Khóa luận đánh giá hiện trạng sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật tại xã Cao Ngạn - TP. Thái Nguyên

Việt Nam, một quốc gia nông nghiệp, đang đối mặt với thách thức lớn về lương thực, thực phẩm. 84 trang · Đại học Thái Nguyên · 2015.

• Tác giả: Tô Thị Ninh
• Người hướng dẫn: PGS. Lương Văn Hinh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng Sử Dụng Hóa Chất Bảo Vệ Thực Vật Tại Xã Cao Ngạn, Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở Pháp lý của đề tài
• 2.2. Giới thiệu chung về thuốc BVTV
• 2.2.1. Khái niệm về thuốc BVTV
• 2.2.2. Phân loại thuốc BVTV
• 2.2.2.1. Phân loại dựa trên đối tượng sinh vật hại
• 2.2.2.2. Phân loại theo gốc hóa học
• 2.2.2.3. Phân loại theo tính độc
• 2.2.2.4. Phân loại theo đường xâm nhập
• 2.2.3. Tác động của hóa chất BVBV đến sinh vật và môi trường sinh thái
• 2.2.4. Công tác quản lý và sử dụng hóa chất BVTV trên thế giới và ở Việt Nam
• 2.2.5. Hậu quả ô nhiễm môi trường do bao bì thuốc BVTV đem lại
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp kế thừa
• 3.4.2. Phương pháp thu thập, phân tích và tổng hợp số liệu để đánh giá
• 3.4.3. Phương pháp khảo sát thực địa
• 3.4.4. Phương pháp phỏng vấn
• 3.4.5. Phương pháp phân tích tổng hợp và xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của xã Cao Ngạn – TP.
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và môi trường
• 4.2. Hiện trạng sử dụng thuốc BVTV tại địa phương
• 4.2.1. Tình hình sử dụng thuốc BVTV trong năm 2014
• 4.2.2. Nhận thức của người dân trong việc sử dụng thuốc BVTV
• 4.2.3. Hiện trạng thải bỏ bao bì thuốc BVTV của người dân
• 4.3. Ảnh hưởng của thuốc BVTV tới sức khỏe con người và môi trường
• 4.3.1. Đánh giá nhận thức của người dân xã Cao Ngạn trong công tác xử lý bao bì thuốc BVTV sau sử dụng
• 4.4. Đề xuất một số giải pháp nhằm quản lý, xử lý và nâng cao ý thức của người dân trong việc xử lý bao bì thuốc BVTV sau sử dụng
• 4.4.1. Giải pháp về tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân
• 4.4.2. Giải pháp quản lý an toàn và hiệu quả việc sử dụng hóa chất BVTV
• 4.4.3. Các giải pháp thu gom, vận chuyển và xử lý bao bì hóa chất nông nghiệp
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiện Trạng Sử Dụng Thuốc BVTV Cao Ngạn

Việt Nam, một quốc gia nông nghiệp, đang đối mặt với thách thức lớn về lương thực, thực phẩm. Việc sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật (BVTV) để bảo vệ mùa màng khỏi sâu bệnh là không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, việc lạm dụng và sử dụng không đúng cách gây ra những hệ lụy nghiêm trọng. Theo WHO, mỗi năm có hàng triệu người bị ngộ độc do thuốc trừ sâu, tập trung ở các nước đang phát triển. Tình trạng này đòi hỏi một đánh giá khách quan và toàn diện về hiện trạng sử dụng thuốc BVTV tại các địa phương, đặc biệt là tại các vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm như xã Cao Ngạn, Thái Nguyên.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Tác Động Của Thuốc BVTV

Việc đánh giá tác động của thuốc BVTV là vô cùng quan trọng để hiểu rõ những ảnh hưởng của chúng đến sức khỏe con người, môi trường và hệ sinh thái. Điều này giúp đưa ra các biện pháp quản lý và sử dụng thuốc BVTV một cách an toàn và hiệu quả hơn. Nghiên cứu này tập trung vào xã Cao Ngạn, một địa phương có nền nông nghiệp phát triển, nhằm làm rõ thực trạng sử dụng hóa chất nông nghiệp Thái Nguyên và những vấn đề liên quan.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Về Thực Trạng Sử Dụng Hóa Chất Nông Nghiệp

Nghiên cứu này hướng đến mục tiêu đánh giá một cách toàn diện thực trạng sử dụng hóa chất nông nghiệp tại xã Cao Ngạn. Từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng thuốc BVTV, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng. Nghiên cứu cũng nhằm nâng cao nhận thức của người dân về sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật an toàn.

II. Vấn Đề Nhức Nhối Ảnh Hưởng Của Hóa Chất BVTV Đến Cao Ngạn

Việc sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật (BVTV) không kiểm soát tại xã Cao Ngạn đang gây ra những vấn đề nghiêm trọng. Ảnh hưởng của hóa chất bảo vệ thực vật đến sức khỏe người dân và ảnh hưởng của hóa chất bảo vệ thực vật đến môi trường là những mối quan tâm hàng đầu. Tình trạng ô nhiễm đất, nước, và không khí do thuốc BVTV ngày càng gia tăng, đe dọa đến sự phát triển bền vững của địa phương. Thói quen sử dụng thuốc BVTV quá liều lượng và không tuân thủ quy trình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đang làm trầm trọng thêm tình hình.

2.1. Nguy Cơ Tiềm Ẩn Từ Hóa Chất Bảo Vệ Thực Vật Bị Cấm Sử Dụng

Một trong những vấn đề đáng lo ngại là việc sử dụng trái phép các loại hóa chất bảo vệ thực vật bị cấm sử dụng. Những hóa chất này thường có độc tính cao và gây ra những hậu quả khôn lường cho sức khỏe con người và môi trường. Việc kiểm soát và ngăn chặn tình trạng này là vô cùng cấp thiết.

2.2. Tác Động Đến Sức Khỏe Cộng Đồng Do Dư Lượng Thuốc Bảo Vệ Thực Vật

Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong thực phẩm và môi trường đang gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng. Các bệnh về hô hấp, thần kinh, và ung thư có liên quan đến việc tiếp xúc với hóa chất BVTV. Cần có những biện pháp kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng.

2.3. Ô Nhiễm Môi Trường Do Thải Bỏ Bao Bì Thuốc BVTV Bừa Bãi

Tình trạng thải bỏ bao bì thuốc BVTV bừa bãi sau khi sử dụng đang gây ra ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Các bao bì này chứa đựng những hóa chất độc hại, ngấm vào đất và nước, gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái và nguồn nước sinh hoạt. Cần có những giải pháp thu gom và xử lý bao bì thuốc BVTV một cách an toàn và hiệu quả.

III. Giải Pháp Giảm Thiểu Sử Dụng Hóa Chất BVTV Tại Cao Ngạn

Để giải quyết vấn đề ảnh hưởng của hóa chất BVTV, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Giải pháp giảm thiểu sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật là một trong những ưu tiên hàng đầu. Điều này đòi hỏi sự thay đổi trong nhận thức và hành vi của người dân, cũng như sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng. Việc áp dụng các biện pháp canh tác bền vững và biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại tổng hợp (IPM) là những hướng đi đúng đắn.

3.1. Nâng Cao Nhận Thức Về Sử Dụng Hóa Chất Bảo Vệ Thực Vật An Toàn

Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức của người dân về sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật an toàn. Cung cấp thông tin về các loại thuốc BVTV được phép sử dụng, quy trình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, và các biện pháp phòng ngừa ngộ độc. Tổ chức các lớp tập huấn về tập huấn sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cho nông dân.

3.2. Thúc Đẩy Sản Xuất Nông Nghiệp Hữu Cơ Tại Thái Nguyên

Khuyến khích và hỗ trợ người dân chuyển đổi sang sản xuất nông nghiệp hữu cơ tại Thái Nguyên. Đây là một giải pháp bền vững để giảm thiểu sự phụ thuộc vào hóa chất BVTV và bảo vệ môi trường. Cung cấp các chính sách hỗ trợ về vốn, kỹ thuật, và thị trường cho các hộ nông dân tham gia sản xuất hữu cơ.

3.3. Áp Dụng Nông Nghiệp Bền Vững Cao Ngạn Và IPM

Áp dụng các phương pháp nông nghiệp bền vững Cao Ngạn và biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại tổng hợp (IPM). IPM là một phương pháp quản lý dịch hại dựa trên việc sử dụng kết hợp nhiều biện pháp khác nhau, bao gồm biện pháp sinh học, biện pháp canh tác, và biện pháp hóa học (chỉ sử dụng khi cần thiết). Điều này giúp giảm thiểu sự phụ thuộc vào hóa chất BVTV và bảo vệ môi trường.

IV. Nghiên Cứu Thực Tế Thống Kê Sử Dụng Hóa Chất BVTV Tại Cao Ngạn

Nghiên cứu thực tế về thống kê sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật tại xã Cao Ngạn cho thấy một bức tranh đa chiều về tình hình sử dụng thuốc BVTV. Các số liệu về lượng thuốc sử dụng, loại thuốc sử dụng, và tần suất sử dụng cung cấp những thông tin quan trọng để đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý và sử dụng thuốc BVTV. Bên cạnh đó, việc phân tích mẫu đất và nước nhiễm hóa chất cũng giúp đánh giá mức độ ô nhiễm môi trường do thuốc BVTV.

4.1. Phân Tích Chi Phí Và Năng Suất Cây Trồng Và Sử Dụng Hóa Chất BVTV

Phân tích mối quan hệ giữa năng suất cây trồng và sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật để đánh giá hiệu quả kinh tế của việc sử dụng thuốc BVTV. So sánh chi phí sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật với lợi nhuận thu được từ việc tăng năng suất cây trồng. Từ đó, đưa ra những khuyến nghị về việc sử dụng thuốc BVTV một cách hợp lý và hiệu quả.

4.2. Đánh Giá Kiểm Soát Dư Lượng Thuốc Bảo Vệ Thực Vật Trong Nông Sản

Đánh giá hiệu quả của công tác kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong nông sản. Kiểm tra và giám sát các sản phẩm nông sản để đảm bảo tuân thủ các quy định về dư lượng thuốc BVTV. Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

4.3. Khảo Sát Về Nhận Thức Của Người Dân Về Hóa Chất BVTV

Thực hiện khảo sát về nhận thức của người dân về hóa chất BVTV. Đánh giá mức độ hiểu biết của người dân về các loại thuốc BVTV, cách sử dụng an toàn, và tác động đến sức khỏe và môi trường. Từ đó, xây dựng các chương trình tuyên truyền và giáo dục phù hợp để nâng cao nhận thức của người dân.

V. Chính Sách Quản Lý Quản Lý Hóa Chất BVTV Hiệu Quả Tại Cao Ngạn

Để đảm bảo sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật an toàn và hiệu quả, cần có những chính sách quản lý hóa chất bảo vệ thực vật chặt chẽ và hiệu quả. Các chính sách này cần bao gồm việc kiểm soát việc nhập khẩu, sản xuất, kinh doanh, và sử dụng thuốc BVTV. Đồng thời, cần có những biện pháp xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm để đảm bảo tuân thủ pháp luật.

5.1. Hoàn Thiện Chính Sách Quản Lý Hóa Chất Bảo Vệ Thực Vật

Rà soát và hoàn thiện chính sách quản lý hóa chất bảo vệ thực vật để đảm bảo phù hợp với tình hình thực tế và đáp ứng yêu cầu bảo vệ sức khỏe con người và môi trường. Bổ sung các quy định về kiểm soát dư lượng thuốc BVTV trong nông sản, xử lý bao bì thuốc BVTV, và phòng ngừa ngộ độc.

5.2. Tăng Cường Kiểm Tra Hóa Chất Bảo Vệ Thực Vật Được Phép Sử Dụng

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc kinh doanh và sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật được phép sử dụng. Phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp kinh doanh thuốc BVTV giả, kém chất lượng, và thuốc BVTV bị cấm sử dụng.

5.3. Xây Dựng Hệ Thống Thu Gom Bao Bì Thuốc BVTV

Xây dựng hệ thống thu gom bao bì thuốc BVTV sau khi sử dụng. Bố trí các điểm thu gom bao bì thuốc BVTV tại các khu vực sản xuất nông nghiệp. Tổ chức vận chuyển và xử lý bao bì thuốc BVTV một cách an toàn và thân thiện với môi trường.

VI. Kết Luận Hướng Tới Nông Nghiệp Bền Vững Tại Cao Ngạn

Đánh giá hiện trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật Cao Ngạn cho thấy cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để giảm thiểu tác động tiêu cực đến sức khỏe con người và môi trường. Hướng tới nông nghiệp bền vững là mục tiêu quan trọng, đòi hỏi sự chung tay của cả cộng đồng. Việc nâng cao nhận thức, áp dụng các biện pháp canh tác bền vững, và hoàn thiện chính sách quản lý là những bước đi cần thiết để xây dựng một nền nông nghiệp an toàn và hiệu quả.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Kiểm Soát Dư Lượng Thuốc Bảo Vệ Thực Vật

Kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong nông sản là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Cần có những quy định chặt chẽ và biện pháp kiểm tra, giám sát hiệu quả để đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng.

6.2. Vai Trò Của Biện Pháp Phòng Trừ Sâu Bệnh Hại Tổng Hợp IPM

Biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại tổng hợp (IPM) đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu sự phụ thuộc vào hóa chất BVTV. IPM giúp quản lý dịch hại một cách bền vững và bảo vệ môi trường.

6.3. Hướng Tới Sản Xuất Nông Nghiệp Hữu Cơ

Chuyển đổi sang sản xuất nông nghiệp hữu cơ là một hướng đi bền vững để bảo vệ môi trường và sức khỏe con người. Cần có những chính sách hỗ trợ và khuyến khích để thúc đẩy sản xuất nông nghiệp hữu cơ.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Nông nghiệp giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam nhằm bảo đảm an ninh lương thực trước áp lực gia tăng dân số. Điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa tạo thuận lợi cho thâm canh cây trồng, nhưng đồng thời thúc đẩy các loài dịch hại phát triển. Việc lạm dụng hóa chất bảo vệ thực vật (BVTV), sử dụng quá liều lượng, phun định kỳ theo thói quen "phòng hơn chống" làm gia tăng nguy cơ kháng thuốc ở dịch hại, suy giảm thiên địch và phát sinh các hệ lụy ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí cũng như sức khỏe người dân. Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Tô Thị Ninh (ngành Khoa học Môi trường, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên) được triển khai nhằm làm rõ hiện trạng này tại cấp xã.

Mục tiêu và yêu cầu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể trong văn bản:

1. Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá hiện trạng quản lý và sử dụng hóa chất BVTV trong sản xuất nông nghiệp tại xã Cao Ngạn, thành phố Thái Nguyên; trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý và xử lý bao bì hóa chất BVTV sau sử dụng tại địa phương.
2. Yêu cầu nghiên cứu:
   • Thu thập số liệu, tài liệu khách quan, trung thực và chính xác.
   • Đề xuất các giải pháp có tính khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế của mô hình sản xuất nông nghiệp địa phương.
   • Thu thập đầy đủ các thông tin về điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội của xã Cao Ngạn.

• Đối tượng nghiên cứu: Hiện trạng quản lý, kinh doanh, sử dụng hóa chất BVTV và công tác thu gom, xử lý bao bì thuốc BVTV sau sử dụng trong sản xuất nông nghiệp.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Không gian: Địa bàn xã Cao Ngạn, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.
  • Thời gian: Khảo sát thực tế diễn ra từ ngày 16/08/2014 đến ngày 15/12/2014, kế thừa chuỗi dữ liệu sản xuất và môi trường giai đoạn 2012 – 2014.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập hệ thống cơ sở lý thuyết và cơ sở pháp lý bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật và tiêu chuẩn chuyên ngành:

• Cơ sở pháp lý: Pháp lệnh Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật năm 2001; Nghị định số 58/2002/NĐ-CP ban hành Điều lệ BVTV, Kiểm dịch thực vật và Quản lý thuốc BVTV; Quyết định số 50/QĐ-BNN về kiểm định chất lượng, dư lượng thuốc BVTV; Quyết định số 184/2006/QĐ-TTg phê duyệt kế hoạch thực hiện Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy; Thông tư số 77/2009/TT-BNN&PTNT về kiểm tra chất lượng thuốc BVTV nhập khẩu; Thông tư số 38/2010/TT-BNN&PTNT, Thông tư số 03/2013/TT-BNN&PTNT và Thông tư số 21/2013/TT-BNN&PTNT quy định danh mục thuốc BVTV được phép, hạn chế và cấm sử dụng tại Việt Nam; Thông tư số 12/2011/TT-BTNMT về quản lý chất thải nguy hại; Thông tư số 14/2013/TT-BNN&PTNT về điều kiện kinh doanh thuốc BVTV.
• Khung phân loại thuốc BVTV: Phân loại theo sinh vật hại (thuốc trừ sâu, trừ bệnh, trừ cỏ, trừ chuột, trừ nhện, trừ tuyến trùng); theo nhóm gốc hóa học (thảo mộc, clo hữu cơ, lân hữu cơ, carbamate, pyrethroid, hợp chất sinh học/vi sinh); theo đường xâm nhập (tiếp xúc, vị độc, xông hơi, nội hấp, thấm sâu); và theo phân nhóm độc tính LD50 theo quy định của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng quy chuẩn nhãn cảnh báo tại Việt Nam (nhóm I đến nhóm IV).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả kết hợp giữa nghiên cứu bàn giấy và khảo sát thực địa:

• Phương pháp kế thừa: Tiếp thu số liệu thứ cấp từ các báo cáo thống kê của UBND xã Cao Ngạn, Chi cục BVTV tỉnh Thái Nguyên, Trạm Khí tượng Thủy văn Thái Nguyên.
• Phương pháp khảo sát thực địa: Quan sát trực tiếp, ghi chép hành vi pha chế, phun thuốc, mức độ phát sinh và tồn đọng bao bì thuốc BVTV trên mương máng, bờ ruộng.
• Phương pháp điều tra xã hội học bằng phiếu phỏng vấn:
  • Điều tra chọn mẫu ngẫu nhiên 70 hộ dân sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã.
  • Phỏng vấn toàn bộ 04/04 cửa hàng đại lý kinh doanh thuốc BVTV hoạt động tại địa phương.
• Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê mô tả, mã hóa dữ liệu khảo sát và xử lý bảng biểu thông qua phần mềm Microsoft Excel.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1. Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ việc gia tăng khối lượng thuốc BVTV trong nông nghiệp và những bất cập trong việc quản lý, tiêu hủy vỏ bao bì nguy hại. Chương này công bố rõ mục tiêu, yêu cầu, phạm vi và ý nghĩa khoa học - thực tiễn của khóa luận trong việc thiết lập dữ liệu giám sát môi trường nông thôn.

Phần 2. Tổng quan tài liệu

Chương này tổng kết hệ thống cơ sở pháp lý của Việt Nam, khái niệm, các hình thức phân loại thuốc BVTV và đánh giá đường lan truyền của hóa chất vào môi trường (đất, nước mặt, nước ngầm, không khí). Tác giả cung cấp số liệu tổng quan:

• Trên thế giới: Chi phí tiêu thụ thuốc BVTV tăng từ 7,7 tỷ USD (1972) lên 25 tỷ USD (1990) với hơn 3 triệu tấn hoạt chất.
• Tại Việt Nam: Lượng thuốc BVTV bình quân tăng từ 0,3 - 0,4 kg/ha (trước 1990) lên 1,05 kg/ha (năm 1999) và trên 75,8 nghìn tấn (giai đoạn 2001 - 2007). Cả nước ghi nhận 1.153 điểm ô nhiễm hóa chất BVTV tồn lưu (gồm 289 kho và 864 khu vực chôn lấp).
• Tại tỉnh Thái Nguyên: Năm 2013 có 850 cơ sở kinh doanh thuốc BVTV, tồn tại tình trạng bán thuốc không có chứng chỉ hành nghề hoặc vi phạm quy định nhãn mác.

Phần 3. Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác lập quy trình nghiên cứu, địa điểm thực hiện tại xã Cao Ngạn trong thời gian từ tháng 8/2014 đến tháng 12/2014. Nội dung tập trung vào: điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội; hiện trạng sử dụng thuốc BVTV; hiện trạng xả thải vỏ bao bì; và đề xuất giải pháp. Chương này mô tả chi tiết phương pháp lập phiếu điều tra cho 70 hộ nông dân và 4 cơ sở kinh doanh vật tư nông nghiệp.

Phần 4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương kết quả thể hiện toàn bộ số liệu thu thập và tính toán thực tế tại xã Cao Ngạn:

1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội xã Cao Ngạn:
   • Xã có tổng diện tích tự nhiên 851,76 ha; trong đó đất nông nghiệp chiếm 621,76 ha (73,0%), đất phi nông nghiệp 217,39 ha (25,52%), đất chưa sử dụng 12,61 ha (1,48%).
   • Dân số năm 2013 là 7.039 người với 1.872 hộ phân bổ trên 17 xóm. Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên là 1,65%. Lực lượng lao động trong nền kinh tế gồm 5.073 người (lao động nông nghiệp chiếm 71,9%).
   • Cơ cấu kinh tế: Nông nghiệp chiếm 55%, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp chiếm 30%, dịch vụ chiếm 15%. Tổng thu nhập toàn xã đạt 106 tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người đạt 15 triệu đồng/năm.
   • Diện tích gieo cấy lúa năm 2014: Vụ xuân đạt 116 ha (năng suất 49,5 tạ/ha, sản lượng 574,2 tấn); vụ mùa đạt 209 ha (năng suất 57,6 tạ/ha).

Nhóm đất	Diện tích (ha)	Cơ cấu (%)
Đất nông nghiệp (NNP)	621,76	73,00
- Đất sản xuất nông nghiệp (lúa nước 291,79 ha; cây lâu năm 167,51 ha; cây hàng năm khác 100,45 ha; cỏ chăn nuôi 13,87 ha)	573,62	67,35
- Đất rừng sản xuất	43,42	5,10
- Đất nuôi trồng thủy sản	4,72	0,55
Đất phi nông nghiệp (PNN)	217,39	25,52
- Đất ở nông thôn (ONT)	60,65	7,12
- Đất hạ tầng kỹ thuật (giao thông 64,19 ha; thủy lợi 3,07 ha; năng lượng 0,11 ha)	67,37	7,91
- Đất sông suối, mặt nước chuyên dùng	46,41	5,45
- Các loại đất phi nông nghiệp khác (trụ sở, kinh doanh, y tế, giáo dục, quốc phòng...)	42,96	5,04
Đất chưa sử dụng (BCS)	12,61	1,48
Tổng diện tích đất tự nhiên	851,76	100,00

2. Hiện trạng chủng loại và khối lượng thuốc BVTV sử dụng:
   • Khảo sát tại 4 đại lý ghi nhận 38 loại thuốc thông dụng thuộc 6 nhóm: 16 loại thuốc trừ sâu (Penalty 40WP, Silsau super 3.0EC, Director 70EC, Tasodant 600EC...), 10 loại thuốc trừ bệnh (Cowboy 600WP, Ziflo 76WG, Help 400SC...), 5 loại thuốc trừ cỏ (Mobai 48SL, Xong 20SL, Dietmam 360EC...), 3 loại kích thích sinh trưởng (Atonik 1.8DD, Fainal-K, Ruter-AA), 2 loại diệt ốc bươu vàng (Bolis 6B, Vithaco700WV) và 2 loại diệt chuột (Ratka2, Cat).
   • Tổng khối lượng thuốc BVTV sử dụng trên địa bàn toàn xã năm 2014 ước tính từ 440,30 kg đến 524,93 kg. Trong đó, sử dụng cho cây lúa chiếm nhiều nhất (360,55 - 450,91 kg), tiếp đến là cây hoa màu (63,00 - 87,53 kg) và cây rau (16,75 - 22,49 kg).

Vụ canh tác năm 2014	Loại cây trồng	Diện tích gieo trồng (ha)	Diện tích dùng thuốc (ha)	Tỷ lệ dùng thuốc (%)	Tần suất phun (lần/vụ)	Định mức thuốc (kg/ha)	Tổng lượng thuốc BVTV (kg)
Vụ Xuân	Lúa	116,0	105,0	90,5	3 - 4	1,11 - 1,45	116,55 - 152,25
	Cây màu	131,7	74,8	67,0	1 - 2	0,47 - 0,67	35,16 - 50,12
	Cây rau	50,8	15,6	30,7	1 - 2	0,28 - 0,80	4,37 - 12,48
Vụ Mùa	Lúa	209,0	195,2	93,4	4 - 5	1,25 - 1,53	244,00 - 298,66
	Cây màu	65,0	43,5	66,9	3 - 4	0,64 - 0,86	27,84 - 37,41
	Cây rau	59,2	22,1	37,3	1 - 2	0,56 - 0,70	12,38 - 15,47
Tổng vụ Mùa	—	333,2	260,8	78,3	—	—	284,22 - 351,54

3. Nhận thức và hành vi của người dân:
   • Kết quả khảo sát 70 hộ dân về vai trò của thuốc BVTV: 11 hộ (15,7%) nhận định là rất quan trọng, 59 hộ (84,3%) cho là hơi quan trọng, và 0% đánh giá không quan trọng.
   • Thói quen vứt bỏ bao bì, chai lọ trực tiếp tại bờ ruộng, kênh mương dẫn nước còn phổ biến; các bể chứa bao bì chuyên dụng chưa được đầu tư đồng bộ.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Xác lập cơ sở dữ liệu định lượng về mức độ tiêu thụ hóa chất BVTV tại xã Cao Ngạn trong năm 2014 với tổng khối lượng tiêu thụ đạt từ 440,30 đến 524,93 kg.
• Chứng minh sự chênh lệch rõ rệt giữa hai vụ sản xuất: Lượng hóa chất sử dụng trong vụ mùa (284,22 - 351,54 kg) cao hơn đáng kể so với vụ xuân do đặc điểm thời tiết nóng ẩm mưa nhiều khiến sâu bệnh (sâu cuốn lá, rầy nâu, khô vằn) bùng phát mạnh. Cây lúa là đối tượng chịu tác động hóa chất cao nhất, chiếm trên 80% tổng lượng thuốc của địa phương.
• Thống kê chi tiết danh mục thương phẩm gồm 38 loại thuốc BVTV đang lưu hành tại 4 đại lý trên địa bàn, làm rõ cơ cấu nhóm thuốc với ưu thế tuyệt đối thuộc về nhóm thuốc trừ sâu (16 loại) và thuốc trừ bệnh (10 loại).

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

Khóa luận đề xuất 3 nhóm giải pháp chính:

1. Giải pháp tuyên truyền nâng cao nhận thức: Tổ chức tập huấn kỹ thuật sử dụng thuốc theo nguyên tắc "4 đúng" (đúng thuốc, đúng lúc, đúng nồng độ/liều lượng, đúng cách); phổ biến tác hại của hóa chất BVTV đối với sức khỏe và hệ sinh thái.
2. Giải pháp quản lý an toàn và hiệu quả: Tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động kinh doanh của các đại lý thuốc BVTV trên địa bàn; ngăn chặn tình trạng bán thuốc cấm, thuốc ngoài danh mục hoặc tư vấn tăng liều vì mục đích thương mại.
3. Giải pháp thu gom, vận chuyển và xử lý bao bì: Xây dựng hệ thống bể chứa xi măng có nắp đậy đặt tại các trục đường nội đồng; định kỳ thu gom, phân loại và vận chuyển vỏ bao bì thuốc BVTV theo quy trình quản lý chất thải nguy hại để xử lý tiêu hủy an toàn.

Đóng góp của đề tài

Đề tài cung cấp bức tranh thực nghiệm và số liệu cụ thể về tình hình sử dụng hóa chất BVTV và phát sinh rác thải nông nghiệp nguy hại tại xã Cao Ngạn, làm cơ sở thực tiễn cho chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý môi trường áp dụng các biện pháp kiểm soát phù hợp.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong khung thời gian ngắn (từ tháng 8/2014 đến tháng 12/2014) với quy mô mẫu khảo sát giới hạn ở 70 hộ dân tại 1 xã thuần nông/bán công nghiệp. Đề tài chủ yếu sử dụng phương pháp điều tra xã hội học và tính toán định mức lý thuyết, chưa tiến hành lấy mẫu phân tích trong phòng thí nghiệm để xác định dư lượng hóa chất BVTV tồn lưu trong đất, nước mặt sông Cầu và nông sản.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng lấy mẫu quan trắc phân tích hàm lượng các hoạt chất BVTV (nhóm lân hữu cơ, carbamate, cúc tổng hợp) trong môi trường đất, nước và chuỗi thực phẩm; đánh giá chuyên sâu nguy cơ tích lũy sinh học và xây dựng mô hình quản lý thu gom bao bì thuốc BVTV có sự tham gia của cộng đồng.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo phục vụ:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Khoa học Môi trường, Quản lý Tài nguyên và Môi trường, Nông học tham khảo về phương pháp thiết kế phiếu điều tra, phương pháp thu thập - xử lý số liệu tiêu thụ hóa chất BVTV tại cấp cơ sở.
• Cán bộ quản lý nông nghiệp, môi trường cấp xã/huyện trong việc tham khảo danh mục thuốc BVTV thực tế, số liệu định mức sử dụng theo mùa vụ để hoạch định quy hoạch bể chứa rác thải nguy hại đồng ruộng.

---

Câu hỏi thường gặp

Tổng lượng hóa chất BVTV tiêu thụ trong năm 2014 tại xã Cao Ngạn là bao nhiêu?

Theo tính toán từ số liệu khảo sát thực tế và các đại lý vật tư nông nghiệp, tổng lượng hóa chất BVTV sử dụng tại xã Cao Ngạn năm 2014 dao động từ 440,30 kg đến 524,93 kg. Trong đó: dùng cho cây lúa từ 360,55 đến 450,91 kg; cây hoa màu từ 63,00 đến 87,53 kg; và cây rau từ 16,75 đến 22,49 kg.

Cơ cấu các loại thuốc BVTV được kinh doanh tại xã Cao Ngạn năm 2014 gồm những nhóm nào?

Khảo sát tại 04 cửa hàng trên địa bàn xã ghi nhận 38 loại thuốc thông dụng chia thành 6 nhóm: thuốc trừ sâu (16 loại), thuốc trừ bệnh (10 loại), thuốc trừ cỏ (05 loại), thuốc kích thích sinh trưởng (03 loại), thuốc trừ ốc bươu vàng (02 loại) và thuốc diệt chuột (02 loại).

Vì sao khối lượng thuốc BVTV sử dụng trong vụ mùa 2014 lại cao hơn vụ xuân?

Vụ mùa năm 2014 tiêu thụ 284,22 - 351,54 kg thuốc BVTV, cao hơn vụ xuân (khoảng 156,08 - 214,85 kg). Nguyên nhân do thời tiết vụ mùa nóng ẩm, mưa nhiều, tạo điều kiện thuận lợi cho các loại sâu bệnh bùng phát mạnh (sâu cuốn lá lớn, rầy nâu, khô vằn, đạo ôn, sâu đục thân), khiến tỷ lệ diện tích phải phun thuốc lên tới 93,4% trên cây lúa và tần suất phun tăng lên 4 - 5 lần/vụ.

Quy mô điều tra phỏng vấn của đề tài được triển khai như thế nào?

Đề tài thực hiện điều tra chọn mẫu ngẫu nhiên đối với 70 hộ dân sản xuất nông nghiệp trên địa bàn 17 xóm của xã Cao Ngạn và phỏng vấn toàn diện 04/04 cửa hàng kinh doanh thuốc BVTV hoạt động tại địa phương.

Tỷ lệ nhận thức của người dân địa phương về vai trò của thuốc BVTV được ghi nhận ra sao?

Trong số 70 hộ dân được phỏng vấn, có 11 hộ (chiếm 15,7%) cho rằng thuốc BVTV "rất quan trọng", 59 hộ (chiếm 84,3%) đánh giá là "hơi quan trọng" và không có hộ nào (0%) cho rằng thuốc BVTV "không quan trọng".

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Tô Thị Ninh phản ánh hiện trạng sử dụng hóa chất BVTV và sự gia tăng của chất thải bao bì nguy hại trong sản xuất nông nghiệp tại xã Cao Ngạn, thành phố Thái Nguyên năm 2014. Nghiên cứu cung cấp số liệu thực nghiệm về cơ cấu 38 loại thuốc thương phẩm, định mức sử dụng theo từng vụ mùa và tập quán canh tác của 70 hộ dân. Các kết quả và đề xuất trong khóa luận đóng góp cơ sở dữ liệu thực tiễn cho công tác quản lý môi trường nông nghiệp và định hướng thu gom chất thải nguy hại tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Việt Nam là một nƣớc phần lớn dân cƣ sống bằng canh tác nông nghiệp nên ngành nông nghiệp đƣợc coi là ngành quan trọng trong ngành kinh tế của nƣớc ta. Hiện nay dân số gia tăng nhanh trên thế giới cũng nhƣ ở Việt Nam, kéo theo hàng loạt những nhu cầu của con ngƣời tăng lên. Đặc biệt là lƣơng thực, thực phẩm luôn là vấn đề cấp thiết đối với các quốc gia trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng.

Nƣớc ta là một nƣớc có khí hậu nhiệt đới gió mùa đƣợc thiên nhiên ƣu đãi nên thuận lợi cho sự phát triển của cây trồng, nhƣng đồng thời cũng tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát sinh, phát triển của sâu bệnh, cỏ dại gây hại mùa màng. Để giảm thiệt hại do dịch hại gây ra, con ngƣời phải đầu tƣ thêm kinh phí để tiến hành các biện pháp phòng trừ, trong đó biện pháp hóa học đƣợc coi là quan trọng. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất trong nông nghiệp quá liều lƣợng cũng nhƣ chƣa hiểu biết về vấn đề an toàn thực phẩm là những nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm. Theo thống kê của tổ chức y tế thế giới (WHO, 1982) mỗi năm thế giới có tới một nửa triệu ngƣời bị ngộ độc do thuốc trừ sâu, hóa chất bảo vệ thực vật mà tập trung hầu hết ở các nƣớc đang và kém phát triển.

Tuy nhiên, ngay cả đối với quốc gia phát triển thì ô nhiễm thực phẩm do hóa chất sử dụng trong nông nghiệp cũng trở thành vấn đề cấp bách [10]. Việc lạm dụng và thói quen thiếu khoa học trong bảo quản và sử dụng hóa chất BVTV của ngƣời dân đã gây tác động rất lớn đến môi trƣờng. Nhiều nhà nông do thiếu hiểu biết đã thực hiện phƣơng châm “phòng hơn chống” đã sử dụng thuốc trừ sâu theo kiểu phòng ngừa định kỳ vừa tốn kém lại tiêu diệt nhiều loài có ích, gây kháng thuốc với sâu bệnh, càng làm cho sâu hại phát triển thành dịch và lƣợng thuốc trừ sâu đƣợc sử dụng càng tăng. Nhiều năm qua, vấn đề ô nhiễm môi trƣờng trong sản xuất nông nghiệp ở nƣớc ta đã 2 đƣợc các nhà khoa học, nhà BVMT quan tâm.

Tuy nhiên, thực trạng này ngày càng trầm trọng và đã trở thành “vấn nạn” vì luôn thiếu các biện pháp và chế tài cụ thể. Xuất phát từ những vấn đề thực tế nêu trên và đƣợc sự nhất trí của Ban giám hiệu Nhà trƣờng, Ban chủ nhiệm Khoa Môi trƣờng và sự hƣớng dẫn trực tiếp của thầy PGS. Lương Văn Hinh, em thực hiện đề tài nghiên cứu: “Đánh giá hiện trạng việc sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật trong sản xuất nông nghiêp tại xã Cao Ngạn - TP. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1.

Mục tiêu của đề tài Đánh giá hiện trạng quản lý và sử dụng hóa chất BVTV trong khu vực sản xuất nông nghiệp tại xã Cao Ngạn - TP.Thái Nguyên, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công việc quản lý và sử dụng hóa chất BVTV trong mô hình sản xuất nông nghiệp tại địa phƣơng. Yêu cầu của đề tài - Số liệu, tài liệu thu thập phải khách quan, trung thực, chính xác. - Đề xuất các giải pháp kiến nghị phải có tính khả thi, thực tế, phù hợp với điều kiện thực tế của mô hình. - Thu thập các thông tin về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Cao Ngạn.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học của đề tài - Là điều kiện để củng cố kiến thức đã học trên lý thuyết , học hỏi thu thâ ̣p đƣơ ̣c nhƣ̃ng kinh nghiê ̣m và bài ho ̣c quý báu tƣ̀ thƣ̣c tiễn sản xuấ t. - Nắm bắt công tác quản lý và khái quát đƣợc hiện trạng sử dụng thuốc BVTV ở xã Cao Ngạn để đề xuất đƣợc các giải pháp quản lý phù hợp góp phần vào việc quản lý môi trƣờng ở xã Cao Ngạn nói riêng và tỉnh Thái Nguyên nói chung. 3 - Sự thành công của đề tài là cơ sở để nâng cao đƣợc phƣơng pháp làm việc có khoa học có cơ sở, giúp sinh viên biết tổng hợp bố trí thời gian hợp lý trong công việc.

Ý nghĩa thực tiễn - Ý nghĩa trong hoc tập và nghiên cứu khoa học: + Khái quát mức độ nguy hiểm của hóa chất BVTV đối với sức khỏe con ngƣời và hệ sinh thái ở xã Cao Ngạn và đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp. + Củng cố kiến thức cơ sở cũng nhƣ kiến thức chuyên ngành, tạo điều kiện tốt hơn phục vụ cho công tác sau này. - Ý nghĩa trong thực tiễn: + Đánh giá đƣợc hiện trạng của việc sử dụng thuốc BVTV trong sản xuất nông nghiệp tại xã Cao Ngạn. + Đƣa ra đƣợc các tác động của việc sử dụng thuốc bảo vệ thực trong sản xuất nông nghiệp đối với môi trƣờng và sức khỏe con ngƣời.

+ Tạo cơ sở đề xuất đƣợc các biện pháp quản lý và xử lý việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một cách phù hợp. + Nâng cao nhận thức, tuyên truyền và giáo dục về bảo vệ môi trƣờng cho nhân dân địa phƣơng. 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở Pháp lý của đề tài - Nghị định 58/2002/NĐ – CP ngày 03/06/2002 của Chính phủ ban hành điều lệ Bảo vệ thực vật, điều lệ kiểm dịch thực vật, điều lệ quản lý thuốc BVTV.

- Quyết định số 50/QĐ-BNN ngày 25 tháng 3 năm 2003 của Bộ Nông nghiệp và PTNT về việc kiểm định chất lƣợng, dƣ lƣợng thuốc bảo vệ thực vật và khảo nghiệm thuốc bảo vệ thực vật nhằm mục đích đăng ký tại Việt Nam. - Quyết định số 184/2006/QĐ-TTg ngày 10/8/2006 của Thủ tƣớng Chính phủ phê duyệt kế hoạch quốc gia thực hiện Công ƣớc Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy. - Quyết định 63/2007/QĐ-BNN về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của quy định về Quản lý thuốc BVTV ban hành theo Quyết định 89/2006/QĐ-BNN ngày 02/10/2006 của Bộ trƣởng Bộ NN&PTNT. - Thông tƣ số 77/2009/TT-BNN&PTNT quy định về kiểm tra nhà nƣớc chất lƣợng thuốc BYTV nhập khẩu; Danh mục thuốc BVTV đƣợc phép sử dụng, hạn chế sử dụng và cấm sử dụng ở Việt Nam của Bộ NN& PTNT ban hành hàng năm; Các Quy chuẩn kỹ thuật, Tiêu chuẩn Việt Nam, Tiêu chuẩn chất lƣợng thuốc BVTV về cửa hàng buôn bán thuốc BVTV, quy tình kiểm tra sử dụng thuốc BVTV trên cây trồng.

- Thông tƣ số 38/2010/TT-BNN&PTNT ngày 28/06/2010 của Bộ NN&PTNT về Quản lý thuốc BVTV quy định: Từ đăng ký, xuất nhập khấu, sản xuất, gia công, sang chai, đóng gói, ghi nhãn, sử dụng, vận chuyển, bảo quản, quảng cáo, khảo nghiệm, kiểm định chất lƣợng và dƣ lƣợng thuốc BVTV. - Thông tƣ 12/2011/TT – BTNMT ngày 14 tháng 4 năm 2011 của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng về quản lý chất thải nguy hại. - Thông tƣ 03/2013/TT – BNN&PTNT ngày 11 tháng 1 năm 2013 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành về Quản lý thuốc BVTV. 5 - Thông tƣ 14/2013/TT – BNN&PTNT ngày 25 tháng 02 năm 2013 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật.

- Thông tƣ 21/2013/TT – BNN&PTNT ngày 17 tháng 4 năm 2013 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành về Danh mục thuốc BVTV đƣợc phép sử dụng, hạn chế sử dụng, cấm sử dụng ở Việt Nam. Giới thiệu chung về thuốc BVTV 2. Khái niệm về thuốc BVTV Thuật ngữ “Thuốc bảo vệ thực vật” (TBVTV) đƣợc dùng nhƣ “ Hóa chất bảo vệ thực vật” (HCBVTV) hay “chất trừ vật hại hay dịch hại”, ngƣời nông dân quen gọi là “thuốc trừ sâu” dùng trong nghành nông nghiệp nƣớc ta. Dù với bất kì tên gọi nào thì các chất trên đều có tác hại tới sức khỏe con ngƣời (Lê Huy Bá, (2008) ) [1].

Thuốc bảo vệ thực vật: là những chế phẩm có nguồn gốc hóa chất, thực vật, động vật, vi sinh vật và các chế phẩm khác dùng để phòng trừ sinh vật gây hại tài nguyên thực vật. Gồm: các chế phẩm dùng để phòng trừ sinh vật gây hại tài nguyên thực vật; các chế phẩm điều hòa sinh trƣởng thực vật; chất làm dụng hay khô lá; các chế phẩm có tác dụng xua đuổi hoặc thu hút các loại sinh vật gây hại tài nguyên thực vật để gây hại.2 Phân loại thuốc BVTV Việc phân loại thuốc BVTV có thể thực hiện theo nhiều cách nhƣ phân loại theo đối tƣợng phòng trừ (thuốc trừ sâu, thuốc trừ bệnh,…) hoặc phân loại theo gốc hóa học (nhóm clo hữu cơ, nhóm lân hữu cơ,…). Các thuốc trừ sâu có nguồn gốc khác nhau thì tính độc và khả năng gây độc khác nhau: 2.1 Phân loại dựa trên đối tượng sinh vật hại. Theo Nguyễn Thị Hồng Hạnh,(2006) [6] thì có rất nhiều cách phân loại khác nhau và đƣợc phân ra nhƣ sau: Thuốc trừ sâu (insecticide): Gồm các chất hay hỗn hợp các chất có tác dụng tiêu diệt, xua đuổi hay di chuyển bất kỳ loại côn trùng nào có mặt trong 6 môi trƣờng.

Chúng đƣợc dùng để diệt trừ hay ngăn ngừa tác hại của côn trùng đến cây trồng, cây rừng, nông lâm sản, gia súc và con ngƣời. Trong thuốc trừ sâu dựa vào khả năng gây độc cho từng giai đoạn sinh trƣởng ngƣời ta còn chia ra: Thuốc trừ trứng, thuốc trừ sâu non. Thuốc trừ bệnh (Fungicide): Thuốc trừ bệnh bao gồm các hợp chất có nguồn gốc hóa học (vô cơ hoặc hữu cơ), sinh học, có tác dụng ngăn ngừa hay diệt trừ các loài vi sinh vật gây hại cho cây trồng và nông sản bằng cách phun lên bề mặt cây, xử lý giống và xử lý đất… Thuốc trừ bệnh dùng để bảo vệ cây trồng trƣớc khi bị các loài vi sinh vật gây hại tấn công. Thuốc trừ bệnh bao gồm cả thuốc trừ nấm (Fungicides) và trừ vi khuẩn (Bactericides).

Thuốc trừ chuột (Rodenticide): Là những hợp chất vô cơ, hữu cơ, hoặc có nguồn gốc sinh học có hoạt tính sinh học và phƣơng thức tác động rất khác nhau, đƣợc dùng để diệt chuột gây hại trên ruộng, trong nhà và các loài gậm nhấm. Chúng tác động đến chuột chủ yếu bằng con đƣờng vị độc và xông hơi. Thuốc trừ nhện (Acricide): Những chất đƣợc dung chủ yếu để trừ nhện hại cây trồng và các loài thực vật khác, đặc biệt là nhện đỏ. Hầu hết các thuốc trừ nhện hiện nay đều có tác dụng tiếp xúc.

Thuốc trừ tuyến trùng (Nematocide): Các chất xông hơi và nội hấp đƣợc dùng để xử lý đất trƣớc tiên trừ tuyến trùng rễ cây trồng, trong đất, hạt giống và cả trong cây.