mở đầu thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đã quyết định và chỉ đạo phải coi trọng và đẩy mạnh CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng (2001) nêu rõ: “Con đường CNH, HĐH của nước ta cần và có thể rút ngắn thời 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com gian, vừa có những bước tuần tự, vừa có bước nhảy vọt”. Đối với nông nghiệp, nông thôn, “tăng cường sự chỉ đạo và huy động các nguồn lực cần thiết để đẩy nhanh CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn" [2] Đại hội IX của Đảng đã quyết định đường lối, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội nước ta 10 năm (2001 - 2010), trong đó nông nghiệp nông thôn được quan tâm đặc biệt. Tuy nhiên, một trong những vấn đề đặt ra trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn hiện nay là tình trạng đất đai manh mún, phân tán đã gây trở ngại cho quá trình hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng tiếp tục nhấn mạnh: “Phát triển nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại, hiệu quả, bền vững, phát huy lợi thế của nền nông nghiệp nhiệt đới. Trên cơ sở tích tụ đất đai, đẩy mạnh cơ giới hóa, áp dụng công nghệ hiện đại (nhất là công nghệ sinh học); bố trí lại cơ cấu cây trồng, vật nuôi; phát triển kinh tế hộ, trang trại, tổ hợp tác, hợp tác xã nông nghiệp, vùng chuyên môn hóa, khu nông nghiệp công nghệ cao, các tổ hợp sản xuất lớn”[3] Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 12/3/2003 Hội nghị lần thứ 7 Ban chấp hành Trung ương Đảng Khóa IX về việc tiếp tục đổi mới chính sách, pháp luật về đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước: “Khuyến khích tích tụ đất đai, sớm khắc phục tình trạng đất sản xuất nông nghiệp manh mún. Quá trình tích tụ đất đai cần có sự chỉ đạo và quản lý của Nhà nước, có quy hoạch, kế hoạch, có bước đi vững chắc trên từng địa bàn, lĩnh vực, gắn với chương trình phát triển ngành nghề, tạo việc làm. Tích tụ đất đai thông qua việc nhận chuyển nhượng và nhiều biện pháp khác phù hợp với từng thời kỳ, từng vùng”.
Quyết định số 68/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương Đảng IX: “Về đất đai: Điều chỉnh các cơ chế, chính sách để tạo điều kiện cho nông dân thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ đối với đất đai như: Khuyến khích nông dân "dồn điền, đổi thửa"; cho phép nông dân sử dụng giá trị quyền sử dụng đất để góp vốn, liên doanh, liên kết sản xuất kinh doanh”. Chỉ thị số 22/2003/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tiếp tục thúc đẩy việc thực hiện Nghị quyết Trung ương (khóa IX) về kinh tế tập thể: “Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương hướng dẫn việc "dồn điền, đổi thửa" 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trên nguyên tắc tự nguyện, tự thoả thuận và các bên cùng có lợi, kết hợp tổ chức quy hoạch lại đồng ruộng, sử dụng đất đai có hiệu quả”. Nghị Quyết số 26/NQ-TW Ngày 05/8/2008 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X về nông nghiệp nông dân nông thôn; Các chính sách, chủ trương của Đảng, nhà nước đã được thành phố Hà Nội cụ thể hóa bằng các văn bản hướng dẫn và chương trình, kế hoạch thực hiện như: Nghị quyết số 03/2010/NQ-HĐND ngày 21/04/2010 của HĐND thành phố Hà Nội về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020 định hướng đến năm 2030; Chương trình số 02-CTr/TU ngày 29/8/2011 của Thành uỷ Hà Nội, Quyết định số: 16/2012/QĐ-UBND ngày 06/7/2017 của UBND thành phố Hà Nội về việc Ban hành quy định thí điểm một số chính sách khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp, xây dựng hạ tầng nông thôn thành phố hà nội giai đoạn 2012-2016. Kế hoạch số 68/KH-UBND ngày 09/5/2012 của UBND Thành phố Hà Nội về “Dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội giai đoạn 2012-2013”.
UBND Thành phố xây dựng Kế hoạch thực hiện dồn điền đổi thửa đất sản xuất nông nghiệp năm 2012- 2013 với các nội dung chính sau: “I. Mục đích, yêu cầu: 1. Mục đích: + Khắc phục tình trạng ruộng đất manh mún, phân tán hiện nay để có điều kiện thực hiện quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, tạo thuận lợi cho việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, cơ giới hóa nhằm giảm chi phí sản xuất; nâng cao thu nhập cho người nông dân, góp phần tích cực chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, chuyển dịch cơ cấu lao động trong nông nghiệp. + Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn; góp phần đẩy nhanh tiến độ hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.
Yêu cầu: + Dồn điền đổi thửa phải gắn với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển nông nghiệp và các quy hoạch liên quan khác trên địa bàn. + Chỉ tiến hành dồn điền đổi thửa ở những nơi, những vùng sản xuất nông nghiệp ổn định theo quy hoạch được duyệt; 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Sau dồn điền đổi thửa, mỗi hộ chỉ còn 1 – 2 thửa để sản xuất. + Thực hiện dồn điền đổi thửa phải đảm bảo nguyên tắc công khai, dân chủ, đoàn kết, có sự đồng thuận cao của nhân dân. + Sau thực hiện dồn điền đổi thửa phải cấp ngay Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp cho các hộ sản xuất theo quy định của Luật Đất đai II.
Kế hoạch thực hiện dồn điền đổi thửa đất sản xuất nông nghiệp năm 2012 và năm 2013: Tổng diện tích đất sản xuất nông nghiệp cần thực hiện dồn điền đổi thửa là 57.000 ha, trong đó: + Năm 2012 phấn đấu thực hiện: 19.000 ha + Năm 2013 phấn đấu thực hiện: 38. Phân công tổ chức thực hiện: 1. Sở Nông nghiệp & PTNT: Chủ trì, phối hợp với các Sở ngành liên quan ban hành Hướng dẫn “Trình tự, thủ tục thực hiện dồn điền đổi thửa”. Phân công cụ thể cán bộ theo dõi, kiểm tra, đôn đốc các huyện, thị xã thực hiện nội dung Kế hoạch này; tổng hợp, báo cáo thường kỳ và đột xuất về UBND Thành phố để chỉ đạo.
Sở Tài nguyên và Môi trường: Hướng dẫn về chuyên môn thực hiện việc lập, trình duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và cấp giấy, đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ nông dân theo quy định sau khi đã thực hiện xong việc dồn điền đổi thửa. Sở Tài chính đề xuất kinh phí hỗ trợ các huyện, thị xã thực hiện dồn điền đổi thửa theo chính sách quy định của Thành phố. Hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc sử dụng và thanh quyết toán kinh phí hỗ trợ theo quy định. Các sở, ngành liên quan: Căn cứ chức năng nhiệm vụ được giao, hướng dẫn, phối hợp với các huyện, thị xã triển khai thực hiện.
UBND các quận, huyện, thị xã: Chỉ đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Phòng Kinh tế, các ngành có liên quan của huyện tham mưu cho UBND huyện xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện; hướng dẫn, kiểm tra đôn đốc UBND các xã, thị trấn xây dựng và tổ chức thực hiện phương án dồn điền đổi 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thửa đã được phê duyệt, cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp cho các hộ sản xuất sau khi UBND các xã, thị trấn đã hoàn thanh việc dồn điền đổi thửa. + Chỉ đạo phòng Kế hoạch Tài chính huyện đề xuất, bố trí kinh phí hỗ trợ dồn điền đổi thửa cho các xã thuộc trách nhiệm của UBND huyện và hướng dẫn, kiểm tra việc quản lý, sử dụng kinh phí hỗ trợ. + Hàng tháng tổng hợp, báo cáo UBND Thành phố kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa của các xã trong huyện (báo cáo gửi về Sở Nông nghiệp và PTNT để tổng hợp chung trước ngày 25 hàng tháng) 6. UBND các xã, thị trấn: + Tổ chức tuyên truyền, triển khai, quán triệt sâu rộng đến toàn thể cán bộ, đảng viên và nhân dân về chủ trương, chính sách của Thành phố về công tác dồn điền đổi thửa.
+ Xây dựng Phương án dồn điền đổi thửa theo hướng dẫn của các sở, ngành thành phố và tổ chức thực hiện sau khi được UBND cấp huyện phê duyệt. + Tiếp nhận quản lý và sử dụng kinh phí hỗ trợ của ngân sách Thành phố, ngân sách huyện cho công tác dồn điền đổi thửa đảm bảo theo quy định quản lý tài chính của nhà nước + Thực hiện chế độ báo cáo hàng tháng về UBND huyện để tổng hợp báo cáo UBND Thành phố (báo cáo trước ngày 20 hàng tháng) UBND Thành phố yêu cầu các sở, ngành của thành phố, UBND các huyện, thị xã khẩn trương tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch này và kịp thời báo cáo những vướng mắc, khó khăn phát sinh về UBND Thành phố để kịp thời giải quyết đảm bảo thực hiện kế hoạch đã đề ra.2 Những quy định pháp lý liên quan về dồn điền đổi thửa và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền, đổi thửa - Luật Đất đai 2003; - Luật Đất đai ngày 29/11/2013; - Bộ Luật Dân sự năm 2015; 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật đất đai: tại Điều 78 quy định Trình tự, thủ tục chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân để thực hiện “dồn điền đổi thửa: 1. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất nông nghiệp tự thỏa thuận với nhau bằng văn bản về việc chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp. Ủy ban nhân dân cấp xã lập phương án chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp chung cho toàn xã, phường, thị trấn (bao gồm cả tiến độ thời gian thực hiện chuyển đổi) và gửi phương án đến Phòng Tài nguyên và Môi trường.
Phòng Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm thẩm tra phương án trình Ủy ban nhân dân cấp huyện phê duyệt và chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức cho các hộ gia đình, cá nhân chuyển đổi ruộng đất theo phương án được duyệt. Sở Tài nguyên và Môi trường chỉ đạo thực hiện việc đo đạc lập, chỉnh lý bản đồ địa chính. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất nộp hồ sơ cấp đổi Giấy chứng nhận.