ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Quá trình phát triển kinh tế của một địa phương luôn gắn liền với chiến lược phát triển kinh tế xã hội trong một thời kì nhất định, trong đó quy hoạc sử dung đất là một nội dung quan trọng không thể thiếu. Việc sử dụng đất liên quan chặt chẽ đến mọi hoạt động của từng ngành, từng lĩnh vực, quyết định đến hiệu quả sản xuất và sự sống còn của người dân cũng như vận mệnh của cả quốc gia. Vì vậy quy hoạch sử dụng đất là một yêu cầu đặc biệt quan trọng để sắp xếp quỹ đất cho các lĩnh vực và đối tượng sử dụng hợp lý, có hiệu quả phục vụ phát triển kinh tế xã hội, giữ vững quốc phòng- an ninh tránh sự chồng chéo gây lãng phí trong việc sử dụng đất, phá vỡ môi trường sinh thái, không chỉ cho trước mắt mà còn cả lâu dài, Chính vì vậy Đảnh và Nhà nước ta luôn coi đây là vấn đề cần được quan tâm hàng đầu , một nội dung quan trọng để quản lý nhà nước về đất đai.
Hiến pháp quy định đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước làm chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Nhà nước có quyền định đoạt về đất đai và điều tiết các nguồn lợi từ việc sử dụng đất. Theo điều 3, Luật đất đai năm 2013 “Quy hoạch sử dụng đất là việc phân bố và khoanh vùng đất đai theo không gian sử dụng cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sở tiềm năng đất đai và nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực đối với từng vùng kinh tế xã hội và đơn vị hành chính trong một khoảng thời gian xác định”. Luật đất đai năm 2013 tại điều 22 khoản 4 quy định “Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một trong những nội dung quản lý Nhà nước về đất đai”.
Công tác lập và điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trên phạm vi cả nước luôn được quan tâm triển khai rộng 2 khắp và đã đạt được một số kết quả nhất định trong những năm gần đây, đặc biệt là sau khi Luật Đất Đai năm 2003, Luật Đất Đai năm 2013 đi vào cuộc sống. Tuy nhiên, tại mỗi địa phương quá trình triển khai lập và tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất còn nhiều bất cập. Việc lập quy hoạch sử dụng đất năm 2020, Kế hoạch sử dụng đất 5 năm kì đầu (2011-2015) được thực hiện theo các quy định của Luật đất đai năm 2003 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Luật đất đai năm 2013 quy định không thực hiện việc lập quy hoạch sử dụng đất cấp xã.
Ngoài ra, việc lập quy hoạch sử dụng đất đối với các dự án công trình xây dựng ở các cấp thiếu đồng bộ , chưa thống nhất giữa quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch xây dựng, giữa quy hoạch chung và quy hoạch chi tiết. Trong khuôn khổ một bản luận văn tốt nghiệp, với hi vọng giúp địa phương phân tích đánh giá tình hình quản lý, sử dụng đất nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện quy hoạch sử dụng đất phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế của huyển và của tỉnh, được sự nhất trí, đồng ý của Trường Đại Học Nông Lâm dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Lợi, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài : “Đánh giá công tác lập kế hoạch sử dụng đất năm 2017 huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu” 1. Mục tiêu của đề tài 1.
Mục tiêu tổng quát Điều tra đánh giá công tác lập kế hoạch sử dụng đất năm 2017 cho huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu. Nhằm xác định được nội dung đã thực hiện được và chưa thực hiện được để rút ra kinh nhiệm và đề xuất giải pháp có tính khả thi trong việc thực hiện kế hoạch sử dụng đất cho giai đoạn tiếp theo 3 1. Mục tiêu cụ thể 1. Đáng giá sơ lược điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tình hình quản lý nhà nước về đất đai của huyện Sìn Hồ 2.
Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất 2016 của huyện Sìn Hồ 3. Điều tra đánh giá, xây dựng và lập kế hoạch các chỉ tiêu sử dụng đất trong năm 2017 cho huyện Sìn Hồ 4. Đánh giá những thuận lợi thuận lợi khó khăn và đề xuất giải pháp 1. Yêu cầu nghiên cứu của đề tài - Các nghiên cứu, số liệu đưa ra phải chính xác, khoa học và khách quan - Nắm vững các chính sách Nhà nước trong công tác lập và điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất - Phản ánh được chính xác những nội dung phương án quy hoạch đã thực hiện, chưa thực hiện về vị trí, diện tích , thời gian - Đánh giá một cách khách quan và đưa ra được các giải pháp hợp lý giúp địa phương thực hiện tốt việc điều chỉnh phương án quy hoạch sử dụng đất trên cơ sở đầy đủ khoa học và thực tiễn.
Ý nghĩa của đề tài; Đề tài có ý nghĩa lớn về mặt khoa học và thực tiễn, là cơ sở cho công tác thực hiện các nội dung quản lý nhà nước về đất đai được tốt hơn. Đồng thời kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở khoa học cho việc sử dụng đất một các tiết kiệm và hiệu quả. 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở pháp lý của đê tài Luật đất đai ngày 29 tháng 11 năm 2013; Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của chính phủ Quy định chi tiết thi hành một số điều của luật đất đai; Nghị định số 42/2012/NĐ-CP ngày 11 tháng 05 năm 2013 của chính phủ về quản lý, sử dụng đất trồng lúa; Thông tư số 29/2014/TT-BVMT ngày 02 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài Nguyên và Môi Trường quy định chi tiết việc lập, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Quyết định số 1085/QĐ-UBND ngày 3/6/2016 của UBND tỉnh Lai Châu về việc phê duyệt phê duyệt kế hoạch sử dụng đất năm 2016 của huyện Sìn Hồ; Nghị quyết số 54/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Lai Châu về việc thông qua Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020; Quyết định 883/QĐ/UBND ngày 06/4/2007của UBND tỉnh Lai Châu về việc phê duyệt đồ án quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và khu dân cư nông thôn tỉnh Lai Châu; Căn cứ Công văn số 2783/UBND-NVKT ngày 19 tháng 8 năm 2009 của UBND tỉnh Lai Châu, về việc triển khai lập quy hoạch đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2011 - 2015) tỉnh Lai Châu; Công văn số 2229/UBND-NNTN ngày 09 tháng 8 năm 2012 của UBND tỉnh Lai Châu về việc phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất cấp tỉnh.
Một số nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực đề tài ở trong và ngoài nước * Nhật Bản trong những năm gần đây, tốc độ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và đô thị tăng đã đặt ra nhu cầu sử dụng đất ngày một lớn cho tiến trình 5 phát triển kinh tế - xã hội, sự cạnh tranh về mục đích sử dụng đất diễn ra không chỉ ở trong khu vực đô thị mà còn ở hầu hết trên lãnh thổ đất nước. “Trong những thập kỷ vừa qua cơ cấu sử dụng đất đã có sự thay đổi, bình quân mỗi năm chuyển đổi khoảng 30.000 ha đất sản xuất nông nghiệp sang các mục đích khác. * Tiến sĩ Azizi Bin Haji Muda cho rằng “cơ sở của sự phát triển nôngthôn là cải thiện đời sống kinh tế - xã hội của dân cư nông thôn. Quá trình phát triển kinh tế (hiện đại hoá nền kinh tế thông qua phát triển công nghiệp) ở Malaysia là nguyên nhân của những thay đổi sử dụng đất; Kết quả là nhiều đất nông thôn màu mỡ được chuyển sang các hoạt động phi nông nghiệp đặc biệt dành cho các ngành công nghiệp sản xuất, nhà ở và các hoạt động thương mại khác”.
* Quá trình phát triển xã hội Đài Loan trước đây cũng giống với hiện trạng phát triển giai đoạn hiện nay của Việt Nam, tức là xã hội nông nghiệp là chính. Những năm 40 trở lại đây, nền kinh tế Đài Loan có tăng trưởng với tốc độ nhanh, giới công thương đã trở thành ngành nghề chủ lực của Đài Loan, cũng là sức mạnh căn bản của đất nước. Hơn nữa, nông nghiệp cùng với sự phát triển của kỹ thuật đã phát triển theo hướng thâm canh, chuyên sâu. * Các nước thuộc Liên Xô (cũ) có bước đi tương tự nhau; trước hết là lập sơ đồ tổng thể phát triển lực lượng sản xuất sau đó tiến hành quy hoạch chi tiết các ngành, trên cơ sở nhu cầu sử dụng đất của các ngành để tiến hành quy hoạch sử dụng đất đai.
Tuy nhiên, việc phân bổ các khu chức năng để bảo đảm phát triển bền vững và bảo vệ môi trường luôn luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu. Một nguyên tắc cơ bản của các nước này là bảo vệ nghiêm ngặt đất sản xuất, đặc biệt là đất canh tác. Tại các nước này quy hoạch tổng thể phát triển lực lượng sản xuất do ủy Ban kế hoạch Nhà nước (tương đương Bộ 6 Kế hoạch và Đầu tư của Việt Nam) đảm trách; quy hoạch đô thị do ngành xây dựng, quy hoạch sử dụng đất đai do cơ quan quản lý đất đai thực thi. * Đức, điển hình là thành phố Berlin, hệ thống quy hoạch sử dụng đất đã được xây dựng từ rất sớm.
Chỉ vài năm sau khi có sự thống nhất toàn lãnh thổ của đất nước, năm 1994, hệ thống quy hoạch sử dụng đất được xây dựng với bản đồ tỷ lệ 1:50. Sau đó, việc điều chỉnh và cập nhật những biến động đất đai cho phù hợp với sự thay đổi của nền kinh tế, xã hội và mục tiêu của Chính phủ được tiến hành thường xuyên. Do đó, hệ thống quy hoạch sử dụng đất của thành phố Berlin nói riêng và của Đức nói chung có hiệu quả cao, đảm bảo sử dụng đất hiệu quả, tiết kiệm và bền vững, tạo đà cho sự phát triển của nền kinh tế. Nói tóm lại: bước đi, cách làm và tổ chức bộ máy tiến hành của các nước có khác nhau nhưng tất cả đề có nguyên tắc chung là sử dụng hợp lý tài nguyên đất đai, bảo vệ được tài nguyên rừng hiện có, duy trì và bảo vệ các khu phố cổ, đảm bảo phát triển bền vững và bảo vệ môi trường sống cho hiện tại và thế hệ mai sau.