Khóa luận tốt nghiệp: Đánh giá công tác cấp GCNQSD đất xã Quang Sơn huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên (2016-2018)

Nghiên cứu đánh giá chi tiết công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại xã Quang Sơn huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2016-2018. Phân tích thực

• Tác giả: Nguyễn Minh Tâm
• Người hướng dẫn: Th.S. Dương Hồng Việt
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại xã Quang Sơn, huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên giai đoạn năm 2016 - 2018
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan về đánh giá công tác cấp GCNQSD đất xã Quang Sơn

Xã Quang Sơn thuộc huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Đây là địa phương có diện tích đất nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn. Công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) tại xã được thực hiện theo quy định của Luật Đất đai 2013. Giai đoạn 2016–2018, chính quyền xã triển khai kê khai đăng ký đất đai cho các hộ gia đình, cá nhân. Ba xóm được chọn làm đối tượng nghiên cứu gồm Lân Tây, La Tân và Na Oai. Quá trình cấp giấy gắn liền với việc rà soát hiện trạng sử dụng đất, xác minh nguồn gốc và giải quyết tranh chấp. Hệ thống hồ sơ địa chính được cập nhật nhằm phục vụ quản lý nhà nước về đất đai. Kết quả đạt được phản ánh nỗ lực của chính quyền cơ sở trong việc đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người sử dụng đất. Tuy nhiên, một số tồn tại vẫn cần được xử lý để nâng cao hiệu quả công tác này.

1.1. Địa bàn nghiên cứu xã Quang Sơn huyện Đồng Hỷ

Xã Quang Sơn nằm ở huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Địa bàn có nhiều loại đất khác nhau. Bao gồm đất ở nông thôn (ONT), đất trồng cây hàng năm (BHK), đất chuyên trồng lúa nước (LUC). Ngoài ra còn đất trồng lúa nước còn lại (LUK) và đất trồng rừng sản xuất (RSX). Theo số liệu năm 2018, tổng diện tích đất tự nhiên được phân loại chi tiết. Cơ cấu sử dụng đất đa dạng phản ánh đặc thù sản xuất nông nghiệp. Việc quản lý đất đai đòi hỏi sự phối hợp giữa các cấp chính quyền. Địa phương đã xây dựng hệ thống hồ sơ địa chính phục vụ công tác cấp GCNQSDĐ.

1.2. Cơ sở pháp lý cấp GCNQSD đất theo quy định

Công tác cấp GCNQSDĐ được thực hiện dựa trên Luật Đất đai 2013. Các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành cũng được áp dụng. Nghị định 43/2014/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật. Thông tư 24/2014/TT-BTNMT về hồ sơ địa chính. Thông tư 23/2014/TT-BTNMT về mẫu Giấy chứng nhận. Trình tự thủ tục đăng ký đất đai được quy định rõ ràng. Người sử dụng đất nộp hồ sơ tại Bộ phận tiếp nhận kết quả. Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất kiểm tra và xác nhận. UBND tỉnh ký Giấy chứng nhận sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Toàn bộ quy trình đảm bảo tính minh bạch và đúng pháp luật.

II. Phân tích thực trạng cấp GCNQSD đất tại Quang Sơn

Kết quả cấp GCNQSDĐ tại ba xóm Lân Tây, La Tân, Na Oai giai đoạn 2016–2018 cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Số lượng hồ sơ được giải quyết tăng dần qua các năm. Tuy nhiên, tỷ lệ cấp giấy chưa đạt 100% so với tổng số hộ đăng ký. Một số trường hợp bị từ chối cấp giấy do không đủ điều kiện. Nguyên nhân chính bao gồm tranh chấp đất đai, thiếu giấy tờ chứng minh nguồn gốc. Có thửa đất thuộc quy hoạch hoặc đất do UBND quản lý. Một số chủ sử dụng không hợp tác trong quá trình kê khai. Chứng minh nhân dân hết hạn cũng gây khó khăn cho việc xác minh. Diện tích đất bỏ hoang không rõ chủ sử dụng chiếm tỷ lệ nhất định. Tình trạng sử dụng đất sai mục đích được ghi nhận tại một số thửa. Công tác quản lý hồ sơ địa chính cần được tăng cường hơn nữa.

2.1. Kết quả cấp GCNQSD đất giai đoạn 2016 2018

Số liệu thống kê cho thấy tiến bộ rõ rệt qua từng năm. Năm 2016, tỷ lệ cấp GCNQSDĐ đạt mức cơ bản. Năm 2017, số lượng hồ sơ được giải quyết tăng đáng kể. Năm 2018, kết quả tiếp tục cải thiện với nhiều hộ được cấp giấy. Tổng hợp cả giai đoạn, số hộ gia đình và cá nhân nhận giấy tăng dần. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng cách so với mục tiêu đề ra. Việc theo dõi và đánh giá được thực hiện định kỳ. Dữ liệu từ Trung tâm kỹ thuật tài nguyên và môi trường cung cấp cơ sở đáng tin cậy.

2.2. Các nguyên nhân hạn chế trong cấp GCNQSD đất

Tranh chấp đất đai là nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến hồ sơ bị từ chối. Nhiều thửa đất có nguồn gốc phức tạp, khó xác minh. Thiếu giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất là rào cản lớn. Một số trường hợp chủ sử dụng đất không hợp tác. Chứng minh nhân dân hết hạn gây khó khăn cho xác minh danh tính. Đất thuộc quy hoạch hoặc đất 5% không đủ điều kiện cấp giấy. Đất do UBND quản lý cũng nằm trong diện không cấp. Diện tích bỏ hoang không rõ chủ sở hữu cần được rà soát. Sử dụng đất sai mục đích cần được xử lý trước khi cấp giấy.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả cấp GCNQSD đất Quang Sơn

Để cải thiện công tác cấp GCNQSDĐ tại xã Quang Sơn, nhiều giải pháp cần được triển khai đồng bộ. Trước hết, tăng cường tuyên truyền pháp luật đất đai cho người dân. Đẩy mạnh việc rà soát, đo đạc và cập nhật bản đồ địa chính. Giải quyết dứt điểm các tranh chấp đất đai tồn đọng. Hỗ trợ người dân hoàn thiện giấy tờ chứng minh nguồn gốc đất. Đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Nâng cao năng lực cán bộ địa chính xã về chuyên môn và kỹ năng. Áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý hồ sơ đất đai. Phối hợp chặt chẽ giữa UBND xã, huyện và tỉnh trong xử lý vướng mắc. Xây dựng cơ chế giám sát, đánh giá định kỳ kết quả thực hiện. Những giải pháp này sẽ góp phần hoàn thành mục tiêu cấp GCNQSDĐ cho toàn bộ người sử dụng đất hợp pháp.

3.1. Tăng cường tuyên truyền và hỗ trợ người sử dụng đất

Tuyên truyền pháp luật đất đai là giải pháp then chốt. Người dân cần hiểu rõ quyền và nghĩa vụ khi sử dụng đất. Các buổi tập huấn về thủ tục đăng ký đất đai nên được tổ chức thường xuyên. Cán bộ thôn, xóm đóng vai trò cầu nối giữa chính quyền và người dân. Hỗ trợ người dân thu thập giấy tờ chứng minh nguồn gốc đất. Hướng dẫn cách thức kê khai và nộp hồ sơ đúng quy định. Giải thích rõ nguyên nhân hồ sơ bị từ chối để người dân khắc phục. Tạo điều kiện thuận lợi cho người cao tuổi, người khó khăn trong tiếp cận dịch vụ.

3.2. Hoàn thiện hệ thống hồ sơ địa chính và quản lý đất đai

Hệ thống hồ sơ địa chính cần được cập nhật thường xuyên. Đo đạc bổ sung các thửa đất chưa có tọa độ. Số hóa dữ liệu đất đai để dễ dàng tra cứu và quản lý. Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai tập trung tại UBND xã. Rà soát lại diện tích đất bỏ hoang, đất không rõ chủ sử dụng. Phân loại rõ ràng các trường hợp đủ và không đủ điều kiện cấp giấy. Đề xuất phương án xử lý đất tranh chấp, đất lấn chiếm. Nâng cấp trang thiết bị phục vụ công tác đo đạc và lập bản đồ. Đào tạo cán bộ kỹ năng sử dụng phần mềm quản lý đất đai hiện đại.

IV. Kết luận và ứng dụng đánh giá cấp GCNQSD đất Quang Sơn

Đánh giá công tác cấp GCNQSDĐ tại xã Quang Sơn giai đoạn 2016–2018 cho thấy kết quả đạt được đáng ghi nhận. Số lượng hồ sơ được giải quyết tăng qua các năm. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại cần khắc phục. Tranh chấp đất đai là nguyên nhân chính gây chậm trễ. Thiếu giấy tờ chứng minh nguồn gốc cũng là rào cản lớn. Giải pháp đề xuất tập trung vào tuyên truyền, hỗ trợ và hoàn thiện hệ thống. Nâng cao năng lực cán bộ địa chính là nhiệm vụ cấp thiết. Ứng dụng công nghệ thông tin giúp quản lý hiệu quả hơn. Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng cho các xã tương tự trong huyện Đồng Hỷ. Mô hình đánh giá này cung cấp cơ sở khoa học cho việc cải thiện chính sách đất đai cấp cơ sở. Hướng phát triển bền vững cần sự phối hợp giữa các cấp chính quyền và người dân.

4.1. Kết quả đạt được và bài học kinh nghiệm rút ra

Giai đoạn 2016–2018, công tác cấp GCNQSDĐ tại xã Quang Sơn đạt tiến bộ rõ rệt. Tỷ lệ hộ gia đình được cấp giấy tăng dần hàng năm. Hồ sơ địa chính được cập nhật đầy đủ hơn. Bài học kinh nghiệm cho thấy vai trò quan trọng của tuyên truyền. Sự phối hợp giữa các cấp chính quyền giúp giải quyết vướng mắc nhanh chóng. Cán bộ địa chính cần được đào tạo bài bản và thường xuyên. Việc áp dụng quy trình chuẩn hóa giúp giảm sai sót. Kết quả nghiên cứu cung cấp số liệu thực tiễn phục vụ quản lý đất đai.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn quản lý

Kết quả nghiên cứu có giá trị ứng dụng rộng rãi. Mô hình đánh giá áp dụng được cho các xã khác trong huyện. Số liệu thống kê phục vụ xây dựng kế hoạch cấp GCNQSDĐ. Phát hiện nguyên nhân giúp địa phương chủ động giải quyết. Giải pháp đề xuất mang tính khả thi và dễ triển khai. Báo cáo nghiên cứu là tài liệu tham khảo cho sinh viên ngành quản lý đất đai. Chính quyền địa phương có thể sử dụng kết quả để điều chỉnh phương pháp. Hướng nghiên cứu tiếp theo mở rộng phạm vi và thời gian đánh giá. Ứng dụng công nghệ GIS trong quản lý đất đai cần được đẩy mạnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Đất đai là sản phẩm của tự nhiên, là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá của mỗi Quốc gia. Đất đai không có khả năng tái tạo, hạn chế về không gian và vô hạn về thời gian sử dụng. Đất đai là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng. Nếu không có đất sẽ không có sản xuất và cũng không có sự tồn tại của con người.

Đất đai Việt Nam chỉ có một phần tư diện tích tự nhiên là đồng bằng còn lại ba phần tư diện tích là đồi núi, do vậy quỹ đất đai của nước ta nhìn chung là hạn hẹp. Tuy nhiên nhu cầu sử dụng đất lại tăng cao cả về số lượng và chất lượng, điều này tạo ra sức ép rất lớn đối với công tác quản lý, sử dụng đất đai cả ở cấp quốc gia nói chung và ở từng địa phương nói riêng. Chính vì vậy, trong quá trình sử dụng đất chúng ta cần phải khai thác và sử dụng một cách hợp lý, thông minh, sáng tạo, sử dụng đất tiết kiệm mang lại hiệu quả kinh tế cao đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển ngày càng nhanh của xã hội đồng thời bẫn bảovệ được đất đai, bảo vệ được môi trường, ổn định chế độ chính trị và giữ vững được an ninh, quốc phòng. Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có vị trí đặc biệt trong quá trình quản lý đất đai của nhà nước, xác lập mối quan hệ pháp lý về quyền sử dụng đất đai giữa nhà nước và người sử dụng đất, không những đảm bảo sự thống nhất về quản lý mà còn đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của người sử dụng, giúp người sử dụng đất yên tâm đầu tư, sản xuất, kinh doanh và cũng là cơ sở pháp lý trong việc thu tiền sử dụng đất, tăng nguồn ngân sách cho nhà nước.

Quang Sơn là một xã nằm ở phía bắc huyện Đồng Hỷ, nhân dân sống chủ yếu vào sản xuất nông nghiệp, đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, kinh tế, văn hóa – xã hội phát triển còn chậm. Cùng với xu thế của tỉnh đang trong quá trình đô thị hóa mạnh mẽ, các quan hệ đất đai ngày càng trở nên phức tạp và đa dạng, nhưng xã Quang Sơn vẫn còn nhiều vấn đề khác tồn tại đã gây nhiều khó khăn trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai nói chung và công tác cấp giấy chứng nhận nói riêng. 2 Xuất phát từ những vấn đề trên, được sự đồng ý, nhất trí của ban giám hiệu nhà trường, ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên và với sự hướng dẫn của thầy giáo ThS. Dương Hồng Việt em đã tiến hành thực hiện đề tài: "Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất xã Quang Sơn, huyện Đồng Hỷ , tỉnh Thái Nguyên giai đoạn năm 2016 - 2018".2 Mục tiêu nghiên cứu  Đánh giá được tình hình cơ bản của xã Quang Sơn, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.

 Đánh giá được tình hình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại địa bàn xóm Lân Tây, Na Oai, La Tân, xã Quang Sơn, huyện Đồng Hỷ, Tỉnh Thái Nguyên giai đoạn năm 2016 - 2018.  Đánh giá được công tác cấp GCNQSDĐ của địa bàn xóm Lân Tây, Na Oai, La Tân, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên thông qua lấy ý kiến của người dân.  Đánh giá được những thuận lợi, khó khăn và đề xuất một số giải pháp đối với công tác cấp GCNQSDĐ trên địa bàn xã Quang Sơn, huyện Đồng Hỷ.3 Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài - Đối với việc học tập và hoàn thiện đề tài sẽ là cơ hội cho bản thân củng cố kiến thức đã học trên ghế nhà trường, đồng thời là cơ hội cho bản thân tiếp cận với công tác cấp GCNQSDĐ trên thực tế. - Đối với thực tiễn đề tài đánh giá, phân tích những thuận lợi khó khăn của công tác cấp GCNQSDĐ, từ đó đề xuất những giải pháp thích hợp, phù hợp với với điều kiện thực tế của địa phương góp phần đẩy nhanh công tác này trong thời gian tới.

3 PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2.1 Cơ sở khoa học của đề tài 2. Cơ sở lý luận của công tác cấp GCNQSDĐ 2. Các nội dung quản lý Nhà nước về đất đai Theo Điều 22 Luật đất đai (2013) [9]: quy định (15 nội dung): 1. Ban hành văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện văn bản đó.

Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính. Khảo sát, đo đạc, lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất; điều tra, đánh giá tài nguyên đất; điều tra xây dựng giá đất. Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất.

Quản lý việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất. Đăng ký đất đai, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Thống kê, kiểm kê đất đai. Xây dựng hệ thống thông tin đất đai.

Quản lý tài chính về đất đai và giá đất. Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất. Thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi, đánh giá việc chấp hành quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai. Phổ biến, giáo dục pháp luật về đất đai.

Giải quyết tranh chấp về đất đai; giải quyết khiếu nại, tố cáo trong quản lý và sử dụng đất đai. Quản lý hoạt động dịch vụ về đất đai. Quyền của người sử dụng đất Theo Điều 166 Luật đất đai (2013)[9]: quy định người sử dụng đất có các quyền sau: Điều 166. Quyền chung của người sử dụng đất 1.

Được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Hưởng thành quả lao động, kết quả đầu tư trên đất. Hưởng các lợi ích do công trình của Nhà nước phục vụ việc bảo vệ, cải tạo đất nông nghiệp. Được Nhà nước hướng dẫn và giúp đỡ trong việc cải tạo, bồi bổ đất nông nghiệp.

Được Nhà nước bảo hộ khi người khác xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp về đất đai của mình. Được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định của Luật này. Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và những hành vi khác vi phạm pháp luật về đất đai. Cơ sở thực tiễn Công tác đăng ký cấp GCNQSDĐ là cơ sở để xác lập mối quan hệ pháp lý đầy đủ giữa nhà nước và người sử dụng đất.

Đây là cơ sở để nhà nước bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ sử dụng đất. Mặt khác cũng thông qua hoạt động này mà Nhà nước thực hiện quyền giám sát tình hình sử dụng đất đai của các chủ sử dụng theo đúng quy định của pháp luật. Đăng ký cấp GCNQSDĐ có một vai trò hết sức quan trọng và đây là một trong những hoạt động nắm chắc tình hình về đất đai. Chính vì vậy thông 5 qua hoạt động này chúng ta sẽ xác định và biết được thông tin của từng thửa đất và là cơ sở để quản lý các thông tin về đất đai trong hệ thống hồ sơ địa chính với đầy đủ các thông tin tự nhiên, kinh tế - xã hội, tình trạng pháp lý của từng thửa đất.

Đồng thời đây cũng là nội dung tiền đề và hướng tới hoàn thiện các nội dung quản lý Nhà nước về đất đai khác như: Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý và sử dụng đất, điều tra đo đạc, khảo sát, phân hạng, định giá đất, giải quyết khiếu nại tố cáo về đất đai … Thông qua nội dung này quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất được đảm bảo. Cơ sở pháp lý - Luật Đất đai năm 2013 ngày 29 tháng 11 năm 2013[9]: - Nghị quyết số 755/2003/NQ-UBTVQH11 ngày 02 tháng 04 năm 2005 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định giải quyết đối với một số trường hợp cụ thể về nhà đất trong quá trình thực hiện các chính sách quản lý nhà đất và chính sách cải tạo xã hội chủ nghĩa trước ngày 01 tháng 07 năm 1991 làm cơ sở xác định điều kiện cấp GCN đối với trường hợp đang sử dụng nhà, đất thuộc diện thực hiện các chính sách quy định tại Điều 2 của Nghị quyết số 23/2003/QH11. - Nghị quyết số 1037/2006/NQ-UBTVQH11 ngày 27 tháng 07 năm 2006 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về giao dịch dân sự về nhà ở được xác lập trước ngày 01 tháng 07 năm 1991 có người Việt Nam định cư ở nước ngoài tham gia làm cơ sở xác định đối tượng được cấp GCN trong những trường hợp có tranh chấp. - Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của luật đất đai [4] - Nghị định số 46/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính phủ quy định về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước.

6 - Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất. - Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính phủ quy định về giá đất. - Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. - Nghị định số 01/2017/NĐ-CP ngày 06/01/2017 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai.

- Thông tư số 23/2014/TT-BTNMT ngày 19 tháng 05 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi là Giấy chứng nhận) [1] - Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT ngày 19 tháng 05 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về hồ sơ địa chính [2] - Thông tư số 25/2014/TT-BTNMT ngày 19 tháng 05 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về bản đồ địa chính [3] - Thông tư số 76/2014/TT-BTC ngày 16 tháng 6 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn Nghị định 45/2014/NĐ-CP về thu tiền sử dụng đất.