Đặt vấn đề Trải qua hàng trăm triệu năm cùng với những biến động của tự nhiên, Đất đai dã trở thành thành phần quan trọng nhất của môi trƣờng sống, là sản phẩm của tự nhiên ban tặng cho con ngƣời, là địa bàn phân bố dân cƣ, xây dựng các công trình văn hóa, kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng. Đất đai có những đặc trƣng khiến nó không giống bất cứ tƣ liệu sản xuất nào. Đất đai là loại tài nguyên không tái tạo và nằm trong nhóm tài nguyên hạn chế của Việt Nam, là nguồn tài nguyên giới hạn về số lƣợng, có vị trí cố định trong không gian, không thể di chuyển đƣợc theo ý muốn chủ quan của con ngƣời. Đất đai - tƣ liệu sản xuất đặc biệt, vừa là đối tƣợng, vừa là công cụ lao động.
Luật Đất đai đầu tiên của Việt Nam ra đời năm 1988 trƣớc sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế thị trƣờng, chỉ trong 5 năm đƣa vào sử dụng đã bộc lộ nhiều hạn chế trong công tác quản lý và sử dụng. Luật Đất đai 1993 ra đời nhằm khắc phục những hạn chế của Luật Đất đai 1988, nhƣng chỉ áp dụng trong vòng 10 năm đã phải sửa đổi 2 lần vào năm 1998 và năm 2001 để đáp ứng những yêu cầu của sự phát triển. Sự ra đời của Luật Đất đai 2003 đƣợc xem nhƣ là bƣớc đột phá trong công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà nƣớc quản lý chặt quỹ đất của mình và ngƣời sử dụng đất có điều kiện phát huy tối đa tiềm năng của đất. Phƣờng Trung Thành là một trong những phƣờng nằm trong sự quản lý của thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.
Trong những năm vừa qua việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của Nhà nƣớc đại diện chủ sở hữu và chủ sử dụng đất trong quản lý và sử dụng đất đai đã đạt đƣợc nhiều thành tích đáng kể. Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn gặp nhiều khó khăn nhất định trong quá trình 2 thực hiện Luật Đất đai. Do đó, để thấy đƣợc những mặt tồn tại và yếu kém trong công tác quản lý Nhà nƣớc về Đất đai nói chung và trong việc đảm bảo quyền lợi cũng nhƣ nghĩa vụ của Nhà nƣớc và chủ sở hữu trong quá trình quản lý và sử dụng đất đai, ta cần đánh giá một cách khách quan trong những kết quả đã đạt đƣợc, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm nhằm quản lý và sử dụng đất đai một cách hiệu quả nhất. Xuất phát từ thực tiễn và nhu cầu trên, đƣợc sự nhất trí của Ban giám hiệu Nhà trƣờng, Ban chủ nhiệm khoa Quản Lý Tài nguyên, Trƣờng Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dƣới sự hƣớng dẫn của thầy giáo PGS.TS Phan Đình Binh, em tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá công tác chuyển quyền sử dụng đất của Phường Trung Thành - Thành Phố Thái Nguyên - Tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2013-2015”.
Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu tổng quát - Đánh giá đƣợc công tác chuyển QSDĐ trên địa bàn Phƣờng Trung Thành trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2015, nhằm xác định đƣợc những kết quả đạt đƣợc và những tồn tại, yếu kém trong công tác chuyển QSDĐ tại địa phƣơng. Qua đó đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai, và khắc phục những tồn tại đó. Mục tiêu cụ thể - Điều tra đƣợc điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và tình hình sử dụng đất trên địa bàn Phƣờng Trung Thành.
- Đánh giá đƣợc kết quả chuyển quyền sử dụng đất giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2015 của Phƣờng Trung Thành. - Điều tra sự hiểu biết của ngƣời dân địa phƣơng về chuyển QSDĐ và đánh giá sự hiểu biết đó theo nhóm đối tƣợng. Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa về học tập: Giúp sinh viên củng cố đƣợc những kiến thức đã học trong nhà trƣờng. - Ý nghĩa trong thực tế: Giúp cho sinh viên tiếp cận, học hỏi và đƣa ra những cách xử lý đối với những tình huống trong thực tế.
4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Cơ sở pháp lý của đề tài - Luật đất đai năm 2003 Luật Đất đai năm 2003 Nghị định số 181/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính Phủ về thi hành Luật Đất đai năm 2003 Thông tƣ số 29/2004/TT-BTNMT ngày 1tháng 11 năm 2004 của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng hƣớng dẫn về việc lập, chỉnh lý hồ sở địa chính Quyết định số 24/2004/QĐ-BTNMT ngày 1 tháng 11 năm 2004 của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng ban hành về quy định sử dụng đất Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 13 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất Thông tƣ số 117/2004/TT-BTC ngày 7 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về hƣỡng dẫn thực hiện Nghị định 198/2004/NĐ-CP ngày 13 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp GCNQSD đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự thủ tục bồi thƣờng, hỗ trợ tái định cƣ khi nhà nƣớc thu hồi và giải quyết khiếu nại về đất đai Nghị định số 44/2008/NĐ-CP ngày 9 tháng 4 năm 2008 của Chính phủ về sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định 198/2004/NĐ-CP ngày 13 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất - Luật đất đai năm 2013 Luật Đất đai năm 2013 5 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai; Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ Quy định về Giá đất; Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ Quy định về Thu tiền sử dụng đất; Nghị định số 46/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ Quy định về Thu tiền thuê đất, thuê mặt nƣớc; Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ Quy định về Bồi thƣờng hỗ trợ tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất; Thông tƣ số 23/2014/TT-BTNMT ngày 29 tháng 8 năm 2014của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng Quy định về Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; Thông tƣ số 25/2014/TT-BTNMT ngày 7 tháng 8 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng Quy định về bản đồ địa chính; Thông tƣ số 24/2014/TT-BTNMT ngày 19 tháng 5 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng Quy định về hồ sơ địa chính Thông tƣ số 28/2014/TT-BTNMT ngày 2 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng Quy định về Thống kê, kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất Thông tƣ số 29/2014/TT-BTNMT ngày 2 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng Quy định chi tiết về việc lập, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Thông tƣ số 30/2014/TT-BTNMT ngày 2 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng Quy định về hồ sơ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất. Cơ sở lý luận của đề tài Luật Đất đai 1987 Nhà nƣớc quy định một phạm vi hẹp trong việc chuyển QSDĐ nhƣ chỉ quy định cho phép chuyển QSDĐ đối với đất nông nghiệp, còn các hình thức nhƣ chuyển đổi, chuyển nhƣợng, cho thuê, thế chấp và thừa kế thì không đƣợc pháp luật công nhận.
Tuy nhiên trong thực tế các hình thức này vẫn xảy ra. Đến Luật đất đai 1993, Nhà nƣớc đã thừa nhận đất đai có giá trị sử dụng và coi nó là một loại hàng hóa đặc biệt, cho phép ngƣời sử dụng đƣợc quyền chuyển quyền khá rộng rãi theo quy định của pháp luật dƣới các hình thức chuyển đổi, chuyển nhƣợng, cho thuê, thế chấp và thừa kế QSDĐ. Sau 10 năm thực hiện đã thu đƣợc những kết quả đáng kể, góp phần to lớn vào công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai trong thời kì đổi mới, thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện luật đất đai năm 1993 còn nhiều điểm chƣa phù hợp với sự đổi mới và phát triển của đất nƣớc.
Tại kỳ họp thứ 4, quốc hội khóa XI thông qua luật đất đai 2003. Luật đất đai 2003, Nhà nƣớc vẫn tiếp tục giữ lại các hình thức chuyển QSDĐ nhƣ luật đất đai 1993 nhƣng cụ thể hơn và bổ sung thêm việc chuyển quyền sử dụng đất dƣới các hình thức tặng cho QSDĐ, góp vốn và bảo lãnh gá trị QSDĐ và thủ tục cũng nhƣ nhiều vấn đề khác có liên quan. Cơ sở thực tiễn của đề tài Để hòa nhập với các nƣớc trong khu vực và trên thế giới. Việt Nam đã và đang dần đổi mới với xu thế hiện đại hóa đất nƣớc.
Xã hội ngày càng phát triển kéo theo nhu cầu về đất đai làm cho thị trƣờng đất đai diễn ra ngày càng sôi động. Nhu cầu chuyển QSDĐ của ngƣời sử dụng cũng cũng tăng theo. Vì vậy việc chuyển QSDĐ cũng nhƣ công tác quản lý hành chính nhà nƣớc về đất đai là một yếu tố khách quan nhằm đạt tới một sự phát triển cao hơn, phù 7 hợp hơn nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngƣời sử dụng cũng nhƣ toàn xã hội. Phƣờng Trung Thành nằm ở phía nam của Thành phố Thái Nguyên, cách trung tâm thành phố khoảng 8 km.
Nằm trên địa bàn có tuyến đƣờng sắt Hà Nội - Thái Nguyên, đƣờng Quốc lộ 3, đƣờng Cách Mạng Tháng Tám và nhiều tuyến đƣờng trục chính khác chạy qua tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao lƣu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Kể từ khi Luật Đất đai 2003 ra đời và có hiệu lực, đã tạo cơ sở pháp lý chặt chẽ cho việc quản lý và sử dụng đất trên cơ sở hoàn thiện các nội dung quản lý nhà nƣớc về đất đai cũng nhƣ hoàn thiện điều chỉnh các mối quan hệ về đất đai. Các cấp lãnh đạo UBND phƣờng Trung Thành cùng các ngành liên quan đã xây dựng nhiều kế hoạch cho các hoạt động trong lĩnh vực đất đai nhằm đẩy mạnh hoạt động chuyển QSDĐ tại đại phƣơng, từ đó góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội nói chung cũng nhƣ sự phát triển thị trƣờng đất đai nói riêng. Khái quát về chuyển quyền sử dụng đất 2.