Đánh Giá Công Tác Giải Quyết Đơn Thư Về Đất Đai Tại Huyện Ba Chẽ, Tỉnh Quảng Ninh (2015-2017)

Khóa luận đánh giá công tác giải quyết đơn thư đất đai tại huyện Ba Chẽ, Quảng Ninh giai đoạn 2015-2017, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Dương Đức Nghiệm
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Khắc Thái Sơn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Công Tác Giải Quyết Đơn Thư Về Đất Đai Trên Địa Bàn Huyện Ba Chẽ, Tỉnh Quảng Ninh Giai Đoạn 2015 – 2017
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa trong học tập
• 1.2.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 1.3. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.3.1. Cơ sở khoa học
• 1.3.2. Cơ sở lí luận của đề tài
• 1.3.3. Một số căn cứ pháp lý để giải quyết đơn thư về đất đai
• 1.3.4. Một số quy định trong văn bản quy phạm pháp luật về công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về đất đai
• 1.3.5. Khiếu nại về đất đai
• 1.3.6. Tố cáo về đất đai
• 1.3.7. Tranh chấp về đất đai
• 1.3.8. Tình hình giải quyết đơn thư về đất đai ở Việt Nam
• 1.3.9. Tình hình giải quyết đơn thư về đất đai ở một số địa phương trong cả nước
• 1.3.10. Tình hình giải quyết đơn thư về đất đai tỉnh Quảng Ninh
• 1.4. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 1.4.2. Nội dung nghiên cứu
• 1.4.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.3.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.4.3.2. Phương pháp xử lí số liệu
• 1.5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 1.5.1. Tình hình cơ bản của huyện Ba Chẽ
• 1.5.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.5.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.5.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Ba Chẽ
• 1.5.2. Hiện trạng sử dụng đất
• 1.5.3. Thực trạng công tác quản lí đất đai
• 1.5.4. Đánh giá công tác giải quyết đơn thư về đất đai trên địa bàn huyện Ba Chẽ giai đoạn 2015 - 2017
• 1.5.4.1. Công tác tiếp nhận và phân loại đơn thư
• 1.5.4.2. Đánh giá kết quả giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo đất đai trên địa huyện Ba Chẽ giai đoạn 2015-2017
• 1.5.4.3. Đánh giá chung
• 1.5.4.4. Đánh giá công tác giải quyết đơn thư về đất đai theo ý kiến của người dân và ý kiến của cán bộ quản lí liên quan đến công giải quyết đơn thư về đất đai
• 1.5.4.4.1. Đánh giá công tác giải quyết đơn thư về đất đai theo ý kiến của người dân
• 1.5.4.4.2. Ý kiến của các bộ quản lí liên quan đến công giải quyết đơn thư về đất đai
• 1.5.5. Những vụ việc điển hình và nguyên nhân phát sinh đơn thư về đất đai trên địa bàn huyện Ba Chẽ
• 1.5.5.1. Những vụ việc điển hình
• 1.5.5.2. Nguyên nhân phát sinh đơn thư về đất đai trên địa bàn huyện Ba Chẽ
• 1.5.6. Những khó khăn, tồn tại và giải pháp để nâng cao hiệu quả công tác giải quyết đơn thư về đất đai
• 1.5.6.1. Khó khăn, tồn tại của công tác giải quyết đơn thư về đất đai
• 1.5.6.2. Một số giải pháp để nâng cao hiệu quả công tác giải quyết đơn thư về đất đai
• 1.6. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Giải Quyết Đơn Thư Đất Đai Tại Huyện Ba Chẽ

Đánh giá công tác giải quyết đơn thư về đất đai tại huyện Ba Chẽ giai đoạn 2015-2017 là một nhiệm vụ quan trọng nhằm cải thiện quản lý đất đai. Đất đai không chỉ là tài sản quý giá mà còn là nguồn sống của người dân. Việc giải quyết đơn thư liên quan đến đất đai giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân và đảm bảo sự ổn định trong xã hội.

1.1. Ý Nghĩa Của Việc Giải Quyết Đơn Thư Đất Đai

Giải quyết đơn thư đất đai không chỉ bảo vệ quyền lợi của người dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương. Việc này giúp giảm thiểu tranh chấp và khiếu nại, tạo điều kiện cho sự phát triển kinh tế - xã hội.

1.2. Thực Trạng Giải Quyết Đơn Thư Đất Đai Tại Huyện Ba Chẽ

Trong giai đoạn 2015-2017, huyện Ba Chẽ đã có những nỗ lực trong việc giải quyết đơn thư đất đai. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khó khăn và thách thức cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả công tác này.

II. Các Vấn Đề Liên Quan Đến Đơn Thư Đất Đai Tại Huyện Ba Chẽ

Các vấn đề liên quan đến đơn thư đất đai tại huyện Ba Chẽ rất đa dạng, từ tranh chấp quyền sử dụng đất đến khiếu nại về quyết định hành chính. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế của địa phương.

2.1. Tranh Chấp Quyền Sử Dụng Đất

Tranh chấp quyền sử dụng đất là một trong những vấn đề phổ biến nhất tại huyện Ba Chẽ. Nguyên nhân chủ yếu là do sự không rõ ràng trong các quy định pháp luật và sự thiếu hiểu biết của người dân về quyền lợi của mình.

2.2. Khiếu Nại Về Quyết Định Hành Chính

Nhiều người dân đã khiếu nại về các quyết định hành chính liên quan đến đất đai. Việc này thường xảy ra khi họ cảm thấy quyền lợi của mình bị xâm phạm hoặc không được bảo vệ đúng mức.

III. Phương Pháp Giải Quyết Đơn Thư Đất Đai Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả trong công tác giải quyết đơn thư đất đai, huyện Ba Chẽ cần áp dụng các phương pháp khoa học và hợp lý. Việc này không chỉ giúp giải quyết nhanh chóng các vấn đề mà còn tạo niềm tin cho người dân.

3.1. Quy Trình Giải Quyết Đơn Thư Đất Đai

Quy trình giải quyết đơn thư đất đai cần được thực hiện một cách minh bạch và công bằng. Các cơ quan chức năng cần có trách nhiệm trong việc tiếp nhận, xử lý và phản hồi đơn thư của người dân.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Nhân Lực

Đào tạo nhân lực là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng giải quyết đơn thư đất đai. Cán bộ cần được trang bị kiến thức pháp luật và kỹ năng giao tiếp để phục vụ người dân tốt hơn.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Giải Quyết Đơn Thư Đất Đai

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng công tác giải quyết đơn thư đất đai tại huyện Ba Chẽ đã có những tiến bộ nhất định. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu của người dân.

4.1. Đánh Giá Kết Quả Giải Quyết Đơn Thư

Kết quả giải quyết đơn thư cho thấy tỷ lệ giải quyết thành công còn thấp. Nhiều đơn thư vẫn chưa được xử lý kịp thời, dẫn đến sự không hài lòng của người dân.

4.2. Phản Hồi Của Người Dân Về Công Tác Giải Quyết

Phản hồi từ người dân cho thấy họ mong muốn có sự cải thiện trong công tác giải quyết đơn thư. Họ cần sự minh bạch và công bằng trong quá trình xử lý các vấn đề liên quan đến đất đai.

V. Những Khó Khăn Và Tồn Tại Trong Giải Quyết Đơn Thư Đất Đai

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc giải quyết đơn thư đất đai, nhưng huyện Ba Chẽ vẫn gặp phải nhiều khó khăn và tồn tại. Những vấn đề này cần được nhận diện và giải quyết kịp thời.

5.1. Khó Khăn Trong Việc Tiếp Nhận Đơn Thư

Việc tiếp nhận đơn thư còn gặp nhiều khó khăn do thiếu nhân lực và cơ sở vật chất. Điều này ảnh hưởng đến khả năng xử lý đơn thư một cách nhanh chóng và hiệu quả.

5.2. Tồn Tại Trong Quy Trình Giải Quyết

Quy trình giải quyết đơn thư còn nhiều bất cập, dẫn đến việc kéo dài thời gian xử lý. Cần có sự cải cách để quy trình này trở nên hiệu quả hơn.

VI. Kết Luận Và Đề Xuất Giải Pháp Tương Lai

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng công tác giải quyết đơn thư đất đai tại huyện Ba Chẽ cần được cải thiện hơn nữa. Các giải pháp cần thiết phải được đề xuất để nâng cao hiệu quả công tác này trong tương lai.

6.1. Đề Xuất Giải Pháp Cải Cách

Cần có các giải pháp cải cách quy trình giải quyết đơn thư để đảm bảo tính minh bạch và công bằng. Việc này sẽ giúp nâng cao niềm tin của người dân vào chính quyền.

6.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Các Cơ Quan

Tăng cường hợp tác giữa các cơ quan chức năng trong việc giải quyết đơn thư đất đai là rất cần thiết. Điều này sẽ giúp tạo ra một hệ thống giải quyết hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đất đai là nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt và là thành phần quan trọng hàng đầu cấu thành không gian sinh tồn của xã hội. Trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội và đô thị hóa, các quan hệ đất đai ngày càng trở nên phức tạp. Thực tế sử dụng đất tại nhiều địa phương phát sinh không ít hành vi vi phạm pháp luật như lấn chiếm đất đai, tự ý chuyển mục đích sử dụng đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất trái phép, giao đất trái thẩm quyền và không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính. Những tồn tại này làm nảy sinh mâu thuẫn lợi ích giữa người sử dụng đất với nhau cũng như giữa người sử dụng đất với cơ quan quản lý nhà nước, dẫn đến tình trạng khiếu nại, tố cáo và tranh chấp đất đai kéo dài. Do đó, công tác tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn thư về đất đai là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.

Huyện Ba Chẽ là địa bàn miền núi thuộc tỉnh Quảng Ninh. Mặc dù công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn huyện đã đạt được những chuyển biến nhất định, song thực tiễn quản lý và sử dụng đất tại địa phương vẫn gặp nhiều khó khăn mang tính đặc thù do địa hình chia cắt, lịch sử quản lý đất đai qua nhiều giai đoạn và nhận thức pháp luật của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số còn hạn chế. Nhằm đánh giá toàn diện công tác này, khóa luận tốt nghiệp ngành Quản lý đất đai đã thực hiện đề tài "Đánh giá công tác giải quyết đơn thư về đất đai trên địa bàn huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2015 – 2017".

Đề tài xác định các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể sau:

1. Đánh giá thực trạng công tác tiếp nhận, phân loại và giải quyết các loại đơn thư về đất đai (tranh chấp, khiếu nại, tố cáo) trên địa bàn huyện Ba Chẽ giai đoạn 2015 – 2017.
2. Đánh giá công tác giải quyết đơn thư đất đai thông qua điều tra, phỏng vấn ý kiến trực tiếp của người dân và tham vấn cán bộ chuyên môn tại địa phương.
3. Phân tích nguyên nhân phát sinh đơn thư, làm rõ những khó khăn, tồn tại trong công tác quản lý và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết đơn thư về đất đai trong giai đoạn tiếp theo.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Cán bộ quản lý đất đai, các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất và toàn bộ hồ sơ, vụ việc phát sinh đơn thư khiếu nại, tố cáo, tranh chấp đất đai trên địa bàn.
• Phạm vi không gian: Địa bàn hành chính huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh (bao gồm 07 xã: Đồn Đạc, Nam Sơn, Lương Mông, Thanh Lâm, Thanh Sơn, Đạp Thanh, Minh Cầm và 01 thị trấn Ba Chẽ).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ đánh giá được thu thập trong giai đoạn 2015 – 2017; thời gian tác giả thực hiện điều tra, thu thập số liệu thực địa diễn ra từ ngày 14/8/2017 đến ngày 29/10/2017.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng trên nền tảng hệ thống lý luận quản lý nhà nước về đất đai và các quy định pháp luật hiện hành của Việt Nam trong lĩnh vực đất đai, khiếu nại, tố cáo:

• Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật áp dụng: Luật Đất đai năm 2013; Luật Khiếu nại số 02/2011/QH13; Luật Tố cáo số 03/2011/QH13; Nghị định số 43/2014/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đất đai; Nghị định số 47/2014/NĐ-CP về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; Nghị định số 75/2012/NĐ-CP; Nghị định số 76/2012/NĐ-CP; Nghị định số 84/2007/NĐ-CP; Thông tư số 07/2014/TT-TTCP quy định quy trình xử lý đơn khiếu nại, đơn tố cáo, đơn kiến nghị, phản ánh; Thông tư số 07/2013/TT-TTCP về quy trình giải quyết khiếu nại hành chính; Thông tư số 06/2013/TT-TTCP về quy trình giải quyết tố cáo; Thông tư số 28/2014/TT-BTNMT quy định về thống kê, kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất.
• Khung khái niệm và quy trình nghiệp vụ:
  • Khiếu nại đất đai: Là việc công dân, cơ quan, tổ chức yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính về đất đai khi có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Trình tự giải quyết gồm 4 bước: (1) Chuẩn bị giải quyết; (2) Thẩm tra, xác minh; (3) Ra và công bố quyết định; (4) Thi hành quyết định và hoàn thiện hồ sơ.
  • Tố cáo đất đai: Là việc công dân báo cho cơ quan có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật trong quản lý, sử dụng đất của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào. Quy trình thực hiện qua 5 bước: (1) Tiếp nhận, xử lý thông tin; (2) Xác minh nội dung; (3) Kết luận nội dung tố cáo; (4) Xử lý tố cáo; (5) Công khai kết luận và quyết định xử lý.
  • Tranh chấp đất đai: Là tranh chấp về quyền và nghĩa vụ giữa các bên trong quan hệ đất đai theo khoản 24 Điều 3 Luật Đất đai 2013. Bắt buộc thực hiện thủ tục hòa giải tại Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã trong thời hạn không quá 45 ngày; trường hợp hòa giải không thành, thẩm quyền thuộc Tòa án nhân dân (đối với đất có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy tờ theo Điều 100) hoặc UBND cấp huyện/tỉnh (đối với đất không có giấy tờ theo Điều 203).

Tác giả đã áp dụng các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành bao gồm:

• Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập dữ liệu báo cáo thống kê điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hiện trạng sử dụng đất, hồ sơ địa chính, số liệu cán bộ chuyên môn và sổ theo dõi tiếp nhận, phân loại, giải quyết đơn thư lưu trữ tại Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Ba Chẽ.
• Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp (Điều tra bảng hỏi): Thực hiện phân tầng địa bàn huyện Ba Chẽ thành 3 nhóm đơn vị hành chính dựa trên sự tương đồng về kinh tế - xã hội, dân số và giá trị quyền sử dụng đất để chọn mẫu đại diện (mỗi nhóm chọn 1 đơn vị cấp xã, trong mỗi xã chọn 1 thôn/khu để điều tra 20 phiếu, tổng quy mô mẫu là 60 hộ gia đình, cá nhân):
  • Nhóm 1 (Khu vực tập trung dân cư, kinh tế phát triển, giá trị đất cao): Khảo sát 20 phiếu tại Khu 4, thị trấn Ba Chẽ.
  • Nhóm 2 (Khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội trung bình): Khảo sát 20 phiếu tại Thôn Tân Tiến, xã Đồn Đạc (đại diện cho nhóm gồm các xã Đồn Đạc, Nam Sơn, Lương Mông).
  • Nhóm 3 (Khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội mức thấp): Khảo sát 20 phiếu tại Thôn Khe Cát, xã Thanh Sơn (đại diện cho nhóm gồm các xã Thanh Sơn, Thanh Lâm, Đạp Thanh, Minh Cầm).
• Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích cơ cấu tỷ lệ, so sánh số liệu qua các năm để rút ra các nhận định khách quan.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ vai trò của đất đai và các vướng mắc pháp lý phát sinh trong thực tiễn sử dụng đất. Xác định rõ mục tiêu, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và ý nghĩa khoa học cũng như thực tiễn của đề tài đối với công tác quản lý nhà nước tại địa phương.

Phần 2: Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với đất đai, phân tích các quy định pháp luật qua các thời kỳ (Luật Cải cách ruộng đất 1953, Luật Đất đai 1987, 1993, 2003, 2013). Khái quát thẩm quyền, trình tự, thủ tục hòa giải, giải quyết khiếu nại, tố cáo và tranh chấp đất đai theo quy định hiện hành. Đánh giá tổng quan tình hình đơn thư đất đai tại Việt Nam (chiếm khoảng 62% tổng số đơn thư khiếu nại, tố cáo toàn quốc) và tình hình thực tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác định cụ thể đối tượng, phạm vi không gian tại huyện Ba Chẽ và thời gian thực hiện nghiên cứu. Thiết kế 5 nội dung nghiên cứu trọng tâm và chi tiết hóa phương pháp điều tra chọn mẫu phân tầng 60 phiếu hỏi tại 3 khu vực đại diện (Khu 4 thị trấn Ba Chẽ, thôn Tân Tiến xã Đồn Đạc, thôn Khe Cát xã Thanh Sơn) cùng quy trình xử lý số liệu.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này tập trung các phân tích thực chứng chi tiết về địa bàn và công tác xử lý đơn thư:

• Tình hình cơ bản và hiện trạng đất đai: Tổng diện tích tự nhiên của huyện Ba Chẽ năm 2016 là 60.651,25 ha. Cơ cấu gồm: đất nông nghiệp chiếm 54.291,53 ha (89,51%, trong đó đất lâm nghiệp chiếm 52.181,10 ha), đất phi nông nghiệp chiếm 1.530,22 ha (2,52%), đất chưa sử dụng chiếm 4.829,50 ha (7,96%). Toàn huyện có 26 cán bộ chuyên môn làm công tác quản lý đất đai (Phòng TN&MT: 7 đại học; Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất: 5 đại học; cấp xã, thị trấn: 14 cán bộ, trong đó có 2 trung cấp và 1 cao đẳng). Hoàn thành đo đạc bản đồ địa chính tại 6/7 xã với 664 tờ bản đồ, 60.609 thửa đất, tổng diện tích 3.241,4 ha (riêng xã Thanh Lâm chưa hoàn thành).
• Kết quả tiếp nhận và phân loại đơn thư giai đoạn 2015 – 2017: Tiếp nhận tổng số 86 đơn thư, gồm 43 đơn tranh chấp (50,00%), 42 đơn khiếu nại (48,80%) và 01 đơn tố cáo (1,20%).
  • Năm 2015: 33 đơn (14 tranh chấp, 18 khiếu nại, 01 tố cáo).
  • Năm 2016: 30 đơn (15 tranh chấp, 15 khiếu nại, 0 tố cáo).
  • Năm 2017: 23 đơn (14 tranh chấp, 09 khiếu nại, 0 tố cáo).
• Kết quả giải quyết theo từng loại hình:
  • Giải quyết tranh chấp: Đã giải quyết thành công 40/43 vụ (đạt tỷ lệ 93,02%), tồn đọng 3 vụ (6,98%). Cơ cấu nội dung tranh chấp gồm: lấn chiếm đất 29 vụ (68%), ranh giới thửa đất 7 vụ (16%), đòi lại nhà ở, đất ở 6 vụ (14%), nội dung khác 1 vụ (2%).
  • Giải quyết khiếu nại: Đã giải quyết thành công 40/42 vụ (đạt tỷ lệ 95,24%), tồn đọng 2 vụ (4,76%). Nội dung khiếu nại tập trung vào: bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB) 22 vụ (52%), cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 19 vụ (45%), nội dung khác 1 vụ (3%).
  • Giải quyết tố cáo: Tiếp nhận 01 vụ vào năm 2015 về hành vi lợi dụng chức quyền của cán bộ; qua xác minh đã kết luận là tố cáo sai và giải quyết dứt điểm (tỷ lệ 100%).
• Kết quả điều tra ý kiến người dân (60 phiếu): Phân tích 30 phiếu về nguyên nhân tranh chấp cho thấy: tranh chấp ranh giới do mua bán, lấn chiếm chiếm 50,00% (15 phiếu); tranh chấp thừa kế không thỏa thuận được chiếm 26,80% (8 phiếu); đòi lại đất do cho mượn chiếm 16,60% (5 phiếu); nguyên nhân khác chiếm 6,60% (2 phiếu).
• Những tồn tại và giải pháp: Nêu rõ các hạn chế về cơ sở dữ liệu địa chính chưa đồng bộ, trình độ cán bộ cấp cơ sở không đồng đều, áp lực từ công tác bồi thường GPMB các dự án hạ tầng và đề xuất các nhóm giải pháp khắc phục.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Tổng kết toàn bộ kết quả nghiên cứu, khẳng định nỗ lực của chính quyền địa phương trong việc đạt tỷ lệ giải quyết đơn thư cao trên 93% và đưa ra các kiến nghị hoàn thiện công tác quản lý đất đai.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp toàn diện các chỉ số định lượng về công tác quản lý và giải quyết đơn thư đất đai tại huyện Ba Chẽ giai đoạn 2015 – 2017 qua các bảng số liệu cụ thể:

Bảng 1: Tổng hợp tiếp nhận và phân loại đơn thư đất đai huyện Ba Chẽ (2015 – 2017)

Năm	Tranh chấp (vụ)	Tỷ lệ (%)	Khiếu nại (vụ)	Tỷ lệ (%)	Tố cáo (vụ)	Tỷ lệ (%)	Tổng số đơn thư
2015	14	42,40	18	54,60	1	3,00	33
2016	15	50,00	15	50,00	0	0,00	30
2017	14	60,90	9	39,10	0	0,00	23
Tổng cộng	43	50,00	42	48,80	1	1,20	86

Bảng 2: Kết quả giải quyết đơn thư theo từng loại hình nghiệp vụ (2015 – 2017)

Loại đơn thư	Số vụ tiếp nhận	Đã giải quyết	Tỷ lệ giải quyết (%)	Số vụ tồn đọng	Tỷ lệ tồn đọng (%)
Tranh chấp đất đai	43	40	93,02	3	6,98
Khiếu nại đất đai	42	40	95,24	2	4,76
Tố cáo đất đai	1	1	100,00	0	0,00
Toàn bộ đơn thư	86	81	94,19	5	5,81

Bảng 3: Tổng hợp kết quả giải quyết đơn thư phân theo từng năm

Năm	Tổng tiếp nhận	Đã giải quyết	Tỷ lệ giải quyết (%)	Còn tồn đọng	Tỷ lệ tồn đọng (%)
2015	33	33	100,00	0	0,00
2016	30	30	100,00	0	0,00
2017	23	18	78,26	5	21,74

Bảng 4: Nguyên nhân phát sinh tranh chấp đất đai theo kết quả điều tra phỏng vấn (n = 30)

STT	Nội dung tranh chấp	Nguyên nhân chủ yếu	Số phiếu	Tỷ lệ (%)
1	Ranh giới thửa đất	Do mua bán, chuyển nhượng không rõ ràng, lấn chiếm	15	50,00
2	Quyền thừa kế quyền sử dụng đất	Các đồng thừa kế không thỏa thuận được phân chia	8	26,80
3	Đòi lại nhà ở, đất ở	Do cho mượn đất từ các thời kỳ trước	5	16,60
4	Nội dung khác	Các nguyên nhân khác	2	6,60
	Tổng cộng		30	100,00

Các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giải quyết đơn thư do tác giả đề xuất bao gồm:

1. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật về đất đai, khiếu nại, tố cáo nhằm nâng cao nhận thức của người dân vùng đồng bào dân tộc.
2. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ công chức địa chính cấp xã; chuẩn hóa trình độ chuyên môn và đầu tư trang thiết bị làm việc.
3. Hoàn thiện công tác đo đạc lập bản đồ địa chính, hoàn thành dứt điểm bản đồ địa chính xã Thanh Lâm, đẩy nhanh tiến độ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính đồng bộ.
4. Chú trọng và nâng cao chất lượng công tác hòa giải tranh chấp đất đai ngay tại cấp cơ sở (UBND cấp xã), phát huy vai trò của người có uy tín, già làng, trưởng thôn.
5. Thực hiện công khai, minh bạch quy trình, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để hạn chế phát sinh khiếu nại vượt cấp.

Đóng góp của đề tài thể hiện ở việc cung cấp bức tranh số liệu thực tế có hệ thống về công tác xử lý đơn thư tại một huyện miền núi của tỉnh Quảng Ninh, phân loại cụ thể các nguyên nhân mâu thuẫn đất đai từ góc nhìn của cả cơ quan quản lý và người dân trực tiếp sử dụng đất.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn một số điểm hạn chế do điều kiện nghiên cứu thực tế quy định:

• Phạm vi thời gian nghiên cứu tập trung trong giai đoạn 2015 – 2017, chưa theo dõi được biến động dài hạn của tình hình giải quyết đơn thư sau khi các chính sách mới của tỉnh Quảng Ninh đi vào ổn định hoàn toàn.
• Cỡ mẫu điều tra xã hội học dừng lại ở mức 60 phiếu hỏi tại 3 điểm đại diện, do đó mức độ khái quát cho từng vi mô thôn bản vùng sâu, vùng xa còn mang tính cục bộ.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát trên toàn bộ 8 đơn vị hành chính cấp xã, đánh giá sâu hơn tác động của công tác cấp Giấy chứng nhận đất lâm nghiệp đến tỷ lệ giảm thiểu tranh chấp đất rừng – loại đất chiếm hơn 90% diện tích tự nhiên của huyện.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Quản lý đất đai, Quản lý tài nguyên môi trường, Luật hành chính khi thực hiện các khóa luận, chuyên đề tốt nghiệp về quản lý nhà nước đối với đất đai và thủ tục hành chính công.
• Cán bộ làm công tác địa chính, thanh tra tài nguyên môi trường, cán bộ tiếp công dân tại các huyện miền núi có điều kiện tự nhiên và cơ cấu đất lâm nghiệp tương đồng với huyện Ba Chẽ.
• Phần đáng tham khảo nhất là phương pháp phân tầng mẫu điều tra cấp xã và khung tiêu chí phân loại, xử lý số liệu đơn thư theo từng nhóm nguyên nhân pháp lý (lấn chiếm ranh giới, bồi thường GPMB, sai sót cấp Giấy chứng nhận).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tổng số đơn thư về đất đai huyện Ba Chẽ tiếp nhận trong giai đoạn 2015 – 2017 là bao nhiêu và phân loại như thế nào?
Trong giai đoạn 2015 – 2017, UBND huyện Ba Chẽ tiếp nhận tổng cộng 86 đơn thư. Trong đó, đơn tranh chấp đất đai là 43 đơn (chiếm 50,00%), đơn khiếu nại là 42 đơn (chiếm 48,80%) và đơn tố cáo là 01 đơn (chiếm 1,20%).

2. Tỷ lệ giải quyết thành công các vụ việc tranh chấp và khiếu nại đất đai tại huyện đạt bao nhiêu phần trăm?
Tỷ lệ giải quyết tranh chấp đạt 93,02% (giải quyết thành công 40/43 vụ, tồn đọng 3 vụ). Tỷ lệ giải quyết khiếu nại đạt 95,24% (giải quyết thành công 40/42 vụ, tồn đọng 2 vụ). Đơn tố cáo duy nhất đã được giải quyết dứt điểm đạt tỷ lệ 100%.

3. Nội dung nào chiếm tỷ lệ khiếu nại cao nhất trên địa bàn huyện Ba Chẽ giai đoạn 2015 – 2017?
Nội dung khiếu nại về thu hồi đất và bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB) chiếm tỷ lệ cao nhất với 22 vụ (chiếm 52,00% tổng số vụ khiếu nại), chủ yếu xuất phát từ việc người dân cho rằng đơn giá bồi thường thấp hơn giá thị trường hoặc cán bộ tính toán thiếu khối lượng kiểm đếm.

4. Khảo sát thực tế 30 hộ dân cho thấy nguyên nhân chính dẫn đến tranh chấp đất đai là gì?
Nguyên nhân chính là tranh chấp ranh giới thửa đất phát sinh do quá trình mua bán, chuyển nhượng không rõ ràng hoặc lấn chiếm đất, chiếm 50,00% (15/30 phiếu điều tra). Tiếp theo là tranh chấp phân chia quyền thừa kế chiếm 26,80% (8/30 phiếu).

5. Đội ngũ cán bộ chuyên môn làm công tác quản lý đất đai toàn huyện Ba Chẽ có cơ cấu trình độ như thế nào tại thời điểm nghiên cứu?
Toàn huyện có 26 cán bộ chuyên môn. Trong đó, Phòng TN&MT có 7 cán bộ trình độ đại học; Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất có 5 cán bộ trình độ đại học; 14 công chức địa chính tại 8 xã, thị trấn gồm 11 đại học, 1 cao đẳng (tại xã Thanh Lâm) và 2 trung cấp (tại xã Đồn Đạc và xã Thanh Lâm).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Dương Đức Nghiệm đã phản ánh trung thực, có hệ thống bức tranh thực trạng công tác tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn thư về đất đai tại huyện Ba Chẽ giai đoạn 2015 – 2017. Bằng việc kết hợp dữ liệu thống kê hành chính với điều tra khảo sát thực địa 60 hộ dân, nghiên cứu đã chỉ rõ các nhóm nguyên nhân trọng yếu dẫn đến khiếu nại bồi thường GPMB và tranh chấp ranh giới đất đai tại địa bàn miền núi. Các nhóm giải pháp do tác giả đề xuất bám sát thực tiễn quản lý địa phương, mang lại giá trị tham khảo rõ ràng cho công tác quản trị đất đai và hòa giải cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Đất đai là sản phẩm của tự nhiên, là điều kiện để tồn tại và phát triển của con người và các sinh vật khác trên Trái đất. Nói về tầm quan trọng của đất đai, Các Mác viết: “Đất là tài sản mãi mãi với loài người, là điều kiện cần để sinh tồn, là điều kiện không thể thiếu được để sản xuất, là tư liệu sản xuất cơ bản trong nông - lâm nghiệp. Đất đai có đặc tính cố định không di chuyển được, số lượng có hạn trên phạm vi toàn cầu và phạm vi từng quốc gia bởi đất đai được tạo ra từ quá trình phong hóa hàng triệu năm của đá mẹ. Việc sử dụng đất đai sao cho vừa phải đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, phát triển các ngành kinh tế vừa phải bảo vệ môi trường đất, môi trường sinh thái do đó công tác quản lý đất đai phải thật hợp lý và hiệu quả.

Hiện nay quá trình sử dụng đất còn xảy ra nhiều hiện tượng vi phạm như: lấn chiếm đất, sử dụng đất sai mục đích, chuyển nhượng sử dụng đất trái phép, giao đất trái thẩm quyền, không thực hiện nghĩa vụ của người sử dụng đất… Chính vì vậy đã xảy ra quá trình khiếu nại, tố cáo về đất đai giữa các chủ sử hữu đất. Do đó, để quản lý nhà nước về đất đai cho chặt chẽ hơn, tuân thủ quy định của pháp luật tạo điều kiện ổn định tình hình chính trị, kinh tế - xã hội thì công tác giải quyết các đơn thư khiếu nại, tố cáo đất là việc làm hết sức cần thiết. Giải quyết khiếu nại và tố cáo đất đai là một trong những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước và việc giải quyết khiếu,nại tố cáo đất đai hiện nay trở thành vấn đề bức xúc của toàn xã hội, được nhiều ngành, nhiều cấp quan tâm. Ba Chẽ là một đơn vị hành chính cấp huyện của tỉnh Quảng Ninh, trong những năm gần đây công tác quản lí nhà nước về đất đai đạt được một số kết quả, góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Song bên cạnh đó vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn trong quá trình quản lí và sử dụng đất đai, việc giải quyết các đơn thư liên quan đến đất đai luôn là vẫn đề được quan tâm hàng đầu. 2 Xuất Phát Từ những yêu cầu trên em tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Đánh giá công tác giải quyết đơn thư về đất đai trên địa bàn huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2015 – 2017”. Mục tiêu của đề tài - Đánh giá được thực trạng giải quyết đơn thư về đất đai trên địa bàn huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2015- 2017. - Đánh giá theo ý kiến của người dân về công tác giải quyết đơn thư về đất đai trên địa bàn huyện Ba chẽ, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2015- 2017.

- Rút ra được khó khăn, tồn tại và đề xuất được giải pháp giải quyết đơn thư về đất đai. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập - Củng cố kiến thức những môn học đã được học trong nhà trường và áp dụng vào thực tế công việc. - Học hỏi được những kinh nghiệm, cách giao tiếp làm việc trong quá trình thực tập tại địa phương.

- Cơ hội tìm hiểu thêm những vấn đề liên quan đến quản lý nhà nước về đất đai nói chung và công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo đất đai nói riêng. Ý nghĩa trong thực tiễn - Đánh giá thực trạng công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về đất đai nói riêng. - Rút ra bài học kinh nghiệm trong công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về đất đai. - Góp phần đề xuất các giải pháp thực hiện công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về đất đai để công tác quản lý nhà nước về đất đai ngày càng có hiệu quả hơn.

3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học 2. Cơ sở lí luận của đề tài Luật Đất đai đầu tiên của nước ta ra đời vào những năm đầu của tiến trình đổi mới đất nước. Chỉ vài năm sau khi triển khai, sự nghiệp đổi mới đòi hỏi phải xây dựng Luật Đất đai mới nhằm tạo hành lang pháp lý cho quan hệ đất đai phục vụ phát triển nền kinh tế nông nghiệp hàng hóa và xây dựng hạ tầng cho kinh tế nông nghiệp và dịch vụ.

Ngay từ ngày dành độc lập năm 1945, Đảng và Nhà nước ta đã quan tâm ngay tới việc quản lý và sử dụng các loại đất. Với sự ra đời của Luật cải cách ruộng đất năm 1953, Luật Đất đai 1987, Luật Đất đai 1993, Luật Đất đai 2003 và gần đây nhất là Luật Đất đai 2013 [1]. Cùng- với sự thay đổi liên tục nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về đất đai để phát triển, đổi mới đất nước và phù hợp với tình hình thực tế về kinh tế, văn hóa, xã hội, chính trị nên đã phát sinh ra nhiều mâu thuẫn trong quan hệ đất đai. Các mâu thuẫn đó thể hiện thông qua các vụ tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai.

Sau 10 năm thi hành Luật Đất đai 2003 thì quy định của Luật đã bộc lộ nhiều vướng mắc, bất cập như UBND là cơ quan hành chính nhà nước nhưng lại phải đồng thời làm nhiệm vụ của cơ quan giải quyết tranh chấp (theo thống kê của các cơ quan nhà nước thì hàng năm có khoảng 70% đơn thư khiếu nại, khiếu kiện đến UBND là các vụ việc liên quan đến đất đai). Bên cạnh đó, việc trao thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai cho UBND vừa là cơ quan quản lý, vừa thực hiện giải quyết tranh chấp sẽ dễ dẫn đến tình trạng thiếu khách quan, công bằng trong quá trình giải quyết, đặc biệt trong trường hợp tranh chấp có liên quan từ các quyết định hành chính của cơ quan hành chính. Hoặc việc giải quyết tại UBND không được tiến hành theo một quy trình tố tụng và đánh giá chứng cứ một cách toàn diện như việc giải quyết tại Tòa án, dẫn đến kết quả giải quyết thiếu tính thuyết phục. 4 Từ những bất cập, hạn chế của Luật Đất đai 2003.

Ngày 29/11/2013, Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 6 đã thông qua Luật Đất đai năm 2013 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2014, đã mở rộng hơn nữa quyền của công dân trong việc yêu cầu các cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp liên quan đến đất đai, khi các bên sử dụng đất mâu thuẫn, không thống nhất với nhau trong quá trình sử dụng đất. Luât Đất đai năm 2013 cũng quy đinh theo hương tăng cường hơn sự theo dõi, giám sát, đánh giá của Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận và nhân dân về việc quản lý và sử dụng đất đai, giám sát, thanh tra, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai.Mặc dù Luật Đất đai 2013 ra đời đã khắc phục, giải quyết được những tồn tại, hạn chế phát sinh trong quá trình thi hành Luật Đất đai năm 2003. Song tính phức tạp của tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai vẫn còn kéo dài không chỉ bắt nguồn từ những xung đột gay gắt về lợi ích kinh tế, của sự quản lý bất hợp lý của cơ quan công quyền và thiếu đồng bộ của hệ thống chính sách pháp luật đất đai mà còn do nhiều nguyên nhân có tính lịch sử trong quản lý và sử dụng đất đai qua các thời kỳ. Số lượng công dân đến khiếu nại trực tiếp tại phòng tiếp công dân của các địa phương, các cơ quan vẫn còn nhiều, nội dung đơn tập trung nhiều vào các các vấn đề lấn chiếm đất, đòi lại đất, ranh giới đất, về quyền sử dụng đất… Tình hình trên nếu không được xử lý kịp thời sẽ rất phức tạp, gây tâm lý hoang mang, thiếu tin tưởng vào chính quyền, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất và lợi ích quốc gia.

Giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai là một trong những nội dung quản lý Nhà nước về đất đai đã được quy định trong Luật Đất đai 1993, Luật Đất đai 2003, Luật Đất đai 2013. Giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai với ý nghĩa là một nội dung của công tác quản lý nhà nước đối với đất đai, là hoạt động của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm giải quyết các bất đồng, mâu thuẫn trong nội bộ các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân tham gia quan hệ đất đai để tìm ra các giải pháp đúng đắn trên cơ sở pháp luật nhằm phục hồi lại các quyền lợi bị xâm phạm, đồng thời truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với các hành vi vi phạm Luật Đất đai (Nguyễn Khắc Thái Sơn, 2007)[8].