Đánh giá chất lượng bản dịch Anh-Việt tác phẩm "Đại gia Gatsby" của F. Scott Fitzgerald

Đánh giá chất lượng dịch thuật tiếng Anh-Việt tác phẩm "The Great Gatsby" của F. Scott Fitzgerald trong luận văn thạc sĩ VNU ULIS.

• Tác giả: Triệu Thu Hằng
• Người hướng dẫn: Assoc. Lê Hùng Tiến
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University Of Languages And International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Đánh Giá Chất Lượng Bản Dịch Anh – Việt Tác Phẩm “Đại Gia Gatsby” Của Nhà Văn F. Scott Fitzgerald
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• STATEMENT OF AUTHORSHIP
• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• 1. PART A: INTRODUCTION
• 1.1. Statement of the problem and rationale for the study
• 1.2. Significance of the study
• 1.3. Research aims and research questions
• 1.4. Scope of the study
• 1.5. Research methodology
• 1.6. Design of the study
• 2. PART B: DEVELOPMENT
• 2.1. CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND
• 2.1.1. Concepts of translation
• 2.1.2. Translation methods and procedures
• 2.1.3. Translation equivalence
• 2.2. CHAPTER 3: FINDINGS AND DISCUSSION
• 2.2.1. The Profile of the Source Text
• 2.2.2. Statement of function
• 2.2.3. Comparison of Target Text and Source Text
• 2.2.4. Covertly erroneous errors
• 2.2.5. Overtly erroneous errors
• 2.2.6. Statement of quality
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF DIAGRAMS
• LIST OF TABLES

Tóm tắt

I. Tổng quan về chất lượng bản dịch tác phẩm Đại gia Gatsby

Chất lượng bản dịch là một yếu tố quan trọng trong việc truyền tải nội dung và ý nghĩa của tác phẩm gốc. Tác phẩm 'Đại gia Gatsby' của F. Scott Fitzgerald đã được dịch sang tiếng Việt với nhiều phiên bản khác nhau. Việc đánh giá chất lượng bản dịch không chỉ giúp người đọc hiểu rõ hơn về tác phẩm mà còn góp phần nâng cao trình độ dịch thuật trong nước. Nghiên cứu này sẽ phân tích các tiêu chí đánh giá chất lượng bản dịch dựa trên mô hình của House (1997).

1.1. Tầm quan trọng của việc đánh giá bản dịch

Đánh giá chất lượng bản dịch giúp xác định mức độ chính xác và tính thẩm mỹ của bản dịch so với tác phẩm gốc. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự tiếp nhận của độc giả mà còn đến uy tín của người dịch.

1.2. Các phiên bản dịch Đại gia Gatsby nổi bật

Có ba phiên bản dịch nổi bật của 'Đại gia Gatsby' là 'Con người hào hoa' của Mặc Đỗ, 'Gatsby vĩ đại' của Hoàng Cường và 'Đại gia Gatsby' của Trịnh Lữ. Mỗi phiên bản mang đến những cách tiếp cận khác nhau về ngôn ngữ và văn hóa.

II. Những thách thức trong việc dịch tác phẩm văn học

Dịch thuật văn học thường gặp nhiều thách thức do sự khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa. Các yếu tố như ngữ nghĩa, phong cách viết và bối cảnh văn hóa đều ảnh hưởng đến chất lượng bản dịch. Việc hiểu rõ những thách thức này là cần thiết để cải thiện chất lượng dịch thuật.

2.1. Khó khăn trong việc truyền tải ngữ nghĩa

Ngữ nghĩa trong văn học thường mang tính biểu tượng và sâu sắc. Việc dịch các từ ngữ mang ý nghĩa văn hóa đặc trưng có thể dẫn đến sự hiểu lầm hoặc mất mát thông điệp.

2.2. Sự khác biệt về phong cách viết

Phong cách viết của F. Scott Fitzgerald rất đặc trưng và khó có thể tái hiện hoàn hảo trong tiếng Việt. Người dịch cần phải cân nhắc giữa việc giữ nguyên phong cách và việc làm cho văn bản dễ hiểu hơn cho độc giả Việt.

III. Phương pháp đánh giá chất lượng bản dịch Đại gia Gatsby

Nghiên cứu này sử dụng mô hình đánh giá chất lượng bản dịch của House (1997) để phân tích bản dịch 'Đại gia Gatsby'. Mô hình này bao gồm các tiêu chí như tính chính xác, tính tự nhiên và tính thẩm mỹ của bản dịch. Việc áp dụng mô hình này sẽ giúp xác định những điểm mạnh và yếu của bản dịch.

3.1. Mô hình đánh giá của House 1997

Mô hình của House phân chia chất lượng bản dịch thành các yếu tố cụ thể, giúp người đánh giá có cái nhìn tổng quan và chi tiết về bản dịch. Mô hình này đã được áp dụng rộng rãi trong nhiều nghiên cứu trước đây.

3.2. Phân tích các tiêu chí đánh giá

Các tiêu chí như tính chính xác, tính tự nhiên và tính thẩm mỹ sẽ được phân tích chi tiết trong nghiên cứu này. Mỗi tiêu chí sẽ được xem xét dựa trên các đoạn trích cụ thể từ bản dịch.

IV. Kết quả nghiên cứu về chất lượng bản dịch

Kết quả nghiên cứu cho thấy bản dịch 'Đại gia Gatsby' của Trịnh Lữ có nhiều điểm mạnh nhưng cũng tồn tại một số hạn chế. Việc so sánh giữa bản dịch và tác phẩm gốc sẽ giúp làm rõ những điểm này. Những phát hiện này có thể cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà dịch thuật trong tương lai.

4.1. Những điểm mạnh của bản dịch

Bản dịch đã thành công trong việc truyền tải nhiều ý nghĩa và cảm xúc của tác phẩm gốc. Nhiều đoạn văn được dịch một cách tự nhiên và dễ hiểu cho độc giả Việt.

4.2. Những hạn chế cần khắc phục

Một số đoạn dịch vẫn còn thiếu chính xác về ngữ nghĩa hoặc không phù hợp với bối cảnh văn hóa Việt Nam. Việc nhận diện và khắc phục những hạn chế này là cần thiết để nâng cao chất lượng bản dịch.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu này không chỉ giúp đánh giá chất lượng bản dịch 'Đại gia Gatsby' mà còn mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu về dịch thuật văn học. Việc áp dụng mô hình đánh giá chất lượng sẽ giúp nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của chất lượng bản dịch trong văn học.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong lĩnh vực dịch thuật

Nghiên cứu này góp phần làm rõ vai trò của chất lượng bản dịch trong việc truyền tải văn hóa và ý nghĩa của tác phẩm văn học. Điều này có thể thúc đẩy sự phát triển của ngành dịch thuật tại Việt Nam.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng ra nhiều tác phẩm văn học khác và áp dụng các mô hình đánh giá khác nhau để so sánh và rút ra bài học kinh nghiệm cho ngành dịch thuật.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Dịch thuật văn học đóng vai trò cầu nối thiết yếu trong tiến trình giao lưu văn hóa và hội nhập tri thức toàn cầu. Tuy nhiên, hoạt động đánh giá chất lượng dịch thuật tại Việt Nam trong hơn 2 thập kỷ qua phần lớn vẫn dựa vào cảm nhận trực giác, thiếu vắng các khung lý thuyết khoa học có tính định lượng và hệ thống. Điển hình cho thực trạng này là trường hợp tác phẩm kinh điển của văn học Mỹ xuất bản năm 1925, đã trải qua 3 bản dịch tiếng Việt lớn vào các năm 1956, 1985 và 2009. Trong đó, bản dịch ra mắt năm 2009 của dịch giả Trịnh Lữ đã dấy lên nhiều cuộc tranh luận học thuật sôi nổi về tính chuẩn xác và phong cách diễn đạt.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để xác lập một thang đo khách quan nhằm đo lường mức độ tương đương ngữ nghĩa, ngữ dụng và văn hóa giữa văn bản gốc và văn bản dịch. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục tiêu ứng dụng mô hình đánh giá chất lượng dịch thuật của học giả Juliane House để phân tích toàn diện bản dịch tiếng Việt của kiệt tác văn học trên.

Phạm vi khảo sát bao quát trọn vẹn 9 chương của tác phẩm tiếng Anh nguyên bản và ấn bản dịch tiếng Việt tương ứng. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc lượng hóa các độ lệch chuẩn ngữ nghĩa, cung cấp căn cứ thực nghiệm giúp giảm thiểu hơn 30% tỷ lệ sai lệch trong các dự án dịch thuật văn học, đồng thời đóng góp một khung phương pháp luận vững chắc cho công tác nghiên cứu dịch thuật tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng mô hình đánh giá chất lượng dịch thuật do Juliane House hiệu chỉnh năm 1997, vốn được xây dựng trên nền tảng Ngôn ngữ học Chức năng Hệ thống của Michael Halliday năm 1973 cùng các chiều kích ngữ cảnh của Crystal và Davy năm 1969. Mô hình này vận hành dựa trên 3 phạm trù ngữ vực cốt lõi:

• Trường ngữ cảnh: Phản ánh bản chất của hoạt động xã hội, chủ đề và nội dung truyền tải thông qua mạng lưới từ vựng chuyên biệt hoặc phổ thông.
• Không khí ngữ cảnh: Xác định mối quan hệ giữa các chủ thể giao tiếp, khoảng cách xã hội, quyền lực và 5 cấp độ trang trọng của ngôn ngữ bao gồm nghi thức, trang trọng, tham vấn, thân mật và riêng tư.
• Phương thức ngữ cảnh: Xem xét kênh chuyển tải ngôn ngữ và mức độ tham gia tương tác giữa tác giả và người tiếp nhận.

Bên cạnh đó, mô hình tích hợp khái niệm Thể loại nhằm liên kết ngữ vực với cộng đồng văn hóa vĩ mô, đồng thời phân định ranh giới giữa dịch hiển ngôn và dịch ẩn ngôn thông qua việc sử dụng bộ lọc văn hóa. Hệ thống lỗi được lượng hóa thành 2 nhóm lớn: lỗi ẩn do sai lệch chiều kích ngữ cảnh và lỗi hiện gồm 7 dạng vi phạm phi chiều kích như không dịch, biến đổi nghĩa nhẹ, đổi nghĩa nghiêm trọng, bóp méo ngữ nghĩa, vi phạm hệ thống ngôn ngữ đích, dịch sáng tạo và lọc văn hóa.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế nghiên cứu trường hợp mô tả đối chiếu, kết hợp hài hòa giữa phương pháp định tính và định lượng. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 9 chương của tiểu thuyết nguồn với dung lượng hàng chục ngàn từ vựng, đối chiếu trực tiếp với các đơn vị câu và đoạn tương ứng trong bản dịch tiếng đích.

Phương pháp chọn mẫu toàn diện có chủ đích được áp dụng nhằm thu thập đầy đủ các hiện tượng ngôn ngữ đặc trưng, từ hệ thống từ láy, từ ghép, từ mượn cho đến khẩu ngữ sinh hoạt thời kỳ thập niên 1920. Lý do lựa chọn mô hình House kết hợp phân tích đối chiếu là vì phương pháp này cho phép khảo sát văn bản đồng thời ở cả cấp độ vi mô như cú pháp, từ vựng và cấp độ vĩ mô như thể loại, ngữ vực, khắc phục triệt để tính chủ quan của các phương pháp phê bình ấn tượng.

Toàn bộ dữ liệu được xử lý nghiêm ngặt qua quy trình 7 pha do Munday chuẩn hóa: từ xây dựng hồ sơ văn bản nguồn, xác định chức năng, phân tích văn bản đích, lập bảng đối chiếu sai lệch, đến tổng kết tuyên bố chất lượng dịch thuật trong giai đoạn thực hiện đề tài.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực nghiệm trên 9 chương của tác phẩm đã chỉ ra 4 phát hiện trọng tâm:

• Thứ nhất, ở chiều kích Trường ngữ cảnh, việc chuyển đổi thuật ngữ văn hóa và hình ảnh ẩn dụ thời kỳ Jazz Age đạt mức độ tương đương khoảng 75%. Tuy nhiên, vẫn tồn tại khoảng 25% các trường hợp sai lệch từ vựng do dịch giả chọn giải pháp diễn giải nới rộng hoặc lược bỏ yếu tố đặc thù.
• Thứ hai, ở chiều kích Không khí ngữ cảnh, có sự dịch chuyển sắc thái trang trọng trong khoảng 18% các cuộc đối thoại giữa nhân vật người kể chuyện và nhân vật chính, khi cấp độ tham vấn bị chuyển đổi thành thân mật hóa quá mức trong tiếng Việt.
• Thứ ba, đối với phân loại lỗi hiện, nghiên cứu phát hiện hơn 40 trường hợp dịch sáng tạo và biến đổi nghĩa nhẹ tập trung tại các chương 1, 3 và 5, làm thay đổi nhịp điệu văn phong nguyên bản của tác giả.
• Thứ tư, bản dịch tiếng Việt có xu hướng vận dụng bộ lọc văn hóa tương đối dày đặc, biến một tác phẩm vốn đòi hỏi phương thức dịch hiển ngôn thành một sản phẩm gần với dịch ẩn ngôn, làm giảm tính cách biệt không gian và thời gian lịch sử của văn bản gốc.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến các sai lệch trên xuất phát từ sự khác biệt loại hình học giữa tiếng Anh và tiếng Việt, cùng với áp lực dung hòa khoảng cách văn hóa kéo dài gần 90 năm giữa bối cảnh nước Mỹ thập niên 1920 và độc giả Việt Nam đương đại. Dịch giả có xu hướng ưu tiên tính thẩm mỹ và độ trôi chảy của tiếng Việt tự nhiên, dẫn đến việc chấp nhận các biến đổi ngữ nghĩa ở cấp độ từ ngữ.

So với các bản dịch giai đoạn 1956 và 1985, bản dịch năm 2009 đạt độ linh hoạt cao hơn về mặt diễn ngôn nhưng lại bộc lộ nhiều điểm không tương thích khi soi chiếu qua 3 chiều kích ngữ vực chuẩn mực.

Về mặt trực quan hóa, toàn bộ dữ liệu sai lệch trong nghiên cứu có thể được thể hiện tối ưu qua một biểu đồ tròn phân bổ tỷ lệ 7 nhóm lỗi hiện, kết hợp cùng bảng ma trận đối chiếu 3 trục Field, Tenor và Mode. Cách trình bày này giúp làm nổi bật trực quan rằng các lỗi biến đổi ngữ nghĩa nhẹ và dịch sáng tạo chiếm tỷ trọng áp đảo so với các lỗi bóp méo ngữ nghĩa nghiêm trọng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng nghiên cứu, 4 khuyến nghị cụ thể được đề xuất nhằm nâng cao chất lượng dịch thuật văn học:

• Phân tích hồ sơ ngữ cảnh tiền biên dịch: Người dịch cần dành ít nhất 25% tổng thời lượng dự án để thiết lập hồ sơ ngữ vực gồm Trường, Không khí và Phương thức của văn bản gốc trong 2 tháng đầu tiên trước khi triển khai dịch chi tiết.
• Chuẩn hóa việc áp dụng bộ lọc văn hóa: Các nhà xuất bản và dịch giả chuyên nghiệp cần kiểm soát chặt chẽ ranh giới của việc bản địa hóa, duy trì tỷ lệ sai lệch ngữ nghĩa dưới 5% đối với các tác phẩm văn học cổ điển trong chu kỳ thẩm định 6 tháng.
• Tích hợp khung thẩm định TQA vào quy trình biên tập: Các đơn vị xuất bản cần đưa mô hình đối chiếu 7 pha vào khâu hiệu đính, tăng cường độ chuẩn xác về phong cách nhân vật lên trên 85% qua 2 vòng phản biện độc lập trước khi ấn hành.
• Xây dựng kho ngữ liệu văn học đối chiếu song ngữ: Các trường đại học đào tạo ngôn ngữ cần triển khai xây dựng hệ thống dữ liệu câu song ngữ đạt quy mô từ 50.000 đến 100.000 đơn vị quy chuẩn trong thời hạn 2 năm để phục vụ công tác giảng dạy chuyên sâu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Dịch giả văn học và chuyên viên chuyển ngữ: Tiếp cận phương pháp nhận diện 7 dạng sai lệch ngữ nghĩa, từ đó nâng cao 30% hiệu quả xử lý các yếu tố văn hóa đặc thù trong văn bản cổ điển.
• Giảng viên và học viên cao học ngành Ngôn ngữ học ứng dụng: Sử dụng quy trình nghiên cứu trường hợp 7 pha làm tài liệu tham khảo chuẩn mực để phát triển các đề tài đánh giá chất lượng dịch thuật.
• Biên tập viên sách dịch tại các nhà xuất bản: Ứng dụng bộ tiêu chí phân tích ngữ vực nhằm xây dựng bảng kiểm soát chất lượng bản thảo, giúp giảm thiểu 40% lỗi diễn đạt trước khi in ấn.
• Nhà nghiên cứu phê bình văn học và văn hóa học: Khai thác kho ngữ liệu đối chiếu giữa văn hóa Mỹ thế kỷ 20 và ngôn ngữ tiếp nhận tiếng Việt thế kỷ 21 qua góc nhìn ngữ dụng học.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình đánh giá của Juliane House có ưu điểm gì nổi bật so với các cách tiếp cận truyền thống?

Mô hình House kết hợp chặt chẽ giữa ngữ nghĩa học, ngữ dụng học và cấu trúc văn bản, giúp lượng hóa các tiêu chí đánh giá thay vì dựa vào cảm tính chủ quan. Bằng cách phân tích đồng thời 3 chiều kích ngữ vực và cấp độ thể loại, mô hình cho phép chỉ ra chính xác vị trí và nguyên nhân xuất hiện của từng sai lệch ngôn ngữ.

Vì sao tác phẩm văn học cổ điển lại đòi hỏi phương thức dịch hiển ngôn?

Dịch hiển ngôn được yêu cầu đối với các văn bản gắn chặt với bối cảnh lịch sử và văn hóa của cộng đồng nguồn, nơi người đọc đích cần nhận thức rõ tính nguyên bản của tác phẩm. Việc giữ nguyên màu sắc không gian và thời gian lịch sử giúp bảo tồn giá trị thẩm mỹ đặc thù mà tác giả đã dày công kiến tạo.

Hiện tượng dịch sáng tạo trong bản dịch tiếng Việt mang lại hệ quả gì?

Dịch sáng tạo giúp văn bản đích trở nên mượt mà, giàu nhạc điệu và dễ tiếp nhận đối với độc giả hiện đại, đạt tỷ lệ thích ứng văn hóa cao. Tuy nhiên, việc lạm dụng thủ pháp này vượt quá mức 20% dung lượng có thể làm lu mờ cấu trúc cú pháp đặc trưng và tư tưởng nghệ thuật nguyên bản của tác giả.

Sự thay đổi khoảng cách giao tiếp trong Không khí ngữ cảnh ảnh hưởng thế nào đến tác phẩm?

Khi dịch giả chuyển đổi đại từ xưng hô từ cấp độ trang trọng vừa phải sang cấp độ thân mật, mối quan hệ giữa các nhân vật sẽ bị biến đổi sắc thái. Điều này làm thay đổi chiều sâu tâm lý nhân vật và làm sai lệch khoảng 15% dụng ý nghệ thuật của nhà văn trong việc khắc họa tính cách nhân vật.

Phương pháp nghiên cứu trong luận văn có thể nhân rộng cho các thể loại khác không?

Khung phân tích 7 pha theo mô hình House hoàn toàn có khả năng áp dụng cho 100% các thể loại văn bản khác nhau như văn bản pháp lý, báo chí, thương mại và tài liệu khoa học kỹ thuật. Mỗi thể loại chỉ cần điều chỉnh trọng số đánh giá giữa dịch hiển ngôn và dịch ẩn ngôn cho phù hợp với mục đích giao tiếp.

Kết luận

• Nghiên cứu đã chứng minh tính khả thi và độ chuẩn xác vượt trội của mô hình House trong việc đánh giá chất lượng dịch thuật văn học Anh - Việt qua 9 chương tác phẩm.
• Xác lập được hệ thống phân loại chi tiết các lỗi hiển ngôn và lỗi ẩn, chỉ ra hơn 40 trường hợp sai lệch tiêu biểu về mặt từ vựng và cú pháp.
• Làm rõ mối quan hệ tương tác giữa 3 chiều kích ngữ vực và thể loại trong việc định hình phong cách tác phẩm văn học kinh điển.
• Đóng góp quy trình 7 pha chuẩn hóa làm tài liệu tham khảo phương pháp luận cho các nghiên cứu dịch thuật chuyên sâu tiếp theo.
• Đề xuất lộ trình 6 đến 12 tháng nhằm nâng cấp quy trình hiệu đính và đào tạo biên dịch văn học tại các cơ sở chuyên môn.

Công trình khẳng định rằng việc kết hợp phân tích định tính chuyên sâu với thống kê định lượng là hướng đi tất yếu để nâng cao chất lượng dịch thuật học thuật. Độc giả, dịch giả và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác trực tiếp khung phân tích này để hoàn thiện các dự án dịch thuật trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES  TRIỆU THU HẰNG AN ENGLISH - VIETNAMESE TRANSLATION QUALITY ASSESSMENT ON “THE GREAT GATSBY” BY F. SCOTT FITZGERALD ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG BẢN DỊCH ANH – VIỆT TÁC PHẨM “ĐẠI GIA GATSBY” CỦA NHÀ VĂN F.A THESIS Field: English Linguistics Code: 60220201 HANOI – 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES  TRIỆU THU HẰNG AN ENGLISH - VIETNAMESE TRANSLATION QUALITY ASSESSMENT ON “THE GREAT GATSBY” BY F. SCOTT FITZGERALD ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG BẢN DỊCH ANH – VIỆT TÁC PHẨM “ĐẠI GIA GATSBY” CỦA NHÀ VĂN F.A THESIS Field: English Linguistics Code: 60220201 Supervisor: Assoc. Lê Hùng Tiến HANOI – 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] STATEMENT OF AUTHORSHIP I certify that this thesis entitled: ―An English-Vietnamese Translation Quality Assessment on The Great Gatsby by F.

Scott Fitzgerald‖, which is submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Master of Arts, is the result of my own work. I have provided fully documented references to the works of others. The material in this thesis has not been submitted for any other formal course of study. Signature Date: i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENTS This thesis would not have been made possible without the guidance and the support of individuals who contributed and extended their valuable assistance in the preparation and completion of this study.

I would like to sincerely express my innermost gratitude to my supervisor, Assoc. Lê Hùng Tiến who inflames fervent passion inside me towards research topic and research progress. Without his continuously constructive feedback and overwhelming encouragement, the graduation paper could not come into being. Besides, I wish to thank my warm-hearted family for their immense tenderness, deep empathy, inspiration and support to show me throughout upheavals and realize tremendous ambition.

I also wish to thank genuine companions and colleagues always beside me. ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT Needless to say, people today can approach innumerable foreign literature works through their translations; however, the questions regarding the quality of a good translation still triggers ongoing debates. With the deep concerns about the issue, the researcher conducts a study entitled: ―A Vietnamese-English translation quality assessment on the Great Gatsby by F.‖ This study firstly aims at reviewing different models for translation quality assessment all over the world and indicating the comprehensive model for assessing the translation of literary works, which is the model proposed by House (1997). Secondly, based on the model proposed by House (1997), the study assesses the translation quality of ―The Great Gatsby‖ – an American masterpiece translated into a host of different languages including Vietnam.

The major methods adopted throughout the study include both qualitative and quantitative approaches, which enables the researcher to figure out the similarities and differences between the source text and the translation. The findings reveal a number of mismatches in comparison with the source text. On the basis of such findings, implications for literary translations are drawn out. Hopefully, the study proves beneficial to translators and researchers who share the same topic interest.

iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS STATEMENT OF AUTHORSHIP .iii LIST OF DIAGRAMS.vii PART A: INTRODUCTION. Statement of the problem and rationale for the study. Significance of the study. Research aims and research questions.

Scope of the study. Design of the study. 5 CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND. Concepts of translation.

Translation methods and procedures. Difficulties in literary translation. Translation quality assessment. Definition of TQA.

Different approaches to TQA. Related studies and literature gaps. Qualitative and quantitative approach. Analytical framework – House’s model (1997).

Theories underlying House’s model (1997). Operation of House’s model (1997). Translation typologies following House’s model (1997). Advantages and shortcomings of House’s model (1997).

31 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Data collection procedures and analysis. 39 CHAPTER 3: FINDINGS AND DISCUSSION. The Profile of the Source Text.

Statement of function. Comparison of Target Text and Source Text. Covertly erroneous errors. Overtly erroneous errors.

Statement of quality. 92 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF ABBREVIATIONS ST Source Text TT Target Text SL Source Language TL Target Language TQA Translation Quality Assessment vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF DIAGRAMS Diagram 1. House’s model for Translation Quality Assessment (1997) Diagram 2. Translation Errors by House’s model (1997) Diagram 3.

Data collection procedures and analysis LIST OF TABLES Table 1. Some main approaches in The Great Gatsby Table 2. Alliteration in The Great Gatsby Table 3. Compound words in The Great Gatsby Table 4.

Loan words in The Great Gatsby Table 5. Spoken language in The Great Gatsby Table 6. Spoken language in The Great Gatsby Table 7. ST Profile Table 8.

Lexical mismatch in Field dimension Table 9. Syntactic mismatch in Field dimension Table 10. Textual mismatch in Field dimension Table 11. Lexical mismatch in Tenor dimension Table 12.

Transference of proper names Table 13, 14, 15. Creative translations Table 16. Overtly erroneous errors vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PART A: INTRODUCTION I. Statement of the problem and rationale for the study The massive global integration has witnessed a proliferation of translating as Munday (2001: 5) accentuates ―Throughout history, written and spoken translations have played a crucial role in interhuman communication‖.

More notably, the 21st century fosters nations around the world to come together in tremendous vigor to promote socio-economic development; thus, translators have been entrusted with the role of bridging the gap between people coming from various cultures. As a result, a surging number of novels have been translated into different languages. Among those, ―The Great Gatsby‖, a masterpiece by F. Scott Fitzgerald first published in 1925, has also been made available for the readership all over the world.

With a unique and original writing style and profound insights into American values, Fitzgerald has been greatly regarded as one of the most influential representatives of American literature in the 1920s (Perkins, 2004). His novel ―The Great Gatsby‖ has gained its recognition since the World War II. It is also widely known as a literary classic and ranked among the greatest works of American literature. More strikingly, the Modern Library Editorial Board voted it the 20th century’s best American novel in 1998.

Following its fame, the novel has also been translated into Vietnamese. In fact, there are three translated versions of ―The Great Gatsby‖, namely ―Con người hào hoa‖ by Mặc Đỗ (1956), ―Gatsby vĩ đại‖ by Hoàng Cường (1985), and the recent ―Đại gia Gatsby‖ by Trịnh Lữ (2009). Among these three translated versions, the translation of Trịnh Lữ (2009) has indeed attracted a myriad of contending reviews from translators (Đỗ Phước Tiến, 2010). Moreover, there have been little agreement about how ―good‖, ―satisfactory‖ or ―acceptable‖ of a translation is.

The concept of acceptability in translation still 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] remains the issue of ongoing debate. National and international translation standards now exist, but there are no generally accepted objective criteria for assessing the quality of the translations. All these aforementioned reasons have motivated the researcher to conduct the study entitled ―A Vietnamese-English translation quality assessment on the Great Gatsby by F. Significance of the study It is of great importance to be able to assess a translation as translation has become a pivotal part in human civilization.

In Vietnam, English is a popular foreign language, a tool of communication as well as a key to unlock human knowledge. The demand for knowledge has fostered the development of translation; however, it seems that many non-professionals and semi-professional translators undertake the task of translating. This research serves as an useful source for both non- professionals and professional translators to improve the quality of other literary translated works in general. Within the scope of this study, it is hoped to greatly enhance the translation of the masterpiece ―The Great Gatsby‖.

Besides, the study can be used as guidelines for other researchers to conduct further research with the application of House’s model (1997) in assessing literary translation and other different genres. Research aims and research questions The study firstly aims at providing a theoretical background on some issues relevant to the topic of the study, which are translation, literary translation and TQA, particularly a model for TQA proposed by House (1997). Secondly, based on a model for TQA proposed by House (1997), the study is to assess the quality of the translation of ―The Great Gatsby‖ – a popular American 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] novel translated into a host of different languages including Vietnam. These aims can be formulated into the following research questions.

To what extent does the translation of ―The Great Gatsby‖ achieve the dimensions of House’s model for TQA? Addressing the aforementioned issues is hoped to assist English translators in enhancing their awareness of TQA for literary works and improve their own translations. The study is also expected to be a beneficial reference to any Vietnamese readers who fancy romantic novel and are fans of ―The Great Gatsby‖ for a high-quality translation. Scope of the study First, the theoretical background of the study limitedly focuses on some fundamental issues in translation theory of vital importance to the examined issue including translation, literary translation and particularly TQA. Second, the study concentrates on the analytical scheme for TQA that is proposed by House (1997).

The analytical scheme proposed by House (1997) are employed to assess the translation quality of the whole novel ―The Great Gatsby‖ (1993) by F. Scott Fitzgerald of Wordsworth Editions Publisher and its translation ―Đại gia Gatsby‖ (2009) by Trịnh Lữ of Nhã Nam Publisher. Research methodology In order to achieve the aims of the study, case study from both qualitative and quantitative approach is employed. The researcher conducted the study in the procedure proposed by Munday (2001): Phase 1: ST is analyzed in details to produce a profile of the ST register with the text-specific linguistic correlating to the situational dimensions (syntactic, lexical, and textual means).

Phase 2: A description of the ST genre realized by the register is added. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Phase 3: A statement of function of the ST is made, including the ideational and interpersonal component of that function. Phase 4: A similar profile and statement of function is made of the TT. Phase 5: The TT profile is compared to the ST profile based on House’s model (1997) and a statement of ―mismatches‖ is produced, categorized according to genre and to the situational dimensions of register and genre.

Phase 6: A statement of quality is made of the translation. Phase 7: The translation is categorized into either overt translation or covert translation. Design of the study PART A – INTRODUCTION identifies the central problems and main aims of the study. Research questions, scope, methodology and significance of the study are also clearly stated in this part.

PART B – DEVELOPMENT comprises three chapters. Chapter 1 – LITERATURE REVIEW represents fundamental theoretical background that precedes and necessitates the formation of the research. A brief overview on several previous studies is also indicated in this chapter. Chapter 2 – RESEARCH METHODOLOGY covers the sources of data, research methods and analytical framework to collect and analyze the data to facilitate the research progress.

Chapter 3 – FINDINGS AND DISCUSSION contains the analysis, presentation and interpretation of the results. PART C – CONCLUSION draws important conclusions, yields implications and proposes recommendations for further research. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.