HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ NĂM ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA TẠI HUYỆN NAM SÁCH – TỈNH HẢI DƯƠNG Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60 85 01 03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Hoàng Thái Đại NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Năm i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Hoàng Thái Đại đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc Học viện, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Trắc địa bản đồ, Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức phòng Tài nguyên và Môi trường, phòng Kinh tế và Phát triển nông thôn huyện Nam Sách, UBND các xã: An Sơn, Minh Tân và Phú Điền đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Năm ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục các bảng .vii Danh mục các hình .viii Trích yếu luận văn.
ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích, yêu cầu của đề tài. Mục đích của đề tài.
Yêu cầu của đề tài. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Những đóng góp mới.
Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Cơ sở lý luận của công tác dồn điền đổi thửa.
Manh mún đất đai và sự cần thiết phải dồn điền đổi thửa. Cơ sở lý luận của việc dồn điền, đổi thửa. Những nghiên cứu về dồn điền đổi thửa trên thế giới và Việt Nam. Cơ sở pháp lý về dồn điền đổi thửa.
Cơ sở thực tiễn của việc dồn điền đổi thửa. Tình hình dồn điền đổi thửa ở một số tỉnh, thành trong nước. Tình hình dồn điền đổi thửa ở tỉnh Hải Dương. Những bài học kinh nghiệm từ công tác dồn điền đổi thửa ở một số địa phương.
Nhận xét, đánh giá. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện. Tình hình quản lý, sử dụng đất của huyện Nam Sách.
Công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Nam Sách. Công tác dồn điền đổi thửa tại 3 xã nghiên cứu đại diện. Những tồn tại, hạn chế trong công tác dồn điền, đổi thửa tại huyện Nam Sách. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Nam Sách.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp.
Phương pháp đánh giá công tác dồn điền đổi thửa. Phương pháp phân tích, xử lý số liệu. Phương pháp minh hoạ bằng biểu đồ, sơ đồ. Kết quả và thảo luận.
Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội.
Tình hình quản lý và sử dụng đất đai của huyện. Tình hình quản lý đất đai. Hiện trạng sử dụng đất. Biến động đất đai của huyện giai đoạn 2013-2016.
Thực trạng công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Nam Sách. Cơ sở pháp lí về dồn điền đổi thửa. Quy trình, quá trình tổ chức thực hiện việc dồn điền đổi thửa. Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa tại huyện Nam Sách.
Công tác dồn điền đổi thửa tại 03 xã nghiên cứu đại diện giai đoạn 2013- 2015. Thực trạng ruộng đất, giao thông thủy lợi nội đồng trước dồn điền đổi thửa tại 03 xã nghiên cứu đại diện. Đánh giá chung về tình hình ruộng đất trước dồn điền đổi thửa tại 03 xã nghiên cứu đại diện. Kết quả thực hiện việc dồn điền đổi thửa gắn với chỉnh trang đồng ruộng giai đoạn 2013-2015 tại 03 xã nghiên cứu đại diện.
Đánh giá kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa tại 3 xã nghiên cứu. Một số tác động của việc dồn điền đổi thửa đến phát triển nông nghiệp, nông thôn tại 3 xã nghiên cứu đại diện. Tồn tại hạn chế trong công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Nam Sách. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Nam Sách.
Giải pháp về tuyên truyền, vận động. Giải pháp về nâng cao chất lượng cán bộ tham gia công tác dồn điền. Giải pháp về kinh tế. Giải pháp về đẩy nhanh tiến độ cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp.
Giải pháp về khuyến nông. Giải pháp về thị trường. Kết luận và kiến nghị. 94 Tài liệu tham khảo.
98 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BCĐ Ban chỉ đạo CĐRĐ Chuyển đổi ruộng đất CHN-HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CN Công nghiệp CP Chính phủ DĐĐT Dồn điền đổi thửa ĐBSH Đồng bằng sông Hồng ĐVT Đơn vị tính GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất HTX Hợp tác xã NTM Nông thôn mới SXNN Sản xuất nông nghiệp THCS Trung học phổ thông THPT Trung học cơ sở TTCN Tiểu thủ công nghiệp TW Trung ương UBND Ủy ban nhân dân XHCN Xã hội chủ nghĩa vi DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Mức độ manh mún ruộng đất ở một số tỉnh vùng ĐBSH. Thực trạng manh mún đất đai, 2010. Số thửa bình quân và diện tích bình quân được giao theo Nghị quyết 03-NQ/TU trên địa bàn tỉnh Hải Dương.
Hiện trạng sử dụng đất huyện Nam Sách năm 2016. Biến động sử dụng đất của huyện Nam Sách giai đoạn 2013-2016. Kết quả thực hiện DDĐT huyện Nam Sách giai đoạn 2002-2006. Danh mục các xã thực hiện DĐĐT giai đoạn 2013-2015.
Kết quả thực hiện DĐĐT tại huyện Nam Sách giai đoạn 2013 – 2015. Thực trạng ruộng đất trước và sau DĐĐT tại các xã nghiên cứu. Tổng hợp ý kiến của cán bộ quản lý về công tác DDĐT. Tổng hợp ý kiến của nông hộ trên địa bàn 3 xã nghiên cứu.
Sự thay đổi cơ sở hạ tầng giao thông, thủy lợi trước và sau DĐĐT tại 3 xã nghiên cứu. So sánh một số chỉ tiêu về cơ giới hóa trước và sau DĐĐT tại 3 xã nghiên cứu. 85 vii DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 4. Cơ cấu sử dụng đất huyện Nam Sách năm 2016.
Kết quả thực hiện DĐĐT theo nhóm hộ huyện Nam Sách. Cánh đồng lúa sau DĐĐT tại xã Minh Tân. Số thửa ruộng trước và sau dồn điền đổi thửa. Diện tích bình quân/thửa trước và sau DĐĐT.
Bình quân số thửa/hộ trước và sau DĐĐT. Diện tích đất giao thông nội đồng trước và sau DĐĐT. Diện tích đất thủy lợi nội đồng trước và sau DĐĐT. Hình ảnh đường giao thông nội đồng sau DĐĐT tại xã Phú Điền.
Sự thay đổi quãng đường đi thăm đồng trước và sau DĐĐT. Mô hình VAC sau DĐĐT tại xã Minh Tân. 88 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Năm Tên luận văn: Đánh giá thực trạng công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Nam Sách – tỉnh Hải Dương Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60 85 01 03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá được thực trạng công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Nam Sách. - Đánh giá những khó khăn vướng mắc trong quá trình thực hiện công tác dồn điền, đổi thửa tại huyện Nam Sách.
- Đề xuất được một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Nam Sách. Nội dung và phương pháp nghiên cứu - Các nội dung nghiên cứu, gồm: Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội; Tình hình quản lý, sử dụng đất của huyện Nam Sách; Thực trạng công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Nam Sách; Công tác dồn điền đổi thửa tại 03 xã nghiên cứu đại diện; Những tồn tại, hạn chế trong công tác dồn điền, đổi thửa tại huyện Nam Sách; Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác dồn điền đổi thửa. - Các phương pháp nghiên cứu: Phương pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp; Phương pháp chọn điểm nghiên cứu; Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp; Phương pháp xác định chỉ tiêu đánh giá công tác dồn điền đổi thửa; Phương pháp phân tích xử lý dữ liệu; Phương pháp minh họa bằng biểu đồ, sơ đồ. Kết quả chính và kết luận Dồn điền đổi thửa là chủ trương lớn của Nhà nước nhằm giải quyết tình trạng manh mún đất đai.
Công tác dồn điền đổi thửa đã được thực hiện rất nhiều địa phương trên cả nước. Trên địa bàn huyện Nam Sách công tác này đã thực hiện từ năm 2002, tuy nhiên hiệu quả chưa đạt được như yêu cầu. Đến năm 2013, cùng với việc thực hiện các chỉ tiêu phát triển nông thôn mới, việc dồn điền đổi thửa tiếp tục được thực hiện trên địa bàn toàn huyện. Sau dồn điền đổi thửa số thửa trên hộ giảm từ 3,39 thửa/hộ xuống 1,91 thửa/hộ, diện tích/thửa tăng từ 583m2 lên 1.