Đặt vấn đề Đất nước ta đang trong quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, nhu cầu sử dụng đất đai cho các mục đích phát triển đô thị xây dựng các khu công nghiệp, khu du lịch dịch vụ, khu dân cư, các công trình hạ tầng kỹ thuật, các công trình phục vụ cho sự phát triển kinh tế xã hội cũng như đảm bảo an ninh quốc phòng ngày càng tăng. Những năm qua công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của cả nước đã đạt được những hiệu quả nhất định, góp phần vào việc phát triển kinh tế xã hội. Tuy nhiên do nhiều nguyên nhân khác nhau, những bất cập tồn tại đã hạn chế hiệu quả đầu tư của dự án. Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng là một việc làm hết sức phức tạp bởi nó liên quan đến tài sản có giá trị lớn đó là đất đai.
Nó ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các tổ chức cá nhân hộ gia đình. Trên thực tế qua nhiều dự án cho thấy công tác giải phóng mặt bằng vẫn còn tồn tại nhiều bất cập và gặp nhiều khó khăn. Khó khăn chủ yếu trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng là xác định giá trị bồi thường, giá trị bồi thường thấp hơn so với thực tế. Do vậy nó đã tác động rất lớn đến tâm lí người dân.
Họ nhận thấy bồi thường như vậy là không thỏa đáng và họ không chịu di dời, không ủng hộ công tác giải phóng mặt bằng. Cùng với sự phát triển của cả nước về kinh tế xã hội tỉnh Thái Nguyên nói chung và Thị xã Phổ Yên nói riêng. Trong thời gian qua đã có rất nhiều công trình dự án nhằm đẩy mạnh nền kinh tế của toàn tỉnh và toàn thị xã nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, góp phần vào sự nghiệp phát triển của cả nước. Nhiều công trình dự án đã đi vào hoạt động đem lại nhiều thành c 2 tựu về kinh tế xã hội cho tỉnh.
Tuy nhiên có những công trình dự án đã đi vào hoạt động nhưng vẫn còn đơn thư khiếu nại do bồi thường chưa thỏa đáng hay còn những lí do nào khác. Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng không chỉ là di dời dân ra khỏi khu vực của dự án mà còn phải có kế hoạch cụ thể trong công tác tái định cư hỗ trợ phát triển kinh tế ổn định cuộc sống. Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, nhận thức được tầm quan trọng của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng và được sự đồng ý của khoa QLTN, cùng sự hướng dẫn của cô giáo Ths. Dương Thị Thanh Hà em xin thực hiện đề tài “Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng khu tái định cư xã Hồng Tiến Thị xã Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2013-2015”.
Mục tiêu của đề tài 1.1 Mục tiêu tổng quát Thông qua việc đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại dự án: khu tái định cư xã Hồng Tiến - rút ra những kinh nghiệm trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại xã, để công tác bồi thường giải phóng mặt bằng sau này diễn ra thuận lợi hơn, đúng tiến độ và hạn chế khiếu nại và tố cáo trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. Mục tiêu cụ thể Đánh giá được kết quả của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án. Đánh giá ảnh hưởng của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng đến đời sống của người dân trong khu vực giải phóng mặt bằng. Tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn còn tồn tại trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án.
Yêu cầu của đề tài Nắm chắc luật đất đai, các nghị định, thông tư có liên quan đến bồi thường giải phóng mặt bằng. c 3 Điều tra thu thập kết quả của việc GPMB từ đó phân tích và nhận xét. Tài liệu số liệu đảm bảo chính xác, trung thực, khách quan. Đề xuất các giải pháp trên cơ sở các văn bản pháp quy 1.
Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu Đề tài giúp cho người học tập nghiên cứu củng cố lại kiến thức đã học. biết cách thực hiện một đề tài khoa học và khóa luận tốt nghiệp. nắm được các quy định về bồi thường giải phóng mặt bằng bằng việc áp dụng trực tiếp vào trong thực tế.
Ý nghĩa trong thực tiễn Đối với thực tiễn đề tài góp phần đề xuất ra các giải pháp để thực hiện công tác bồi thường giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất có hiệu quả hơn. Đánh giá được thực trạng của công tác giải phóng mặt bằng, xác định những tồn tại chủ yếu trong công tác thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng. nguyên nhân và giải pháp khắc phục cho thị xã Phổ Yên trong việc bồi thường giải phóng mặt bằng đạt hiệu quả cao nhất. c 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Cơ sở khoa học của công tác bồi thường hỗ trợ tái định cư 2. Cơ sở lý luận Giải phóng mặt bằng là chuyển nhượng quyền sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất dưới sự điều tiết của Nhà nước. Nhà nước thực hiện quyền định đoạt đới với đất đai: Quyết định mục đích sử dụng đất thông qua việc xét duyệt quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất. Quy định về hạn mức giao đất, thời hạn sử dụng đất.
Quyết định giao, cho thuê, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất Định giá đất Các nguyên tắc bồi thường hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất được quy định cụ thể tại Điều 74, Điều 88 Luật Đất Đai 2013, hướng dẫn thực hiện tại Nghị định 47/2014/NĐ-CP. Nhằm đảm bảo tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị thu hồi đất, khắc phục những bất cập và điều tiết hài hòa giữa lợi ích của Nhà nước, người sử dụng đất nhà đầu tư, đồng thời giảm thiểu và hạn chế các khiếu nại trong việc bồi thường giải phóng mặt bằng khi bị thu hồi đất. Luật Đất Đai năm 2013 vừa kế thừa, luật hóa những quy định còn phù hợp của Luật Đất Đai 2003, đồng thời sửa đổi, bổ sung một số quy định mới nhằm tháo gỡ những hạn chế bất cập của Luật Đất Đai 2003. Về nguyên tắc khi thực hiện thu hồi đất: Luật khẳng định một cách rõ ràng công khai, minh bạch và dân chủ trong công tác thu hồi đất thông qua các quy định về các trường hợp được Nhà nước thu hồi đất, quy định trình tự, thủ tục thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
Để đảm bảo nguyên tắc dân chủ công khai, Luật này đã quy định theo hướng tăng cường hơn sự tham gia trực tiếp c 5 của nhân dân trong việc đo đạc, kiểm đếm đất đai, tài sản gắn liền với đất và xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư, trách nhiệm đối thoại và giải trình cơ quan Nhà nước có thẩm quyền khi người dân chưa đồng thuận. Cơ sở thực tiễn của đề tài Trong điều kiện hiện nay ở các địa phương nói chung và ở tỉnh Thái Nguyên nói riêng, công tác bồi thường giải phóng mặt bằng đã được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng để góp phần đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước, góp phần quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế - xã hội cũng như sự tăng trưởng GDP của địa phương. Tuy nhiên đây là vấn đề lớn và phức tạp liên quan đến đại bộ phận nhân dân, dễ gây mất ổn định trật tự xã hội. Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng được triển khai đúng tiến độ đúng kế hoạch đề ra sẽ tiết kiệm được thời gian và việc thực hiện dự án sẽ đạt được hiệu quả.
Ngược lại công tác bồi thường giải phóng mặt bằng kéo dài gây ảnh hưởng lớn đến tiến độ thi công công trình cũng như chi phí cho dự án. Mặt khác nếu công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở các địa phương không được tốt sẽ sảy ra hiện tượng “ dự án treo”, làm cho chất lượng các công trình giảm, các mục tiêu ban đầu không được thực hiện, từ đó gây lãng phí rất lớn cho ngân sách Nhà nước. Ngoài ra khi đền bù không thỏa đáng dẫn đến khiếu nại làm cho tình hình chính trị xã hội của địa phương mất ổn định. Thực tiễn cho thấy các ngành các cấp phải quan tâm hơn nữa đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng.
Cơ sở pháp lý của đề tài Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai đã và đang đặt ra một đòi hỏi bức bách của các ngành, các cấp và của đại đa số quần chúng nhân dân với kỳ vọng có cơ chế quản lý đất đai thông thoáng, hấp dẫn để khuyến khích, thu hút các doanh nghiệp, các nhà đầu tư và tất cả các đối tượng có nhu cầu sử dụng đất. Thông qua đó nhằm nâng cao hiệu quả sử c 6 dụng đất, khơi dậy nguồn lực phát triển đất nước. Sau đây là một số cơ sở pháp lý đã được ban hành để quản lý và bảo vệ nguồn tài nguyên đất ở nước ta và của tỉnh Thái Nguyên. - Luật đất đai 2013.
- Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 18/8/2009 của Chính phủ quy định bổ sung quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư. - Nghị định số 13/2013/QĐ-UBND phê duyệt giá đất ở trung bình để tính tiền hỗ trợ đối với đất nông nghiệp tring khu dân cư trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. - Nghị định 43/2014/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của luật đất đai (có hiệu lực từ 1/7/2014). - Nghị định 44/2014/NĐ-CP quy định về giá đất ( có hiệu lực từ 1/7/2014).
- Nghị định 47/2014/NĐ-CP quy định về bồi thường hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ( có hiệu lực từ 1/7/2014). - Thông tư 107/2007/TT-BTC ngày 07/09/2007 hướng dẫn về quản lý thanh toán, quyết toán vốn đâù tư dự án giải phóng mặt bằng, tái định cư sử dụng vốn ngân sách Nhà nước. - Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01/10/2009 của Bộ tài nguyên và môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất. - Thông tư 36/2014/TT-BTNMT quy định chi tiết phương pháp định giá đất, xây dựng điều chỉnh bảng giá đất,định giá đất cụ thể và tư vấn xác định giá đất.
- Thông tư 37/2014/TT-BTNMT quy định chi tiết về bồi thường hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. c 7 - Quyết định 36/2013/QĐ-UBND ngày 21/12/2013 của UBND tỉnh phê duyệt giá các loại đất năm 2014 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.