Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1. Các công trình liên quan đến đề tài Đội ngũ CBCC có vị trí, vai trò quan trọng trong hệ thống chính trị nói chung và nền hành chính nói riêng, do đó đối tượng này được nghiên cứu rất nhiều, được tiếp cận từ nhiều ngành khoa học khác nhau với những nội dung khác nhau, nhưng mục tiêu cuối cùng là nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả làm việc của đội ngũ CBCC. Các công trình nghiên cứu về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức Vấn đề xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ, công chức về chất lượng có khá nhiều người nghiên cứu, do đó cũng có khá nhiều công trình. - Thang Văn Phúc, Nguyễn Minh Phương (2005), “Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ công chức” Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội.
Trên cơ sở nghiên cứu các quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng Cộng sản Việt Nam về vai trò, vị trí người cán bộ cách mạng, cũng như yêu cầu đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức; tìm hiểu những bài học kinh nghiệm về việc tuyển chọn và sử dụng nhân tài trong suốt quá trình lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, cũng như kinh nghiệm xây dựng nền công vụ chính quy hiện đại của đất nước trong khu vực và trên thế giới. Các tác giả đều đã phân tích một cách hệ thống và tương đối toàn diện về vấn đề chất lượng công chức nói chung dưới góc độ lý luận cũng như sự vận dụng lý luận đó vào tình hình thực tiễn, đó đều là những công trình, sản phẩm của trí tuệ có giá trị và ý nghĩa về mặt lý luận và thực tiễn, là cơ sở kết thừa cho việc nghiên cứu tiếp theo. 9 luan an - Nguyễn Kim Diện (2006), “Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức hành chính nhà nước tỉnh Hải Dương”, Luận án tiến sĩ, Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội. Đây là công trình nghiên cứu có nhiều điểm mới về lý luận và thực tiễn cho việc phát triển về chất lượng của đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay.
Tác giả đã xây dựng được khung lý thuyết về đội ngũ công chức hành chính nhà nước, đó là xây dựng được khái niệm, chỉ ra vai trò và đặc điểm của công chức hành chính nhà nước; xác định các chỉ tiêu đánh giá chất lượng công chức hành chính nhà nước; đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng công chức hành chính nhà nước; kinh nghiệm xây dựng, phát triển và nâng cao chất lượng công chức hành chính nhà nước. Trên cơ sở khung lý thuyết này, tác giả phân tích chất lượng công chức hành chính nhà nước tỉnh Hải Dương, Việt Nam, tác giả cũng đã chỉ những nguyên nhân dẫn đến tình trạng chất lượng công chức hành chính nhà nước tỉnh Hải Dương hiện nay. Dẫn mục tiêu, phương hướng nâng cao chất lượng đội ngũ công chức hành chính nhà nước của tỉnh Hải Dương giai đoạn 2006 - 2015, từ thực trạng chất lượng công chức hành chính nhà nước tỉnh Hải Dương, tác giả đã đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức hành chính nhà nước của tỉnh Hải Dương. Các giải pháp đó là: Phân tích công việc và xác định tiêu chuẩn chức danh công chức; hoàn thiện công tác tuyển dụng công chức hành chính nhà nước trong tỉnh; sử dụng đội ngũ công chức hành chính nhà nước của tỉnh một cách hợp lý; đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ công chức hành chính nhà nước của tỉnh; nâng cao tinh thần và đạo đức đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực trong đội ngũ công chức hành chính nhà nước.
10 luan an - Diệp Văn Sơn (2012), Xây dựng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho bộ máy hành chính, Tạp chí phát triển nhân lực (số 1 - 2012). Tác giả cho rằng việc nâng cao chất lượng đội ngũ công chức là cần thiết, đó là đòi hỏi của công cuộc cải cách hành chính và xuất phát từ thực trạng đội ngũ công chức hiện nay. Tác giả đã khái quát thành tựu, đồng thời phân tích những hạn chế của việc xây dựng đội ngũ công chức từ năm 1986 đến nay. Những hạn chế trong xây dựng đội ngũ công chức tập trung vào công tác tuyển dụng công chức.
Để nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, tác giả đề xuất giải phát tuyển dụng công chức thay vì thi tuyển, xét tuyển như hiện nay bằng hình thức sát hạch; hướng đến đào tạo năng lực cho công chức thay vì bằng cấp; xây dựng chế độ cam kết phục vụ cộng đồng. Để cam kết phục vụ cộng đồng, tác giả có học tập kinh nghiệm một số quốc gia trên thế giới để có tiêu chí, quy trình thực hiện cam kết. Như vậy, hoạt động xây dựng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho bộ máy hành chính thực chất là việc thay đổi cách làm đối với công tác tuyển dụng, công tác đào tạo, bồi dưỡng đối với đội ngũ công chức. - Văn Tất Thu (2012), “Nâng cao chất lượng cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế”, Tạp chí Cộng sản, 31/10/2012.
Tác giả khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Bên cạnh những ưu điểm và đóng góp to lớn, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước hiện nay, vẫn còn không ít những bất cập, hạn chế cần phải khắc phục. Cụ thể, bước vào thời kỳ đổi mới, một bộ phận đáng kể cán bộ công chức lãnh đạo, quản lý nhà nước không theo kịp, không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, thiếu kiến thức về chuyên môn, bất cập về nhiều mặt. Sự yếu kém của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, 11 luan an quản lý, cũng như chất lượng nguồn nhân lực hiện nay là một thách thức lớn trong quá trình hội nhập quốc tế Từ đó, tác giả đề xuất một số yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế.
Đó là: nâng cao năng lực tham mưu, đề xuất về chủ trương, đường lối, chính sách, chế độ ở tầm chiến lược; , nâng cao năng lực, trình độ thể chế hóa các chủ trương, đường lối, nghị quyết, chỉ thị của Đảng thành hệ thống thể chế, chế độ, chính sách của Nhà nước, các chương trình, kế hoạch thực hiện cụ thể; nâng cao năng lực, trình độ lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các thể chế, chế độ, chính sách, các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; nâng cao năng lực, trình độ giám sát kiểm tra việc thực hiện các thể chế, chế độ, chính sách, các chương trình, kế hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội; nâng cao trách nhiệm và trình độ đào tạo, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý kế cận, bảo đảm cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. - Hà Quang Ngọc, Nguyễn Minh Phương (2013), Tư tưởng Hồ Chí Minh về tổ chức nhà nước và cán bộ, công chức, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội. Tư tưởng Hồ Chí Minh về tổ chức nhà nước và cán bộ, công chức là một bộ phận trong tư tưởng khoa học và cách mạng của Người, là hệ thống quan điếm về vị trí, vai trò, bản chất và nội dung, phương thức tổ chức nhà nước; về đội ngũ CBCC, tạo thành một thế thống nhất nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nựớc và phục vụ nhân dân. Trong sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóạ, hiện đại hóa đất nước hôm nay, việc tìm hiểu, nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về tổ chức nhà nước và CBCC để dụng tư tưởng đó vào việc hoàn thiện tổ chức bộ máy nhà nước Việt Nam - Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân 12 luan an dân; xây dựng đội ngũ CBCC đủ đức, đủ tài, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ mới là hết sức cần thiết, có ý nghĩa lớn.
Cuốn sách Tư tưởng Hồ Chí Minh về tổ chức nhà nước và CBCC của tác giả Hà Quang Ngọc, Nguyễn Minh Phương tập trung trình bày một số vấn đề chung nhất về nguồn gốc, quá trình hình thành, phát triển và những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về tổ chức nhà nước và CBCC ở Việt Nam hiện nay. Đó là hệ thống các quan điểm về vị trí, vai trò, bản chất và nội dung, phương thức tổ chức nhà nước; về đội ngũ CBCC tạo thành một thể thống nhất nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước và phục vụ nhân dân. Từ tư tưởng của Hồ Chí Minh về tổ chức nhà nước và CBCC, các tác giả đã vận dụng vào việc hoàn thiện tổ chức nhà nước, xây dựng đội ngũ CBCC ở Việt Nam hiện nay. - Vông Sa Văn Xay Nha Vông (2015), "Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ công chức hành chính cấp tỉnh theo yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào", Luận án khoa học chính trị, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.
Ở bất kỳ lĩnh vực nào, chế độ nào nhân tố con người hết sức quan trọng, đóng vai trò quyết định để đạt được mục tiêu. Cán bộ là vốn quý báu nhất của Đảng, là người lãnh đạo nhân dân, phục vụ nhân dân, tạo ra mối quan hệ giữa đảng với quần chúng. Đảng nhân dân cách mạng Lào luôn luôn nhấn mạnh rằng: Cán bộ có vai trò quyết định thành công hay thất bại của việc thực hiện đường lối của Đảng. Nghiên cứu về xây dựng đội ngũ công chức hành chính cấp tỉnh đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền ở CHDCND Lào là một vấn đề rộng lớn, phức tạp, đòi hỏi phải đặt trong tổng thể nhiều vấn đề, yêu cầu thực tiễn.