Khóa luận tốt nghiệp đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã tân tri huyện bắc sơn tỉnh lạng sơn

Khóa luận đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại xã Tân Tri, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn, cung cấp thông tin hữu ích cho phát triển nông nghiệp.

• Tác giả: Dương Thị Cúc
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đàm Xuân Vận
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Xã Tân Tri, Huyện Bắc Sơn, Tỉnh Lạng Sơn
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Xã Tân Tri

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại xã Tân Tri, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển nông nghiệp bền vững. Đất đai không chỉ là nguồn tài nguyên quý giá mà còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Việc nghiên cứu này nhằm mục đích xác định hiện trạng sử dụng đất, từ đó đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.

1.1. Khái Niệm Về Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp được hiểu là mức độ tối ưu hóa các nguồn lực đất đai để đạt được sản lượng nông sản cao nhất. Điều này bao gồm việc phân tích các yếu tố như năng suất cây trồng, chi phí sản xuất và lợi nhuận thu được.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất giúp xác định các vấn đề tồn tại trong quản lý và sử dụng đất, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện. Điều này không chỉ góp phần nâng cao năng suất nông nghiệp mà còn bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Tân Tri

Mặc dù xã Tân Tri có nhiều tiềm năng về đất đai, nhưng việc sử dụng đất nông nghiệp vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như chuyển đổi cơ cấu cây trồng chậm, diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp và thiếu chính sách hỗ trợ là những yếu tố cản trở sự phát triển.

2.1. Diện Tích Đất Nông Nghiệp Bị Thu Hẹp

Diện tích đất nông nghiệp tại xã Tân Tri đang bị thu hẹp do chuyển đổi mục đích sử dụng sang các loại hình khác. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và an ninh lương thực của địa phương.

2.2. Chưa Có Chính Sách Hỗ Trợ Hiệu Quả

Chính sách hỗ trợ cho nông dân trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng và áp dụng công nghệ mới còn hạn chế. Điều này dẫn đến việc nông dân không thể tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại xã Tân Tri, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Các phương pháp này bao gồm khảo sát thực địa, phân tích số liệu và so sánh các loại hình sử dụng đất.

3.1. Khảo Sát Thực Địa

Khảo sát thực địa giúp thu thập thông tin về hiện trạng sử dụng đất, các loại cây trồng và hiệu quả kinh tế của từng loại hình sử dụng đất. Đây là bước quan trọng để có cái nhìn tổng quan về tình hình thực tế.

3.2. Phân Tích Số Liệu

Phân tích số liệu thu thập được từ khảo sát giúp đánh giá chính xác hiệu quả sử dụng đất. Các chỉ tiêu như năng suất, chi phí và lợi nhuận sẽ được xem xét để đưa ra kết luận.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Sử Dụng Đất Tại Xã Tân Tri

Kết quả nghiên cứu cho thấy hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại xã Tân Tri còn nhiều hạn chế. Tuy nhiên, một số loại hình sử dụng đất như trồng cây ăn quả và rau màu cho thấy hiệu quả kinh tế cao hơn so với các loại hình khác.

4.1. Hiệu Quả Kinh Tế Của Các Loại Hình Sử Dụng Đất

Các loại hình sử dụng đất như trồng cây ăn quả và rau màu mang lại lợi nhuận cao hơn so với trồng lúa. Điều này cho thấy cần có sự chuyển đổi trong cơ cấu cây trồng để nâng cao hiệu quả kinh tế.

4.2. Đánh Giá Tác Động Đến Môi Trường

Việc sử dụng đất nông nghiệp không hợp lý có thể dẫn đến ô nhiễm môi trường và suy thoái đất. Cần có các biện pháp bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất nông nghiệp.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại xã Tân Tri, cần thực hiện một số giải pháp như cải thiện chính sách hỗ trợ, khuyến khích chuyển đổi cơ cấu cây trồng và áp dụng công nghệ mới.

5.1. Cải Thiện Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ nông dân trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng và áp dụng công nghệ mới. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tăng thu nhập cho nông dân.

5.2. Khuyến Khích Chuyển Đổi Cơ Cấu Cây Trồng

Khuyến khích nông dân chuyển đổi sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn sẽ giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất. Các chương trình đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật cần được triển khai.

VI. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai Về Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại xã Tân Tri là cần thiết. Định hướng tương lai cần tập trung vào phát triển bền vững và bảo vệ môi trường.

6.1. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Phát triển bền vững trong sử dụng đất nông nghiệp là mục tiêu hàng đầu. Cần có các biện pháp bảo vệ môi trường và tối ưu hóa nguồn lực đất đai.

6.2. Tăng Cường Nghiên Cứu Và Đào Tạo

Tăng cường nghiên cứu và đào tạo cho nông dân về các phương pháp canh tác hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất và phát triển nông nghiệp bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá, là điều kiện tồn tại và phát triển của con người và các sinh vật khác trên trái đất. Theo luật Đất đai 1993 có ghi “Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng đặc biệt của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng cơ sở kinh tế, an ninh quốc phòng”. Xã hội ngày càng phát triển đất đai ngày càng có vai trò quan trọng, bất kì một ngành sản xuất nào thì đất đai luôn là tư liệu sản xuất đặc biệt và không thể thay thế được.

Đối với nước ta, một nước nông nghiệp thì vị trí của đất đai lại càng quan trọng và ý nghĩa hơn. Do vậy, việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả, hợp lý theo quan điểm sinh thái và phát triển bền vững đang trở thành vấn đề mang tính chất toàn cầu đang được các nhà khoa học trên thế giới quan tâm. Đối với một nước có nền kinh tế nông nghiệp là chủ yếu như ở Việt Nam, nghiên cứu, đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Xã Tân Tri thuộc huyện Bắc Sơn,tỉnh Lạng Sơn, có diện tích là 6 979,2 ha, với tổng dân số là 4 618 người.

Xã nằm về phía Tây Nam huyện Bắc Sơn,phía Bắc giáp xã Tân Hòa huyện Bình Gia; phía Nam giáp xã Vũ Lễ và xã Chiến Thắng; phía Đông giáp xã Vạn Thủy, xã Đồng Ý, xã Vũ Sơn; phía Tây giáp xã Nghinh Tường, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên. Trong những năm qua Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong xã Tân Tri đã phát huy truyền thống quê hương, những tiềm năng lợi thế của địa phương, nỗ lực phấn đấu, tích cực, thi đua lao động sản xuất, tạo sự chuyển biến rõ rệt trên các lĩnh vực kinh tế - an ninh – xã hội. Tuy nhiên việc sử dụng đất của xã trong những năm qua cho thấy còn nhiều hạn chế: chưa khoanh định được diện tích đất trồng lúa cần bảo vệ,việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa còn chậm, phát triển nuôi trồng thủy sản và các hoạt động dịch vụ, du lịch trên địa bàn chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của địa phương. Bên cạnh đó diện tích đất nông nghiệp ngày càng bị 2 thu hẹp do phải chuyển mục đích sang các loại đất khác, việc bù đắp lại diện tích đất nông nghiệp bị mất là vô cùng khó khăn.

Vì vậy, việc nghiên cứu đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nhiệp, đảm bảo an ninh lương thực và giữ gìn được bản sắc của địa phương là một yêu cầu hết sức quan trọng và cần thiết trong thời gian tới. Xuất phát từ thực tế đó, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Đàm Xuân Vận em tiến hành nghiên cứu đề tài “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Tân Tri, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn”. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 1. Mục tiêu chung Đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của xã Tân Tri,huyện Bắc Sơn,tỉnh Lạng Sơn.

Lựa chọn các LUT đạt hiệu quả kinh tế - xã hội – môi trường để nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp cho xã Tân Tri trong thời gian tới. Mục tiêu cụ thể - Đánh giá hiện trạng sử dụng đất: xác định các loại hình sử dụng đất, mô tả các loại hình sử dụng đất. - Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp: hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội, hiệu quả môi trường. - Lựa chọn và định hướng sử dụng đất xã Tân Tri - Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp cho xã.

Yêu cầu của đề tài - Đánh giá được hiệu quả sử dụng đất trên địa bàn xã phù hợp với điều kiện tự nhiên, KT–XH của xã Tân Tri, huyện Bắc Sơn,tỉnh Lạng Sơn. - Thu thập được đầy đủ các số liệu về điều kiện tự nhiên, KT – XH có liên quan đến đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. 3 - Các thông tin, số liệu, tài liệu điều tra phải trung thực, chính xác, đảm bảo độ tin cậy và phản ánh đúng thực trạng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn nghiên cứu. - Các giải pháp đề xuất phải hợp lý về mặt khoa học và có tính thực tiễn cao, phù hợp với địa phương.

Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài 1. Ý nghĩa thực tiễn Trên cơ sở đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp từ đó đề xuất được những giải pháp khắc phục cho xã Tân Tri trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trong giai đoạn hiện nay. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu - Củng cố kiến thức đã được tiếp thu trong nhà trường và những kiến thức thực tế cho sinh viên trong quá trình thực tập tại cơ sở, biết cách thực hiện một đề tài khoa học và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp. - Nắm chắc được hiện trạng sử dụng đất, hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp để áp dụng vào thực tế.

- Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập số liệu và xử lý thông tin của sinh viên trong quá trình làm đề tài. - Rèn luyện kỹ năng giao tiếp, kỹ năng thực hành, biết vận dụng lý thuyết vào thực tiễn. 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.

Khái niệm, chức năng và vai trò của đất nông nghiệp * Khái niệm chung: Đất là một phần của vỏ Trái đất, nó là lớp phủ lục địa mà bên dưới nó là đá và khoáng sinh ra nó, bên trên là thảm thực bì và khí quyển. Đất là lớp mặt tơi xốp của lục địa có khả năng sản sinh ra sản phẩm của cây trồng. Đất là lớp phủ thổ nhưỡng, là thổ quyển, là một vật thể tự nhiên, mà nguồn gốc của thể tự nhiên đó là do hợp điểm của 4 thể tự nhiên khác của hành tinh là thạch quyển, khí quyển, thủy quyển và sinh quyển. Sự tác động qua lại của bốn quyển trên và thổ quyển có tính thường xuyên và cơ bản.

Theo nguồn gốc phát sinh, đất được coi là một vật thể tự nhiên được hình thành do sự tác động tổng hợp của năm yếu tố là: Khí hậu, đá mẹ, địa hình, sinh vật và thời gian. Đất xem như một thể sống nó luôn vận động và phát triển. Theo các nhà kinh tế, thổ nhưỡng và quy hoạch Việt Nam cho rằng: “Đất đai là phần trên mặt của vỏ Trái Đất mà ở đó cây cối có thể mọc được”. Như vậy đã có rất nhiều khái niệm và định nghĩa khác nhau về đất nhưng khái niệm chung nhất có thể hiểu: Đất đai là khoảng không gian có giới hạn, theo chiều thẳng đứng bao gồm: Khí hậu của bầu khí quyển, lớp phủ thổ nhưỡng, thảm thực vật, động vật, diện tích mặt nước, tài nguyên nước ngầm và khoáng sản trong lòng đất; Theo chiều ngang, trên mặt đất là sự kết hợp giữa thổ nhưỡng, địa hình, thủy văn, thảm thực vật với các thành phần khác, nó tác động giữ vai trò quan trọng và có ý nghĩa to lớn đối với hoạt động sản xuất cũng như cuộc sống xã hội của loài người.

* Khái niệm đất nông nghiệp: Đất nông nghiệp là đất sử dụng vào mục đích sản xuất, nghiên cứu, thí nghiệm về nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối và mục đích bảo vệ, 5 phát triển rừng: Bao gồm đất sản xuất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối và đất sản xuất nông nghiệp khác. * Chức năng chủ yếu của đất đai: Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá đối với mỗi quốc gia, là điều kiện tồn tại và phát triển của con người và các sinh vật khác trên trái đất. Trong tiến trình lịch sử của xã hội loài người, con người và đất đai ngày càng gắn liền chặt chẽ với nhau. Đất đai trở thành nguồn của cải vô tận của con người, con người dựa vào đó để tạo nên sản phẩm nuôi sống mình.

Đất đai luôn là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống. Không có đất đai thì không có bất kỳ một ngành sản xuất nào, không một quá trình lao động nào diễn ra và cũng không thể có sự tồn tại của xã hội loài người. Khái niệm về đất đai gắn liền với nhận thức của con người về thế giới tự nhiên. Đối với con người, đất đai có những chức năng chủ yếu sau đây: - Chức năng sản xuất: Là cơ sở cho rất nhiều hệ thống phục vụ cuộc sống con người, qua quá trình sản xuất, đất đai cung cấp lương thực, thực phẩm và rất nhiều sản phẩm sinh vật khác cho con người sử dụng trực tiếp hay gián tiếp qua chăn nuôi gia súc, gia cầm và các loại thuỷ hải sản.

- Chức năng môi trường sống: Đất đai là cơ sở của mọi hình thái sinh vật sống trên lục địa thông qua việc cung cấp các môi trường sống cho sinh vật và đến di truyền để bảo tồn cho thực vật, động vật và các cơ thể sống cả trên đất và dưới mặt đất. - Chức năng cân bằng sinh thái: Đất đai và việc sử dụng nó là nguồn và là tấm thảm xanh, h́ nh thành một thể cân bằng năng lượng trái đất - sự phản xạ, hấp thụ và chuyển đổi năng lượng phóng xạ từ mặt trời và của tuần hoàn khí quyển địa cầu. - Chức năng tàng trữ và cung cấp nguồn nước: Đất đai là kho tàng trữ nước mặt và nước ngầm vô tận, có tác động mạnh tới chu trình tuần hoàn nước trong tự nhiên và có vai trò điều tiết nước rất to lớn. - Chức năng dự trữ: Đất đai là kho tài nguyên khoáng sản cung cấp cho mọi nhu cầu sử dụng của con người.

6 - Chức năng không gian sự sống: Đất đai cung cấp không gian cho sự chuyển vận của con người, cho đầu tư, sản xuất và cho sự dịch chuyển của động vật, thực vật giữa các vùng khác nhau của hệ sinh thái tự nhiên. - Chức năng bảo tồn, bảo tàng lịch sử: Đất đai là trung gian để bảo vệ, bảo tồn các chứng cứ lịch sử, văn hoá của loài người, là nguồn thông tin về các điều kiện khí hậu, thời tiết trong quá khứ và cả về việc sử dụng đất đai trong quá khứ.