HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ HẢI ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT ĐỂ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thanh Trà NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hải i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ đạo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè đồng nghiệp và gia đình đã trang bị cho em những kiến thức cơ bản về chuyên môn cũng như cuộc sống, tạo cho em hành trang vững chắc trong công tác sau này. Xuất phát từ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn các Thầy Cô. Đặc biệt để hoàn thành luận văn tốt nghiệp này, trước hết em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới Thầy giáo – PGS.TS Nguyễn Thanh Trà đã chỉ bảo tận tình và trực tiếp hướng dẫn em trong suốt thời gian thực hiện đề tài. Em xin chân thành cảm ơn Ủy ban nhân dân quận Long Biên, Phòng Tài nguyên và Môi trường quận Long Biên, Ban Bồi Thường Giải phóng mặt bằng quận Long Biên, Hội đồng bồi thường, giải phóng mặt bằng quận Long Biên, Trung tâm phát triển quỹ đất quận Long Biên, UBND phường Thạch Bàn, UBND phường Phúc Lợi, UBND phường Giang Biên và các Phòng Ban khác của UBND quận Long Biên đã trực tiếp giúp đỡ em trong suốt thời gian nghiên cứu đề tài.
Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ quý báu đó! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hải ii MỤC LỤC Lời cam đoan. i Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục bảng.
vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục đích nghiên cứu. Yêu cầu của đề tài. Tổng quan tài liệu. Cơ sở lý luận về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất 4 2.
Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Một số yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của một số nước trên thế giới. Một số tổ chức.
Bài học kinh nghiệm về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho Việt Nam. Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ở việt nam. Thời ký trước khi có Luật Đất đai năm 1987. Thời kỳ từ khi có Luật Đất đai năm 1987 đến Luật Đất đai năm 1993.
Thời kỳ từ khi có Luật Đất đai năm 1993 đến Luật Đất đai năm 2003. Những điểm mới trong Luật Đất đai năm 2013 về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư 20 2. Tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại thành phố Hà Nội 26 2. Các văn bản quy phạm pháp luật do Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành 26 2.
Thực tiễn của việc bồi thường, hỗ trợ. Đánh giá, nhận xét chung và định hướng nghiên cứu. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.
Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của quận Long Biên.
Đánh giá công tác quản lý sử dụng đất tại quận Long Biên. Thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn quận Long Biên 32 3. Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại 02 dự án nghiên cứu 33 3. Đề xuất một số giải pháp góp phần đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất thực hiện các dự án tại quận Long Biên 33 3.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin, số liệu, tài liệu. Phương pháp xử lý, phân tích, tổng hợp số liệu.
Phương pháp so sánh. Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội quận Long Biên. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên và cảnh quan môi trường.
Điều kiện kinh tế - xã hội. Đánh giá chung điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Đánh giá công tác quản lý sử dụng đất tại quận Long Biên. Tình hình biến động đất đai trên địa bàn quận giai đoạn 2011 – 2015.
Hiện trạng sử dụng đất quận Long Biên. Tình hình quản lý đất đai tại quận Long Biên. Ưu và nhược điểm trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai trên địa bàn quận Long Biên 48 4. Thực trạng công tác bồi thường gpmb trên địa bàn quận Long Biên.
Thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án trên địa bàn quận Long Biên 50 4. Đánh giá những thuận lợi khó khăn chung trong công tác bồi thường GPMB tại quận Long Biên 54 iv 4. Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại 02 dự án nghiên cứu 58 4. Khái quát về dự án nghiên cứu.
Cơ sở pháp lý để thực hiện dự án. Xác định đối tượng và điều kiện được bồi thường, hỗ trợ. Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ về đất của dự án nghiên cứu. Bồi thường tài sản trên đất: Giá bồi thường về tài sản.
Đánh giá chính sách hỗ trợ ổn định đời sống, thưởng tiến độ bàn giao mặt bằng và các hỗ trợ khác theo quy định) 76 4. Những tồn tại trong công tác GPMB của dự án nghiên cứu. Đánh giá chung về công tác bồi thường, hỗ trợ trên địa bàn quận Long Biên thông qua dự án nghiên cứu 83 4. Đề xuất một số giải pháp trong công tác bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất 86 4.
Chính sách bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp 86 4. Chính sách bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất ở. Bồi thường thiệt hại về tài sản trên đất bị thu hồi. Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất.
Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất 88 4. Nâng cao công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Kết luận và kiến nghị. 90 Tài liệu tham khảo.
92 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT` Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ADB Ngân hàng phát triển Châu Á BT,HT &TĐC Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất GPMB Giải phóng mặt bằng HĐND - UBND Hội đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân QHSDĐ Quy hoạch sử dụng đất QSDĐ Quyền sử dụng đất SDĐ Sử dụng đất TĐC Tái định cư TNMT Tài nguyên môi trường WB Ngân hàng thế giới XHCN Xã hội chủ nghĩa vi DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Biến động sử dụng đất theo mục đích sử dụng giai đoạn 2011– 2015. Hiện trạng sử dụng đất quận Long Biên, Thành phố Hà Nội tính đến ngày 31/12/2015 44 Bảng 4. Kết quả công tác GPMB tại quận Long Biên từ năm 2011 – 2015.
Xác định đối tượng được bồi thường và không được bồi thường. Ý kiến của người có đất bị thu hồi trong việc xác định đối tượng và điều kiện được bồi thường 66 Bảng 4. Tổng hợp về bồi thường, hỗ trợ về đất. Đơn giá bồi thường hỗ trợ về đất và sơ sánh với giá thực tế.
Ý kiến của người dân về đơn giá BTHT về đất dự án. Tổng hợp kinh phí bồi thường, hỗ trợ nhà ở, công trình vật kiến trúc, cây cối hoa màu trên đất bị thu hồi tại 02 dự án 75 Bảng 4. Ý kiến của người có đất trong việc xác định giá bồi thường cây trồng, công trình, trên đất tại dự án 75 Bảng 4. Tổng hợp kinh phí bồi thường, hỗ trợ di chuyển chỗ ở, hỗ trợ thuê nhà tạm cư, thưởng bàn giao mặt bằng đúng tiên độ tại 2 dự án 81 vii DANH MỤC HÌNH Hình 4.
Sơ đồ vị trí quận Long Biên - Thành phố Hà Nội. Cơ cấu kinh tế của quận Long Biên giai đoạn 2011-2015. Cơ cấu sử dụng đất quận Long Biên năm 2015. Sơ đồ vị trí Dự án ô đất ký hiệu C.
Sơ đồ vị trí Dự án Nút giao cầu Thanh Trì. 60 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Hải Tên luận văn: “Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để phát thiển đô thị trên địa bàn quận Long Biên, Thành phố Hà Nội”. Chuyên ngành: Quản lý đất đai, Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Mục đích nghiên cứu: - Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để phát triển đô thị trên địa bàn quận Long Biên, Thành phố Hà Nội.
- Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị góp phần giải quyết những tồn tại, khó khăn góp phần nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng trên địa bàn nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp chọn điểm nghiên cứu Hai dự án thực hiện công tác GPMB tại hai thời điểm khác nhau( luật đất đai 2003 và luật đất đai 2013) nhằm so sánh, đối chiếu các chính sách bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất. Thông qua đó thấy được những ưu điểm, hạn chế và đề xuất một số giải pháp góp phần thực hiện tốt các chính sách GPMB tạo đồng thuận trong nhân dân. - Phương pháp thu thập thông tin, số liệu, tài liệu Điều tra thu thập tài liệu điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội, văn bản chính sách, số liệu thông qua sách, báo, internet và tiếp cận với tổ chức thực hiện, ban QLDA, phòng TNMT, TTPT Quỹ đất chi nhánh Long Biên và các phòng ban có liên quan để trao đổi, thu thập thông tin về tình hình thực hiện công tác BTHT&TĐC.
Điều tra trực tiếp đối với 80 hộ gia đình bị thu hồi đất tại phường Thạch Bàn, Giang Biên, Phúc Lợi.