Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Sản Xuất Nông Nghiệp Trên Địa Bàn Huyện Sa Pa, Tỉnh Lào Cai

Luận văn thạc sĩ VNUA đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai, cung cấp thông tin và phân tích chi tiết.

• Tác giả: Long Mỹ Linh
• Người hướng dẫn: Pgs. Cao Việt Hà
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Sản Xuất Nông Nghiệp Trên Địa Bàn Huyện Sa Pa, Tỉnh Lào Cai
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 4.1. Đóng góp mới
• 4.2. Ý nghĩa khoa học
• 4.3. Ý nghĩa thực tiễn

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Sa Pa

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển nông nghiệp bền vững. Huyện Sa Pa có diện tích tự nhiên lớn, với nhiều tiềm năng về đất đai cho sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, việc sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả vẫn còn nhiều thách thức. Nghiên cứu này nhằm mục đích đánh giá tình hình sử dụng đất nông nghiệp và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

1.1. Tình Hình Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Huyện Sa Pa

Huyện Sa Pa có tổng diện tích đất nông nghiệp chiếm khoảng 75% tổng diện tích tự nhiên. Các loại hình sử dụng đất chủ yếu bao gồm trồng lúa, cây ăn quả, và cây dược liệu. Tuy nhiên, tình hình sử dụng đất vẫn chưa đạt hiệu quả tối ưu do nhiều yếu tố như địa hình phức tạp và khí hậu khắc nghiệt.

1.2. Ý Nghĩa Của Việc Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất

Việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Đánh giá này còn giúp các nhà quản lý đưa ra các chính sách phù hợp nhằm cải thiện tình hình sử dụng đất.

II. Các Vấn Đề Thách Thức Trong Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Sa Pa

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng huyện Sa Pa đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc sử dụng đất nông nghiệp. Các vấn đề này bao gồm sự phân bố không đồng đều của đất nông nghiệp, sự biến đổi khí hậu, và áp lực từ phát triển đô thị.

2.1. Biến Đổi Khí Hậu Và Ảnh Hưởng Đến Nông Nghiệp

Khí hậu Sa Pa có sự biến đổi lớn, đặc biệt là trong mùa đông với băng giá và mưa đá. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp, làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm.

2.2. Áp Lực Từ Phát Triển Đô Thị

Sự phát triển đô thị tại Sa Pa đã dẫn đến việc thu hẹp diện tích đất nông nghiệp. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp mà còn làm gia tăng mâu thuẫn giữa nhu cầu phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường.

3.1. Các Chỉ Tiêu Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế

Hiệu quả kinh tế được đánh giá thông qua giá trị sản xuất trên mỗi hecta đất nông nghiệp. Các loại hình sử dụng đất như trồng hoa và cây dược liệu cho thấy hiệu quả kinh tế cao hơn so với các loại hình khác.

3.2. Đánh Giá Hiệu Quả Xã Hội Và Môi Trường

Hiệu quả xã hội được đo bằng số lượng lao động sử dụng và giá trị ngày công. Hiệu quả môi trường được đánh giá dựa trên mức độ bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và sự bền vững của hệ sinh thái.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Sử Dụng Đất Tại Sa Pa

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các loại hình sử dụng đất khác nhau có hiệu quả khác nhau. Các loại hình như trồng hoa và cây dược liệu mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất, trong khi trồng lúa có hiệu quả thấp hơn.

4.1. Hiệu Quả Kinh Tế Của Các Loại Hình Sử Dụng Đất

Các loại hình như LUT chuyên hoa và LUT cây dược liệu cho hiệu quả kinh tế cao nhất, với giá trị sản xuất từ 191 triệu đồng đến 333 triệu đồng mỗi hecta.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Xã Hội Và Môi Trường

LUT chuyên hoa và cây dược liệu cũng cho thấy hiệu quả xã hội cao với số lượng lao động sử dụng lớn và giá trị ngày công cao hơn so với các loại hình khác.

V. Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Sa Pa, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính sách đến kỹ thuật. Các giải pháp này bao gồm việc cải thiện kỹ thuật canh tác, đầu tư vào cơ sở hạ tầng và phát triển du lịch nông nghiệp.

5.1. Giải Pháp Về Chính Sách

Cần có các chính sách hỗ trợ nông dân trong việc tiếp cận vốn và kỹ thuật sản xuất. Đồng thời, cần khuyến khích phát triển các loại hình nông nghiệp bền vững.

5.2. Giải Pháp Kỹ Thuật Và Đầu Tư

Đầu tư vào công nghệ mới và cải thiện kỹ thuật canh tác sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Cần phát triển các mô hình nông nghiệp kết hợp với du lịch để tăng thu nhập cho người dân.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Sa Pa là một nhiệm vụ quan trọng nhằm phát triển bền vững. Các giải pháp đề xuất sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

6.1. Tương Lai Của Nông Nghiệp Tại Sa Pa

Với những tiềm năng và lợi thế hiện có, nông nghiệp Sa Pa có thể phát triển mạnh mẽ nếu được quản lý và sử dụng đất hợp lý. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các mô hình nông nghiệp mới.

6.2. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Định hướng phát triển bền vững sẽ giúp bảo vệ tài nguyên đất và môi trường, đồng thời nâng cao đời sống cho người dân. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để thực hiện các giải pháp hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai sở hữu tổng diện tích tự nhiên 68.137,28 ha, trong đó quỹ đất nông nghiệp chiếm tới 51.399,76 ha (tương đương 75,44%), nhưng diện tích đất trực tiếp phục vụ sản xuất nông nghiệp chỉ chiếm 9.176,03 ha (khoảng 13,47%). Địa hình đặc trưng miền núi cao với độ dốc phổ biến từ 35 độ đến 40 độ, chia cắt phức tạp kết hợp khí hậu khắc nghiệt mùa đông thường xuyên xuất hiện băng giá, sương muối đã đặt ra thách thức lớn cho bài toán phân bổ nguồn lực đất đai. Việc khai thác quỹ đất sản xuất nông nghiệp tại Sa Pa trong giai đoạn 2014-2016 đối mặt với mâu thuẫn sâu sắc giữa yêu cầu bảo đảm an ninh lương thực tại chỗ, gia tăng thu nhập cho đồng bào thiểu số và mục tiêu bảo vệ môi trường chống xói mòn, rửa trôi lớp đất mặt.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý đất đai của học viên Long Mỹ Linh, thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Cao Việt Hà tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, tập trung giải quyết toàn diện vấn đề đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Sa Pa. Mục tiêu cụ thể của công trình là phân tích thực trạng sử dụng đất giai đoạn 2014-2016, lượng hóa hiệu quả của các loại hình sử dụng đất chính theo 3 khía cạnh kinh tế, xã hội, môi trường và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả quỹ đất đến năm 2025. Công trình mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp hệ thống luận cứ khoa học chuẩn xác, giúp địa phương tối ưu hóa 9.176,03 ha đất canh tác gắn liền với chiến lược phát triển du lịch sinh thái đặc thù của vùng Tây Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết phân hạng và đánh giá đất đai bền vững của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), kết hợp học thuyết địa tô và quy luật tiết kiệm thời gian của kinh tế chính trị học cổ điển. Luận văn vận dụng quan điểm phát triển nông nghiệp sinh thái hiện đại, xem xét đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt gắn liền với hệ sinh thái nhân văn vùng núi cao.

Hệ thống đánh giá vận hành thông qua 5 khái niệm chuyên ngành then chốt:

• Loại hình sử dụng đất (Land Use Type - LUT): Mô tả phương thức canh tác thực tế trên một vùng đất nhất định với cơ cấu cây trồng và quy trình kỹ thuật đồng nhất.
• Giá trị sản xuất (GTSX): Tổng giá trị sản phẩm tính bằng tiền thu được trên 1 ha trong một chu kỳ canh tác.
• Chi phí trung gian (CPTG): Toàn bộ chi phí vật chất và dịch vụ mua ngoài phục vụ sản xuất.
• Thu nhập hỗn hợp (TNHH): Giá trị mới tạo ra sau khi lấy GTSX trừ đi CPTG, đại diện cho phần thù lao lao động gia đình và tích lũy.
• Hiệu quả đồng vốn (HQĐV) và Giá trị ngày công lao động (GTNC): Hai thước đo phản ánh mức sinh lời trên 1 đồng vốn đầu tư và mức thu nhập thực tế trên 1 ngày công của nông hộ.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập chính thống từ Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chi cục Thống kê huyện Sa Pa giai đoạn 2014-2016, bám sát các quy định của Luật Đất đai năm 2013. Dữ liệu sơ cấp được điều tra qua 90 phiếu phỏng vấn nông hộ trực tiếp trong khoảng thời gian từ tháng 1/2016 đến tháng 1/2017.

Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên có định hướng đại diện cho 3 tiểu vùng sinh thái và cơ cấu dân tộc đặc thù: xã Tả Phìn (100% đồng bào dân tộc Dao, chuyên canh rau màu và cây hàng năm), thị trấn Sa Pa (100% dân tộc Kinh, trung tâm thương mại dịch vụ du lịch) và xã Bản Hồ (100% đồng bào dân tộc H'Mông, vùng núi dốc chuyên canh rau và cây dược liệu bản địa như Atiso, đương quy, tam thất). Phương pháp phân tích số liệu dựa trên mô hình bảng tính tổng hợp và ma trận phân cấp điểm chuẩn FAO. Việc lựa chọn phương pháp đánh giá tổng hợp 3 trụ cột (kinh tế tối đa 9 điểm, xã hội tối đa 6 điểm, môi trường tối đa 9 điểm) là bắt buộc nhằm phản ánh chính xác tính chất dễ bị tổn thương của đất dốc vùng cao, tránh việc chạy theo lợi ích kinh tế ngắn hạn làm suy thoái tài nguyên đất lâu dài.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả điều tra và lượng hóa 6 loại hình sử dụng đất chính trên địa bàn huyện Sa Pa cho thấy sự chênh lệch rõ rệt giữa các mô hình canh tác:

Về hiệu quả kinh tế, LUT chuyên hoa và LUT cây dược liệu dẫn đầu tuyệt đối toàn huyện với giá trị sản xuất GTSX đạt từ 191,993 triệu đồng/ha đến 333,000 triệu đồng/ha, mang lại thu nhập hỗn hợp TNHH từ 144,668 triệu đồng/ha đến 211,458 triệu đồng/ha. Hiệu quả đồng vốn HQĐV của hai nhóm này đạt mức cao từ 1,74 lần đến 2,78 lần, cao gấp 3 đến 5 lần so với nhóm canh tác truyền thống. Đứng vị trí tiếp theo là LUT cây công nghiệp và LUT chuyên màu. Trong khi đó, LUT chuyên lúa và LUT cây ăn quả ghi nhận hiệu quả kinh tế thấp nhất với GTSX và TNHH đều dưới ngưỡng 70 triệu đồng/ha.

Về hiệu quả xã hội, LUT chuyên hoa và LUT cây dược liệu tiếp tục thể hiện ưu thế vượt trội khi thu hút từ 650 đến 837 công lao động/ha/năm, tạo ra giá trị ngày công GTNC đạt từ 153,33 nghìn đồng đến 170,73 nghìn đồng/công. Ngược lại, LUT chuyên lúa chỉ đạt mức giải quyết việc làm thấp dưới 400 công/ha/năm và GTNC đạt dưới 80 nghìn đồng/công. LUT chuyên màu đạt mức độ giải quyết việc làm và thu nhập ở ngưỡng trung bình.

Về hiệu quả môi trường, các mô hình canh tác lâu năm và đặc sản gồm LUT chuyên hoa, LUT cây dược liệu, LUT cây ăn quả và LUT cây công nghiệp đều đạt tiêu chuẩn môi trường mức cao nhờ tỷ lệ che phủ đất trên 70% và áp dụng các biện pháp sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học hoặc thảo mộc. Riêng LUT chuyên lúa và LUT chuyên màu chỉ đạt mức độ an toàn môi trường trung bình do thời gian đất trống sau thu hoạch chiếm từ 30% đến 50% thời gian trong năm, tiềm ẩn nguy cơ xói mòn khi mưa lớn kéo dài.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính tạo nên sự vượt trội của LUT cây dược liệu (điển hình là cây Atiso) và LUT hoa là nhờ sự tương thích hoàn hảo với điều kiện thổ nhưỡng đất mùn vàng đỏ (diện tích 44.300 ha, chiếm 65,28% tự nhiên) kết hợp nền nhiệt độ trung bình năm 15,4 độ C mang tính chất ôn đới lạnh đặc thù. Mặt khác, tốc độ tăng trưởng khách du lịch đến Sa Pa giai đoạn 2011-2016 đã tạo ra thị trường tiêu thụ nông sản bản địa giá trị cao vô cùng lớn ngay tại địa phương.

Toàn bộ các phát hiện này có thể được trực quan hóa sinh động qua biểu đồ cột so sánh tương quan giữa GTSX và TNHH của 6 loại hình sử dụng đất, cùng biểu đồ mạng nhện (radar chart) thể hiện sự cân bằng giữa 3 trục kinh tế - xã hội - môi trường. So sánh với các nghiên cứu canh tác đất dốc tại Sơn La và Điện Biên, kết quả tại Sa Pa khẳng định một quy luật chung: các mô hình kết hợp cây đặc sản ôn đới gắn với chuỗi cung ứng dịch vụ du lịch luôn tạo ra giá trị gia tăng trên 1 ha cao hơn từ 200% đến 400% so với độc canh cây lương thực truyền thống, đồng thời giúp giữ ổn định tầng đất mặt mỏng manh trước áp lực rửa trôi hàng năm từ 20 tấn đến 23 tấn đất/ha.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả đánh giá thực nghiệm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng 9.176,03 ha đất nông nghiệp huyện Sa Pa:

Thứ nhất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo vùng sinh thái. Ủy ban nhân dân huyện Sa Pa và Phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn cần thực hiện quy hoạch mở rộng diện tích LUT cây dược liệu và LUT chuyên hoa thêm khoảng 25% đến 30% tại các tiểu vùng có độ cao trên 1.500m (như Sa Pả, Tả Phìn, Bản Hồ) trong giai đoạn 2018-2025. Đồng thời, giữ ổn định 1.065 ha đất lúa nước dốc tụ tại các thung lũng nhằm bảo đảm an ninh lương thực tại chỗ và bảo tồn cảnh quan ruộng bậc thang phục vụ du lịch.

Thứ hai, phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp gắn kết du lịch. Phòng Văn hóa - Thông tin chủ trì phối hợp với các hợp tác xã nông nghiệp xây dựng quy chuẩn tour trải nghiệm nông nghiệp tại xã Tả Phìn và Bản Hồ, phấn đấu nâng giá trị thu nhập hỗn hợp trên diện tích đất canh tác kết hợp du lịch đạt mốc trên 250 triệu đồng/ha/năm vào năm 2025.

Thứ ba, mở rộng chính sách hỗ trợ vốn và tín dụng ưu đãi. Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn và Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Sa Pa cần thiết lập gói tín dụng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao với mức lãi suất ưu đãi thấp hơn lãi suất thương mại thông thường từ 2% đến 3%/năm, ưu tiên 100% các hộ đồng bào H'Mông và Dao chuyển đổi sang trồng dược liệu.

Thứ tư, chuyển giao kỹ thuật canh tác bền vững trên đất dốc. Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lào Cai đẩy mạnh tập huấn kỹ thuật làm đất theo đường đồng mức, xây dựng băng cây xanh chắn xói mòn và hướng dẫn 100% nông hộ sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh, thuốc bảo vệ thực vật sinh học nhằm nâng tỷ lệ che phủ đất canh tác đạt trên 75% quanh năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ địa chính cấp huyện, xã: Cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng về 6 nhóm đất thổ nhưỡng và hiện trạng phân bố 9.176,03 ha đất canh tác, phục vụ trực tiếp công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 5 năm và 10 năm của huyện Sa Pa.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên sau đại học chuyên ngành Quản lý đất đai: Cung cấp tài liệu tham khảo chuẩn mực về quy trình đánh giá đất đai đa mục tiêu theo khung FAO, đặc biệt là phương pháp lượng hóa thang điểm 3 chiều kinh tế - xã hội - môi trường tại khu vực miền núi cao.
• Doanh nghiệp, hợp tác xã nông nghiệp và nhà đầu tư: Nắm bắt chi tiết các chỉ số tài chính thực tế như GTSX từ 191,993 đến 333,000 triệu đồng/ha và hệ số sinh lời đồng vốn HQĐV đạt 1,74 đến 2,78 lần để xây dựng phương án liên kết sản xuất bao tiêu hoa và dược liệu.
• Cán bộ khuyến nông và nông hộ vùng cao: Tiếp cận định mức sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật theo tiêu chuẩn kỹ thuật và các mô hình cây trồng đem lại giá trị ngày công vượt trên 150 nghìn đồng/lao động.

Câu hỏi thường gặp

Loại hình sử dụng đất nào mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất tại huyện Sa Pa?

Theo kết quả đánh giá của luận văn, LUT chuyên hoa và LUT cây dược liệu (đặc biệt là cây Atiso tại Bản Hồ) đạt hiệu quả kinh tế cao nhất với giá trị sản xuất đạt từ 191,993 triệu đến 333,000 triệu đồng/ha, thu nhập hỗn hợp đạt 144,668 triệu đến 211,458 triệu đồng/ha và hiệu quả đồng vốn đạt từ 1,74 đến 2,78 lần.

Tại sao luận văn vẫn đề xuất duy trì diện tích đất chuyên lúa dù hiệu quả kinh tế thấp?

Dù LUT chuyên lúa chỉ tạo ra giá trị sản xuất dưới 70 triệu đồng/ha, việc duy trì diện tích lúa nước (khoảng 1.065 ha đất canh tác lúa biến đổi) là điều kiện tiên quyết nhằm bảo đảm an ninh lương thực tại chỗ cho đồng bào dân tộc thiểu số và bảo vệ cảnh quan ruộng bậc thang – di sản cốt lõi phát triển du lịch Sa Pa.

Cỡ mẫu 90 hộ điều tra có đảm bảo tính đại diện khoa học cho toàn huyện Sa Pa không?

Quy mô 90 hộ hoàn toàn bảo đảm độ tin cậy khoa học nhờ phương pháp chọn mẫu phân tầng có định hướng, phân bổ chính xác tại 3 tiểu vùng đại diện cho 3 cộng đồng dân tộc chủ chốt: 100% người Dao tại Tả Phìn, 100% người Kinh tại thị trấn Sa Pa và 100% người H'Mông tại Bản Hồ.

Địa hình đồi núi dốc tại Sa Pa ảnh hưởng như thế nào đến việc lựa chọn cây trồng?

Địa hình dốc trung bình 35 độ đến 40 độ dễ gây xói mòn từ 20 đến 23 tấn đất/ha/năm nếu canh tác không đúng cách. Do đó, Sa Pa bắt buộc phải ưu tiên các loại cây có độ che phủ trên 70% như cây dược liệu lâu năm, cây ăn quả và cây công nghiệp để hạn chế dòng chảy mặt và giữ ẩm đất.

Các tiêu chí nào được sử dụng để đánh giá hiệu quả môi trường của các loại hình sử dụng đất?

Hiệu quả môi trường được định lượng qua 3 tiêu chí: mức độ tuân thủ định mức phân bón so với khuyến cáo của cơ quan khuyến nông, tỷ lệ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học thảo dược và tỷ lệ thời gian che phủ đất trong năm (trên 70% đạt mức cao, dưới 50% ở mức thấp).

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện hiện trạng quản lý và sử dụng 9.176,03 ha đất sản xuất nông nghiệp trên tổng thể 68.137,28 ha diện tích tự nhiên của huyện Sa Pa giai đoạn 2014-2016.
• Đánh giá định lượng 6 loại hình sử dụng đất chính, xác định LUT chuyên hoa và LUT cây dược liệu đạt hiệu quả tổng hợp cao nhất về kinh tế, giải quyết việc làm xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái.
• Đóng góp quan trọng của đề tài là hoàn thiện khung phương pháp đánh giá đất đai theo chuẩn FAO cho vùng nông nghiệp đồi núi gắn kết kinh tế du lịch.
• Kế hoạch hành động tiếp theo đặt mục tiêu tái cơ cấu mở rộng 25% đến 30% diện tích dược liệu và hoa công nghệ cao trong giai đoạn 2018-2025, đi đôi với kiểm soát 100% dư lượng hóa chất nông nghiệp.
• Các nhà quản lý, doanh nghiệp nông nghiệp và nhà nghiên cứu quan tâm hãy khai thác ngay nguồn cơ sở dữ liệu chi tiết trong luận văn để ứng dụng vào công tác quy hoạch sử dụng đất và phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững tại các tỉnh miền núi phía Bắc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LONG MỸ LINH ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SA PA, TỈNH LÀO CAI Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60 85 01 03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Cao Việt Hà NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Long Mỹ Linh ` i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới thầy giáo PGS. TS Cao Việt Hà đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới thầy cô giáo trong Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của Uỷ ban nhân dân huyện Sa Pa, phòng Tài nguyên & Môi trường, phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Chi cục Thống kê huyện Sa Pa và Uỷ ban nhân dân các xã đã tạo điều kiện về thời gian và cung cấp số liệu cho đề tài này.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Long Mỹ Linh ` ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn.

Tổng quan tài liệu. Cơ sở lý luận về sử dụng đất nông nghiệp. Khái quát về đất nông nghiệp. Các quan điểm sử dụng đất nông nghiệp.

Vấn đề hiệu quả sử dụng đất và đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Khái quát về hiệu quả sử dụng đất. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Đặc điểm, tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.

Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Các nghiên cứu về nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp vùng đồi núi trên thế giới và Việt Nam. Các nghiên cứu về các hướng sử dụng đất có hiệu quả. Những nghiên cứu về nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên thế giới.

Những nghiên cứu về nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp vùng đồi núi ở Việt Nam. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. 26 ` iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội liên quan đến đất sản xuất nông nghiệp. Tình hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện Sa Pa giai đoạn 2014-2016.

Đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Đề xuất hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp hiệu quả và các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp.

Phương pháp phân vùng và chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu, tài liệu. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất.

Phương pháp so sánh. Kết quả nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội của huyện. Điều kiện tự nhiên.

Điều kiện kinh tế – xã hội. Hiện trạng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện Sa Pa. Biến động đất nông nghiệp của huyện Sa Pa giai đoạn 2014 - 2016. Hiện trạng đất sản xuất nông nghiệp huyện Sa Pa năm 2016.

Các loại hình sử dụng đất chính trên địa bàn huyện Sa Pa. Mô tả các loại hình sử dụng đất chính trên địa bàn huyện Sa Pa. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Đánh giá hiệu quả kinh tế.

Đánh giá hiệu quả xã hội. Đánh giá hiệu quả môi trường. Đánh giá tổng hợp hiệu quả của các loại hình sử dụng đất trến địa bàn huyện Sa Pa. Đề xuất một số loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp triển vọng.

67 ` iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nguyên tắc lựa chọn LUT có triển vọng. Tiêu chuẩn để lựa chọn các LUT có triển vọng. Đề xuất các loại sử dụng đất sản xuất nông nghiệp có triển vọng.

Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Kết luận và kiến nghị. 74 Tài liệu tham khảo. 77 ` v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ANCT - TTATXH An ninh chính trị - trật tự an toàn xã hội BVTV Bảo vệ thực vật CNH - HĐH Công nghiệp hoá, hiện đại hoá CCNNN Cây công nghiệp ngắn ngày CPTG Chi phí trung gian CLĐ Công lao động CPVC Chi phí vật chất CN - TTCN - XDCB Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp - xây dựng cơ bản DVP Dịch vụ phí FAO Food and Agriculture Organization of the United Nations GTSX Giá trị sản xuất GTNC Giá trị ngày công GTNT Giao thông nông thôn GNP Gross National Product HQĐV Hiệu quả đồng vốn KTTĐBB Kinh tế trọng điểm Bắc Bộ KT - XH Kinh tế - xã hội LV Lãi vay LUT Land Use Type NN & PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn NTM Nông thôn mới TNHH Thu nhập hỗn hợp TM - DV Thương mại - dịch vụ VSMT Vệ sinh môi trường VLXD Vật liệu xây dựng ` vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3.

Tỷ lệ dân tộc trong các phiếu điều tra. Phân cấp chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế của các kiểu sử dụng đất. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội của các kiểu sử dụng đất. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường của các kiểu sử dụng đất.

Tổng hợp hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Sa Pa. Đặc điểm tài nguyên đất trên địa bàn huyện Sa Pa. Biến động diện tích đất nông nghiệp 2014 – 2016. Hiện trạng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện Sa Pa năm 2016.

Hiện trạng các loại sử dụng đất huyện Sa Pa năm 2016. Hiệu quả kinh tế trên 1ha của các kiểu sử dụng đất trên địa bàn huyện Sa Pa. Đánh giá hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất trên địa bàn huyện Sa Pa. So sánh mức sử dụng phân bón thực tế của các loại hình sử dụng đất với hướng dẫn của Trung tâm Khuyến nông Tỉnh.

Bảng so sánh tình hình sử dụng thuốc BVTV thực tế với khuyến cáo của Sở NN & PTNT. Mức độ che phủ đất của các LUT trên địa bàn huyện Sa Pa. Tổng hợp hiệu quả môi trường của các LUT trên địa bàn huyện Sa Pa. Tổng hợp kết quả thang điểm đánh giá tính hiệu quả về kinh tế - xã hội - môi trường đối với các LUT, kiểu sử dụng đất huyện Sa Pa.

66 ` vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 4. Sơ đồ vị trí huyện Sa Pa. Cơ cấu dân tộc huyện Sa Pa năm 2016. Cơ cấu kinh tế huyện Sa Pa năm 2016.

Lượng khách du lịch Sa Pa giai đoạn 2011 - 2016. Cơ cấu sử dụng đất của huyện Sa Pa năm 2016. 44 ` viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tác giả: Long Mỹ Linh Tên đề tài: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai”. Ngành: Quàn lý đất đai Mã số: 60.03 Mục đích nghiên cứu của đề tài - Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Sa Pa tỉnh Lào Cai.

- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Sa Pa. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp: thu thập tư liệu, số liệu có sẵn từ các cơ quan nhà nước, các tài liệu, báo cáo liên quan đến chính sách đất đai, tình hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp ở địa phương. - Phương pháp phân vùng và chọn điểm nghiên cứu: trên cơ sở thực trạng phân bố cây trồng của huyện, tiến hành lựa chọn 2 xã và 1 thị trấn. - Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp: Thu thập bằng phương pháp điều tra nông hộ theo phiếu có sẵn.

Điều tra 90 phiếu. - Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu, tài liệu: trên cơ sở tài liệu thu thập được, tiến hành tổng hợp, tính toán số liệu trên biểu excel sau đó tiến hành phân tích, đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Sa Pa. - Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất: + Hiệu quả kinh tế. + Hiệu quả xã hội.

+ Đánh giá hiệu quả môi trường. - Phương pháp so sánh: so sánh các thông tin dữ liệu thu thập được với các tiêu chuẩn và các loại hình sử dụng đất với nhau. Kết quả chính và kết luận - Huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai có diện tích tự nhiên là 68.137,28 ha, trong đó đất nông nghiệp là 51.399,76 ha chiếm 75,44%, đất sản xuất nông nghiệp có diện tích 9.