HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HOÀNG TRUNG NGHĨA ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ PHỐI HỢP GIỮA CÁC BÊN LIÊN QUAN TRONG QUẢN LÝ RÁC THẢI SINH HOẠT TẠI KHU VỰC DÂN CƯ XUNG QUANH KHU CÔNG NGHIỆP YÊN PHONG, TỈNH BẮC NINH Ngành: Khoa học môi trường Mã ngành: 8440301 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thanh Lâm NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2018 Tác giả luận văn Hoàng Trung Nghĩa i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến PGS. Nguyễn Thanh Lâm đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Yên Phong, UBND xã Đông Tiến và UBND xã Yên Trung tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2018 Tác giả luận văn Hoàng Trung Nghĩa ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC BẢNG.
vi DANH MỤC HÌNH. vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN. viii THESIS ABSTRACT .1 TÍNH CẤP THIẾT .2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU .4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.
MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN. KINH NGHIỆM QUẢN LÝ RTSH TRÊN THẾ GIỚI. HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ RTSH TẠI VIỆT NAM. Hiện trạng phát sinh.
Hiện trạng thu gom, vận chuyển. CÁC MÔ HÌNH QUẢN LÝ RTSH CÓ SỰ THAM GIA CỦA NHIỀU BÊN ĐÃ ÁP DỤNG TẠI VIỆT NAM. Cơ quan quản lý nhà nước. Các tổ chức có liên quan.
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. Đánh giá về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội tại khu vực nghiên cứu.
Hiện trạng phát sinh chất thải rắn sinh hoạt tại khu vực nghiên cứu. Các bên có liên quan và nhiệm vụ, chức năng cụ thể của các bên liên quan tại các giai đoạn của quá trình quản lý rác thải sinh hoạt tại khu vực nghiên cứu. Đánh giá tính hiệu quả của công tác quản lý tại khu vực nghiên cứu. 22 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Đề xuất một số giải pháp có sự tham gia của các bên liên quan phù hợp với khu vực nghiên cứu. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp. Phương pháp khảo sát thực địa.
Phương pháp điều tra phỏng vấn. Phương pháp chuyên gia .5 Phương pháp thảo luận nhóm. Phương pháp đánh giá hiệu quả sự tham gia của các bên liên quan đến công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt. Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ HỘI TẠI KHU VỰC NGHIÊN CỨU. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội.
Các đặc điểm ngành nghề khu dân cư xung quanh khu công nghiệp Yên Phong. PHÂN TÍCH VAI TRÒ VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA CÁC BÊN LIÊN QUAN. Thành phần tham gia vào quản lý RTSH tại khu vực nghiên cứu. Vai trò, trách nhiệm của từng bên trong quản lý RTSH theo từng giai đoạn và tính hiệu quả trong thực tế tại khu vực nghiên cứu khi có sự phối hợp giữa các bên.
Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của các bên tham gia quản lý RTSH tại địa bàn xung quanh KCN Yên Phong. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 55 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 56 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt 3R Giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế ATTP An toàn thực phẩm BTN&MT Bộ Tài nguyên và Môi trường BVMT Bảo vệ Môi trường CN-XD Công nghiệp xây dựng CQCLNN Cơ quan quản lý nhà nước CRDP Tổng sản phẩm Quốc Nội CTR Chất thải rắn RTSH Rác thải sinh hoạt FDI Vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (Foreign Direct Investment) HĐND Hội đồng nhân dân KCN Khu Công nghiệp KHHGĐ Kế hoạch hóa gia đình KT-XH Kinh tế xã hội MTV Một thành viên NĐ-CP Nghị định Chính phủ PCRA Đạo luận phục hồi Môi trường SXKDDV Sản xuất kinh doanh dịch vụ TNHH Trách nhiệm hữu hạn UBMTTQ Ủy ban mặt trận tổ quốc UBND Ủy ban nhân dân UNEP Chương trình Môi trường Liên hợp quốc XHH Xã hội hóa v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 3.
Thống kê phiếu điều tra tại 4 thôn xung quanh khu công nghiệp Yên Phong. Cơ cấu ngành nghề tại các thôn điều tra. Chức năng nhiệm vụ và tầm quan trọng của các bên tham gia trong quản lý rác thải sinh hoạt tại khu vực nghiên cứu. Công tác quản lý RTSH tại khu vực nghiên cứu.
Lựa chọn của người dân về vai trò và trách nhiệm của từng bên liên quan. Nguyên nhân dẫn đến các vấn đề vệ sinh môi trường. Kết quả khảo sát sự tham gia của người dân tham gia công tác quản lý RTSH xung quanh KCN Yên Phong. Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của các bên tham gia quản lý RTSH tại địa bàn xung quanh KCN Yên Phong.
50 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 4. Khu vực nghiên cứu. Chu trình phát sinh và xử lý RTSH tại khu vực nghiên cứu. Bãi tập kết thôn Trần Xá.
Bãi tập kết thôn Ô Cách. Bãi tập kết thôn Ấp Đồn. Bãi tập kết thôn Chính Trung. Sơ đồ thể hiện mức ảnh hưởng của các bên liên quan đến khu vực nghiên cứu.
46 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Hoàng Trung Nghĩa Tên luận văn: “Đánh giá hiệu quả phối hợp giữa các bên liên quan trong quản lý rác thải sinh hoạt tại khu vực dân cư xung quanh Khu Công Nghiệp Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh” Ngành: Khoa Học Môi Trường Mã số: 8440301 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu 1. Đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý rác thải sinh hoạt có sự tham gia của các bên liên quan tại khu vực dân cư xung quanh khu công nghiệp Yên Phong. Đề xuất một số giải pháp khuyến khích sự tham gia của nhiều bên liên quan nhằm nâng cao hiệu quả quản lý rác thải sinh hoạt và công tác xã hội hóa môi trường. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp; - Phương pháp khảo sát thực địa; - Phương pháp điều tra phỏng vấn; - Phương pháp thảo luận nhóm; - Phương pháp chuyên gia; - Phương pháp đánh giá hiệu quả tham gia của các bên liên quan - Phương pháp phân tích và xử lý số liệu Kết quả chính và kết luận Điều kiện kinh tế xã hội tại các thôn xung quanh khu công nghiệp Yên Phong đã chuyển dịch cơ cấu nghề nghiệp sang kinh doanh dịch vụ do tác động của các nhu cầu từ khu công nghiệp.
Tỷ lệ hộ kinh doanh nhà trọ cho công nhân khu công nghiệp ở thuê gia tăng nhanh chóng chiếm từ 31-52%, hộ gia đình công nhân chiếm từ 27-43%, số hộ thuần nông chỉ còn chiếm tỷ lệ thấp (1-10%). Sự thay đổi gia tăng từ tăng dân số cơ học và thay đổi cơ cấu ngành nghề đã gây ra áp lực đến công tác quản lý, thu gom rác thải sinh hoạt. Thực trạng RTSH phát sinh trên địa bàn của 04 thôn khoảng 34 tấn/ngày chủ yếu do sự bùng phát của công nhân khu công nghiệp và hoạt động kinh doanh dịch vụ ăn uống phát sinh. Lượng rác thải sinh hoạt tồn đọng tại các điểm trung chuyển rất lớn nguyên cần có sự phối hợp hỗ trợ của các bên liên quan.
viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thông qua chức năng, nhiệm vụ của các bên liên quan khi tham gia công tác quản lý RTSH tại khu vực nghiên cứu có thể thấy được mức độ ảnh hưởng và tầm quan trọng của các bên liên quan đến hiệu quả của công tác quản lý RTSH. Trong đó, quan trọng nhất vẫn là vai trò của cộng đồng dân cư tại khu vực nghiên cứu. Tuy nhiên, hiệu quả các bên tham gia còn hạn chế do trình độ nhận thức và kinh phí hạn chế, thiếu sự giám sát, đôn đốc kịp thời của các ban ngành chức năng, lực lượng quản lý còn mỏng, nhiều biện pháp đưa ra chỉ là biện pháp tình thế, thiếu kế hoạch cụ thể lâu dài. Sự chủ động trong công tác quản lý rác thải sinh hoạt của địa phương chưa cao và còn phụ thuộc trông chờ vào nhà nước, thiếu sự hỗ trợ từ ban quản lý khu công nghiệp trong việc giáo dục nâng cao ý thức, thái độ của công nhân về rác thải sinh hoạt.
Để nâng cao tính hiệu quả của các bên tham gia công tác quản lý rác thải sinh hoạt cần có sự chung tay phối hợp đúng nhiệm vụ, chức năng của các bên liên quan và tuyên truyền giáo dục ý thức cho người dân, đặc biệt là công nhân khu công nghiệp. Chính quyền cấp huyện và xã cần đẩy nhanh tiến độ xây dựng các công trình xử lý rác thải sinh hoạt, lập kế hoạch cụ thể cho công tác quản lý RTSH. ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.