CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 Các nghiên cứu công bố trên thế giới Nhiều nghiên cứu trước đây đã nhấn mạnh sự cần thiết phải phát triển sự phù hợp giữa chiến lược kinh doanh và chiến lược công nghệ thông tin, hay các nhân tố tác động đến hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp… Tuy nhiên cho đến nay chưa có nhiều nghiên cứu về sự phù hợp giữa nhu cầu thông tin kế toán và khả năng đáp ứng thông tin của hệ thống thông tin kế toán đang hoạt động trong các doanh nghiệp. Đồng thời, các vấn đề về sự phù hợp giữa nhu cầu thông tin với khả năng đáp ứng của hệ thống thông tin; tác động của sự phù hợp này đến thành quả hoạt động của doanh nghiệp là những câu hỏi quan trọng, nó có ý nghĩa cả về nghiên cứu lẫn thực tế (Galbraith, 1973; Nadler & Tushman, 1978; Van de Ven & Drazin, 1985). Trong đó, sự phù hợp của hệ thống thông tin kế toán (bao gồm thông tin tài chính và thông tin quản trị kế toán) là một thành phần quan trọng trong hệ thống thông tin hiện đại tại các DNNVV. Bên cạnh đó, tầm quan trọng về sự phù hợp giữa nhu cầu thông tin đối với công nghệ và khả năng đáp ứng thông tin của công nghệ trong một tổ chức là rất quan trọng.
Sự không phù hợp sẽ làm cho thành quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trở nên yếu kém hơn. Hiệu quả của công nghệ thông tin được phản ánh bởi sự sẵn có của thông tin, thông qua khả năng xử lý và khả năng đáp ứng nhu cầu thông tin và dựa trên những nhu cầu về thông tin của người sử dụng. Sự phù hợp giữa chiến lược công nghệ thông tin và cơ cấu tổ chức sẽ góp phần mang lại thành quả hoạt động tốt hơn cho tổ chức (Egelhoff, 1982). Dưới đây là là một số nghiên cứu trên thế giới mà tác giả đã tìm hiểu có liên quan đến Luận văn nghiên cứu của tác giả: Theo El Louadi (1998), kết quả nghiên cứu thực trạng tổ chức hệ thống thông tin kế toán dựa trên khảo sát 244 doanh nghiệp nhỏ tại Canada cho thấy các doanh nghiệp nhỏ cần nhiều thông tin hơn các doanh nghiệp lớn để có thể tồn tại trong môi trường cạnh tranh cao và đáp ứng các nhu cầu thị trường, cho nên họ cần phải cải LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 thiện hệ thống thông tin kế toán và khả năng xử lý thông tin để phù hợp với các nhu cầu thông tin trong nội bộ ngày càng cao.
Đồng thời, hệ thống thông tin kế toán cần có đủ khả năng thu thập, xử lý các thông tin bên ngoài, nhằm giúp doanh nghiệp luôn theo kịp các xu hướng, các diễn biến trong môi trường cạnh tranh. Từ đó, thông tin cần thiết được cập nhật và cung cấp kịp thời sẽ góp phần giúp các doanh nghiệp nhỏ ra quyết định hợp lý, tăng hiệu quả kinh doanh và tăng khả năng cạnh tranh. Nghiên cứu của Ismail & King (2005) về ảnh hưởng của sự phù hợp giữa nhu cầu thông tin kế toán và khả năng đáp ứng các nhu cầu thông tin kế toán đó của hệ thống thông tin kế toán đến thành quả hoạt động của doanh nghiệp dựa trên dữ liệu mẫu 310 doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa tại Malaysia. Nghiên cứu cho thấy tầm quan trọng của sự phù hợp giữa nhu cầu thông tin kế toán và khả năng đáp ứng thông tin kế toán của hệ thống thông tin kế toán, và sự phù hợp này sẽ tác động tích cực đến thành quả hoạt động kinh doanh của các DNNVV thuộc lĩnh vực sản xuất tại Malaysia.
Từ đó, nghiên cứu cũng nhắc nhở rằng việc sử dụng hệ thống thông tin kế toán quá phức tạp và không phù hợp với những nhu cầu về hệ thống thông tin kế toán trong tổ chức sẽ mang lại hoạt động kém hiệu quả, do đó sự hiểu biết của các nhà quản lý đối với nhu cầu về thông tin kế toán và sử dụng công nghệ thông tin như một công cụ xử lý thông tin quan trọng là điều cần thiết trong doanh nghiệp. Vì vậy, doanh nghiệp cần thận trọng xem xét, lập kế hoạch định hướng trước khi triển khai xây dựng hoặc nâng cấp hệ thống thông tin kế toán phức tạp và hiện đại hơn. Cragg và cộng sự (2002), đã nghiên cứu vào đo lường sự phù hợp giữa chiến lược kinh doanh và chiến lược công nghệ thông tin sau đó nghiên cứu mối quan hệ giữa sự phù hợp với thành quả hoạt động kinh doanh, dữ liệu từ 250 doanh nghiệp sản xuất nhỏ tại Anh. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự phù hợp giữa chiến lược kinh doanh và chiến lược công nghệ thông tin tác động tích cực đến thành quả hoạt động của các doanh nghiệp nhỏ tại Anh.
Phần lớn các doanh nghiệp trong mẫu khảo sát có mức độ phù hợp cao giữa việc sử dụng hệ thống thông tin kế toán và tổ chức hoạt động sẽ có thành quả hoạt động tốt hơn so với các tổ chức có sự phù hợp thấp ở mức LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ngoài ra, nghiên cứu cho thấy vai trò quan trọng của nhà quản lý, các nhà quản lý cần nâng cao trình độ, kiến thức, kỹ năng để có thể xây dựng tầm nhìn chiến lược và đầu tư hệ thống thông tin kế toán phù hợp với chiến lược đó, nhằm góp phần nâng cao thành quả hoạt động trong doanh nghiệp. Jouirou & Kalika (2004), nghiên cứu mối quan hệ giữa sự phù hợp của công nghệ thông tin với chiến lược (đặc biệt là quan hệ đối tác chiến lược) và cơ cấu tổ chức sẽ tác động như thế nào đến thành quả hoạt động trên 381 DNNVV trong các lĩnh vực khác nhau. Mẫu được lấy từ cơ sở dữ liệu của Dauphine - Cegos Laboratory.
Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự tác động tích cực giữa sự phù hợp công nghệ thông tin với chiến lược của công ty và cơ cấu tổ chức đến thành quả hoạt động trong DNNVV. Các doanh nghiệp cần phải hiểu được tầm quan trọng của sự phù hợp trên, nhằm định hướng xây dựng chiến lược công nghệ thông tin sao cho phù hợp với chiến lược kinh doanh và cơ cấu tổ chức để giúp cung cấp những thông tin hữu ích giúp doanh nghiệp ra quyết định đúng đắn, mang lại thành quả hoạt động tốt hơn. Ismail (2009), tiếp tục nghiên cứu tìm hiểu các nhân tố tác động đến hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán trên tổng mẫu 771 DNNVV tại Malaysia. Kết quả nghiên cứu cho thấy các nhân tố kiến thức kế toán của nhà quản lý, hiệu quả tư vấn của nhà cung cấp phần mềm và hiệu quả tư vấn của các công ty kế toán có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp ở Malaysia.
Nghiên cứu cũng đưa ra gợi ý cho các nhà quản lý cần nâng cao hiểu biết, kiến thức, kỹ năng, trình độ về kế toán để có thể hiểu biết thêm các nhu cầu thông tin của tổ chức mình, nhằm thực hiện một hệ thống thông tin kế toán phù hợp, có thể đáp ứng được các nhu cầu thông tin kế toán đó. Bên cạnh đó, nhà cung cấp phần mềm cần nâng cao kinh nghiệm và hiểu biết về các đặc thù riêng của từng loại hình doanh nghiệp, từ đó có thể thiết lập và cung cấp hệ thống thông tin kế toán hiệu quả, phù hợp hơn với từng loại hình doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp đạt được thành quả hoạt động tốt nhất. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 10 Saira và cộng sự (2010), thực hiện nghiên cứu thực trạng áp dụng hệ thống thông tin kế toán và tác động của hệ thống thông tin kế toán đến thành quả hoạt động của các DNNVV tại Malaysia. Kết quả nghiên cứu đã cho thấy thành quả hoạt động được cải thiện đáng kể khi các DNNVV có áp dụng hệ thống thông tin kế toán trong quá trình hoạt động kinh doanh so với các doanh nghiệp không áp dụng hệ thống thông tin kế toán.
Đồng thời, việc áp dụng hệ thống thông tin kế toán giúp góp phần duy trì khả năng cạnh tranh tốt hơn. Nghiên cứu khuyến khích các doanh nghiệp nên áp dụng hệ thống thông tin kế toán nhằm giúp nâng cao thành quả hoạt động. Bên cạnh đó, thực tế cho thấy rằng các DNNVV đặc biệt tích cực tìm kiếm các thông tin bên ngoài thông qua phương tiện truyền thông và nhiều nguồn khác nhau, họ thiếu năng lực để xử lý và dường như không sử dụng công nghệ thông tin cho mục đích đó và nghiên cứu của Foong (1999) tiếp tục khẳng định rằng các máy tính trong DNNVV sử dụng chủ yếu cho các nhiệm vụ hành chính và hoạt động hơn là cho việc lập kế hoạch chiến lược. Các DNNVV ra quyết định chủ yếu là không dự tính trước, họ chưa sử dụng hết tiềm năng của máy tính trong việc chuẩn bị các thông tin kế toán quản trị (Marriott & Marriott, 2000).
Trong khi các các doanh nghiệp lớn thường sử dụng những năng lực quản lý và nguồn lực tài chính để đối mặt với sự đổi mới, thì các DNNVV tập trung vào hoạt động sản xuất, cùng với ngân sách hạn chế, nguồn lực tối thiểu, hiểu biết chuyên môn nội bộ bị giới hạn… chắc chắn sẽ dẫn các DNNVV thực hiện hoặc mua một hệ thống thông tin không đáp ứng được nhu cầu của bản thân doanh nghiệp đó. Tuy còn nhiều hạn chế nhưng ứng dụng công nghệ thông tin trong các DNNVV có chiều hướng tích cực hơn trong nghiên cứu của Levy và cộng sự (2001), nghiên cứu kết luận rằng các DNNVV sử dụng chiến lược công nghệ thông tin là không thể thiếu trong chiến lược của doanh nghiệp. Cho nên, việc thiếu chiến lược trong cách sử dụng công nghệ thông tin trong doanh nghiệp nhỏ là vấn đề quan trọng, nghĩa là nên cần có sự phù hợp tốt giữa những gì mà công cụ phần mềm cung cấp và những gì là cần thiết đối với người sử dụng. Đây là điều quan trọng đối với cả người sử dụng lẫn nhà cung cấp (Fuller, 1996).
Bên cạnh đó, mỗi doanh nghiệp sẽ có nhu cầu thông tin khác nhau, và đầu tư sai loại hệ thống thông tin kế LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 11 toán hay đầu tư thời gian, nguồn lực quá mức vào khả năng xử lý của hệ thống thông tin kế toán có thể không phù hợp với các nhu cầu thông tin đối với hệ thống thông tin kế toán và ảnh hưởng xấu đến thành quả hoạt động tổ chức.