Đánh Giá Hiện Trạng Kinh Doanh Hồ Tiêu Tại Bình Phước

Khóa luận đánh giá hiện trạng và phương hướng sản xuất kinh doanh hồ tiêu tại tỉnh Bình Phước, cung cấp thông tin hữu ích cho ngành nông nghiệp.

• Tác giả: Phan Thị Quỳnh Trâm
• Người hướng dẫn: Ths. Đàm Nguyễn Thùy Dương
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Địa lý
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng và Phát Triển Kinh Doanh Hồ Tiêu Tại Bình Phước
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2003
• Địa điểm: Bình Phước

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN
• 1.1. Giới thiệu về hồ tiêu (cây tiêu)
• 1.2. Các nhân tố ảnh hưởng tới việc phát triển và sinh trưởng của cây tiêu
• 1.3. Các chỉ tiêu cơ bản trong sản xuất hồ tiêu
• 1.4. Kĩ thuật trồng và các biện pháp chăm sóc
• 1.5. Những tiêu chuẩn xuất khẩu hạt tiêu
• 1.6. Tình hình xuất khẩu tiêu của Việt Nam và thế giới
• 1.6.1. Tình hình xuất khẩu tiêu ở Việt Nam
• 1.6.2. Tình hình xuất khẩu tiêu trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG SẢN XUẤT KINH DOANH HỒ TIÊU Ở BÌNH PHƯỚC
• 2.1. Giới thiệu khái quát về tỉnh Bình Phước
• 2.2. Đánh giá hiện trạng sản xuất kinh doanh hồ tiêu ở tỉnh Bình Phước
• 2.3. Nguồn lực kinh tế - xã hội
• 2.4. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp và đất trồng tiêu
• 2.5. Phân tích lợi thế cạnh tranh của việc sản xuất hồ tiêu với các cây công nghiệp lâu năm khác ở Bình Phước
• 2.6. Phân tích lợi thế cạnh tranh của hạt tiêu Bình Phước với hạt tiêu sản xuất ở các vùng khác trong cả nước
• 2.7. Đánh giá diễn biến kết quả sản xuất và kinh doanh hồ tiêu (1997-2002)
• 2.7.1. Đánh giá diễn biến sản xuất hồ tiêu (1997-2002)
• 2.7.2. Đánh giá thực trạng kinh doanh hồ tiêu
• 2.7.3. Đánh giá kĩ thuật chế biến hạt tiêu ở Bình Phước
• 2.7.4. Một số giống tiêu được trồng ở Bình Phước
• 2.7.5. Những thuận lợi và khó khăn trong sản xuất và chế biến hạt tiêu ở Bình Phước
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT KINH DOANH HỒ TIÊU Ở BÌNH PHƯỚC (ĐẾN NĂM 2010)
• 3.1. Những quan điểm phát triển chủ yếu
• 3.1.1. Quan điểm hệ thống
• 3.1.2. Quan điểm sản xuất hàng hóa
• 3.1.3. Quan điểm hiệu quả kinh tế và lợi ích xã hội
• 3.1.4. Quan điểm bảo vệ môi trường
• 3.2. Phương hướng phát triển sản xuất kinh doanh hồ tiêu ở Bình Phước
• 3.3. Những căn cứ để xây dựng phương hướng
• 3.4. Các giải pháp phát triển chủ yếu nhằm phát triển sản xuất kinh doanh hồ tiêu có hiệu quả
• 3.4.1. Tăng cường nghiên cứu khoa học và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật công nghệ mới vào sản xuất và chế biến hạt tiêu
• 3.4.2. Triển khai các giải pháp tăng năng suất và giảm giá thành, tăng sức cạnh tranh của hạt tiêu trên thị trường
• 3.4.3. Chính sách cho phát triển hồ tiêu
• 3.4.4. Các hạng mục cơ sở vật chất cần đầu tư để phát triển hồ tiêu
• PHẦN III: KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiện Trạng Kinh Doanh Hồ Tiêu Tại Bình Phước

Bình Phước là một trong những tỉnh có tiềm năng lớn trong việc phát triển cây hồ tiêu. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, cây hồ tiêu đã trở thành một trong những cây trồng chủ lực của tỉnh. Việc đánh giá hiện trạng sản xuất và kinh doanh hồ tiêu không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tiềm năng mà còn chỉ ra những thách thức mà ngành này đang phải đối mặt.

1.1. Tình Hình Sản Xuất Hồ Tiêu Tại Bình Phước

Tình hình sản xuất hồ tiêu tại Bình Phước đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong những năm qua. Diện tích trồng hồ tiêu không ngừng tăng lên, với nhiều giống tiêu chất lượng cao được đưa vào sản xuất.

1.2. Xu Hướng Thị Trường Hồ Tiêu Hiện Nay

Xu hướng thị trường hồ tiêu hiện nay đang có sự biến động lớn. Giá cả và nhu cầu tiêu thụ hồ tiêu trên thị trường quốc tế ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất trong nước, đặc biệt là tại Bình Phước.

II. Các Vấn Đề Thách Thức Trong Phát Triển Kinh Doanh Hồ Tiêu

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng ngành sản xuất hồ tiêu tại Bình Phước cũng gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này cần được giải quyết để đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành.

2.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Giá Hồ Tiêu

Giá hồ tiêu chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố như thời tiết, chất lượng sản phẩm và tình hình thị trường. Việc nắm bắt và phân tích các yếu tố này là rất quan trọng để định hướng sản xuất.

2.2. Khó Khăn Trong Kỹ Thuật Chế Biến Hồ Tiêu

Kỹ thuật chế biến hồ tiêu tại Bình Phước còn nhiều hạn chế. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình chế biến là cần thiết để nâng cao chất lượng sản phẩm.

III. Phương Pháp Phát Triển Kinh Doanh Hồ Tiêu Hiệu Quả

Để phát triển kinh doanh hồ tiêu một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp cụ thể. Những phương pháp này sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

3.1. Ứng Dụng Công Nghệ Mới Trong Trồng Hồ Tiêu

Việc áp dụng công nghệ mới trong trồng hồ tiêu sẽ giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Các nghiên cứu cho thấy, công nghệ sinh học có thể cải thiện đáng kể hiệu quả sản xuất.

3.2. Chiến Lược Tiếp Thị Hồ Tiêu Đến Thị Trường Quốc Tế

Xây dựng chiến lược tiếp thị hiệu quả sẽ giúp hồ tiêu Bình Phước tiếp cận được nhiều thị trường quốc tế hơn. Điều này không chỉ tăng doanh thu mà còn nâng cao giá trị thương hiệu.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Hồ Tiêu

Nghiên cứu về hồ tiêu tại Bình Phước đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn trong sản xuất và kinh doanh. Những kết quả này có thể làm cơ sở cho các chính sách phát triển trong tương lai.

4.1. Đánh Giá Chất Lượng Hồ Tiêu Tại Bình Phước

Đánh giá chất lượng hồ tiêu là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm. Các chỉ tiêu chất lượng cần được xác định rõ ràng để đảm bảo tiêu chuẩn xuất khẩu.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Thị Trường Xuất Khẩu Hồ Tiêu

Kết quả nghiên cứu cho thấy, thị trường xuất khẩu hồ tiêu của Bình Phước đang có nhiều tiềm năng. Việc nắm bắt thông tin thị trường sẽ giúp các nhà sản xuất có chiến lược phù hợp.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Ngành Hồ Tiêu Tại Bình Phước

Ngành hồ tiêu tại Bình Phước có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự đầu tư và cải tiến trong sản xuất và chế biến.

5.1. Tương Lai Của Ngành Hồ Tiêu Tại Bình Phước

Tương lai của ngành hồ tiêu tại Bình Phước phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm chính sách hỗ trợ từ chính phủ và sự hợp tác giữa các nhà sản xuất.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Phát Triển Bền Vững

Đề xuất các giải pháp phát triển bền vững cho ngành hồ tiêu sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường. Các giải pháp này cần được thực hiện đồng bộ và có sự tham gia của cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Cơ sở lí luận - Chương II: Đánh giá hiện trang sản xuất kinh doanh hé tiêu ở tỉnh Bình Phước. - Chương III: Phương hướng và các giải pháp chủ yếu nhằm phát triển sản xuất kinh doanh hồ tiêu ở tỉnh Bình Phứơc. SVTH: PHAN THỊ QUỲNH TRÂM Trang 8 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: Ths. ĐÀM NGUYEN THUY DUONG SVTH: PHAN THỊ QUYNH TRAM Trang 9 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP VHD: Ths.

ĐÀM NGUYEN THUY DƯƠNG I: Chuong CƠ SỞ LÍ LUẬN LI. GIỚI THIỆU VỀ HỒ TIÊU (CÂY TIÊU): - Tên tiếng Anh :piper - Tên tiếng Pháp : Le poivrier - Tên Latinh : piper nigrum - Họ: piperaceae - Hồ tiêu (gọi tắt là tiêu) là một trong những gia vị qúy được biết đến sớm nhất. Cây tiêu có nguồn gốc từ Tây Nam Ấn Độ ở vùng Ghates va Assam, mọc hoang trong rừng (đây là vùng nhiệt đới ẩm) được người Ấn Độ phát hiện sử dụng đầu tiên và cho rằng việc phát hiện này là rất qúy giá vì hạt tiêu là đặc sắn có thể làm lễ vật triểu cống hoặc bồi thường chiến tranh. Đến đầu thế kỉ 13, cây tiêu mới được trồng rộng rãi và sử dụng trong bữa ăn hàng ngày.

Từ Ấn Độ sau đó được trồng lan rộng ra các nước vùng Nam Á, Đông Nam Á. Đến thế kỉ 19, cây tiêu mới được đưa sang trồng ở Châu Phi và Châu Mỹ, nhiều nhất là ở Mađagasca và Braxin. Hiện nay tiêu được trồng nhiều ở các nước nằm trong vùng xích đạo khoảng 15 độ vĩ Bắc đến 15 độ vĩ Nam. Cây tiêu trồng ở Việt Nam cách đây hơn 140 năm (năm 1883 đã xuất khẩu 300 tấn), có 3 địa danh được xác định trồng tiêu đầu tiên ở nước ta là : Phú Quốc, thị xã Thủ Dầu Một và thị xã Bà Rịa .Từ sau 1975, ngành trồng tiêu phát triển mạnh ở Lộc Ninh, Bình Long, Phước Long ( tỉnh Bình Phước).

Miễn trung phát triển mạnh ở vùng Khe Sanh (Quảng Trị). Năm 1965, tòa miễn nam có SVTH: PHAN THỊ QUYNH TRAM Trang 10 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP : Ths. ĐÀM NGUYEN THUY DUON khỏang 465 ha với sản lượng 605 tấn tiêu hột. Hiện nay, cây tiêu được trồng nhiều ở các tỉnh như Bình Phước, Daklal, Gia Lai, Kontum, Bình Thuận, Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa- Vũng Tàu cho đến các tỉnh miền Tây Nam Bộ : Cần Thơ, Sóc Trăng, Kiên Giang (Phú Quốc).Các vùng có nhiều tiểm năng phát triển hồ tiêu ở nước ta là: - Đông Nam Bộ : Tốt nhất là vùng đất đỏ bazan : Lộc Ninh, Bình Long (Bình Phước), Bà Rịa, Xuân Lộc (Long Khánh).

Do đất có cơ cấu cụm, thông thóang, dinh dưỡng cao, cho năng suất cao. Nếu trồng trên đất xám ở miền Đông phải tưới nước nhiều hoặc chọn nơi có mực thủy cấp cao. - Tây Nguyên : Lâm Đồng ( Di Linh, Bảo Lộc, Đa Hoai), Daklak (Buôn Ma Thuột), Pleiku. Các nơi này có khả năng phát triển tiêu lớn nhờ đất đỏ, đất đỏ vàng nhưng hiện đang tranh chấp với cao su, cà phê.

- Miền Trung : Khe Sanh (Quảng Trị), Tiên Phước (Quảng nam).đang tranh chấp với dâu tim. - Đồng bằng sông Cửu Long : phát triển từ năm 1984-1985 trở lại đây, chủ yếu vườn nhà (nọc sống), phát triển qui mô nhỏ (đáp ứng nhu cẩu trong gia đình). Nơi đây phải béi mương cao trắc diện ở nơi trồng tiêu. Riêng ở tỉnh Kiên Giang ( đặc biệt là nơi khởi đầu trồng tiêu như Phú Quốc, Tô Châu, Thạch Động) cho năng suất rất cao nếu bón nhiều phân hữu cơ có thể đạt 10-15 kg /nọc “năm.

VAL TRÒ - GIA TRỊ CỦA CAY TIÊU : Hạt tiêu được mệnh danh là vua của các loại gia vị bởi công dụng đa dạng của nó. Cây tiêu được xem là cây gia vị thông dụng nhất trên thế giới hiện nay. Ngoài việc làm tăng hương vị hấp dẫn cho các món ăn hàng ngày hạt tiêu còn có những giá trị khác : SVTH: PHAN THỊ QUYNH TRAM Trang 1] - Trong y học: chất cay nóng của tiêu kích thích dịch vị tiêu hóa, chống lạnh, nôn mửa, tiêu chảy. - Làm nước hoa: chất chính của tiêu là piperin, nó bị phân hủy sẽ tạo ra ucid piperic và piperidin, acid piperic bị oxy hóa bởi KMnO, thành piperonal: đây là chất thơm đặc biệt dùng làm nước hoa.

- Dùng làm chất trừ côn trùng. - Giá trị thương mại, xuất khẩu, phẩm vật cống triều trước kia. Ngoài ra cây tiêu còn góp phần cải tạo đất và bảo vệ tài nguyên môi trường: vườn tiêu có khả năng giữ nước, chống xói mòn, rửa trôi, tăng độ ẩm, bón phân hữu cơ cho đất.vườn tiêu còn được xem là một kiểu “rừng ngay tại nhà ” góp phần cải tao tiểu khí hậu. CÁC NHÂN TỐ ANH HUGNG TỚI VIỆC PHÁT TRIỂN VÀ SINH Các nhân tố có ý nghĩa ảnh hưởng quyết định đến việc phát triển và sinh trưởng của cây tiêu là khí hậu-thời tiết và đất đai.

Chính vì vậy, muốn cây tiêu phát triển và cho năng suất cao đòi hỏi nơi sản xuất có những yêu cầu thích hợp về các điều kiện sau : 13. Yêu câu về khí hậu - thời tiết: 1.1 Nhiệt độ : Do tiêu có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới nên đòi hỏi yêu cầu khí hậu nóng và ẩm (nhiệt đới gió mùa), nhiệt độ tốt nhất là 25-27°C, nếu nhiệt độ trên 40°C hoặc dưới 10°C thì ảnh hưởng xấu đến sinh trưởng va phát triển của cây tiêu, một số giống ở 15°C thì ngừng tăng trưởng. Giới hạn vĩ độ trồng tiêu là 15° vi Bắc đến 15° vĩ Nam. Cao độ thích hợp là 800m, qua khảo sát tiêu mọc hoang ở vùng nhiệt đới cho thấy có một số giống chịu nóng rất tốt và đưa các giống này vào trồng có khả năng thích hợp ở 20° vĩ B - 15° viN.

SVTH; PHAN THỊ QUỲNH TRAM Trang 12 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ;VHD: Ths. Lượng mua và độ ẩm: - Thích hợp là 2000 — 3000mm /năm và phân bố 7 — 9 tháng /năm (sự phân bố lượng mưa rất quan trọng), lượng mưa tối thiểu là 1800mm. Cây tiêu có khả năng chịu được mùa khô nhưng không quá 3 tháng (giai đoạn này tiêu chín). Muốn có năng suất cao thì phải tưới dam trong các tháng nắng.

- Độ ẩm không khí 75 -90% thích hợp cho thụ phấn của hoa tiêu, có độ ẩm như vậy thì núm của nhụy mới xòe ra và ướt. - Sương muối ảnh hưởng rất nặng đối với tiêu, mưa to phải tránh đọng nước ở rễ, - Độ ẩm đất 70 —80%, tốt nhất là 75 —80%. Anh sáng : Tiêu thích bóng ram ở mức độ nhất định, cây tiêu cần bóng ram ở giai đoạn còn nhỏ, khi cây bất đầu tăng trưởng thì không cẩn bóng râm nhiều và cần lia bớt dần để ánh sáng lọt vào giúp cây hấp thụ ánh sáng tốt. Giá: Cây tiêu ky gió lớn làm ngã nọc, đổ dây, thụ phấn kém (do đó phải có cây chấn gió ở những vùng gió nhiều).

Gió còn làm sự bốc hơi nước ở đất và cây tăng lên làm vườn tiêu thiếu nước. Mô hình rừng cây chấn gió dưới đây sẽ giúp cho cây tiêu phát triển tốt và cho năng suất cao: L3. Độ cao: Trồng tiêu muốn có năng suất cao phải có độ cao đưới 500m (ở vùng Lộc Ninh là 200m, Long Khánh, Bà Rịa :100 — 500m). Yêu cầu về đất đai: Lý tưởng nhất là đất có nguồn gốc phún xuất (đất đỏ) hoặc đất phù sa mới bồi, thoát nước tốt, đất có tầng canh tác sâu từ 80 -100cm, thủy cấp sâu cách mặt đất 2m, đất phải tơi xốp, có thành phần cơ giới nhẹ.

Tránh trồng tiêu ở đất SVTH: PHAN THỊ QU ŸNH TRAM Trang 13 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP AM NGUYEN THUY DUONG 1. Cây chính; 9. Câ y ti êu ; 4. Hướng gió SVTH: PHAN THỊ QUYNH TRAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: Ths.

ĐÀM NGUYEN THUY DUONG cát khô, sét nặng hoặc qua nặng, đất phèn, đất ing thủy. Đất phải có hàm lượng min cao (trên 2%), Dam (N%) trên 1,5%, pH = 5 -7, tốt nhất là pH =5,5 ~6. Độ đốc 3 -10 độ hoặc 20 độ bố tri theo đường đồng nước. Tiêu không chịu được độ mặn 3%o.

CÁC CHỈ TIE BẢN TRONG SAN XUẤT HỒ TIÊU: Muốn trồng tiêu có năng suất cao phải đảm bảo được một số chỉ tiêu sau: 14. Thời vụ: Thời vụ trồng cây tiêu thay đổi giữa các vùng trồng có khí hậu khác nhau. Tuy nhiên, trước khi trồng tiêu đòi hỏi đất phải đủ ẩm, không bị ngập ting, có dan che chan giảm bớt nắng gat. Thông thường tiêu được trồng vào đầu mùa mưa để giảm bớt công tứơi.

Cụ thể ; - Vùng miền Trung: thường trồng vào tháng 8 — 9 khi hết gió Lào và trời đã bớt nắng gắt, thu hoạch tiêu vào tháng 2 - 3. - Vùng Tây Nguyên: trồng vào tháng 5 -7, thu hoạch vào tháng 12 - 1. - Vùng Đông Nam Bộ: trồng vào tháng 6 — 9, thu hoạch tháng | - 4. Chú ý: Tiêu quan trọng nhất là nước, ở giai đoạn ra trái rất cần nước, cần độ ẩm để bộ rễ ban đầu phát triển và điểu kiện khô để ra hoa kết trái.

Vì vậy, cần phải nắm được khí hậu- thời tiết ở nơi trồng nhằm xác định được thời vụ thích hợp và đạt được năng suất cao. Giống tiêu: Hiện nay có rất nhiều giống tiêu. Dưa vào kích thước của lá tiêu có thể chia các giống thành 3 nhóm: ® Nhóm tiêu lá nhỏ: bao gồm các giống tiêu sẻ(giống địa phương) như sẻ lá nhỏ, sẻ trung (tiêu trung). ® Nhóm tiêu lá trung bình: có các giống như tiêu Vĩnh Linh, Â(n Độ.

SVTH: PHAN THỊ QUỲNH TRÂM Trang 14 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: Ths. ĐÀM NGUYEN THUY DƯƠNG e Nhóm tiêu lá lớn: có các giống tiêu trâu (trâu lá tròn, trâu lá dài) và giống Lada Belantoeng. Để canh tác tiêu đạt hiệu qủa kinh tế cao thì phải chọn giống có năng suất cao, kháng được bệnh và thích nghỉ tốt với điều kiện tự nhiên của địa phương. Kĩ tỉ rong v lện 1.

KT thuật trồng: 1. Mật độ - khoảng cách: Thường thay đổi tùy theo giống, tùy theo lọai noc và số dây/nọc. e Nọc chết : Tiêu sẻ khoảng cách 1,8 x2m/ Inoc, 2 dây, khỏang 2770 noc ha. Tiêu lá lớn có dau tư thì trồng khoảng cách 2 x 2m, 2 - 3 dây nọc, khỏang 2500 nọc/ ha.5m, noc 3 dây, 2000 nọc/ ha.

Hoặc 2,5 x 2,5m, noc 3 — 4 dây, 1600 nọc/ha.5m hoặc 3,5 x 3,5m, khỏang 950 nọc/ ha hoặc 810 nọc/ ha. Mội noc 8 — 12 dây. Cách trồng: e Nọc sống hoặc chết : Đào 1 hoặc 2 hố hai bên noc, kích thước hố 40 x 40cm hoặc 50 x 50cm, hố to càng tốt, nếu trồng 2 dây/ hố thì kích thước 60 x 60cm.