Luận văn đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án khu đô thị thị trấn lam sơn huyện thọ xuân tỉnh thanh hóa

Luận văn đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án khu đô thị thị trấn Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa, phân tích hiệu quả và thách thức trong quá trình thự...

• Tác giả: Phùng Đình Lễ
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thị Quý
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án khu đô thị Thị trấn Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa khoa học
• 1.5. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở pháp lý của đề tài
• 2.1.1. Các văn bản pháp lí hiện hành của Nhà nước có liên quan đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án
• 2.1.2. Các văn bản pháp lý hiện hành về chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của tỉnh Thanh Hóa
• 2.2. Khái quát về công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
• 2.2.1. Khái niệm về công tác bồi thường GPMB
• 2.2.1.1. Thu hồi đất
• 2.2.1.2. Bồi thường quyền sử dụng đất
• 2.2.1.3. Hỗ trợ
• 2.2.1.4. Tái định cư
• 2.2.2. Bản chất của công tác bồi thường GPMB
• 2.2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường GPMB
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu
• 3.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 3.3.1. Thời gian nghiên cứu
• 3.3.2. Địa điểm nghiên cứu
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 3.5.2. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
• 3.5.3. Phương pháp tổng hợp, phân tích, xử lý số liệu điều tra
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Giới thiệu khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thị trấn Lam Sơn
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Thọ Xuân
• 4.2. Thực trạng quản lý và sử dụng đất đai
• 4.2.1. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Thọ Xuân
• 4.2.2. Kết quả công tác bồi thường GPMB, hỗ trợ tái định cư tại Dự án khu đô thị Thị trấn Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa
• 4.2.3. Giới thiệu về dự án khu đô thị Thị trấn Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa
• 4.2.4. Ảnh hưởng của việc thực hiện chính sách thu hồi, bồi thường đất đến đời sống của người dân
• 4.2.5. Đánh giá ảnh hưởng của công tác giải phóng mặt bằng đến đời sống người dân về kinh tế
• 4.2.6. Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại Dự án khu đô thị Thị trấn Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa
• 4.2.7. Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại dự án khu đô thị Thị trấn Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa
• 4.2.8. Mức độ ảnh hưởng của các nhóm yếu tố đến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại huyện Thọ Xuân
• 4.2.9. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thường GPMB ở huyện Thọ Xuân
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

Đánh giá công tác bồi thường là một phần quan trọng trong quá trình thực hiện dự án khu đô thị Lam Sơn, Thọ Xuân, Thanh Hóa. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích hiệu quả của các chính sách và quy trình bồi thường, đặc biệt là tác động của chúng đến đời sống của người dân bị thu hồi đất. Các vấn đề liên quan đến giải phóng mặt bằng và quy trình bồi thường được đánh giá dựa trên các quy định pháp lý hiện hành, bao gồm Luật Đất đai 2013 và các nghị định liên quan. Kết quả cho thấy, mặc dù các chính sách đã được cải thiện, vẫn còn tồn tại những khó khăn trong việc đảm bảo công bằng và minh bạch trong quá trình bồi thường.

1.1. Quy trình bồi thường và chính sách giải phóng mặt bằng

Quy trình bồi thường tại dự án khu đô thị Lam Sơn được thực hiện theo các quy định của Luật Đất đai 2013 và các nghị định liên quan. Quá trình này bao gồm việc thu hồi đất, đền bù tài sản, và hỗ trợ tái định cư cho người dân. Tuy nhiên, việc áp dụng các chính sách giải phóng mặt bằng vẫn gặp nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc xác định giá đất và đảm bảo sự đồng thuận của người dân. Các yếu tố như giá đất, thời gian thực hiện, và sự minh bạch trong quy trình là những vấn đề cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả của công tác bồi thường.

1.2. Tác động của dự án đến đời sống người dân

Tác động của dự án đến đời sống của người dân bị thu hồi đất là một trong những khía cạnh quan trọng được nghiên cứu. Kết quả cho thấy, mặc dù người dân nhận được đền bù tài sản và hỗ trợ tái định cư, nhiều hộ gia đình vẫn gặp khó khăn trong việc ổn định cuộc sống sau khi bị thu hồi đất. Các vấn đề như mất nguồn thu nhập từ đất nông nghiệp, thiếu việc làm, và sự thay đổi môi trường sống là những thách thức lớn cần được giải quyết để đảm bảo sự phát triển bền vững của dự án.

II. Thực trạng bồi thường và giải quyết khiếu nại

Thực trạng bồi thường tại dự án khu đô thị Lam Sơn cho thấy, mặc dù các quy trình đã được thực hiện theo quy định, vẫn còn nhiều vấn đề phát sinh liên quan đến giải quyết khiếu nại của người dân. Nghiên cứu chỉ ra rằng, sự thiếu minh bạch trong quy trình bồi thường và sự chậm trễ trong việc giải quyết khiếu nại là những nguyên nhân chính dẫn đến sự bất mãn của người dân. Để cải thiện tình hình, cần có các biện pháp cụ thể nhằm tăng cường sự minh bạch và hiệu quả trong quá trình giải quyết khiếu nại.

2.1. Các vấn đề liên quan đến bồi thường

Các vấn đề liên quan đến bồi thường bao gồm việc xác định giá đất, đền bù tài sản, và hỗ trợ tái định cư. Nghiên cứu cho thấy, việc xác định giá đất thường không phản ánh đúng giá trị thị trường, dẫn đến sự bất đồng giữa người dân và chính quyền. Ngoài ra, quá trình đền bù tài sản và hỗ trợ tái định cư cũng gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc đảm bảo sự công bằng và kịp thời.

2.2. Giải quyết khiếu nại và đề xuất cải thiện

Giải quyết khiếu nại là một phần quan trọng trong quá trình thực hiện dự án. Tuy nhiên, việc giải quyết khiếu nại thường bị chậm trễ và thiếu minh bạch, dẫn đến sự bất mãn của người dân. Để cải thiện tình hình, cần có các biện pháp cụ thể như tăng cường sự tham gia của người dân trong quá trình bồi thường, cải thiện quy trình giải quyết khiếu nại, và đảm bảo sự minh bạch trong các quyết định liên quan đến bồi thường.

III. Phát triển khu đô thị và quy hoạch đô thị

Phát triển khu đô thị Lam Sơn là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thanh Hóa. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá tác động của dự án đến quy hoạch đô thị và sự phát triển của khu vực. Kết quả cho thấy, dự án đã góp phần cải thiện cơ sở hạ tầng và thúc đẩy sự phát triển kinh tế của khu vực. Tuy nhiên, cần có các biện pháp cụ thể để đảm bảo sự phát triển bền vững của khu đô thị, đặc biệt là trong việc quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.

3.1. Tác động của dự án đến quy hoạch đô thị

Tác động của dự án đến quy hoạch đô thị được đánh giá dựa trên các yếu tố như cải thiện cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế, và bảo vệ môi trường. Kết quả cho thấy, dự án đã góp phần cải thiện đáng kể cơ sở hạ tầng của khu vực, bao gồm hệ thống giao thông, cấp thoát nước, và các công trình công cộng. Tuy nhiên, cần có các biện pháp cụ thể để đảm bảo sự phát triển bền vững của khu đô thị, đặc biệt là trong việc quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.

3.2. Đề xuất phát triển bền vững khu đô thị

Để đảm bảo sự phát triển bền vững của khu đô thị Lam Sơn, cần có các biện pháp cụ thể như tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, và phát triển các ngành kinh tế bền vững. Ngoài ra, cần có sự tham gia tích cực của người dân trong quá trình quy hoạch và phát triển khu đô thị để đảm bảo sự đồng thuận và hiệu quả của các chính sách phát triển.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng (BTGPMB) là một trong những yếu tố then chốt quyết định sự thành công của các dự án phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tại huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa, dự án khu đô thị Thị trấn Lam Sơn với quy mô 28,4 ha đã thu hồi đất của 216 hộ gia đình, cá nhân, trong đó 90,75% diện tích là đất nông nghiệp, chủ yếu là đất trồng lúa. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá kết quả công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (TĐC) tại dự án, phân tích tác động đến đời sống người dân, xác định các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác BTGPMB. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2021-2022 tại khu vực dự án, với ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy tiến độ dự án, đảm bảo quyền lợi người dân và phát triển bền vững địa phương. Các chỉ số kinh tế - xã hội như tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 13%/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 26,2% năm 2010 xuống còn 11,72% năm 2021, cùng với cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, tạo nền tảng thuận lợi cho việc triển khai dự án. Tuy nhiên, công tác BTGPMB vẫn còn nhiều thách thức do giá đất bồi thường chưa sát với thị trường, thủ tục hành chính phức tạp và năng lực cán bộ còn hạn chế, ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng dự án.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý đất đai, chính sách bồi thường và tái định cư, cùng các khái niệm chuyên ngành như:

• Luật Đất đai 2013: quy định nguyên tắc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
• Mô hình quản lý bồi thường GPMB: bao gồm các bước từ xác định đối tượng, định giá đất, phê duyệt phương án bồi thường đến tổ chức thực hiện.
• Khái niệm bồi thường, hỗ trợ và tái định cư: bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất, hỗ trợ ổn định đời sống, chuyển đổi nghề nghiệp và bố trí tái định cư.
• Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác BTGPMB: giá đất, thị trường bất động sản, thủ tục hành chính, năng lực cán bộ, chính sách pháp luật.
• Mô hình đánh giá tác động kinh tế - xã hội: phân tích ảnh hưởng của BTGPMB đến đời sống người dân, an ninh trật tự và môi trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp thu thập số liệu thứ cấp và sơ cấp:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: số liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, văn bản pháp lý, báo cáo của các cơ quan chức năng như Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Thọ Xuân, UBND thị trấn Lam Sơn.
• Thu thập số liệu sơ cấp: phỏng vấn 15 cán bộ chuyên môn phụ trách công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư và khảo sát 140 hộ dân bị ảnh hưởng trong dự án, được chọn theo công thức tính cỡ mẫu với sai số 5% và độ tin cậy 95%.
• Phân tích dữ liệu: sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích định lượng bằng phần mềm Excel, trình bày kết quả qua bảng biểu, biểu đồ để so sánh, đối chiếu với chính sách hiện hành.
• Timeline nghiên cứu: từ tháng 5/2021 đến tháng 5/2022, tập trung vào giai đoạn 2 của dự án khu đô thị Thị trấn Lam Sơn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Kết quả bồi thường và giải phóng mặt bằng: Tổng diện tích thu hồi là 13,51 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 90,75% (12,26 ha), đất phi nông nghiệp chiếm 9,25% (1,25 ha). Toàn bộ 216 hộ gia đình, cá nhân đều đủ điều kiện được bồi thường theo quy định pháp luật.
2. Ảnh hưởng kinh tế đến người dân: Thu nhập bình quân đầu người tại khu vực dự án đạt khoảng 15,1 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 26,2% năm 2010 xuống còn 11,72% năm 2021. Tuy nhiên, nhiều hộ bị thu hồi đất nông nghiệp gặp khó khăn trong chuyển đổi nghề nghiệp và ổn định đời sống do giá bồi thường chưa sát với giá thị trường.
3. Mức độ hài lòng và nhận thức của người dân: Qua khảo sát, khoảng 70% người dân đồng ý với phương án bồi thường, nhưng vẫn còn 30% phản ánh mức giá bồi thường thấp hơn giá thị trường, gây tâm lý không đồng thuận.
4. Yếu tố ảnh hưởng đến công tác BTGPMB: Giá đất và định giá đất được đánh giá là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất với mức độ ảnh hưởng trên 80%, tiếp theo là thủ tục hành chính và năng lực cán bộ với mức ảnh hưởng khoảng 60-70%.
5. Tác động xã hội và môi trường: Sau khi thực hiện BTGPMB, tình hình an ninh trật tự khu vực dự án được cải thiện, tuy nhiên một số hộ dân gặp khó khăn về môi trường sống do di chuyển và tái định cư chưa đồng bộ.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác BTGPMB tại dự án khu đô thị Thị trấn Lam Sơn đã đạt được những thành tựu nhất định, góp phần giải phóng mặt bằng nhanh chóng, tạo điều kiện cho phát triển hạ tầng. Tuy nhiên, mức giá bồi thường chưa phản ánh đúng giá thị trường bất động sản biến động nhanh, dẫn đến sự không đồng thuận của một bộ phận người dân. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, việc định giá đất hợp lý và minh bạch là yếu tố quyết định thành công của BTGPMB. Ví dụ, tại Australia và Nhật Bản, quy trình đàm phán và trọng tài được áp dụng để đảm bảo quyền lợi người dân và nhà đầu tư. Ở Việt Nam, thủ tục hành chính còn phức tạp và năng lực cán bộ chưa đồng đều cũng là nguyên nhân gây chậm tiến độ. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ hài lòng của người dân theo từng nhóm yếu tố, bảng so sánh giá bồi thường với giá thị trường và sơ đồ quy trình thực hiện BTGPMB để minh họa các bước và thời gian thực hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cập nhật và điều chỉnh giá đất bồi thường sát với giá thị trường: Thực hiện khảo sát thị trường bất động sản định kỳ, áp dụng giá bồi thường linh hoạt theo từng khu vực và thời điểm, nhằm đảm bảo quyền lợi người dân và thúc đẩy tiến độ dự án. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh Thanh Hóa, Phòng Tài nguyên và Môi trường. Thời gian: 6 tháng đầu năm 2023.
2. Đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến BTGPMB: Rút ngắn quy trình phê duyệt phương án bồi thường, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ, giảm thiểu các bước trung gian. Chủ thể thực hiện: UBND huyện Thọ Xuân, Sở Tài nguyên và Môi trường. Thời gian: 12 tháng.
3. Nâng cao năng lực cán bộ làm công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về pháp luật đất đai, kỹ năng đàm phán và giải quyết tranh chấp, nhằm nâng cao hiệu quả công tác và giảm thiểu khiếu kiện. Chủ thể thực hiện: Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, UBND huyện Thọ Xuân. Thời gian: liên tục hàng năm.
4. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và đối thoại với người dân: Tổ chức các buổi họp dân, giải thích rõ quyền lợi, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để nâng cao nhận thức và sự đồng thuận. Chủ thể thực hiện: UBND thị trấn Lam Sơn, Mặt trận Tổ quốc. Thời gian: trước và trong quá trình thực hiện dự án.
5. Xây dựng khu tái định cư đồng bộ, đảm bảo điều kiện sống và việc làm cho người dân: Đầu tư hạ tầng kỹ thuật, tạo điều kiện hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, ổn định đời sống lâu dài. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý dự án, UBND huyện Thọ Xuân. Thời gian: song song với tiến độ dự án.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về đất đai và phát triển đô thị: Nghiên cứu giúp nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, từ đó thúc đẩy tiến độ các dự án phát triển hạ tầng.
2. Nhà đầu tư và doanh nghiệp xây dựng: Hiểu rõ quy trình, chính sách và các yếu tố ảnh hưởng đến BTGPMB để chủ động trong kế hoạch đầu tư, giảm thiểu rủi ro pháp lý và tài chính.
3. Học viên, sinh viên ngành Quản lý đất đai, Kinh tế phát triển, Luật đất đai: Tài liệu tham khảo thực tiễn phong phú, giúp bổ sung kiến thức chuyên sâu về công tác bồi thường và tái định cư.
4. Cộng đồng dân cư và tổ chức xã hội tại các khu vực có dự án phát triển: Nắm bắt quyền lợi, nghĩa vụ và các chính sách hỗ trợ khi bị thu hồi đất, từ đó tham gia tích cực vào quá trình thực hiện dự án.

Câu hỏi thường gặp

1. Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng là gì?
   Công tác BTGPMB là quá trình thu hồi đất, bồi thường thiệt hại về đất và tài sản gắn liền với đất, hỗ trợ và bố trí tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng nhằm tạo mặt bằng sạch cho các dự án phát triển. Ví dụ, tại dự án khu đô thị Lam Sơn, 216 hộ dân đã được bồi thường theo quy định.

2. Các yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến hiệu quả công tác BTGPMB?
   Giá đất và định giá đất là yếu tố quan trọng nhất, chiếm trên 80% mức độ ảnh hưởng, tiếp theo là thủ tục hành chính và năng lực cán bộ. Giá đất hợp lý giúp người dân đồng thuận, thủ tục đơn giản và cán bộ năng lực cao giúp đẩy nhanh tiến độ.

3. Làm thế nào để người dân bị thu hồi đất ổn định cuộc sống?
   Ngoài bồi thường bằng tiền hoặc đất, người dân cần được hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, đào tạo kỹ năng và bố trí tái định cư đồng bộ. Ví dụ, dự án khu đô thị Lam Sơn đã đề xuất xây dựng khu tái định cư với hạ tầng đầy đủ và hỗ trợ việc làm.

4. Thủ tục hành chính trong BTGPMB gồm những bước nào?
   Bao gồm xác định đối tượng, đo đạc, định giá đất, lập phương án bồi thường, phê duyệt, tổ chức chi trả và giải quyết khiếu nại. Việc rút ngắn thủ tục và ứng dụng công nghệ giúp tiết kiệm thời gian và chi phí.

5. Tại sao giá bồi thường thường thấp hơn giá thị trường?
   Do quy định pháp luật và bảng giá đất do UBND tỉnh ban hành chưa cập nhật kịp thời biến động thị trường, dẫn đến chênh lệch. Điều này gây khó khăn trong thương lượng và có thể làm chậm tiến độ dự án.

Kết luận

• Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại dự án khu đô thị Thị trấn Lam Sơn đã thu hồi 13,51 ha đất của 216 hộ, chủ yếu là đất nông nghiệp, đảm bảo quyền lợi người dân theo quy định.
• Giá đất và thủ tục hành chính là những yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến hiệu quả BTGPMB, tác động trực tiếp đến tiến độ và sự đồng thuận của người dân.
• Người dân bị thu hồi đất gặp khó khăn trong chuyển đổi nghề nghiệp và ổn định đời sống do giá bồi thường chưa sát với thị trường và chính sách hỗ trợ chưa đồng bộ.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả công tác BTGPMB, bao gồm điều chỉnh giá đất, đơn giản hóa thủ tục, nâng cao năng lực cán bộ và xây dựng khu tái định cư đồng bộ.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho các nhà quản lý, nhà đầu tư và cộng đồng dân cư trong việc thực hiện các dự án phát triển bền vững.

Các cơ quan chức năng cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá và điều chỉnh chính sách để đảm bảo quyền lợi người dân và tiến độ dự án. Đề nghị các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý tiếp tục khai thác, áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn quản lý đất đai và phát triển đô thị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở pháp lý của đề tài 1. Các văn bản pháp lí hiện hành của Nhà nước có liên quan đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án - Luật Tổ chức chức chính quyền địa phương ngày 19/6/2015 - Luật Đất đai ngày 29/11/2013; - Nghị định số 43/2014/NĐ - CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai năm 2013; - Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ Quy định về giá đất; - Nghị định số 47/2014/NĐ - CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ Quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; - Nghị định số 104/2014/NĐ-CP ngày 14/11/2014 của Chính phủ Quy định về khung giá đất; - Thông tư số 29/2014/TT/BTNMT ngày 02/06/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết về lập, điều chỉnh và thẩm định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; - Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT ngày 02/06/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về hồ sơ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất; - Thông tư số 36/2014/TT-BTNMT ngày 30/6/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường Quy định chi tiết phương pháp định giá đất; xây dựng, điều chỉnh bảng giá đất; định giá đất cụ thể và tư vấn xác định giá đất; - Thông tư 37/2014/TT-BTNMT ngày 30/6/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường Quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; - Thông tư số 02/2015/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường Quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP và Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 về đất đai của Chính phủ; 4 - Thông tư 74/2015/TT-BTC ngày 15/5/2015 của Bộ Tài chính hướng dẫn việc lập dự toán, sử dụng và thanh quyết toán kinh phí tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. - Thông tư 33/2017/TT-BTNMT ngày 29/09/2017 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết Nghị định số 01/2017/NĐ-CP ngày 06/01/2017 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư hướng dẫn thi hành Luật đất đai; - Nghị định số 01/2017/NĐ-CP ngày 06/01/2017 của chính phủ về sửa đổi.

Bổ sung một số nghị định quy định chi tiết thi hành luật đất đai; 1. Các văn bản pháp lý hiện hành về chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của tỉnh Thanh Hóa. - Quyết định 29/2015/QĐ-UBND điều chỉnh đơn giá bồi thường hỗ trợ tài sản giải phóng mặt bằng tỉnh Thanh Hóa - Quyết định 34/2018/QĐ-UBND ban hành quy định hạn mức giao đất ở và hạn mức công nhận đất ở trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa - Quyết định 76/2018/QĐ-UBND ban hành quy định cụ thể một số nội dung về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. - Quyết định 15912/UBND-CN ngày 20/11/của UBND tỉnh Thanh Hóa về việc chủ trương điều chỉnh quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Khu đô thị dịch vụ thị trấn Lam Sơn, huyện Thọ Xuân.

- Quyết định số 3210/QĐ-UBND ngày 19/12/2019 của UBND huyện Thọ Xuân về việc phê duyệt nhiệm vụ và dự toán lập Điều chỉnh quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 Khu đô thị dịch vụ thị trấn Lam Sơn, huyện Thọ Xuân. - Quyết định số 220/QĐ-UBND ngày 14/02/2020 của UBND huyện Thọ Xuân về việc phê duyệt điều chỉnh chi tiết tỷ lệ 1/500 khu đô thị dịch vụ thị trấn Lam Sơn, huyện Thọ Xuân. Khái quát về công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 1. Khái niệm về công tác bồi thường GPMB a.

Thu hồi đất Mục đích của công tác thu hồi đất là nhằm đảm bảo đất đai được sử dụng hợp pháp, đúng mục đích, đạt hiệu quả cao, khắc phục tình trạng tùy tiện trong quản lý sử 5 dụng đất, vi phạm luật đất đai. Ngoài ra còn để đáp ứng nhu cầu sử dụng đất phục vụ lợi ích quốc gia khi cần thiết. Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai. Mục đích của công tác thu hồi đất là nhằm đảm bảo đất đai được sử dụng hợp pháp, đúng mục đích, đạt hiệu quả cao, khắc phục tình trạng tùy tiện trong quản lý sử dụng đất, vi phạm luật đất đai.

Ngoài ra còn để đáp ứng nhu cầu sử dụng đất phục vụ lợi ích quốc gia khi cần thiết. Bồi thường quyền sử dụng đất Bồi thường quyền sử dụng đất được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do UBND cấp tỉnh quy định tại thời điểm quyết định thu hồi đất. Việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải đảm bảo dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, kịp thời và đúng quy định của pháp luật (Điều 74 Luật đất đai 2013). Công tác bồi thường và hỗ trợ người dân bị mất đất là công việc vô cùng quan trọng không chỉ đối với các nước trên thế giới mà còn là nhiệm vụ thiết yếu trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.

Đây không chỉ là khâu đầu tiên trong việc tạo mặt bằng để xây dựng cơ sở hạ tầng mà còn ảnh hưởng rất lớn tới mọi mặt KT-XH - môi trường…. Do đó cần có cơ chế chính sách hợp lý mà cần có những bước đi hợp lý đảm bảo sự công bằng cho người dân bị mất đất cũng như mạng lại lợi ích cho cả nhà nước, chủ đầu tư và người dân. Hỗ trợ Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển. Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất ngoài việc được bồi thường theo quy định còn được Nhà nước xem xét hỗ trợ.

Việc hỗ trợ phải bảo đảm khách quan, công bằng, kịp thời, công khai và đúng quy định của pháp luật. 6 Các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm: + Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất; + Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp; thu hồi đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ của hộ gia đình, cá nhân mà phải di chuyển chỗ ở; + Hỗ trợ TĐC đối với trường hợp thu hồi đất ở của hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở. Tái định cư Tái định cư là việc di chuyển đến một nơi khác với nơi ở trước đây để sinh sống và làm ăn. TĐC bắt buộc đó là sự di chuyển không thể tránh khỏi khi Nhà nước thu hồi hoặc trưng dụng đất đai để thực hiện các dự án phát triển.

Tái định cư được hiểu là một quá trình từ bồi thường thiệt hại về đất, tài sản, di chuyển đến nơi ở mới và các hoạt động hỗ trợ để xây dựng lại cuộc sống, thu nhập, cơ sở vật chất tinh thần tại đó. Như vậy, TĐC là hoạt động nhằm giảm nhẹ các tác động xấu về KT-XH đối với một bộ phận dân cư đã gánh chịu vì sự phát triển chung. Bản chất của công tác bồi thường GPMB Mục tiêu phát triển kinh tế và xây dựng đất nước của Đảng và Nhà nước ta là: “Dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh”. Trong quá trình phát triển đất nước buộc phải sắp xếp, xây dựng mới các công trình để đáp ứng đời sống ngày càng hiện đại của nhân dân để bắt nhịp, hội nhập với các nước tiên tiến trên thế giới.

Từ đó cho thấy, công tác bồi thường, GPMB là công việc tất yếu trong xã hội; bản chất của công tác bồi thường GPMB là thu hồi đất, bồi thường đất, bồi thường tài sản bị thiệt hại, di chuyển thay đổi chỗ ở, nơi sản xuất đảm bảo mục tiêu phát triển và xây dựng đất nước trên nguyên tắc của nhà nước về bồi thường đất và bồi thường tài sản bị thiệt hại theo Luật định. Do đó, chiến lược phát triển của đất nước, Nhà nước ta luôn phải có chiến lược phát triển nhà ở nhằm tạo điều kiện cho nhân dân có chỗ ở rộng rãi hơn, tiện nghi hơn qua mỗi thời kỳ phát triển của đất nước. Ăn và ở là hai nhu cầu tối thiểu, thiết yếu của con người, một khi hai nhu cầu tối thiểu đó không được đáp ứng tối thiểu thì con người không thể làm khoa học và hoạt động chính trị. 7 Bài học của một số nước phát triển cho chúng ta một cách nhìn mới, đó là bên cạnh những công sở nguy nga tráng lệ, những cao ốc chọc trời là những khu nhà “ổ chuột” của dân lao động - công bằng và nhân quyền không thể chỉ thông qua tuyên truyền mà thực tế lại không thực hiện.

Đất nước ta đang bước vào thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, chúng ta không thể chỉ có những đô thị đẹp, hiện đại, những khu sản xuất khổng lồ, những công trình công cộng khang trang mà kèm theo đó chỗ ở của người dân phải được nâng cấp tiện nghi hơn, rộng rãi hơn. Chính vì vậy mà phải tính một cách toàn diện, không để hiện tượng một công trình mới ra đời kéo theo những người dân không có chỗ ở hoặc chỗ ở kém hơn nơi ở cũ, dù đó là một gia đình. Nếu không nhìn rõ bản chất của vấn đề, mỗi năm chúng ta có hàng ngàn dự án đầu tư xây dựng, mỗi dự án chỉ kéo theo một gia đình không có chỗ ở thì đã có hàng ngàn gia đình thiếu chỗ ở hoặc chỗ ở tạm bợ. Như vậy là sự phát triển thiên lệch, mục tiêu lớn của quốc gia không đạt được.

Vấn đề thiếu chỗ ở không chỉ dừng lại ở đó mà còn kéo theo hàng loạt các tệ nạn, các tiêu cực xã hội phát sinh, sẽ ảnh hưởng đến tiến trình phát triển của đất nước. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường GPMB * Yếu tố giá đất và định giá đất Giá đất có vai trò rất quan trọng trong chính sách bồi thường, GPMB.