Đặt vấn đề Đất đai là sản phẩm của tự nhiên, là nguồn tài nguyên vô cùng quan trọng của con người và mọi sự sống trên trái đất, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là nguồn nội lực, nguồn vốn to lớn của đất nước, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh và quốc phòng. Đất đai có ý nghĩa chính trị, kinh tế, xã hội sâu sắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước đang chuyển mình đổi mới nền kinh tế theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước đã làm cho nền kinh tế xã hội phát triển mạnh mẽ cùng với rất nhiều vấn đề như dân số, phát triển công nghiệp, dịch vụ… thì nhu cầu về đất đai ngày càng tăng. Thị trường đất đai trở nên sôi động và khó kiểm soát, đất đai trở thành nguồn vốn, nguồn động lực để phát triển kinh tế.
Chính vì vậy, việc sử dụng một cách hợp lý, tiết kiệm nguồn tài nguyên này là một yêu cầu rất cấp bách. Do đó, để thấy được phần nào tình hình quản lý đất đai thông qua công tác giao đất, cho thuê đất đối với các đối tượng sử dụng đất theo các nội dung hướng dẫn trong Luật Đất đai, ta cần đánh giá một cách khách quan để có những nhận xét chính xác nhất. Văn Yên là một huyện trung du miền núi cách trung tâm thành phố Yên Bái 34 km và các khu kinh tế lớn của tỉnh, hệ thống giao thông về cơ bản đã được nhà nước đầu tư phát triển tuy nhiên vẫn còn hạn chế, đặc biệt là tại các xã vùng sâu vùng xa. Các vấn đề về kinh tế, văn hoá, xã hội khá phát triển tạo điều kiện để giao lưu với các vùng và thu hút được vốn đầu tư.
Song song với những thuận lợi đó là những áp lực về kinh tế, xã hội, về quản lý sử dụng đất, do đó cần thực hiện tốt hơn những công tác quản lý nhà nước về đất đai, đặc biệt là công tác giao đất và cho thuê đất. Việc đánh giá công tác quản lý đất đai nói chung và công tác giao đất, cho thuê đất trên địa bàn huyện Văn Yên nói riêng để thấy được những tồn tại, khó khăn và tìm ra nguyên nhân, từ đó đề ra các giải pháp khắc phục nhằm làm tăng hiệu quả trong quá trình sử dụng đất là hết sức cần thiết. 2 Xuất phát từ những yêu cầu thực tế đó, được sự nhất trí của BGH Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, Khoa Quản lý Tài nguyên, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo Th. Trương Thị Ánh Tuyết, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất trên địa bàn huyện Văn Yên tỉnh Yên Bái giai đoạn 2011- 2013”.
Mục đích của đề tài - Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất của huyện Văn Yên – tỉnh yên Bái giai đoạn 2011- 2013. - Đánh giá những thành tựu đạt được và khó khăn còn tồn tại. - Đề xuất các giải pháp khắc phục nhằm tăng cường hiệu quả đối với công tác này trong thời gian tới nhằm quản lý đất đai một cách chặt chẽ và có hiệu quả. Yêu cầu của đề tài - Nắm vững các quy định trong các văn bản pháp luật, pháp quy của Nhà nước, của địa phương trong công tác giao đất, cho thuê đất.
- Nắm sơ lược được công tác quản lý của huyện. - Số liệu thu thập đầy đủ, khách quan, chính xác và trung thực. - Tìm ra các mặt hạn chế,đề xuất các hướng giải quyết có khả thi phù hợp với tình hình địa phương. Ý nghĩa của đề tài * Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu: - Tìm hiểu và nắm vững các kiến thức về Luật Đất đai nói chung, công tác giao đất, cho thuê đất nói riêng.
- Giúp sinh viên gắn lí thuyết với thực tiễn để củng cố thêm kiến thức đã học. * Ý nghĩa thực tiễn: - Tìm ra những mặt đạt được và hạn chế của công tác quản lý nhà nước về đất đai, công tác giao đất, cho thuê đất của địa phương từ đó đưa ra cách khắc phục khó khăn trong thời gian tới. - Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập số liệu và xử lý thông tin của sinh viên trong quá trình làm đề tài. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Cơ sở khoa học của đề tài 2. Các nội dung của công tác quản lý nhà nước về đất đai Theo Khoản 2 Điều 6 Luật Đất đai 2003 quy định 13 nội dung quản lý nhà nước về đất đai như sau: a) Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản đó. b) Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa chính, lập bản đồ hành chính. c) Khảo sát, đo dạc, đánh giá, phân hạng đất; lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất.
d) Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. đ) Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất. e) Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. g) Thống kê, kiểm kê đất đai.
h) Quản lý tài chính về đất đai. i) Quản lý và phát triển thị trường quyền sử dụng đất trong thị trường bất động sản; k) Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất. l) Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai. m) Giải quyết tranh chấp về đất đai; giải quyết khiếu nại, tố cáo các vi phạm trong việc quản lý và sử dụng đất.
n) Quản lý các hoạt động dịch vụ công về đất đai. Cơ sở lí luận của đề tài Đất đai là nguồn tài nguyên quốc gia thuộc sở hữu của toàn dân, do Nhà nước đại diện chủ sở hữu. Vì vậy, để thực hiện quyền đại diện chủ sở 4 hữu của mình đối với đất đai, Nhà nước quản lý đất đai theo quy hoạch và pháp luật. Nhà nước người chủ sở hữu nhưng không trực tiếp sử dụng mà chuyển giao đất và quyền sử dụng đất cho các chủ sử dụng để khai thác các thuộc tính có lợi từ đất.
Như vậy, các đối tượng trực tiếp sử dụng đất muốn có đất để sử dụng phải được nhà nước giao đất, cho thuê đất hoặc công nhận quyền sử dụng đất do nhận chuyển quyền sử dụng đất hoặc do đã sử dụng đất trước khi có quy định của Nhà nước về giao đất, cho thuê đất. Vì thế "Giao đất, cho thuê đất" là những nội dung quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về đất đai. - Luật Đất đai 1987 nội dung này được quy định là "giao đất, thu hồi đất" - Luật Đất đai 1993 quyền sử dụng đất được nhà nước thừa nhận có giá trị và người sử dụng đất được chuyển quyền sử dụng dưới các hình thức khác nhau, nội dung này được bổ sung thêm ý "cho thuê đất" thành "giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất"; đến lần sửa đổi, bổ sung năm 2001 bổ sung thêm ý "chuyển mục đích sử dụng đất" - Luật Đất đai 2003 nội dung này được hoàn thiện thành "Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất" Có thể thấy "giao đất, cho thuê đất" là nội dung rất quan trọng và không phải là nội dung quản lý nhà nước về đất đai mới có ở Luật Đất đai 2003 nhưng trong quá trình phát triển của công tác quản lý nhà nước về đất đai, nội dung này được thay đổi cho phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước. Các hoạt động giao đất, cho thuê đất, nhằm mục đích đảm bảo cho đất đai được phân phối và phân phối lại cho các đối tượng sử dụng, đáp ứng nhu cầu của mọi đối tượng sử dụng, xác lập mối quan hệ pháp lý giữa nhà nước và người sử dụng, nhằm sử dụng đất một cách hợp pháp đạt hiệu quả kinh tế cao và bảo vệ quyền sở hữu của Nhà nước về đất đai.
Ngày nay kinh tế - xã hội đang ngày càng phát triển, cùng với sự gia tăng dân số thì nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng cao, đa dạng và phức tạp. Chính sách đất đai nói chung và chính sách giao đất, cho thuê đất nói riêng phải đáp ứng được nhu cầu sử dụng đất của các đối tượng sử dụng để góp 5 phần vào phát triển kinh tế đồng thời để sử dụng đất đai một cách khoa học tiết kiệm mang lại hiệu quả cao. Vì vậy quản lý và đánh giá việc giao đất, cho thuê đất là việc làm hết sức quan trọng và cần thiết để công tác giao đất, cho thuê đất ở các địa phương được tốt hơn, phát huy được hiệu quả qua đó thúc đẩy kinh tế - xã hội các địa phương cũng như đất nước phát triển. Cơ sở pháp lí của công tác giao đất, cho thuê đất 2.
Các văn bản pháp luật của Nhà nước - Luật Đất đai 2003. - Nghị định số 79/2001/NĐ - CP ngày 01/11/2001 của chính phủ V/v sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 17/1999/NĐ - CP ngày 29/3/1999 về thủ tục chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế quyền sử dụng đất và thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất. - Nghị định số 181/2004/NĐ - CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 về hướng dẫn thi hành Luật đất đai 2003. - Nghị định số 198/2004/NĐ - CP ngày 3 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất.
- Nghị định số 142/2005/NĐ - CP ngày 14 tháng 01 năm 2005 của Chính phủ về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước. - Thông tư số 2074/2001/TT - TCĐC ngày 14/01/2001 của Tổng cục Địa chính hướng dẫn về trình tự lập, xét duyệt hồ sơ giao đất, thuê đất đối với hộ gia đình, cá nhân trong nước. - Thông tư số 117/2004/ TT - BTC ngày 07 tháng 12 năm 2004 của Bộ Tài chính về hướng dẫn thực hiện Nghị định số 198/2004/NĐ - CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của về thu tiền sử dụng đất. - Thông tư 14/2009/TT - BTNMT ngày 01 tháng 10 năm 2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ chợ, tái định cư và trình tự thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất.