HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM BÙI CÔNG CẢNH ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CHẤT THẢI RẮN VÀ CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ TẠI LÀNG NGHỀ TÁI CHẾ KIM LOẠI BÌNH YÊN, XÃ NAM THANH -NAM TRỰC - NAM ĐỊNH Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60 44 03 01 Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Xuân Thành NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 16 tháng 5 năm 2018 Tác giả luận văn Bùi Công Cảnh i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Lời đầu tiên tôi xin được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS.TS Nguyễn Xuân Thành đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.
Tôi xin chân thành cám ơn tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Ban Chủ nhiệm khoa và các thầy cô giáo Bộ môn Vi sinh vật, Khoa Môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ, viên chức Sở Tài nguyên & Môi trường tỉnh Nam Định, Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Nam Định, Trung tâm Quan trắc và Phân tích TNMT tỉnh Nam Định, Phòng Tài Nguyên & Môi trường huyện Nam Trực, Phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn huyện Nam Trực, UBND xã Nam Thanh và các hộ dân trong làng nghề Bình Yên đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 16 tháng 5 năm 2018 Tác giả luận văn Bùi Công Cảnh ii MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình.
ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Yêu cầu của đề tài.
Tổng quan tài liệu. Khái quát về làng nghề. Đặc điểm của các làng nghề. Vai trò của làng nghề trong sự phát triển kinh tế - xã hội.
Ảnh hưởng của hoạt động sản xuất của làng nghề tới môi trường. Đôi nét về các làng nghề trên thế giới. Lịch sử hình thành và phát triển của làng nghề tại Việt Nam. Lịch sử hình thành của các loại hình làng nghề tại Việt Nam.
Đôi nét về các loại hình làng nghề tại Việt Nam. Tổng quan về làng nghề tái chế kim loại. Giới thiệu chung về làng nghề tái chế kim loại. Tác động đến môi trường của các làng nghề tái chế kim loại.
Tổng quan về làng nghề tỉnh Nam Định. Sự phân bố của các làng nghề. Quy mô hoạt động của làng nghề. Sản phẩm của làng nghề.
Thiết bị máy móc, công nghệ sản xuất. Môi trường làng nghề tại Nam Định. Giới thiệu về làng nghề tái chế kim loại thôn Bình Yên xã Nam Thanh, huyện Nam Trực. Quá trình hình thành làng nghề Bình Yên.
Đóng góp của làng nghề Bình Yên. Đối tượng - nội dung - phương pháp nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Nam Thanh, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định. Hoạt động tái chế kim loại tại làng nghề Bình Yên.
Đánh giá hiện trạng và công tác quản lý môi trường làng nghề Bình Yên xã Nam Thanh, huyện Nam Trực. Ảnh hưởng từ hoạt động tái chế nhôm của làng nghề đến cảnh quan môi trường và sức khỏe con người. Đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường làng nghề tái chế kim loại Bình Yên xã Nam Thanh. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp khảo sát thực địa. Phương pháp lấy mẫu, phân tích.
Phương pháp đánh giá. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội của xã Nam Thanh, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định.
Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội xã Nam Thanh. Hoạt động tái chế kim loại tại làng nghề Bình Yên. Tổng số hộ thôn Bình Yên (chia theo ngành nghề : Tái chế kim loại, sản xuất nông nghiệp, phi nông nghiệp.) và số hộ tham gia tái chế kim loại chia theo loại hình.
Nguyên, nhiên liệu, năng lượng hóa chất đầu vào và sản phẩm đầu ra (tấn/năm) năm 2017. Quy trình tái chế và sản xuất sản phẩm hàng hóa làng nghề Bình Yên, xã Nam Thanh, huyện Nam Trực. Đánh giá hiện trạng và công tác quản lý môi trường làng nghề Bình Yên. Đánh giá hiện trạng môi trường làng nghề Bình Yên.
Đánh giá thực trạng công tác quản lý môi trường tại làng nghề Bình Yên xã Nam Thanh. Ảnh hưởng từ hoạt động tái chế nhôm của làng nghề đến cảnh quan môi trường và sức khỏe của con người. Ảnh hưởng đến cảnh quan môi trường. Ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.
Đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường làng nghề tái chế kim loại Bình Yên xã Nam Thanh. Giải pháp cơ chế, chính sách. Giải pháp quy hoạch. Giải pháp tuyên truyền giáo dục cộng đồng.
Kết luận và đề nghị. 73 Tài liệu tham khảo. 76 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVMT Bảo vệ môi trường BTNMT Bộ Tài nguyên và Môi trường CNH-HĐH Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa CTNH Chất thải nguy hại HTX Hợp tác xã NXB Nhà xuất bản QCVN Quy chuẩn Việt Nam RTSH Rác thải sinh hoạt TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TTCN Tiểu thủ công nghiệp UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Dự báo phát triển của làng nghề Việt Nam đến năm 2015.
Số lượng các ngành nghề phân theo ngành sản xuất chính. Thực trạng làng nghề truyền thống tại một số tỉnh. Lượng sản phẩm tại một số làng nghề tái chế kim loại. Kết quả phân tích hàm lượng kim loại trong nước thải làng nghề Đồng Xâm.
Thải lượng ô nhiễm do đốt than tại làng nghề tái chế. Chất lượng môi trường không khí tại một số làng nghề tái chế kim loại. Tổng hợp số lượng làng nghề trên địa bàn tỉnh Nam Định. Tổng hợp sự phân bố làng nghề theo nhóm ngành nghề hoạt động.
Tổng hợp số hộ và lao động sản xuất nghề. Tổng hợp các sản phẩm của làng nghề trên địa bàn tỉnh Nam Định. Vị trí (điểm) quan trắc không khí xung quanh tháng 11 năm 2017 - thời điểm lấy mẫu hướng gió Tây Bắc. Vị trí điểm quan trắc không khí xung quanh tháng 03 năm 2018 hướng gió Đông Nam.
Thông số và phương pháp phân tích không khí xung quanh. Khí hậu thời tiết huyện Nam Trực (trị số trung bình chung 5 năm: 2012-2016). Tổng số hộ chia theo ngành nghề của thôn Bình Yên, xã Nam Thanh, huyện Nam Trực. Số hộ tham gia hoạt động tái chế chia theo loại hình sản xuất tại làng nghề Bình Yên, xã Nam Thanh, huyện Nam Trực.
Nguyên liệu đầu vào và sản phẩm đầu ra của làng nghề Bình Yên, xã Nam Thanh, huyện Nam Trực, năm 2017. Nhiên liệu, năng lượng, hóa chất sử dụng trong sản xuất làng nghề (trung bình của 1 hộ theo loại hình sản xuất). Kết quả quan trắc môi trường không khí xung quanh tại làng nghề tái chế kim loại Bình Yên. Kết quả điều tra về thực hiện biện pháp giảm thiểu tiếng ồn của các hộ sản xuất tại làng nghề Bình Yên.
Kết quả điều tra về tình hình phát sinh, thu gom, phân loại và xử lý RTSH tại làng nghề Bình Yên. Thống kê tải lượng chất thải nguy hại phát sinh của làng nghề cơ khí, tái chế kim loại nhôm Bình Yên trong năm 2017. Ý kiến của người dân về việc quy hoạch khu cụm làng nghề Bình Yên xã Nam Thanh. Đánh giá của người dân về môi trường làng nghề Bình Yên.
Kết quả điều tra về một số loại bệnh thường gặp ở làng nghề Bình Yên. 67 viii DANH MỤC HÌNH Hình 2. Biểu đồ hàm lượng một số kim loại nặng trong nước thải làng nghề tái chế. Sơ đồ vị trí lấy mẫu quan trắc không khí xung quanh tháng 11/2017.
Sơ đồ vị trí lấy mẫu quan trắc không khí xung quanh tháng 3/2018. Sơ đồ vị trí xã Nam Thanh huyện Nam Trực tỉnh Nam Định. Tỷ trọng giữa các ngành của xã Nam Thanh - Nam Trực. Sơ đồ quy trình sản xuất ngành nghề tái chế nhôm của làng nghề Bình Yên.
Diễn biến hàm lượng bụi lơ lửng trong không khí xung quanh của làng nghề tái chế kim loại Bình Yên. Diễn biến chất lượng thông số NO2 trong không khí xung quanh tại làng nghề tái chế kim loại Bình Yên. Tiếng ồn trong không khí xung quanh tại làng nghề tái chế kim loại Bình Yên. 56 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Bùi Công Cảnh Tên luận văn: “Đánh giá thực trạng chất thải rắn và chất lượng môi trường không khí tại làng nghề tái chế kim loại Bình Yên, xã Nam Thanh - Nam Trực - Nam Định”.
Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 8440301 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Mục đích của nghiên cứu là đánh giá thực trạng chất thải rắn và chất lượng môi trường không khí tại làng nghề tái chế kim loại Bình Yên. Từ đó đề xuất giải pháp nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường từ hoạt động của làng nghề tái chế kim loại Bình Yên, xã Nam Thanh – Nam Trực – Nam Định.