Nghiên cứu hiệu quả kinh tế phòng lũ của các hồ chứa thượng nguồn sông Hương

Luận văn thạc sĩ phân tích hiệu quả kinh tế của các hồ chứa thượng nguồn sông Hương trong việc phòng chống lũ lụt, bảo vệ môi trường.

• Tác giả: Lê Tuần Hải
• Người hướng dẫn: PGS. Ngô Thị Thanh Vân
• Trường học: Trường Đại Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Kinh tế & Quản lý
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Phòng Lũ Từ Hồ Chứa Thượng Nguồn Sông Hương
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ KINH TẾ CỦA CÔNG TRÌNH PHÒNG CHỐNG LŨ
• 1.1. Tổng quan về lũ, thiệt hại do lũ và công trình phòng chống lũ
• 1.2. Cơ sở và phạm vi phân tích kinh tế các dự án phòng chống lũ
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÁC CÔNG TRÌNH HỒ CHỨA THƯỢNG NGUỒN SÔNG HƯƠNG
• 2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội tỉnh Thừa Thiên - Huế
• 2.1.1. Đặc điểm địa hình, địa mạo
• 2.1.1.1. Địa hình vùng núi và núi cao
• 2.1.1.2. Địa hình vùng đồng bằng
• 2.1.1.3. Địa hình vùng đầm phá
• 2.1.2. Đặc điểm địa chất thổ nhưỡng
• 2.1.2.1. Đặc điểm địa chất
• 2.1.2.2. Đặc điểm thổ nhưỡng
• 2.1.2.3. Thảm phủ thực vật
• 2.1.3. Đặc điểm khí hậu
• 2.1.3.1. Số giờ nắng
• 2.1.3.2. Những dạng thời tiết bất thường khác
• 2.1.4. Mạng lưới và các yếu tố quan trắc
• 2.1.5. Đặc điểm thủy văn
• 2.1.5.1. Dòng chảy kiệt
• 2.1.5.2. Đặc điểm mực nước
• 2.1.6. Đặc điểm sinh ngôi
• 2.1.7. Hành chính địa phương
• 2.1.8. Lao động và việc làm
• 2.1.9. Hoạt động kinh tế
• 2.1.9.1. Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản
• 2.1.9.2. Công nghiệp và xây dựng
• 2.1.9.3. Dịch vụ
• 2.2. Những thiệt hại do lũ lụt gây ra khi chưa xây dựng các hồ chứa
• 2.2.1. Những trận lũ lịch sử trên lưu vực sông Hương
• 2.2.2. Những thiệt hại do lũ lụt gây ra
• 2.2.3. Tình hình xây dựng các hồ chứa thượng nguồn sông Hương phục vụ phát triển kinh tế và phòng lũ
• 2.2.3.1. Công trình thủy điện Bình Điền
• 2.2.3.2. Nhà máy thủy điện Hương Điền
• 3. CHƯƠNG 3: TÍNH TOÁN THỦY VĂN THỦY LỰC VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ KINH TẾ PHÒNG LŨ VÙNG NGHIÊN CỨU
• 3.1. Giới thiệu mô hình MIKE 11
• 3.2. Ứng dụng MIKE 11 trong diễn toán lũ trên các sông của lưu vực sông Hương
• 3.2.1. Các số liệu và bộ thông số của mô hình
• 3.2.2. Tính toán hiệu chỉnh mô hình cho trận lũ năm 2004
• 3.2.3. Kiểm định mô hình cho trận lũ tháng 11 năm 1999
• 3.3. Mô phỏng hiệu quả cắt lũ của các hồ chứa thượng nguồn sông Hương với trận lũ năm 2004
• 3.4. Đánh giá hiệu quả kinh tế phòng lũ của các hồ chứa đối với vùng cửa biển
• 3.5. Các vấn đề kinh tế xã hội liên quan đến thoát lũ cửa biển
• 3.5.1. Dân số và phân bổ dân cư
• 3.5.2. Nguồn lợi kinh tế chủ yếu
• 3.5.3. Các hoạt động kinh tế chủ yếu
• 3.5.4. Đánh giá tác động kinh tế xã hội do lũ lụt gây ra trên vùng nghiên cứu
• 3.5.4.1. Tình trạng úng ngập
• 3.5.4.2. Đánh giá thiệt hại do lũ gây ra khi chưa xây dựng các hồ chứa
• 3.5.4.3. Đánh giá khả năng thiệt hại do lũ gây ra khi xây dựng các hồ chứa
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Sông Hương, thuộc tỉnh Thừa Thiên - Huế, là một trong những con sông lớn của miền Trung Việt Nam, có vai trò quan trọng trong việc cung cấp nước và phát triển kinh tế cho khu vực. Tuy nhiên, tình trạng lũ lụt ngày càng gia tăng do biến đổi khí hậu và các hoạt động phát triển kinh tế đã dẫn đến nhiều thiệt hại nghiêm trọng về tài sản và môi trường. Việc xây dựng các hồ chứa nước thượng nguồn sông Hương không chỉ nhằm mục đích phòng chống lũ mà còn góp phần vào việc phát triển kinh tế bền vững. Đề tài nghiên cứu này nhằm đánh giá hiệu quả kinh tế của các công trình hồ chứa trong việc phòng lũ, từ đó đưa ra những giải pháp tối ưu cho công tác quản lý lũ lụt trong khu vực.

II. Mục đích và phương pháp nghiên cứu

Mục đích chính của nghiên cứu là đánh giá tác động của các hồ chứa nước đến dòng chảy lũ trên lưu vực sông Hương, từ đó xác định thiệt hại do lũ gây ra và hiệu quả kinh tế của các công trình này. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc thu thập số liệu từ các nghiên cứu trước đây, mô phỏng số bằng các mô hình toán học hiện đại, và phân tích kinh tế dự án. Việc phân tích sẽ giúp xác định rõ ràng các tài nguyên nước và lợi ích kinh tế từ việc xây dựng các công trình phòng lũ, đồng thời đưa ra các khuyến nghị cho công tác quản lý nước và quy hoạch sử dụng đất.

III. Tổng quan về lũ và thiệt hại do lũ

Lũ lụt là một trong những thiên tai gây thiệt hại lớn đến con người và tài sản. Mức độ thiệt hại do lũ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cường độ mưa, địa hình và mức độ chuẩn bị của cộng đồng. Đánh giá thiệt hại do lũ là rất cần thiết để có những biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Thiệt hại do lũ có thể chia thành thiệt hại trực tiếp và gián tiếp, bao gồm thiệt hại về cơ sở hạ tầng, sản xuất nông nghiệp và đời sống sinh hoạt. Việc nhận diện và đánh giá đúng mức độ thiệt hại sẽ giúp các nhà quản lý có cơ sở để đưa ra các quyết định phù hợp trong công tác phòng chống lũ.

IV. Các công trình phòng lũ

Các công trình phòng lũ bao gồm nhiều loại hình như đập, hồ chứa và các công trình ngăn lũ khác. Trong đó, các hồ chứa nước được xem là giải pháp hiệu quả nhất để giảm thiểu tác động của lũ. Các công trình này không chỉ có chức năng phòng chống lũ mà còn cung cấp nước cho nông nghiệp và phát điện. Việc xây dựng các hồ chứa trên thượng nguồn sông Hương đã góp phần quan trọng trong việc kiểm soát lũ và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, cần có những nghiên cứu sâu hơn để đánh giá hiệu quả kinh tế và môi trường của các công trình này, nhằm đảm bảo lợi ích bền vững cho cộng đồng.

V. Đánh giá hiệu quả kinh tế phòng lũ từ hồ chứa

Đánh giá hiệu quả kinh tế của các hồ chứa trong việc phòng lũ là rất quan trọng. Các nghiên cứu cho thấy rằng, việc xây dựng hồ chứa không chỉ giảm thiểu thiệt hại do lũ mà còn tạo ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế cho khu vực. Phát triển kinh tế từ các hồ chứa bao gồm việc cung cấp nước tưới tiêu cho nông nghiệp, phát điện và cải thiện sinh kế cho người dân. Hơn nữa, việc quản lý và sử dụng hiệu quả các tài nguyên nước từ các hồ chứa sẽ góp phần bảo vệ môi trường và đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực sông Hương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lưu vực sông Hương, thuộc tỉnh Thừa Thiên - Huế, có diện tích khoảng 2.960 km² với chiều dài chính 104 km, là hệ thống sông quan trọng chịu ảnh hưởng của nhiều trận lũ lớn trong mùa mưa. Theo số liệu thống kê, trung bình mỗi năm lưu vực này chịu từ 3 đến 4 trận lũ, trong đó các trận lũ lịch sử như năm 1999 và 2004 đã gây thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế và xã hội. Mức độ thiệt hại do lũ lụt được ước tính qua các chỉ số như diện tích ngập, chiều sâu ngập và thời gian ngập, ảnh hưởng trực tiếp đến nhà cửa, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và các hoạt động dịch vụ.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá tác động kinh tế của các công trình hồ chứa thượng nguồn trên lưu vực sông Hương, đặc biệt là hiệu quả phòng chống lũ và giảm thiểu thiệt hại do lũ gây ra. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào khu vực tỉnh Thừa Thiên - Huế, với dữ liệu thu thập từ các trận lũ lớn trong giai đoạn 1999-2004. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc quy hoạch, đầu tư và quản lý các công trình thủy lợi nhằm giảm thiểu rủi ro thiên tai, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững tại vùng hạ du.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế về phân tích chi phí - lợi ích của dự án phòng chống lũ, trong đó:

• Lý thuyết lợi ích công cộng: Nhấn mạnh tính không thể loại trừ và không thể thiếu của lợi ích phòng chống lũ, đòi hỏi sự can thiệp của nhà nước trong việc cung cấp các công trình phòng chống lũ.
• Mô hình phân tích chi phí - lợi ích (Cost-Benefit Analysis - CBA): Được sử dụng để đánh giá hiệu quả kinh tế của các công trình hồ chứa, dựa trên việc so sánh chi phí đầu tư và lợi ích thu được từ việc giảm thiểu thiệt hại do lũ.
• Khái niệm thiệt hại trực tiếp và gián tiếp do lũ: Thiệt hại trực tiếp bao gồm hư hại tài sản, nhà cửa, cơ sở hạ tầng; thiệt hại gián tiếp liên quan đến gián đoạn sản xuất, giao thông và các hoạt động kinh tế khác.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu khí tượng thủy văn, lưu lượng dòng chảy, mực nước, và thiệt hại kinh tế thu thập từ các trạm quan trắc trên lưu vực sông Hương trong giai đoạn 1977-2004. Cỡ mẫu khảo sát kinh tế xã hội được thực hiện tại các vùng bị ảnh hưởng bởi lũ, với số lượng nghiên cứu khảo sát tối thiểu 30 mẫu để đảm bảo tính đại diện.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Mô phỏng thủy văn và thủy lực bằng phần mềm MIKE 11, cho phép mô phỏng dòng chảy, mực nước và diễn biến lũ trên hệ thống sông.
• Phân tích kinh tế thiệt hại do lũ dựa trên phương pháp thiệt hại tài sản tránh được, tính toán thiệt hại dự kiến trong các kịch bản có và không có công trình hồ chứa.
• Phân tích chi phí - lợi ích sử dụng các chỉ tiêu như Giá trị hiện tại ròng (NPV) và Tỷ lệ nội hoàn kinh tế (EIRR) để đánh giá hiệu quả đầu tư.
• Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2010 đến 2012, bao gồm thu thập số liệu, mô phỏng, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả cắt lũ của các hồ chứa thượng nguồn: Mô phỏng trận lũ năm 2004 cho thấy các hồ chứa như Tả Trạch, Bình Điền và Hương Điền đã giảm đỉnh lũ tại hạ du từ 10% đến 25%, giúp giảm diện tích ngập lụt khoảng 15-20% so với kịch bản không có hồ chứa.

2. Giảm thiểu thiệt hại kinh tế: Thiệt hại do lũ lụt tại vùng cửa biển Thừa Thiên - Huế được ước tính giảm khoảng 30-40% nhờ các công trình hồ chứa, tương đương với việc tránh được thiệt hại hàng năm lên đến hàng trăm tỷ đồng.

3. Tác động đến dòng chảy và môi trường: Các hồ chứa góp phần điều tiết dòng chảy, giảm thiểu xâm nhập mặn và cải thiện môi trường sinh thái vùng hạ du, đồng thời cung cấp nguồn nước tưới cho nông nghiệp với lưu lượng ổn định khoảng 1,1 m³/s.

4. Hiệu quả kinh tế dự án: Phân tích chi phí - lợi ích cho thấy giá trị NPV của dự án phòng chống lũ trên lưu vực sông Hương là dương, với tỷ lệ nội hoàn kinh tế (EIRR) vượt mức chi phí vốn cơ hội, khẳng định tính khả thi và hiệu quả đầu tư.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của hiệu quả phòng chống lũ là do các hồ chứa được thiết kế với nhiệm vụ đa mục tiêu, vừa cắt giảm lũ tiểu mãn, vừa cung cấp nước cho sản xuất và phát điện. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả mô phỏng và phân tích kinh tế phù hợp với các mô hình tương tự tại Hà Lan và Cộng hòa Séc, nơi áp dụng phương pháp đánh giá thiệt hại lũ dựa trên mô hình thủy lực và phân tích chi phí - lợi ích.

Việc sử dụng phần mềm MIKE 11 cho phép mô phỏng chính xác diễn biến lũ, thể hiện qua các biểu đồ mực nước tại các trạm Kim Long, Phú Ốc, giúp minh họa rõ ràng sự khác biệt giữa các kịch bản có và không có hồ chứa. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các nhà quản lý và hoạch định chính sách trong việc tối ưu hóa quy hoạch thủy lợi và phòng chống thiên tai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư hoàn thiện hệ thống hồ chứa thượng nguồn nhằm nâng cao khả năng điều tiết lũ, giảm thiểu thiệt hại cho vùng hạ du, với mục tiêu giảm đỉnh lũ thêm 10-15% trong vòng 5 năm tới. Chủ thể thực hiện: chính quyền tỉnh và các cơ quan quản lý thủy lợi.

2. Phát triển hệ thống cảnh báo sớm và quản lý rủi ro lũ lụt dựa trên dữ liệu mô phỏng thủy văn, nhằm nâng cao khả năng ứng phó kịp thời cho cộng đồng dân cư, giảm thiểu thiệt hại gián tiếp. Thời gian triển khai: 2 năm. Chủ thể: Ban chỉ huy phòng chống thiên tai tỉnh.

3. Tăng cường công tác khảo sát, thu thập số liệu và cập nhật mô hình thủy lực để nâng cao độ chính xác trong dự báo lũ và đánh giá hiệu quả các công trình phòng chống lũ. Chủ thể: Viện nghiên cứu thủy lợi và các trường đại học liên quan.

4. Xây dựng các giải pháp phi công trình như nâng cao nhận thức cộng đồng, quy hoạch sử dụng đất hợp lý, kết hợp với các biện pháp kỹ thuật để giảm thiểu rủi ro thiên tai. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể: các tổ chức xã hội, chính quyền địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách thủy lợi: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng kế hoạch đầu tư, quản lý rủi ro lũ lụt hiệu quả.

2. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành thủy lợi, môi trường: Tham khảo phương pháp mô phỏng thủy lực và phân tích kinh tế thiệt hại lũ, áp dụng cho các lưu vực sông khác.

3. Cơ quan phòng chống thiên tai và cứu hộ cứu nạn: Áp dụng các giải pháp cảnh báo sớm và quản lý rủi ro dựa trên dữ liệu mô hình.

4. Cộng đồng dân cư và doanh nghiệp vùng hạ du: Nắm bắt thông tin về tác động của các công trình phòng chống lũ để chủ động trong sản xuất và sinh hoạt, giảm thiểu thiệt hại.

Câu hỏi thường gặp

1. Các hồ chứa thượng nguồn có tác động như thế nào đến dòng chảy lũ?
   Các hồ chứa giúp điều tiết dòng chảy, giảm đỉnh lũ từ 10-25%, làm giảm diện tích và mức độ ngập lụt tại vùng hạ du, đồng thời duy trì lưu lượng nước ổn định cho sản xuất và sinh hoạt.

2. Phương pháp đánh giá thiệt hại do lũ được áp dụng trong nghiên cứu là gì?
   Nghiên cứu sử dụng phương pháp thiệt hại tài sản tránh được, tính toán thiệt hại dự kiến trong các kịch bản có và không có công trình phòng chống lũ, dựa trên số liệu thực tế và mô hình thủy lực.

3. Hiệu quả kinh tế của các công trình hồ chứa được đánh giá như thế nào?
   Thông qua phân tích chi phí - lợi ích, sử dụng các chỉ tiêu NPV và EIRR, kết quả cho thấy dự án có giá trị NPV dương và EIRR vượt chi phí vốn, chứng tỏ hiệu quả đầu tư tích cực.

4. Các giải pháp phi công trình nào được đề xuất để giảm thiểu thiệt hại do lũ?
   Bao gồm nâng cao nhận thức cộng đồng, quy hoạch sử dụng đất hợp lý, phát triển hệ thống cảnh báo sớm và quản lý rủi ro thiên tai.

5. Phần mềm mô phỏng thủy lực nào được sử dụng và ưu điểm của nó?
   Phần mềm MIKE 11 được sử dụng với ưu điểm tích hợp đa tính năng, giao diện thân thiện, khả năng mô phỏng thủy lực và chất lượng nước chính xác, hỗ trợ kỹ thuật GIS hiệu quả.

Kết luận

• Các công trình hồ chứa thượng nguồn trên lưu vực sông Hương đã chứng minh hiệu quả trong việc giảm đỉnh lũ từ 10-25% và giảm thiểu thiệt hại kinh tế khoảng 30-40%.
• Phương pháp mô phỏng thủy lực kết hợp phân tích chi phí - lợi ích là công cụ hữu hiệu để đánh giá hiệu quả phòng chống lũ.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc quy hoạch và quản lý các công trình thủy lợi tại Thừa Thiên - Huế.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật và phi kỹ thuật nhằm nâng cao khả năng ứng phó và giảm thiểu rủi ro thiên tai trong tương lai.
• Khuyến nghị tiếp tục cập nhật dữ liệu và mô hình để nâng cao độ chính xác và hiệu quả quản lý tài nguyên nước.

Các cơ quan quản lý cần triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng mô hình thủy lực trong quy hoạch phát triển bền vững lưu vực sông Hương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VE HIỆU QUÁ KINH TE CUA CONG TRINH PHÒNG CHONG LU 1.1 Tổng quan về lũ, thiệt hại do lũ và công trình phòng chồng lũ 1. Tổng quan về lũ và mức độ thiệt hại do lũ Lũ lụt là một trong những thiên tai gây thiệt hại lớn đến con người, tài sản và môi trường ở nước ta. Đánh giá mức độ thiệt hai, mắt mắt do lũ gây ra, từ d6 có những biện pháp cảnh báo, tư vin cho các cộng ng bị ảnh hưởng cũng như những nhà ra quyết định trở nên rit cin thiết trong công tác quy hoạch nối chang và quy hoạch thuỷ lợi nói riêng.

Tuy thuộc vào mức độ nghiêm trong của lũ ạt và sự chudn bị của những vùng bị ảnh hưởng, quá tình đánh giá phải được thực hiện đưới nhiễu hoàn cảnh khác nhan liên quan đến sự thay dỗi của các điều kiện vt ý, áp lực thờ giam “Thông thường, việc đánh giá thiệt hại lũ phải được thực hiện ngẫu nhiên. giá thiệt hại đo lũ sẽ tạo cơ sở cho việc tái quy hoạch và cho những quyết din đổi mí quản lý lũ lụt. Tuy nhiên quá trình đánh giá phải dựa trên các nguyên tắc cơ bản. là được quan sắt nhằm hạn chế sự dự tính không thực tế Thiệt hai do lũ liên quan đến các thiệt hại vật lý của công cộng hoặc tải sản tư như cơ sở hạ ng.

nhà cứa, xe c, v.v bị phá huy trực iếp do nước lũ ở các mức sơ cấp và thứ cấp: (0) thiệt hại trực tiếp như nhà cửa, cơ sở hạ tang, v. (ii) thiệt hai gián tiếp liên quan đến như tình trạng chia cắt giao thông, thiệt hại do kinh doanh đình trẻ, thiệt hại từ các thu nhập khắc. Mite độ thiệt hai do lũ lụt “Thiệt hại do lũ Mức độ Trực tp Gian tếp Sơ cấp “Thiệt hại tới: nha cửa, he Thigt hại, giảm hoặc chia cất: tang cơ sở, mùa ming, vật “Sản lượng nông, công nghiệp, viễn nuôi thông, giao thông, điện, dịch vụ giáo đạc, sức khoẻ Thứcấp — |C6 thé giy chay, mgm xim — |- Gia ting tic đường và chi phí nhập, giảm sản lượng NN; | _ Gia tăng chỉ phí các dich vu “Thiệt hại do lã Mức độ Trực tp Gian tếp Tâm hong my moe “ Tiến hut lương tự và vit dụng Khe CÍpHI — |-Tăngtylhỏnghóe - Kinh doanh pha san iy ứng đãi hạn = Mắt mit cho xuất khẩu - Vậtliệu yêu, để tổn thương | Giảm GDP Đánh giá thiệt hại do lũ lụt dong vai trò quan trọng trong việc cân bằng lợi ich giữa sự cin thiết cho phát triển đối với một vùng nào đó và mức độ rủi ro do lũ lụt mà cộng đồng sẵn sàng chấp nhận. Trong hoàn cảnh này, thiệt hại do lũ lụt trở thanh nhân tổ quan trọng trong việc đánh giá lợi ích thực mà cộng đồng có thể nhận được do việc sử dụng vùng đất trong việc chậm lũ, phân 112 Cáccôngtrình phònglũ “Công trình phòng lũ là công trình được xây dựng nhằm giảm thiểu tác hại do lũ.

lạt gây ra và mục iêu khai hác sử dụng nguồn nước hợp ý Cae công trình phòng lũ bao gồm: -_ Công trình đập, hồ chứa: Đây là loi công nh phòng là được đánh là hiệu qua nhất, các công trình này thường được xây dựng ở thượng nguồn. Hiện tại ce công nh này dang phat huy một cách rt hiệu quả về khả năng chẳng lũ và đem lạ lợi ích vé kỉnh tẾ cũng như cắp nước cho nông nghiệp = Công trình dé: Đây là loại công trình được xây dựng chạy dọc sông, nhằm. ngăn mục nước từ sông trần vào các khu vực din cư Trong luận văn nảy đo thời gian có hạn nên học viên chỉ nghiên cửu đánh giá hiệu quả phông lũ của các hỗ chứa được xây đụng trên thượng nguồn sông Hương. Cơ sở và phạm vi phân tích kinh tế các dự án phòng chống lũ 12.

Cơ sở kình tế của dự án phòng chống lũ Mặc dich của các biện pháp phòng chẳng lũ LAL am giảm nhẹ các tác động bit lợi gây ra bởi lũ lụt. Các biện pháp này có thé bao gồmcác công việc mang tính chất vật li như xây dựng đê , nâng cấp đê, xây dựng các công trình bảo vệ bờ ; hay chúng. có thé là các công vige phi vật li như hệ thông cảnh báo sớm, giáo dục nhận thức của sông đồng. Mục tiêu của các biện pháp này là nhằm hạ thấp khả năng xảy ra lồ lụt cho một khu vue được bảo vệ cũng như giảm thiểu thiệt hại có thể xảy ra với một trận lũ nhất định.

Các dự án được tri định thuộc lĩnh vực thuỷ lợi sẽ chỉ bao gồm các tiểu dự ân phòng chống lũ lạt mang tính vậtlí như gi cố hệ thống để điều hiện có hay xây dựng mới các công trình phòng chống lồ tương tự (Qui tình tiễn khai thực hiện một dự án phỏng chống li. cũng như bắt kỳ dự án đầu tr nào. khác, đồi hỏi các ti nguyên ding cho mục dich đó. Thông thường, sự phân định tải nguyên cần ding à kết quả các giao địch cả nhan diễn ra trên một thị trường kinh tế.

Tuy nhiên, nếu thị trường thắt bại trong việc thực hiện các chức năng của nó,vi dụ như khi có sự hiện diện của lợi ch công cộng , thi ti nguyên sẽ không .được phân định theo một kiểu kính tế tối ưu. Sự thất bại của các cơ chế thị trường trong việc phân định các tải nguyên khiến cho các nhu cầu của xã hội được thoả man là nhân tổ căn bản trong hoạt động của ngân hàng _ (theo Ngân hàng Phát triển Châu A, 1997). “Các lợi ích công cộng được đặc trưng bởi tính chất không thể loại trừ vã tính không thé thiếu, Tính không thể thi là tỉnh chất mà một khi lợi ich được cung cấp, 6 thể loại trừ những người không phải trả tiền ra khỏi quá trình Tính không thé lại trừ là tính chit ma sự hưởng thụ lợi ch của không loại trừ sự tiêu ding của người khác. Một khi nguồn lợi Một cách tổng quát, các biện pháp phòng chống lũ được mô tả như có các đặc tinh không th thiểu và không thể loại trữ của lợi ích công cộng.

Những sự can thiệp mang tinh chất đúng đắn cần thiết phải đảm bảo sự phòng thịnh tải nguyễn phủ hợp với các mục tiêu của xã hội. Các lợi ích công cộng thường được. trông đợi cung cấp. bởi chính phù.

Cúc cơ quan nhà nước cung cắp nguồn lợi có vẻ sẽ hoạt động với những mục tiêu khác nhau hơn là mục tiêu thụ lợi tôi đa như lệ thường: ví dự như sự dự phòng một loi hing hoá vi những ido nhân đạo _. Cuối cùng còn một vấn đểlà lâm thời nào tối ưu hoá việc cung cắp một loại lợi ích công công nhất định va với chỉ phí nào. Bing cách tiền hành một phép phân tích các lợi ích và các chỉ phí kinh tế của các dự án, các ải nguyên hiểm có thể được phn thịnh theo một cách làm cho những lợi nhuận xã hội rong là tối đa. Hiện nay, những lợi ich của việc phòng chống lũ chủ yéu được đảnh giá sử dụng phương pháp thiệt hại ải sản tránh được.

Nhu lợi fh tử thiệt hi tải sản tránh được đánh giá bằng sự chênh lệch giữa những mắt mát xảy ra khi có và không có các biện pháp bảo vé. Phương pháp này tập trung chủ yu vào giá tị giám di ein khoản thiệt hại thực t có thể xây ra khi lũ lụ nếu mọi biện pháp bảo vệ được triển khai Bằng cách này, phương pháp đánh giá lợi ich thiệt hại tới sin tránh được bằng cách tiếp cận có dự án và không có dự án để quân í phân tích kinh các dự ấn, 1. Phạm vi phân tích kinh tế “Có hai ido chủ yếu để tiến hành _ một phép phân tí kinh tế cho một dự án. Pl ng chống lũ.

Lý do thi nhất là nhằm đảm bảo cho ác ti nguyên hiểm được sử dụng theo cách sẽ đáp ứng kinh tế nhất và hiệu quả nhất các mục tiêu phat triển tổng thể và của ngành. Một dự án phàng chống lũ là một dự sắn sản xuất gián tip. trong đó những yếu tổ đầu ra không được đem buôn bán trên thị trường có cạnh tranh. (theo Ngân hàng Phát triển Châu A.

Trong trường hợp một dự án sin xuất gián tiếp, những sự lựa chọn được tién hành giữa nhiều. phương án mà cùng đem lại m@t mức độ đầu ra như nhau. Phép phân úch kinh tế sẽ được dùng để chọn lựa phương án sử dụng i tài nguyên nhất Lý do thứ ha đ tiễn hành những phân ích kinh t là đỂ kiểm trọ in vũng vàng về kính tế của dự án. Điễu này liên quan tới sự bln vũng của lợi nhuận ròng của dự án trong trường hợp những wu dai được cung cấp sẵn và có sự tiếp thu môi trường.

đầu tư bên ngoài rong suốt quảng đời của dự ân. Những ưu đãi được cung cấp có nghĩa lả dự án đưa ra đầy đủ nhữ_ ng lợi ích để khuyến khích sự tham gia của mọi người. Sự tip thu mỗi trường đầu tư bên ngoồi nghĩa là dan cổ bit i ic động, môi trường nào tì mt each s8 được áp đặt để cho những lợi ch và chỉ phí gây ra bởi tác động đó sẽ được chỉ trả hoặc bù dip ya. Di này cũng liên quan tới sự.

phân phối những lợi ich và chi phí của dự án.3 Phân tích Chỉ phí - Lợi ích của các dự án Phân tích lợi ích - chỉ phí được định nghĩa là "một sự ước lượng và đánh giá lợi nhuận rong tương ứng với những phương án khác nhau để đạt được những mục đích công đồng” (heo Sassone và Schaffer. Phân tích lợ ích- chỉ phí là một bộ rit nh éu những kĩ thuật sử dụng để đánh giá những chỉ phí và lợi ích của các dự án., và để quyết định xem phương ấn nào 1 ổi vu. Kỹ thật sĩ dụng để đánh giáchỉ phí và lợi ích phụ thuộc vio kiểu của phép phân tích lợi ích và chỉ phí. Việc quyếtđịnh phương án tối ưu là đối tượng của nhiễu tiêu chí đánh giá thuộc nhiều loại khác nhau.

Những tiêu chỉ quyết định này sẽ chỉra được cả Khả năng dự án có vững vắng vẻ kinh té hay không. Ki thuật hay dùng của Ngân hàng Phát triển Châu A là kĩ thuật giá trị hiện tại rồng (NPV) và lệ nội hoàn kinh tế. “Giá trị biện tại ròng khẩu trừ dòng lợi nhuận rồng của một dự án vào giá trị hiện tại của nó Quá trình khẩu trừ được hỗ trợ bởi t lệ triết khẩu.