MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá của con người, vì nó là nguồn gốc của mọi sự sống trên Trái Đất. Nhận thức được vai trò của đất mà tất cả các quốc gia trên hành tinh này đều đã không quản ngại hi sinh để bảo vệ nó và cũng từ đất mà các cuộc xung đột đã và đang xảy ra cho đến nay. Tuy vậy, mỗi quốc gia đều có những sự quan tâm khác nhau đến đất và ở những quốc gia nào con người quan tâm chú trọng sử dụng bảo vệ bồi dưỡng đất thì đất đai sẽ tốt lên và cuộc sống sẽ ổn định, phát triển.
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, việc đẩy nhanh công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước dẫn đến việc xây dựng cơ sở hạ tầng diễn ra ồ ạt, cùng với nó là nhu cầu sử dụng đất cho các hoạt động: nhà ở, kinh doanh, dịch vụ ngày càng phát triển, dẫn đến việc quỹ đất nông nghiệp ngày càng giảm mạnh. Vấn đề cấp bách đặt ra cho công tác quản lý Nhà nước về đất đai là phải có những biện pháp quản lý chặt chẽ và có hiệu quả nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất cũng như tránh tình trạng xảy ra tranh chấp đất đai gây mất trật tự an toàn xã hội. Chuyển quyền sử dụng đất là một trong những quyền lợi cơ bản của người sử dụng đất. Trên thực tế, chuyển quyền sử dụng đất là một hoạt động diễn ra từ xưa đến nay và tồn tại dưới nhiều hình thức rất đa dạng.
Tuy nhiên chỉ đến Luật Đất đai 1993 chuyển quyền sử dụng đất mới được quy định một cách có hệ thống về các hình thức chuyển quyền cũng như trình tự thủ tục thực hiện các quyền đó. Trong quá trình thực hiện và sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai 2003 và Luật Đất đai 2013 ra đời đã hoàn thiện, bổ sung và khắc phục những tồn tại của Luật Đất đai 1993, những vấn đề về chuyển quyền sử dụng Luan van 2 đất được quy đinh chặt chẽ và cụ thể các hình thức chuyển quyền và thủ tục chuyển quyền cũng như nhiều vấn đề liên quan khác, phù hợp với tình hình nước ta trong thời kỳ đổi mới. Thị trấn Đu là một thị trấn thuộc huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Trong những năm trở lại đây, việc thực hiện quyền và nghĩa vụ đối với Nhà nước trong quản lý và sử dụng đất đai đã đạt được nhiều thành tích đáng kể song vẫn gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện Luật đất đai.
Do đó, để thấy được những mặt tồn tại và hạn chế trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai nói chung và trong việc đảm bảo quyền lợi cũng như nghĩa vụ của Nhà nước trong quá trình quản lý và sử dụng đất đai, ta cần đánh giá một cách khách quan trong những kết quả đã đạt được, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm nhằm quản lý và sử dụng đất đai một cách hiệu quả nhất. Xuất phát từ thực tiễn trên, được sự đồng ý của Ban giám hiệu Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý tài nguyên, dưới sự hướng dẫn của thầy giáo PGS. Phan Đình Binh, em tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá kết quả công tác chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn thị trấn Đu, huyện Phú lương, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2015 – 2017”. Mục tiêu của đề tài 1.
Mục tiêu tổng quát Đánh giá công tác chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn Thị trấn Đu, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2015 – 2017, nhằm đưa ra những thành tựu đạt được và những hạn chế còn tồn tại trong công tác chuyển quyền sử dụng đất tại huyện và đề xuất hướng giải quyết những tồn tại đó. Mục tiêu cụ thể – Đánh giá được điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội trên địa bàn thị trấn Đu. – Đánh giá được tình hình quản lý và sử dụng đất trên địa bàn thị trấn. Luan van 3 – Đánh giá được công tác chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn thị trấn Đu, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2015 – 2017.
– Đánh giá được sự hiểu biết của người dân và cán bộ quản lý về 7 hình thức chuyển quyền sử dụng đất. – Đánh giá được những thuận lợi khó khăn và có những giải pháp đề xuất để thực hiện tốt công tác chuyển QSDĐ trên địa bàn thị trấn Đu. Yêu cầu của đề tài – Nắm vững nội dung của công tác chuyển QSDĐ theo quy định của Luật Đất đai 2013, hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về đất đai của Trung ương và địa phương. – Xác định thực trạng của công tác chuyển QSDĐ đang diễn ra ở địa phương trong thời gian qua.
Thu thập số liệu, phân tích, đánh giá, khảo sát đảm bảo tính trung thực, khách quan. – Tìm ra các nguyên nhân để từ đó đưa ra các kiến nghị và đề xuất các giải pháp cho các cấp có thẩm quyền điều chỉnh cho phù hợp với thực tế của địa phương và với quy định của pháp luật do Nhà nước quy định nhằm đẩy mạnh công tác quản lý ở địa phương. – Phân tích những thuận lợi, khó khăn từ đó tìm ra các nguyên nhân và đưa ra những giải pháp nhằm khắc phục, điều chỉnh cho phù hợp với tình hình hiện tại và đề xuất giải pháp trong thời gian tới. Ý nghĩa của đề tài 1.
Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu Giúp sinh viên củng cố và nắm chắc hơn các kiến thức được học tập trong nhà trường, thông qua đó giúp sinh viên khi ra trường nhanh tiếp cận hơn với thực tế. Ý nghĩa trong thực tiễn Việc đánh giá kết quả chuyển quyền sử dụng đất sẽ giúp sinh viên hiểu rõ về công tác quản lý Nhà nước về đất đai tại địa phương, từ đó có thể đưa ra những giải pháp khả thi để giải quyết những khó khăn và hoàn thiện công tác quản lý Nhà nước về đất đai trong thời gian tới. Luan van 5 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.
Cơ sở pháp lý của đề tài – Hiến pháp năm 2013; – Luật Đất đai năm 2013 được thông qua kì họp thứ 6 ngày 09/12/2013, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/07/2014; – Nghị định số 43/2014/NĐ–CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều Luật Đất đai năm 2013; – Nghị định số 44/2014/NĐ–CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ quy định về giá đất; – Nghị định số 45/2014/NĐ–CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ quy định về thu tiền sử dụng đất; – Nghị định số 46/2014/NĐ–CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ quy định về thu tiền thuê đất thuê mặt nước; – Thông tư liên tịch số 30/2005/TTLT/BTC–BTNMT ngày 18/04/2005 của Bộ Tài chính và Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn việc luân chuyển hồ sơ của người sử dụng đất thực hiện nghĩa vụ tài chính; – Thông tư liên tịch số 05/2005/TTLT/BTP–BTNMT ngày 16/06/2005 của Bộ Tư pháp và Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn việc đăng ký thế chấp, bảo lãnh bằng giá trị quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất; – Thông tư liên tịch số 03/2006/TTLT/BTP–BTNMT ngày 13/06/2006 về sửa đổi, bổ sung một số quy định của Thông tư liên tịch số 05/2005/TTLT/BTP–BTNMT ngày 16 tháng 06 năm 2005 của Bộ Tư pháp và Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn việc đăng ký thế chấp, bảo lãnh bằng giá trị quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất; Luan van 6 – Thông tư liên tịch số 04/2006/TTLT/BTP–BTNMT ngày 13/06/2006 của Bộ Tư pháp và Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện quyền của người sử dụng đất; – Thông tư số 25/2014/TT–BTNMT ngày 19 tháng 05 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về bản đồ địa chính; – Thông tư 76/2014/TT–BTC ngày 16/06/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn Nghị định số 45/2014/NĐ–CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ quy định về thu tiền sử dụng đất; – Thông tư 77/2014/TT–BTC ngày 16/06/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn Nghị định số 46/2014/NĐ–CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ quy định về thu tiền thuê đất thuê mặt nước. – Thông tư số 02/2015/TT–BTNMT ngày 27/01/2015 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết một số Điều của Nghị định số 43/2014/NĐ–CP ngày 15/5/2014 và Nghị định số 44/2014/NĐ–CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ. Cơ sở lý luận Việc chuyển QSDĐ là cơ sở cho việc thay đổi quan hệ pháp luật đất đai. Trong quá trình sử dụng đất đai từ trước tới nay luôn luôn có sự biến động do chuyển QSDĐ.
Mặc dù, trong Luật Đất đai 1993 Nhà nước chỉ quy định một phạm vi hạn hẹp trong việc chuyển QSDĐ như chỉ quy định cho phép chuyển quyền sử dụng đối với đất nông nghiệp, còn khả năng chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp và thừa kế các loại đất khác hầu như bị cấm đoán. Nhưng thực tế các quyền này diễn ra rất sôi động và trốn tránh sự quản lý của Nhà nước. Luật Đất đai 2013, Nhà nước tiếp tục bổ sung thêm những điều luật mới về chuyển QSDĐ cho người sử dụng đất dễ dàng và thuận lợi và cũng đồng thời chọn lọc và rút gọn những điểm chưa phù hợp như bỏ đi hình thức, bảo lãnh bằng giá trị QSDĐ. Cơ sở thực tiễn Cùng với sự phát triển của toàn cầu, Việt Nam cũng đang dần đổi mới với xu thế hiện đại hoá đất nước.
Xã hội ngày càng phát triển, thị trường đất đai ngày càng nóng hơn và sôi động. Vì vậy, nhu cầu chuyển QSDĐ của người sử dụng cũng như công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này là một tất yếu khách quan nhằm đạt tới một sự phát triển cao hơn, phù hợp hơn nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người sử dụng cũng như của toàn xã hội. Những thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Tp. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng,… công tác quản lý đất đai cũng như công tác chuyển quyền sử dụng đất được quản lý và thực hiện một cách khá chặt chẽ do ở đó là những thành phố lớn, trung tâm, dân cư tập chung đông đúc, giá đất cũng rất cao, hơn nữa tập chung số lượng lớn các cán bộ có trình độ chuyên môn, cơ sở hạ tầng, máy móc kỹ thuật hiện đại.
Tỉnh Thái Nguyên là một tỉnh trung du diện tích chủ yếu đồi núi. Huyện Phú Lương với diện tích 369 km2 với dân số khoảng 110.