo việc làm và cải thiện đời sống người dân. Các chỉ tiêu môi trường đánh giá mức độ bảo vệ tài nguyên đất và nước trong quá trình sản xuất.

III. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy trang trại Izar Azulai đạt hiệu quả kinh tế cao nhờ áp dụng công nghệ tưới tiêu hiện đại và quản lý sản xuất chặt chẽ. Hiệu quả xã hội cũng được cải thiện đáng kể thông qua việc tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra một số thách thức về môi trường, đặc biệt là việc sử dụng nước và quản lý chất thải nông nghiệp.

3.1. Hiệu quả kinh tế

Trang trại Izar Azulai đạt lợi nhuận cao nhờ áp dụng công nghệ tưới tiêu nhỏ giọt và quản lý sản xuất hiệu quả. Năng suất cây trồng, đặc biệt là bí ngòi, đạt mức cao so với các khu vực khác. Chi phí sản xuất được kiểm soát chặt chẽ, giúp tối đa hóa lợi nhuận.

3.2. Hiệu quả xã hội

Trang trại đã tạo ra nhiều việc làm cho người dân địa phương, góp phần cải thiện đời sống kinh tế - xã hội của cộng đồng. Thu nhập của người lao động được nâng cao, đồng thời các dịch vụ công cộng như giáo dục và y tế cũng được cải thiện.

3.3. Hiệu quả môi trường

Mặc dù đạt hiệu quả kinh tế và xã hội cao, trang trại vẫn đối mặt với một số thách thức về môi trường, đặc biệt là việc sử dụng nước và quản lý chất thải nông nghiệp. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, bao gồm việc áp dụng các công nghệ xử lý chất thải và sử dụng nước tiết kiệm hơn.

IV. Kết luận và kiến nghị

Nghiên cứu kết luận rằng việc áp dụng công nghệ cao và quản lý sản xuất hiệu quả là yếu tố then chốt giúp trang trại Izar Azulai đạt hiệu quả sử dụng đất cao. Tuy nhiên, để đảm bảo tính bền vững, cần có các giải pháp đồng bộ nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Việt Nam, đặc biệt là trong các khu vực có điều kiện tự nhiên tương tự.

4.1. Bài học kinh nghiệm

Nghiên cứu rút ra một số bài học kinh nghiệm từ mô hình sản xuất của trang trại Izar Azulai, bao gồm việc áp dụng công nghệ tưới tiêu nhỏ giọt, quản lý sản xuất chặt chẽ và tạo việc làm cho người dân địa phương. Những bài học này có thể được áp dụng tại Việt Nam để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.

4.2. Đề xuất

Nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Việt Nam, bao gồm việc áp dụng công nghệ cao, cải thiện quản lý sản xuất và tăng cường bảo vệ môi trường. Các giải pháp này cần được thực hiện đồng bộ để đảm bảo tính bền vững trong sản xuất nông nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người. Đất đai là nền tảng để con người định cư và tổ chức các hoạt động kinh tế - xã hội, nó không chỉ là đối tượng lao động mà còn là tư liệu sản xuất không thể thay thế được. Đặc biệt đối với nghành sản xuất nông nghiệp, đất là yếu tố đầu vào có tác động mạnh mẽ đến hiệu quả sản xuất nông nghiệp, đồng thời cũng là môi trường duy nhất sản xuất ra lương thực, thực phẩm nuôi sống con người. Việc sử dụng đất hiệu quả bền vững đang trở thành vấn đề cấp thiết ở mỗi quốc gia nhằm duy trì sức sản xuất của đất cho hiện tại và cho cả tương lai.

Xã hội ngày càng phát triển, dân số ngày càng gia tăng kéo theo những đòi hỏi về lương thực và thực phẩm, chỗ ở cũng như nhu cầu về văn hóa, xã hội ngày càng nhiều, con người đã tìm mọi cách để khai thác đất đai nhằm thỏa mãn những nhu cầu đó. Như vậy đất đai, đặc biệt là đất nông nghiệp có hạn về diện tích nhưng lại có nguy cơ suy thoái dưới tác động của thiên nhiên và sự thiếu ý thức của con người trong quá trình sản xuất. Đó còn chưa kể đến sự suy giảm diện tích đất nông nghiệp do quá trình đô thị hóa đang diễn ra ngày càng mạnh mẽ, trong khi khả năng khai hoang đất mới rất hạn chế. Do vậy, việc đánh giá hiệu quả sử dụng hợp lý theo quan điểm sinh thái và phát triển bền vững đang là vấn đề hàng đầu được các nhà khoa học trên thế giới quan tâm.

Đối với Việt Nam việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất trong nước cũng như học hỏi việc sử dụng đất nông nghiệp của các nước khác trên thế giới là rất cần thiết. Israel là một đất nước nhỏ với diện tích khoảng 20.700 km² với diện tích đất nông nghiệp khoảng 24 % tổng diện tích đất tự nhiên. Mặc dù với điều kiện khí hậu khô nóng xong Israel đã tự cung cấp cho mình đến 95% lượng 2 lương thực thực phẩm và ngành nông nghiệp đã đóng góp một phần không nhỏ vào GDP của đất nước này. Điều kỳ diệu tại đây là vượt lên điều kiện khí hậu vô cùng khắc nghiệt, lượng nước khan hiếm khi phải đào sâu đến 1.5 km, chủ yếu là đất hoang mạc và bán hoang mạc, dân số ít xong Israel là đất nước có nền nông nghiệp cao hàng đầu thế giới, được rất nhiều các quốc gia trên thế giới tìm đến và học hỏi, trong đó có Việt Nam.

Nông trại số 91 nằm tại moshav Hatzeva thuộc vùng Arava nằm ở phía Nam của đất nước Israel có diện tích 50 dunam (≈50,000 m²), được thành lập bởi ông Eliran năm 1978 và được ông Izar azulai tiếp nhận vào năm 2007. Được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài Nguyên, đồng thời dưới sự hướng dẫn trực tiếp của TS. Nguyễn Quang Thi, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại trang trại Izar azulai, Hatzeva, Arava, Israel”. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài - Tình hình sản xuất nông nghiệp và loại hình sử dụng đất tại trang trại Izar azulai, moshav hatzeva, Arava, Israel.

- Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trang trại Izar azulai, moshav hatzeva, Arava, Israel. - Thuận lợi, khó khăn và đề xuất 1. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Cung cấp cơ sở khoa học cho việc đề xuất sử dụng đất bền vững, bổ sung vào phương pháp luận về đánh giá, hiệu quả sử dụng đất, tiềm năng đất đai và quy hoạch sử dụng đất để có nhiều lựa chọn phù hợp với các loại hình sử dụng đất hơn trong tương lai.

Ý nghĩa thực tiễn - Giúp trang trại khai thác hiệu quả, sử dụng hợp lý với tài nguyên đất đai trong khu vực. 3 - Cung cấp cơ sở dữ liệu cho công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nông nghiệp vừa đạt hiệu quả cao vừa đảm bảo sử dụng đất và phát triển nông nghiệp bền vững tại trang trại Izar azulai và mở ra các hướng nghiên cứu tiếp theo cho các địa bàn ở Việt Nam tại những vùng có điều kiện tương tự. 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2. Tổng quan về đất nước Israel và moshav hatzeva, Arava 2.

Tổng quan về đất nước Israel Israel là một quốc gia nhỏ với tổng diện tích của Israel là 20,770 km2. Israel là một quốc gia tại Trung Đông, trên bờ Đông Nam của Địa Trung Hải và bờ Bắc của biển Đỏ. Israel có biên giới trên bộ với Liban về phía Bắc, với Syria về phía Đông Bắc, với Jordan về phía Đông, và lần lượt giáp với các lãnh thổ Bờ Tây và Dải Gaza của Palestine về phía Đông và Tây, và với Ai Cập về phía Tây Nam. Quốc gia này có diện tích tương đối nhỏ, song lại có đặc điểm địa lý đa dạng.

Tổng quan chung về đất nước Israel Tên đầy đủ Quốc gia Israel Nằm ở Trung Đông, tiếp giáp biển Địa Trung Vị trí địa lý Hải, nằm giữa Ai cập và Lebanon Diện tích Km2 20,770 Gỗ xây dựng, mỏ đồng, khí tự nhiên, đá photphat, Tài nguyên thiên nhiên magie bromua, kali cacbonat, đất sét, cát Dân số (triệu người) 7.6% Cấu trúc 15- 64 tuổi: 62.2% dân số trên 65 tuổi: 10.1% Tỷ lệ tăng dân số (%) 1.58 Dân tộc Người Do Thái, người Ả Rập Thủ đô Jerusalem Quốc khánh 14/5/1948 Hệ thống pháp luật Dựa theo hệ thống luật pháp và quy định của Anh 5 GDP (tỷ USD) 235.1 Tỷ lệ tăng trưởng GDP (%) 4.8 GDP theo đầu người (USD) 31000 GDP theo cấu trúc nông nghiệp: 2.2% ngành dịch vụ: 64.7% Lực lượng lao động 3,227 (triệu) nông nghiệp: 2% Lực lượng lao động theo công nghiệp: 16% lĩnh vực nghề nghiệp dịch vụ: 82% Cam,quýt, rau, bông, thịt bò, gia cầm, các sản Sản phẩm Nông nghiệp phẩm từ sữa Sản phẩm công nghiệp cao ( bao gồm cả hàng không, thông tin liên lạc, sản xuất, sợi quang học), gỗ và sản phẩm giấy, kali cacbonnat và Công nghiệp photphat, thực phẩm, đồ uống, thuốc lá, natri hydroxit, xi măng, xây dựng, sản phẩm kim loại, sản phẩm hóa chất, chất dẻo, cắt kim cương, dệt may, giày dép Xuất khẩu (triệu USD) 62500 Máy móc và thiết bị, phần mềm, cắt kim cương, sản Mặt hàng xuất khẩu phẩm nông sản, hóa chất, dệt may và đồ thêu trang trí Đối tác xuất khẩu Hoa Kỳ, Hong Kong, Bỉ, Ấn Độ Nhập khẩu (triệu USD) 70620 Nguyên liệu, thiết bị quân đội, đầu tư, kim Mặt hàng nhập khẩu cương thô, nhiên liệu,lương thực, hàng tiêu dùng Đối tác nhập khẩu Hoa Kỳ, Trung Quốc, Đức, Thụy Sĩ, Bỉ, Italia Nguồn: CIA 2012 6  Thể chế nhà nước: Theo thể chế Dân chủ nghị viện, chế độ một viện (từ năm 1948) và không có Hiến pháp thành văn, chỉ có những điều luật riêng rẽ. 120 thành viên của Quốc hội được bầu bằng tuyển cử phổ thông đầu phiếu theo hệ thống bầu cử đại diện tỷ lệ, nhiệm kỳ 4 năm. Thủ tướng được bầu trực tiếp trong tổng tuyển cử, nhiệm kỳ 4 năm. Các thành Quốc hội bầu, nhiệm kỳ 5 năm (không có quyền hành pháp - quyền hành pháp thuộc về Thủ tướng).

 Địa lý Theo nghị quyết 181 của Liên hợp quốc, Nhà nước Israel thành lập ngày 14 tháng 5 năm 1948 trên diện tích 14,100km2. Tuy nhiên, sau các cuộc chiến tranh chấp với các nước Ả Rập, Israel quản lý khoảng 28,000km2. Thuộc Trung cận Đông. Nước Israel, trong khuôn khổ biên giới năm 1949, gồm một đồng bằng hẹp và màu mỡ ven biển Địa Trung Hải, vùng núi trơ trọi Judea ở trung tâm, sa mạc Negev ở phía Nam và một phần của thung lũng Jordan ở Đông bắc.

Sông chính: sông Jordan, 321km. Khí hậu: Khí hậu Địa Trung Hải, mùa hè nóng và khô, mùa đông ôn hòa và ẩm. Phần lớn lãnh thổ của Israel có lượng mưa dưới 200mm.  Kinh tế Công nghiệp chiếm 17%, nông nghiệp: 2% và dịch vụ: 81% GDP.

Sản phẩm công nghiệp cao( bao gồm cả hàng không, thông tin liên lạc, sản xuất, sợi quang học), gỗ và sản phẩm giấy, kali cacbonnat và photphat, thực phẩm, đồ uống, thuốc lá, natri hydroxit, xi măng, xây dựng, sản phẩm kim loại, sản phẩm hóa chất, chất dẻo, cắt kim cương, dệt may, giày dép. Những vấn đề kinh tế nghiêm trọng phát sinh do ngân sách quốc phòng lớn và hoàn cảnh chính trị đã cản trở thương mại giữa Israel và các nước láng giềng. Israel là một trong những nước xuất khẩu nhiều nhất hoa quả họ chanh bưởi. Phần lớn diện tích của Israel được canh tác do các tập thể và hợp tác xã.

7 Tài nguyên của Israel. Gia công kim cương nhập khẩu là nguồn thu ngoại tệ chủ yếu. Du lịch đến các vùng đất Thánh cũng đóng vai trò quan trọng. Xuất khẩu đạt 23,5 tỷ đô la, nhập khẩu 30,6 tỷ đô la; nợ nước ngoài: 18,7 tỷ đô la.

+ Mặt hàng xuất khẩu: Máy móc và thiết bị, phần mềm, cắt kim cương, sản phẩm nông sản, hóa chất, dệt may và đồ thêu trang trí. Đối tác xuất khẩu: Hoa Kỳ, Hong Kong, Bỉ, Ấn Độ. + Mặt hàng nhập khẩu: Nguyên liệu, thiết bị quân đội, đầu tư, kim cương thô, nhiên liệu,lương thực, hàng tiêu dùng. Đối tác nhập khẩu: Hoa Kỳ, Trung Quốc, Đức, Thụy Sĩ, Bỉ, Ý Nông nghiệp, khoa học- kỹ thuật và quản lý kinh tế rất tiên tiến.

Sản phẩm nông nghiệp: Cam quýt, rau, bông, thịt bò, gia cầm, các sản phẩm từ sữa. Israel là một trong số những nước có thu nhập đầu người cao trên thế giới; sản xuất thực phẩm, kim cương đã chế tác, hàng dệt, thiết bị điện, giao thông, thiết bị quân sự, hàng điện tử công nghệ cao; sản xuất điện năng đạt 35,4 tỷ kWh, tiêu thụ 31,8 tỷ kWh.  Văn hóa - xã hội Số người biết đọc, biết viết 95%, nam: 97%, nữ: 93%. Áp dụng chế độ giáo dục bắt buộc 11 năm miễn phí.

Người dân tự do lựa chọn trường dạy qua tiếng Ả Rập. Hệ thống giáo dục theo các bậc: tiểu học 6 năm, trung học 3 năm và trên trung học 2 năm. Bằng tốt nghiệp xong ba cấp này có giá trị thi vào đại học và kiếm việc làm. Đại học mở, đại học dạy từ xa khá phát triển.

Người dân được bảo hiểm y tế do Nhà nước dài thọ. Cho cả y tế tư nhân hoạt động. Thiết bị và chất lượng dịch vụ y tế hiện đại và cao. Tuổi thọ trung bình đạt 78,8 tuổi, nam: 76,57, nữ: 80,68 tuổi.

8 Những danh thắng dành cho du lịch, nghỉ ngơi và giải trí: Thành phố cổ Jerusalem, núi De Leon, Haifa, biển chết Tel Avid, Bethlehem.