mở đầu, 4 chƣơng, với 12 tiết, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục. 8 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Các công trình nghiên cứu về công tác tuyên truyền, tuyên truyền miệng và hoạt động báo cáo viên 1. Các công trình nghiên cứu về công tác tuyên truyền, tuyên truyền mi ng ở nước ngoài Đề cập đến CTTT, TTM và hoạt động BCV có một số công trình nghiên cứu ở nƣớc ngoài với các góc độ khác nhau.
Có thể kể đến các công trình tiêu biểu sau: - Tác giả I.Ia-Blinôp trong cuốn “Nghệ thuật n i chuyện c a tuyên truyền viên”, (ngƣời dịch: Nguyễn Ngọc Lƣ), Nxb Văn hóa - Nghệ thuật, (1962), đã đề cập đến những vấn đề khá cụ thể và tỷ mỷ, nhƣ: làm thế nào để tránh các l i về đặt câu, dùng từ, phát âm; trình tự chuẩn bị cho một buổi nói chuyện; mối quan hệ giữa ngƣời nói chuyện với thính giả. Cuốn sách đã giúp BCV nghiên cứu, vận dụng trong quá trình phát biểu miệng, điều khiển buổi truyết trình bằng các mối liên hệ với ngƣời nghe.Phancôvích trong “Nghệ thuật diễn giảng”, Nxb Sách giáo khoa Mác - Lênin, Hà Nội (1976) cho rằng, những bài giảng đƣợc chuẩn bị cẩn thận và truyền đạt tốt sẽ giúp cho ngƣời nghe có thêm những kiến thức mới trong từng lĩnh vực, biết tƣ duy sâu rộng và hiểu rõ hơn những hiện tƣợng về tự nhiên và xã hội. Muốn soạn đƣợc bài giảng đạt yêu cầu, giảng viên phải có giác ngộ chính trị, kiên định lập trƣờng của Đảng và có tầm hiểu biết sâu rộng về lĩnh vực nghiên cứu. Sự thành công của bài giảng còn tùy thuộc vào nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ của giảng viên khi trình bày, lý giải các vấn đề.
Muốn làm đƣợc điều đó, ngƣời giảng viên phải lao động miệt mài, tìm tòi và sáng tạo để đạt đƣợc kỹ năng diễn giảng. Đây là tài liệu giúp tác giả luận án kế thừa, vận dụng trong quá trình nghiên cứu, đề ra những giải pháp nâng cao chất lƣợng họat động BCV hiện nay. Xurơnitrencô trong cuốn “Hoạt động tư tưởng c a Đảng Cộng sản Liên Xô”, (chủ biên), Nxb Thông tin lý luận (1982), đã phân tích, chỉ rõ tuyên truyền, diễn giảng là một bộ phận quan trọng của công tác tƣ tƣởng. Tác giả đề cao vai trò của CTTT bằng phƣơng pháp diễn giảng; cho rằng phƣơng pháp diễn giảng đang vận động, ngày càng phát triển; các bài diễn giảng đã trở thành một phƣơng tiện tác động tƣ tƣởng có uy tín trong quần chúng lao động, góp phần làm phong phú hơn kiến thức, nâng cao thêm tính tích cực của họ.
Đây là những gợi ý quan trọng, giúp tác giả luận án nghiên cứu chất lƣợng hoạt động BCV hiện nay. Rakhơmancunôp trong cuốn “Tuyên truyền miệng: Lý luận - Tổ chức - Phương thức”, Nxb Sách giáo khoa Mác - Lênin, (1983), cho rằng: TTM đã và vẫn là lĩnh vực quan trọng trong hoạt động của Đảng, là một trong những hình thức tích cực để giữ mối liên hệ thƣờng xuyên giữa Đảng với quần chúng, là công cụ lãnh đạo chính trị có hiệu lực. Từ đặc điểm thực hiện tuyên truyền qua giao tiếp trực tiếp với mọi ngƣời, TTM có khả năng cụ thể hóa các nhiệm vụ của Đảng, đề ra các nhiệm vụ cho các tập thể và m i cá nhân cán bộ, đảng viên. TTM cần phải dựa trên những nguyên tắc: tính đảng, tính khoa học, tính chân thực, gắn liền với thực tiễn.
Nếu chọn đƣợc những vấn đề lý thú, cấp bách để nói chuyện, các buổi tọa đàm, báo cáo, thông tin chính trị đƣợc xây dựng trên cơ sở sự kiện, gần gũi với mọi ngƣời và đƣợc diễn đạt bằng ngôn ngữ sinh động, dễ hiểu thì CTTT đạt đƣợc mục đích và chất lƣợng cao. Nôgin trong cuốn “Nghệ thuật phát bi u miệng , Nxb Sách giáo khoa Mác - Lênin (1984), đã giới thiệu những vấn đề về tâm lý - sƣ phạm của nghệ thuật phát biểu miệng, nêu lên công việc chuẩn bị bài phát biểu, lôgic và văn phong của các bài phát biểu, cách sử dụng tƣ liệu thực tế, sự tác động qua lại lẫn nhau giữa cán bộ tuyên truyền và ngƣời nghe; giúp cho cán bộ làm công tác TTM có đƣợc nghệ thuật phát biểu, kỹ năng phát biểu thành thạo trƣớc công chúng. Theo tác giả, nghệ thuật phát biểu miệng là kỹ 10 năng nói với mọi ngƣời một cách hấp dẫn, thuyết phục và dễ hiểu mà trong thực tế, m i ngƣời đều có thể có đƣợc kỹ năng, phẩm chất ấy. Raymond De Saint Laurent trong tác phẩm “Nghệ thuật n i trư c công ch ng Nxb Văn hóa - Thông tin, (2003), lý giải việc một ngƣời nói chuyện có duyên, một nhà hùng biện tài ba… phải r n luyện cách xã giao, ứng xử khi nói chuyện nhƣ thế nào.
Đứng trƣớc mọi ngƣời, họ đƣợc xem nhƣ ngƣời có năng khiếu giao tiếp, nhƣng thực ra không phải vậy mà thực chất là sự chuẩn bị chu đáo và không ngừng r n luyện của bản thân. Tác giả giới thiệu các bƣớc chuẩn bị buổi nói chuyện, cũng nhƣ các cử chỉ, điệu bộ, âm điệu, giọng nói và kh ng định: đây không phải là khả năng bẩm sinh mà phần lớn là do sự r n luyện mà nên. BCV muốn trở thành ngƣời có uy tín (có thƣơng hiệu), trƣớc hết phải trau dồi, học hỏi, nâng cao về trình độ chuyên môn, đúc rút kinh nghiệm trong hoạt động TTM của mình. Cục Cán bộ, Bộ Tuyên truyền Trung ƣơng Đảng Cộng sản Trung Quốc đã xuất bản cuốn “Tuyên truyền công tác tư tưởng trong thời kỳ m i”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, (2005).
Cuốn sách trình bày trong 9 chƣơng, tổng kết một cách có hệ thống và toàn diện những kinh nghiệm cơ bản trong CTTT tƣ tƣởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Chƣơng 9 trình bày về xây dựng đội ngũ những ngƣời làm CTTT tƣ tƣởng; yêu cầu về tố chất đối với cán bộ làm CTTT tƣ tƣởng. Trong đó đã chỉ rõ vai trò đặc biệt của CTTT: Trong các mặt trận lãnh đạo của Đảng thì tuyên truyền tƣ tƣởng là mặt trận hết sức quan trọng. Trong các cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng thì cơ quan làm công tác tuyên truyền tƣ tƣởng là cơ quan hết sức quan trọng, còn trong hàng ngũ cán bộ của Đảng thì những ngƣời làm công tác tuyên truyền tƣ tƣởng là lực lƣợng hết sức quan trọng [57, tr.
Về mục đích của CTTT, tác phẩm đã chỉ rõ: Công tác tuyên truyền tƣ tƣởng phải tạo ra động lực tinh thần to lớn, tạo nên sự ủng hộ bằng trí tuệ, bảo đảm về tƣ tƣởng và môi 11 trƣờng dƣ luận lành mạnh trong công cuộc cải cách, mở cửa, xây dựng thể chế kinh tế thị trƣờng xã hội chủ nghĩa và xã hội tiến bộ toàn diện [57, tr. Trần hang - Lê Cự Lộc (chủ biên), trong cuốn “Giáo trình tổng kết một cách toàn diện, c hệ thống những kinh nghiệm cơ bản trong công tác tuyên truyền tư tưởng c a Đảng Cộng sản Trung Quốc”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội (2005), đã chỉ rõ vai trò đặc biệt của CTTT, cho rằng: đối tƣợng tuyên truyền là con ngƣời và để làm tốt CTTT cho quần chúng cần phải thích ứng với hoàn cảnh cụ thể của quần chúng; áp dụng PPTT một cách khoa học, phù hợp với đối tƣợng tuyên truyền. Trên đây là một số công trình nghiên cứu ở nƣớc ngoài, chủ yếu là ở Liên Xô (cũ) và Trung Quốc, gắn với việc vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin, xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác tƣ tƣởng của đảng cộng sản trong tiến trình xây dựng CNXH. Các công trình nêu trên trên gợi mở cho tác giả trong nghiên cứu, đề xuất các giải pháp về nâng cao chất lƣợng hoạt động BCV VĐBSCL hiện nay.
Các công trình nghiên cứu trong nước về công tác tư tưởng, công tác tuyên truyền và hoạt động báo cáo viên Về công tác tƣ tƣởng, CTTT có nhiều tác giả, tác phẩm đề cập đến các vấn đề nội dung, phƣơng pháp, phƣơng thức, tổ chức và hoạt động của lĩnh vực này. Tác giả Đào Duy Tùng trong cuốn “Một số vấn đề về công tác tư tưởng , Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội (1999), kh ng định tầm quan trọng của công tác TTM trong việc đƣa tiếng nói của Đảng đến quần chúng, đồng thời có nhận định TTM phát triển có phần chậm so với yêu cầu, tính chất, tầm vóc của những nhiệm vụ cách mạng và so với một số lĩnh vực khác, nhƣ báo chí, phát thanh, truyền hình. Tác giả nêu lên những nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân chủ yếu là nhận thức và tổ chức; từ đó, tác giả đã nêu những giải pháp thiết thực để khắc phục những khó khăn, hạn chế mà công tác TTM gặp phải. 12 Tác giả Lƣơng hắc Hiếu (chủ biên) trong cuốn“Nguyên lý công tác tư tưởng" tập 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội (2008), đã đề cập một cách tổng thể các vấn đề về công tác tƣ tƣởng.
Về tuyên truyền, tác giả đƣa ra khái niệm TTM, vị trí, vai trò của TTM, những ƣu thế của TTM; sự cần thiết của việc tổ chức xây dựng ĐNBCV, TTV; những vấn đề thuộc về tổ chức, phƣơng thức hoạt động và chức năng của BCV, TTV; những nội dung chủ yếu về đổi mới hoạt động BCV, TTV hiện nay. Đây là tài liệu cơ bản có tính giáo khoa, hết sức bổ ích cho hoạt động BCV, tuyên truyền và những ngƣời quan tâm đến vấn đề này. Tác giả Ngô Văn Thạo (chủ biên), trong cuốn “Nghiệp vụ Tuyên giáo , Nxb Văn hóa - Thông tin, Hà Nội, (2008), đã làm rõ những khái niệm nhƣ: tuyên truyền, TTM, BCV; các yếu tố tác động đến hiệu quả tuyên truyền. Cuốn sách đã nêu những nội dung cơ bản trong quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nƣớc về lĩnh vực tuyên truyền.
BTG Trung ƣơng, trong “Tập bài giảng cán bộ tuyên giáo cấp tỉnh, cấp huyện năm 2009 , (2009), đã cập nhật kiến thức mới về chuyên môn, nghiệp vụ công tác tuyên giáo; những chủ trƣơng, đƣờng lối, quan điểm, yêu cầu mới của Đảng về lĩnh vực tƣ tƣởng, văn hóa trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc; vấn đề nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ đối với đội ngũ cán bộ chuyên trách làm công tác tuyên giáo của Đảng. Tài liệu đã đề cập đến công tác TTM; vị trí, vai trò của TTM và hoạt động của ĐNBCV, TTV; ƣu thế của TTM và các loại hình tuyên truyền; cách chuẩn bị một bài nói cho cán bộ làm công tác TTM ở cấp huyện và cấp tỉnh.