Đinh văn sỹ 1911111312 đh9qđ3

Công tác bồi thường và tái định cư tại Quảng Yên, Quảng Ninh là một vấn đề quan trọng trong… 94 trang · Trường Đại Học Tài Nguyên và Môi Trường Hà Nội · 2023.

• Tác giả: Đinh Văn Sỹ
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Thu Hương
• Trường học: Trường Đại Học Tài Nguyên và Môi Trường Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng Công Tác Bồi Thường, Hỗ Trợ, Tái Định Cư Khi Nhà Nước Thu Hồi Đất Tại Một Số Dự Án Trên Địa Bàn Thị Xã Quảng Yên, Tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• BẢN CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Khái niệm về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
• 1.2. Đặc điểm của công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
• 1.3. Một số quy định hiện hành về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại Việt Nam
• 1.4. Cơ sở thực tiễn
• 1.5. Chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng ở một số nước trên thế giới
• 1.6. Chính sách bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam qua các thời kì
• 1.6.1. Thời kỳ từ 1992 đến 2003
• 1.6.2. Thời kỳ từ 2003 đến 2013
• 1.6.3. Thời kỳ từ 2013 đến nay
• 1.7. Tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà Nước thu hồi đất ở Quảng Ninh
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.2.1. Phạm vi nghiên cứu không gian
• 2.2.2. Phạm vi nghiên cứu về thời gian
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh ảnh hưởng đến công tác thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
• 2.5. Đánh giá tình hình quản lý Nhà nước về đất đai và hiện trạng sử dụng đất thị xã Quảng Yên
• 2.6. Thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh
• 2.7. Đánh giá của cán bộ và người dân về công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư
• 2.8. Phương pháp nghiên cứu
• 2.8.1. Phương pháp điều tra thu thập số liệu, tài liệu
• 2.8.2. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu
• 2.8.3. Phương pháp tham khảo ý kiến chuyên gia
• 2.8.4. Phương pháp điều tra phỏng vấn bằng phiếu điều tra
• 2.8.5. Phương pháp thừa kế
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thị xã Quảng Yên
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh
• 3.1.3. Đánh giá chung điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội thị xã Quảng Yên
• 3.1.4. Đánh giá tình hình quản lý, sử dụng đất của thị xã Quảng Yên
• 3.1.5. Tình hình quản lý Nhà nước về đất đai thị xã Quảng Yên
• 3.2. Hiện trạng sử dụng đất
• 3.3. Thực trạng về công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
• 3.3.1. Thực trạng về công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất của Thị xã Quảng Yên năm 2022
• 3.3.2. Đánh giá kết quả thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thị xã Quảng Yên
• 3.3.3. Những thuận lợi và khó khăn trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án và đưa ra hướng giải quyết
• 3.3.4. Đề xuất phương án giải quyết và rút ra những bài học kinh nghiệm
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Công Tác Bồi Thường Tái Định Cư Tại Quảng Yên

Công tác bồi thường và tái định cư tại Quảng Yên, Quảng Ninh là một vấn đề quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế xã hội. Việc thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển hạ tầng, khu công nghiệp, và dịch vụ đã tạo ra nhiều thách thức cho người dân. Đánh giá công tác này không chỉ giúp cải thiện quy trình bồi thường mà còn đảm bảo quyền lợi cho người dân bị ảnh hưởng.

1.1. Khái Niệm Về Bồi Thường và Tái Định Cư

Bồi thường là việc Nhà nước đền bù cho người dân khi thu hồi đất. Tái định cư là quá trình di chuyển đến nơi ở mới. Cả hai khái niệm này đều có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi cho người dân.

1.2. Đặc Điểm Công Tác Bồi Thường Tại Quảng Yên

Công tác bồi thường tại Quảng Yên có tính đa dạng và phức tạp. Mỗi dự án có điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội khác nhau, ảnh hưởng đến quy trình bồi thường và tái định cư.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Công Tác Bồi Thường

Công tác bồi thường tại Quảng Yên gặp nhiều vấn đề như mức bồi thường chưa thỏa đáng, thiếu minh bạch trong quy trình. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến người dân mà còn làm chậm tiến độ các dự án phát triển.

2.1. Mức Bồi Thường Chưa Thỏa Đáng

Nhiều người dân cho rằng mức bồi thường không tương xứng với giá trị đất đai và tài sản bị thu hồi. Điều này dẫn đến khiếu nại và bất bình trong cộng đồng.

2.2. Thiếu Minh Bạch Trong Quy Trình

Quy trình bồi thường thường thiếu sự minh bạch, gây khó khăn cho người dân trong việc tiếp cận thông tin và quyền lợi của họ.

III. Phương Pháp Đánh Giá Công Tác Bồi Thường Hiện Nay

Đánh giá công tác bồi thường cần sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học, bao gồm khảo sát, phỏng vấn và phân tích dữ liệu. Những phương pháp này giúp xác định thực trạng và đề xuất giải pháp cải thiện.

3.1. Khảo Sát và Phỏng Vấn Người Dân

Khảo sát và phỏng vấn người dân là phương pháp quan trọng để thu thập ý kiến và đánh giá mức độ hài lòng về công tác bồi thường.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Từ Các Dự Án

Phân tích dữ liệu từ các dự án bồi thường trước đó giúp rút ra bài học kinh nghiệm và cải thiện quy trình trong tương lai.

IV. Giải Pháp Cải Thiện Công Tác Bồi Thường Tái Định Cư

Để cải thiện công tác bồi thường, cần có các giải pháp cụ thể như nâng cao mức bồi thường, cải thiện quy trình và tăng cường sự tham gia của người dân. Những giải pháp này sẽ giúp đảm bảo quyền lợi cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế.

4.1. Nâng Cao Mức Bồi Thường

Cần xem xét lại mức bồi thường để đảm bảo công bằng và hợp lý cho người dân bị thu hồi đất.

4.2. Cải Thiện Quy Trình Bồi Thường

Cải thiện quy trình bồi thường bằng cách tăng cường minh bạch và thông tin cho người dân về quyền lợi của họ.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu về công tác bồi thường tại Quảng Yên đã chỉ ra nhiều vấn đề cần khắc phục. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để đề xuất các chính sách và giải pháp phù hợp trong tương lai.

5.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Công Tác Bồi Thường

Kết quả nghiên cứu cho thấy nhiều người dân vẫn chưa hài lòng với công tác bồi thường hiện tại, cần có sự cải thiện rõ rệt.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Cải Thiện

Đề xuất các chính sách cải thiện công tác bồi thường và tái định cư nhằm đảm bảo quyền lợi cho người dân và thúc đẩy phát triển bền vững.

VI. Kết Luận và Tương Lai Của Công Tác Bồi Thường Tái Định Cư

Công tác bồi thường và tái định cư tại Quảng Yên cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội. Tương lai của công tác này phụ thuộc vào sự quan tâm và đầu tư từ chính quyền địa phương.

6.1. Tương Lai Của Công Tác Bồi Thường

Cần có những chính sách và quy định rõ ràng để đảm bảo quyền lợi cho người dân trong công tác bồi thường.

6.2. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Định hướng phát triển bền vững trong công tác bồi thường sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa tại Việt Nam thúc đẩy việc mở rộng quy mô các khu công nghiệp, khu du lịch, dịch vụ, các công trình hạ tầng kỹ thuật và mạng lưới giao thông vận tải trên diện tích hàng nghìn hecta. Nhằm đáp ứng nhu cầu mặt bằng xây dựng, Nhà nước thực hiện thu hồi đất từ người dân và triển khai chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Đây là điều kiện tiên quyết bảo đảm tiến độ triển khai dự án, đồng thời là khâu phức tạp tác động trực tiếp đến quyền lợi kinh tế và đời sống của các hộ gia đình bị thu hồi đất.

Tại tỉnh Quảng Ninh nói chung và thị xã Quảng Yên nói riêng, nhiều dự án phát triển cơ sở hạ tầng đã được thi công và đưa vào vận hành nhằm phục vụ tăng trưởng kinh tế địa phương. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn những dự án sau khi hoàn thành tiếp tục phát sinh đơn thư khiếu nại của người dân liên quan đến phương án bồi thường và các yếu tố tổ chức thực hiện. Trước bối cảnh đó, đề tài "Đánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại một số dự án trên địa bàn Thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh" được thực hiện nhằm phân tích thực trạng thực thi chính sách và giải quyết các vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể theo 4 nhiệm vụ:

1. Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng Dự án cải tạo nâng cấp quốc lộ 18A Đường từ nút giao Chợ Rộc đến nút giao Phong Hải, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 1 để thấy được những thuận lợi và khó khăn; từ đó đưa ra những giải pháp cụ thể cho việc thực hiện các dự án tiếp theo.
2. Nghiên cứu những ảnh hưởng của công tác giải phóng mặt bằng Đường từ nút giao Chợ Rộc đến nút giao Phong Hải, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 1 để thấy được những thuận lợi và khó khăn.
3. Đánh giá ảnh hưởng của việc thu hồi đất để Đường từ nút giao Chợ Rộc đến nút giao Phong Hải, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 1 đến đời sống người dân ở đây.
4. Đề xuất các giải pháp cần thực hiện trong thời gian tới nhằm ổn định và nâng cao đời sống của người dân bị thu hồi đất hiện tại và tương lai.

Yêu cầu nghiên cứu đặt ra gồm: nắm vững hệ thống pháp luật đất đai và các chính sách bồi thường, hỗ trợ; tiếp cận quy trình thu hồi đất trên thực tế; bảo đảm tính chuẩn xác, khách quan của số liệu điều tra; đồng thời đưa ra các đề xuất giải pháp phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Kết quả thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại Dự án cải tạo nâng cấp quốc lộ 18A Đường từ nút giao Chợ Rộc đến nút giao Phong Hải, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 1.
• Phạm vi không gian: Địa bàn thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh; tập trung khảo sát tại 4 xã, phường gồm Tiền An, Cộng Hòa, Quảng Yên và Phong Hải.
• Phạm vi thời gian: Số liệu điều tra công tác bồi thường giải phóng mặt bằng thu thập trong giai đoạn 2018 - 2021; số liệu hiện trạng điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội cập nhật đến năm 2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập hệ thống khái niệm căn bản dựa trên văn bản quy phạm pháp luật và các nghiên cứu chuyên ngành:

• Bồi thường: Theo Từ điển tiếng Việt, bồi thường là việc đền bù những tổn thất gây ra. Theo khoản 12 Điều 3 Luật Đất đai 2013, bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất. Nghị định số 197/2004/NĐ-CP và Nghị định số 69/2009/NĐ-CP cụ thể hóa việc xác định giá trị bồi thường công trình xây dựng gắn liền với đất theo giá trị xây dựng mới hoặc tỷ lệ phần trăm giá trị hiện có. Chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng được xem xét là hệ thống các quy định, biện pháp của Nhà nước phản ánh các công việc cơ quan công quyền phải thực hiện và không được làm (Nguyễn Đình Bồng, 2005).
• Hỗ trợ: Theo khoản 1 Điều 83 Luật Đất đai 2013, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc trợ giúp cho người có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển, được thực hiện dựa trên nguyên tắc khách quan, công bằng, kịp thời, công khai và đúng quy định pháp luật.
• Tái định cư: Quá trình di chuyển chỗ ở bắt buộc khi Nhà nước thu hồi đất, gồm chuỗi hoạt động từ bồi thường thiệt hại, di dời đến nơi ở mới và hỗ trợ ổn định sinh kế. Các hình thức tái định cư hiện hành bao gồm bồi thường bằng nhà ở, bồi thường bằng giao đất ở mới hoặc bồi thường bằng tiền để người dân tự lo chỗ ở.
• Đặc điểm công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư: Đề tài làm rõ hai đặc trưng căn bản là tính đa dạng (khác biệt giữa khu vực đô thị, ven đô và nông thôn) và tính phức tạp (giá trị tài sản quyền sử dụng đất lớn, áp lực an toàn lương thực đối với đất nông nghiệp, tâm lý ổn định chỗ ở và vướng mắc xác định nguồn gốc đất do lịch sử quản lý qua nhiều thời kỳ).

Khung pháp lý được văn bản trích dẫn gồm:

• Luật Đất đai năm 2013 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2014).
• Các nghị định hướng dẫn thi hành: Nghị định số 43/2014/NĐ-CP (quy định chi tiết một số điều), Nghị định số 44/2014/NĐ-CP (quy định về giá đất), Nghị định số 45/2014/NĐ-CP (thu tiền sử dụng đất), Nghị định số 47/2014/NĐ-CP (bồi thường, hỗ trợ, tái định cư), Nghị định số 104/2014/NĐ-CP (khung giá đất).
• Các thông tư chuyên ngành: Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT (hồ sơ giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất), Thông tư số 36/2014/TT-BTNMT (phương pháp xác định giá đất), Thông tư số 37/2014/TT-BTNMT (quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư).
• Văn bản của địa phương: Quyết định số 3000/2014/QĐ-UBND ngày 13/8/2017 và Quyết định số 30/2020/QĐ-UBND ngày 24/8/2020 của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh.

Phương pháp nghiên cứu thực tế gồm 5 phương pháp:

1. Phương pháp điều tra thu thập số liệu, tài liệu: Thực hiện qua hai giai đoạn là điều tra nội nghiệp (thu thập tài liệu quản lý đất đai, điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội qua các phòng ban chuyên môn và cổng thông tin) và điều tra ngoại nghiệp (khảo sát thực địa bổ sung, kiểm chứng số liệu).
2. Phương pháp điều tra phỏng vấn bằng phiếu: Tiến hành phỏng vấn trực tiếp 40 hộ gia đình, cá nhân chịu ảnh hưởng trên tổng số 412 hộ của dự án, phân bổ đồng đều tại 4 xã, phường (10 phiếu/đơn vị).
3. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu: Thống kê mô tả, phân tích số liệu điều tra bằng phần mềm Microsoft Excel và lập các bảng biểu chuyên đề.
4. Phương pháp tham khảo ý kiến chuyên gia: Phỏng vấn chuyên sâu lãnh đạo, cán bộ chuyên môn tại Phòng Tài nguyên và Môi trường và Trung tâm Phát triển quỹ đất thị xã Quảng Yên.
5. Phương pháp kế thừa: Chọn lọc và kế thừa các chỉ tiêu, báo cáo chuyên ngành đã được công bố liên quan đến địa bàn nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu	Đối tượng / Nguồn dữ liệu	Mục đích áp dụng
Thu thập số liệu nội nghiệp	Báo cáo Phòng TN&MT, Trung tâm Phát triển quỹ đất, văn bản quy phạm	Đánh giá hiện trạng quản lý đất đai và cơ sở pháp lý
Điều tra ngoại nghiệp	Khảo sát thực địa tuyến Chợ Rộc - Phong Hải	Xác minh hiện trạng mặt bằng và hạ tầng thực tế
Điều tra bảng hỏi (phiếu phỏng vấn)	40 hộ dân (Tiền An: 10, Cộng Hòa: 10, Quảng Yên: 10, Phong Hải: 10)	Ghi nhận phản hồi về giá bồi thường, hỗ trợ, sinh kế và an ninh trật tự
Phỏng vấn chuyên gia	Cán bộ quản lý đất đai cấp thị xã	Phân tích khó khăn thủ tục và đề xuất giải pháp
Tổng hợp và xử lý số liệu	Phần mềm Microsoft Excel	Lập bảng thống kê mô tả, phân tích tỷ lệ ý kiến người dân

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Chương I trình bày tổng quan lý luận và cơ sở thực tiễn của công tác thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng:

• Khái quát kinh nghiệm quốc tế tại 4 quốc gia: Trung Quốc (chế độ sở hữu nhà nước, hạn chế người bị ảnh hưởng, bồi thường theo giá thị trường qua thẩm định độc lập, hỗ trợ tái định cư linh hoạt); Singapore (đất đai do Nhà nước sở hữu chiếm gần 90%, quy hoạch công bố trước 2 - 3 năm, căn hộ tái định cư bảo đảm hạ tầng hiện đại); Thái Lan (sở hữu tư nhân, thỏa thuận bồi thường dựa trên hợp đồng dân sự, mức giá đền bù do Ủy ban chính phủ xác định thường cao hơn thị trường, giải quyết tranh chấp qua tòa án); Hàn Quốc (kết hợp hai cơ chế: luật "đặc lệ" theo thủ tục thương lượng và luật "sung công đất" theo thủ tục cưỡng chế, bồi thường qua 3 giai đoạn).
• Phân tích tiến trình đổi mới chính sách bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất tại Việt Nam qua các giai đoạn:
  • Thời kỳ 1992 - 2003: Hiến pháp 1992 (Điều 18, Điều 23) xác lập quyền sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý; Luật Đất đai 1993 (Điều 12, Điều 27) cho phép cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và bồi thường theo khung giá đất; Nghị định số 87/CP, Nghị định số 90/CP, Thông tư liên bộ số 94/TTLB và Nghị định số 22/1998/NĐ-CP mở rộng đối tượng, cho phép bồi thường bằng đất, bằng tiền hoặc kết hợp cả hai.
  • Thời kỳ 2003 - 2013: Luật Đất đai 2003 coi quyền sử dụng đất là hàng hóa đặc thù, xóa bỏ bao cấp về đất, phân cấp mạnh mẽ cho chính quyền địa phương và đổi mới cơ chế bồi thường theo giá thị trường.
  • Thời kỳ 2013 đến nay: Luật Đất đai 2013 hoàn thiện thẩm quyền thu hồi đất tại Điều 66 (phân định UBND cấp tỉnh và cấp huyện); quy định thời hạn thông báo thu hồi đất tối thiểu 90 ngày đối với đất nông nghiệp và 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp; quy định 4 nhóm trường hợp thu hồi đất (Điều 61 - 65); chuẩn hóa quy trình 6 bước; thiết lập điều kiện cưỡng chế tại Điều 71 (bắt buộc vận động thuyết phục và thực hiện trong giờ hành chính); khống chế hạn mức bồi thường đất nông nghiệp theo Điều 77, Điều 129 và quy định chính sách tái định cư tại Điều 79.
• Đánh giá thực tiễn tại Quảng Ninh: Từ khi triển khai Luật Đất đai 2013, toàn tỉnh thực hiện thu hồi đất tại hơn 600 dự án với diện tích thu hồi khoảng 6.500 ha đất nông nghiệp, 1.500 ha đất ở và đất phi nông nghiệp. Tỉnh ủy và UBND tỉnh ban hành nguyên tắc "đúng ngay từ đầu", yêu cầu UBND cấp huyện chịu trách nhiệm toàn diện; lập kế hoạch chi tiết theo Nghị định số 43/2014/NĐ-CP; thực hiện đo đạc kiểm đếm đồng loạt; ban hành quyết định thu hồi đất và quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong cùng một ngày cho toàn bộ đối tượng, không chia nhỏ nhiều đợt.

CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Chương II thiết lập cấu trúc phương pháp luận và giới hạn nghiên cứu:

• Làm rõ đối tượng khảo sát trọng tâm là dự án mở rộng, cải tạo tuyến giao thông từ nút giao Chợ Rộc đến nút giao Phong Hải (giai đoạn 1).
• Xác lập không gian nghiên cứu trên địa bàn thị xã Quảng Yên và phân bổ phiếu điều tra thực tế tại 4 xã, phường đại diện cho hai vùng địa hình khác nhau của thị xã.
• Quy định 4 nội dung nghiên cứu chính: điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến công tác giải phóng mặt bằng; thực trạng quản lý và sử dụng đất đai; thực trạng áp dụng chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại dự án; và đánh giá của cán bộ, nhân dân về thuận lợi, khó khăn.
• Cụ thể hóa quy trình điều tra xã hội học với 40 phiếu khảo sát trên tổng số 412 hộ dân bị ảnh hưởng, kết hợp phương pháp xử lý số liệu thống kê bằng bảng tính Excel.

CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Chương III phân tích các dữ liệu thực địa và đánh giá kết quả triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ:

• Điều kiện tự nhiên và địa chất công trình thị xã Quảng Yên:
  • Tọa độ địa lý: $20^\circ 45'06''$ đến $21^\circ 02'09''$ vĩ độ Bắc và $106^\circ 45'30''$ đến $106^\circ 59'00''$ kinh độ Đông. Địa bàn nằm giữa tam giác ba thành phố Hạ Long, Uông Bí và Hải Phòng.
  • Địa hình bị chia cắt bởi sông Chanh thành hai khu vực:
    • Vùng Hà Bắc: Gồm 7 phường và 4 xã (Minh Thành, Đông Mai, Tân An, Cộng Hòa, Quảng Yên, Hà An, Yên Giang, Sông Khoai, Hiệp Hòa, Tiền An, Hoàng Tân) với diện tích khoảng 6.100 ha. Khu vực này gồm 3 dải địa hình: đồi núi (dãy Bàn Cờ cao 10 - 440 m, độ dốc ~20%; dãy Vũ Tướng và núi Hồ Nứa/Na cao 10 - 220 m, độ dốc ~10%; đồi đảo Hoàng Tân cao 10 - 65 m) và vùng trũng nuôi trồng thủy sản (cao độ tự nhiên 0,8 m, nền xây dựng 2 m).
    • Vùng Hà Nam: Gồm 4 phường và 4 xã (Phong Cốc, Yên Hải, Nam Hòa, Phong Hải, Liên Hòa, Cẩm La, Liên Vị, Tiền Phong) nằm ở hữu ngạn sông Chanh, là vùng đồng bằng thấp trũng được hình thành từ thế kỷ XV, bao bọc bởi 34 km đê biển cao trình 5,5 m, đất đai chủ yếu là đất chua mặn và bãi triều ven biển.
  • Khí hậu: Vùng thấp (<200 m) có tổng tích ôn $8.000^\circ\text{C}$, nhiệt độ trung bình năm $23,8^\circ\text{C}$; mùa đông chịu gió mùa Đông Bắc lạnh, nhiệt độ trung bình cao nhất $26,3^\circ\text{C}$, thấp nhất $20,5^\circ\text{C}$, biên độ ngày đêm 9 - $11^\circ\text{C}$. Lượng mưa cực đại ghi nhận 2.636 mm, nhỏ nhất 916 mm; trong đó mùa mưa (tháng 5 - 10) chiếm 88% tổng lượng mưa cả năm (tháng 8 cao nhất đạt 371 mm), mùa ít mưa (tháng 11 - 4) chỉ chiếm 12% (tháng 12 thấp nhất đạt 18,1 mm). Độ ẩm không khí trung bình 80 - 82% (tháng 3 đạt 91%). Gió Đông Bắc thịnh hành tháng 10 - 4, gió mùa cấp 5 - 6 (ngoài khơi cấp 7 - 8); gió Đông Nam thịnh hành tháng 5 - 9. Bão tập trung từ tháng 5 đến tháng 10 (nhiều nhất tháng 7 - 8) với tốc độ gió 20 - 40 m/s, lượng mưa bão từ 100 - 200 mm, cục bộ lên đến 500 mm.
  • Địa chất công trình (độ sâu khảo sát 15 m): Lớp 1 và lớp 2 là đất hữu cơ và đất yếu có cường độ chịu tải quy ước $R_0 = 0,5 - 0,8\text{ kg/cm}^2$; lớp 3 nằm ở độ sâu từ 5 - 8 m trở xuống có khả năng chịu lực ổn định với $R_0 = 1,8 - 3,0\text{ kg/cm}^2$.
• Thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ tại dự án:
  • Trình tự thu hồi đất tại thị xã được thực hiện qua sơ đồ quy trình gồm thông báo thu hồi, kiểm kê đất đai - tài sản, lấy ý kiến lập phương án, phê duyệt và tổ chức chi trả.
  • Tổng hợp số liệu diện tích và cơ cấu đất đai (Bảng 3.1: Hiện trạng sử dụng đất TX Quảng Yên năm 2022).
  • Phân loại đối tượng và điều kiện bồi thường (Bảng 3.2), áp dụng bảng tổng hợp giá đất nông nghiệp (Bảng 3.3).
  • Thống kê chi tiết kết quả bồi thường thiệt hại về đất (Bảng 3.4), bồi thường tài sản gắn liền với đất (Bảng 3.5) và kết quả công tác hỗ trợ (Bảng 3.6).
  • Kết quả khảo sát 40 hộ dân cho thấy các nhóm chỉ tiêu định lượng về ý kiến đối với chính sách hỗ trợ (Bảng 3.7), mức độ ảnh hưởng đến an ninh trật tự (Bảng 3.8) và biến động môi trường sống trong quá trình thi công (Bảng 3.9).

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính của nghiên cứu:

• Thống kê khối lượng thu hồi đất trên địa bàn toàn tỉnh Quảng Ninh theo Luật Đất đai 2013 với hơn 600 dự án, thu hồi khoảng 6.500 ha đất nông nghiệp và 1.500 ha đất ở, đất phi nông nghiệp.
• Làm rõ số liệu thực tế tại Dự án cải tạo nâng cấp quốc lộ 18A Đường từ nút giao Chợ Rộc đến nút giao Phong Hải (giai đoạn 1): Dự án tác động trực tiếp đến 412 hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn 4 xã, phường.
• Phân tích các thông số tự nhiên, khí hậu và địa chất công trình của thị xã Quảng Yên (lượng mưa dao động từ 916 mm đến 2.636 mm; sức chịu tải của lớp đất yếu bề mặt chỉ đạt $0,5 - 0,8\text{ kg/cm}^2$, trong khi tầng chịu lực tốt phân bố từ độ sâu 5 - 8 m với $R_0 = 1,8 - 3,0\text{ kg/cm}^2$).
• Khái quát quy trình thực thi chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng của địa phương theo 6 bước luật định, gắn liền với yêu cầu phê duyệt phương án bồi thường và thu hồi đất trong cùng một ngày.

Giải pháp và đề xuất của tác giả:

• Nâng cao chất lượng lập kế hoạch thu hồi đất chi tiết, thực hiện khảo sát, đo đạc kiểm đếm đồng bộ trước khi ban hành quyết định hành chính.
• Thực hiện nghiêm túc quy trình vận động, thuyết phục người dân tối thiểu 10 ngày trước khi áp dụng biện pháp kiểm đếm bắt buộc hoặc cưỡng chế thu hồi đất theo Điều 71 Luật Đất đai 2013.
• Rà soát, chuẩn hóa hồ sơ địa chính và đẩy nhanh tiến độ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để tạo cơ sở pháp lý minh bạch trong việc xác định nguồn gốc đất và điều kiện bồi thường.
• Đảm bảo việc bố trí quỹ đất và xây dựng hoàn thiện cơ sở hạ tầng các khu tái định cư trước khi thực hiện thu hồi đất ở, kết hợp chính sách đào tạo, chuyển đổi nghề nghiệp cho lao động nông nghiệp.

Đóng góp của đề tài:

• Khóa luận hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn thi hành Luật Đất đai 2013 trong công tác giải phóng mặt bằng tại một thị xã đang trong tiến trình đô thị hóa mạnh mẽ.
• Cung cấp số liệu khảo sát thực địa từ người dân chịu ảnh hưởng trực tiếp, phản ánh thực trạng áp dụng đơn giá bồi thường và các chính sách hỗ trợ sinh kế tại địa phương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Giới hạn về nguồn lực và thời gian thực hiện khóa luận tốt nghiệp khiến quy mô mẫu điều tra xã hội học mới đạt 40 hộ gia đình (chiếm khoảng 9,7% trong tổng số 412 hộ bị ảnh hưởng bởi dự án).
• Phạm vi nghiên cứu mới tập trung chủ yếu vào giai đoạn 1 của tuyến đường nút giao Chợ Rộc - Phong Hải trong giai đoạn 2018 - 2021, chưa mở rộng phân tích các giai đoạn tiếp theo hoặc so sánh đa dự án trên địa bàn thị xã.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng quy mô mẫu điều tra xã hội học đối với toàn bộ các hộ dân thuộc các giai đoạn tiếp theo của dự án tuyến đường Chợ Rộc - Phong Hải.
• Mở rộng phạm vi đánh giá so sánh với các loại hình dự án khác trên địa bàn thị xã Quảng Yên (như dự án phát triển khu công nghiệp, khu đô thị mới).
• Nghiên cứu dài hạn về mức độ ổn định sinh kế, việc làm và chất lượng đời sống của người dân sau khi nhận tiền bồi thường và chuyển đến các khu tái định cư.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo chuyên môn cho các đối tượng sau:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Quản lý đất đai, Quy hoạch phát triển nông thôn - đô thị, Luật kinh tế và Địa chính môi trường tham khảo về phương pháp xây dựng đề cương, thiết kế phiếu điều tra xã hội học và xử lý số liệu thực địa.
• Cán bộ làm công tác bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng tại Trung tâm Phát triển quỹ đất, Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện tham khảo về quy trình thực thi chính sách và phương thức giải quyết các vướng mắc tại địa phương.

Các phần nội dung đáng tham khảo gồm:

• Hệ thống hóa các quy định pháp luật đất đai qua các thời kỳ (Luật Đất đai các năm 1993, 2003, 2013 và các nghị định hướng dẫn).
• Bài học kinh nghiệm quốc tế về thu hồi đất và bố trí tái định cư tại Trung Quốc, Singapore, Thái Lan, Hàn Quốc.
• Số liệu đặc trưng về điều kiện tự nhiên, phân hóa địa hình (vùng Hà Bắc, vùng Hà Nam) và địa chất công trình phục vụ xây dựng hạ tầng giao thông tại thị xã Quảng Yên.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô khảo sát thực địa của đề tài tại Dự án đường Chợ Rộc - Phong Hải được phân bổ như thế nào?
Dự án có tổng số 412 hộ gia đình, cá nhân chịu ảnh hưởng. Tác giả thực hiện phát phiếu điều tra phỏng vấn trực tiếp tới 40 hộ dân, chia đều cho 4 xã, phường thuộc phạm vi dự án gồm: xã Tiền An (10 phiếu), phường Cộng Hòa (10 phiếu), phường Quảng Yên (10 phiếu) và phường Phong Hải (10 phiếu).

2. Địa hình thị xã Quảng Yên phân hóa ra sao và tác động thế nào đến việc phát triển hạ tầng?
Sông Chanh chia thị xã thành 2 vùng rõ rệt: Vùng Hà Bắc (diện tích ~6.100 ha, gồm 7 phường và 4 xã) có địa hình đồi núi dốc 10 - 20% xen lẫn vùng trũng cao độ 0,8 m; Vùng Hà Nam (gồm 4 phường và 4 xã) là đảo thấp trũng bao bọc bởi 34 km đê biển cao trình 5,5 m, chủ yếu là đất chua mặn. Sự phức tạp của địa hình gây nhiều trở ngại cho quy hoạch sử dụng đất và xây dựng các tuyến đường giao thông.

3. Tỉnh Quảng Ninh áp dụng nguyên tắc trọng tâm nào trong chỉ đạo công tác giải phóng mặt bằng?
Tỉnh ủy và UBND tỉnh Quảng Ninh chỉ đạo thực hiện nguyên tắc "đúng ngay từ đầu", giao UBND cấp huyện chịu trách nhiệm toàn diện; yêu cầu lập kế hoạch chi tiết, kiểm đếm toàn bộ đối tượng và bắt buộc ban hành quyết định thu hồi đất cùng quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong cùng một ngày, tuyệt đối không phê duyệt thành nhiều đợt cách xa nhau.

4. Thời hạn thông báo thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai 2013 được nêu trong khóa luận là bao lâu?
Trước khi ban hành quyết định thu hồi đất, cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải gửi thông báo thu hồi đất chậm nhất là 90 ngày đối với đất nông nghiệp và chậm nhất là 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp. Thông báo bao gồm kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc và kiểm đếm.

5. Địa chất khu vực nghiên cứu có đặc điểm cường độ chịu tải quy ước ($R_0$) như thế nào?
Theo kết quả khoan khảo sát đến chiều sâu 15 m: lớp 1 và lớp 2 là đất hữu cơ và đất yếu có cường độ chịu tải thấp ($R_0 = 0,5 - 0,8\text{ kg/cm}^2$); lớp thứ 3 nằm từ độ sâu 5 - 8 m trở xuống có khả năng chịu lực ổn định với $R_0 = 1,8 - 3,0\text{ kg/cm}^2$.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đinh Văn Sỹ đã phản ánh thực trạng triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại thị xã Quảng Yên, trọng tâm là dự án nâng cấp tuyến đường giao thông từ nút giao Chợ Rộc đến nút giao Phong Hải (giai đoạn 1). Công trình kết hợp giữa việc phân tích khung pháp lý theo Luật Đất đai 2013, các quy định quản lý của tỉnh Quảng Ninh với dữ liệu khảo sát thực địa từ 40 hộ gia đình chịu ảnh hưởng trực tiếp. Những phân tích về điều kiện tự nhiên, địa chất công trình và các tồn tại trong quy trình thực hiện cung cấp nguồn tư liệu học thuật và cơ sở thực tiễn hữu ích cho công tác quản lý đất đai tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm gần đây, thực hiện đường lối công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước do Đảng đề ra, đất nước ta có nhiều khởi sắc, bộ mặt nền kinh tế thị trường theo xu hướng xã hội chủ nghĩa đang vươn trên đà phát triển với những khu công nghiệp, khu du lịch, dịch vụ, văn hóa…các dự án liên doanh trong và ngoài nước, các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng và các công trình như: giao thông, thể thao, giải trí…đã và đang đưa vào hoạt động trên diện tích hàng nghìn ha. Để có mặt bằng để xây dựng, Nhà nước phải thu hồi đất của nhân dân và thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho các hộ dân có đất bị thu hồi. Vấn đề bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trở thành điều kiện tiên quyết để thực hiện dự án phát triển, nếu không được xử lý tốt thì sẽ trở thành vật cản của sự phát triển kinh tế - xã hội, bởi vậy đòi hỏi phải có sự quan tâm đúng mức và giải quyết triệt để.

Cùng với sự phát triển của cả nước về kinh tế - xã hội, tỉnh Quảng Ninh nói chung, thị xã Quảng Yên nói riêng trong thời gian qua đã có nhiều công trình dự án được thực hiện nhằm mục đích đẩy mạnh nền kinh tế của toàn tỉnh, toàn thị xã nâng cao chất lượng của người dân góp phần nhỏ vào sự nghiệp phát triển của cả nước. Tuy nhiên có những dự án đã hoàn thành, các công trình đã đưa vào sử dụng nhưng vẫn còn nhiều đơn thư khiếu nại. Nguyên nhân chính có phải là mức bồi thường chưa thỏa đáng hay ở một nguyên nhân chủ quan nào khác? Xuất phát từ những vấn đề trên và nhận thấy được tầm quan trọng của công tác GPMB, được sự đồng ý của Ban giám hiệu Nhà trường, Ban lãnh đạo khoa Quản lí đất đai, trường Đại Học Tài Nguyên và Môi Trường Hà Nội, cùng với sự giúp đỡ nhiệt tình của cô giáo ThS. Nguyễn Thị Thu Hƣơng em tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại một số dự án trên địa bàn Thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh” 2.

Mục tiêu, yêu cầu của đề tài 2. Mục tiêu của đề tài -Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng Dự án cải tạo nâng cấp quốc lộ 18A Đường từ nút giao Chợ Rộc đến nút giao Phong Hải, thị xã Quảng 1 Yên, tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 1 để thấy được những thuận lợi và khó khăn. Từ đó, đưa ra những giải pháp cụ thể cho việc thực hiện các dự án tiếp theo. - Nghiên cứu những ảnh hưởng của công tác giải phóng mặt bằng Đường từ nút giao Chợ Rộc đến nút giao Phong Hải, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 1 để thấy được những thuận lợi và khó khăn.

- Đánh giá ảnh hưởng của việc thu hồi đất để Đường từ nút giao Chợ Rộc đến nút giao Phong Hải, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 1 đến đời sống người dân ở đây như thế nào. - Đề xuất các giải pháp cần thực hiện trong thời gian tới nhằm ổn định và nâng cao đời sống của người dân bị thu hồi đất hiện tại và tương lai. Yêu cầu của đề tài - Nắm vững pháp luật đất đai, chính sách về bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất và các văn bản có liên quan.