đặt vấn đề đất đai vào hiến pháp của Nhà nƣớc mình nhằm quản lý và sử dụng đất đai sao cho hiệu quả nhất. Đây cũng là mối quan tâm bức thiết hàng đầu của nƣớc ta. Ở Việt Nam, đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nƣớc đại diện quản lý. Một trong những công cụ quản lý hết sức quan trọng của công tác quản lý đất đai của nhà nƣớc là đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Những năm gần đây, Việt Nam đang trên đà đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nƣớc, cùng với xu thế phát triển nền kinh tế thị trƣờng của các khu vực và toàn cầu hiện nay, từ đó nhiều lĩnh vực đƣợc tiến hành xây dựng, đổi mới nhƣ kinh tế, văn hóa, xã hội… Làm cho tình hình sử dụng đất đai rất phức tạp, nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng, đất đai trở nên khan hiếm và ngày càng có giá trị hơn. Bên cạnh đó, văn hóa là một “nguồn lực mềm” làm động lực và đòn bẩy thúc đẩy kinh tế phát triển và làm “hài hòa hóa” các mối quan hệ xã hội và “lành mạnh hóa” môi trƣờng xã hội. Việc đăng ký đất đai, cấp GCNQSD đất của huyện Tiên Yên trong thời gian qua đã có nhiều thành tựu đáng kể, nhƣng vẫn còn nhiều vấn đề khó khăn, thách thức nảy sinh cần đƣợc giải quyết và quản lý sao cho đúng đắn, n 2 hiệu quả và triệt để nhất trong công tác đăng ký – cấp GCNQSD đất trên địa bàn huyện. Nhận thức đƣợc thực tiễn và tầm quan trọng của công tác điều tra đánh giá tình hình quản lý và sử dụng đất, với vai trò là một sinh viên đang thực tập tốt nghiệp, đƣợc sự nhất trí của Ban giám hiệu Trƣờng Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên, Ban chủ nhiệm Khoa Quản Lý Tài Nguyên.
Với sự hƣớng dẫn tận tình của cô giáo Th.S Vƣơng Vân Huyền, cùng với sự chấp nhận của phòng TN&MT huyện Tiên Yên, em tiến hành xây dựng và triển khai nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2013 – 2015”. Mục tiêu của đề tài * Mục tiêu tổng quát Tìm hiểu tình hình và đánh giá thực trạng cấp GCNQSD đất trên địa bàn huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2013 – 2015. Xác định những thuận lợi khó khăn, từ đó đề xuất để khắc phục, góp phần quản lý chặt chẽ đất đai trên địa bàn huyện. * Mục tiêu cụ thể - Đánh giá đƣơ ̣c điề u kiê ̣n tƣ̣ nhiên , kinh tế xã hô ̣i trên điạ bàn huyện Tiên Yên.
- Đánh giá đƣợc tình hình cấp GCNQSD đất trên địa bàn huyện Tiên Yên. - Đánh giá thực trạng kết quả công tác cấp GCNQSD đất trên địa bàn huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2013 – 2015. - Đề xuất các giải pháp để khắc phục những khó khăn, góp phần quản lý chặt chẽ đất đai và thực hiện nhanh chóng công tác cấp GCNQSD đất trên địa bàn huyện. Yêu cầu của đề tài Nắm vững những quy định trong luật đất đai 2013 và các văn bản dƣới luật về công tác đăng ký đất đai và cấp GCNQSD đất.
Thu thập đầy đủ, khách quan tài liệu và số liệu về việc cấp GCNQSD đất trên địa bàn huyện. Các giải pháp đƣa ra phải mang tính khả thi, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đất đai trên địa bàn huyện nói riêng và về mặt quản lý nhà nƣớc đối với đất đai nói chung.Ý nghĩa của đề tài 1. Đối với việc học tập: Việc hoàn thành đề tài sẽ là cơ hội cho sinh viên củng cố kiến thức đã học, đồng thời là cơ hội cho sinh viên tiếp cận với thực tế nghề nghiệp trong tƣơng lai. Với thực tiễn xã hội: Đề xuất những giải pháp thích hợp với thực tế địa phƣơng góp phần hoàn thành công tác cấp GCNQSD đất và quản lý đất đƣợc tốt hơn trong thời gian tới.
n 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Cơ sở lý luận Khái niệm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là chứng thƣ pháp lý để Nhà nƣớc xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất hợp pháp của ngƣời có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất, (Khoản 16, Điều 3, Luật đất đai, 2013) [13]. Sự cần thiết phải cấp giấy CNQSDĐ Cấp giấy CNQSDĐ là một đòi hỏi tất yếu khách quan của nhà nƣớc và ngƣời sử dụng vì: - Giấy CNQSDĐ là cơ sở để nhà nƣớc quản lý chặt chẽ cho toàn bộ đất đai theo đúng pháp luật.
Là cơ sở để bảo vệ chế độ sở hữu toàn dân đối với đất đai. - Giấy CNQSDĐ là chứng thƣ pháp lý xác định quyền sử dụng đất hợp pháp của ngƣời sử dụng đất. - Giấy CNQSDĐ là cơ sở để ngƣời sử dụng đất thực hiện các quyền: chuyển nhƣợng, tặng cho, thế chấp, cho thuê… - Giấy CNQSDĐ là một nội dung quan trọng trong công tác quản lý Nhà nƣớc về đất đai. Đặc điểm của công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận - Đăng ký cấp GCN mang tính đặc thù của Nhà Nƣớc.
- Đối tƣợng của đăng ký cấp GCN là đất đai. - Đăng ký cấp GCN phải thực hiện từ đơn vị cấp xã, phƣờng, thị trấn n 5 Ý nghĩa của công tác đăng ký cấp GCNQSD đất. - GCNQSD đất xác nhận mối quan hệ hợp pháp giữa ngƣời sử dụng đất với Nhà nƣớc. - Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sẽ góp phần ổn định xã hội, giúp cho ngƣời dân yên tâm đầu tƣ sản xuất, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.
Đồng thời tạo điều kiện cho công tác quản lý Nhà nƣớc về đất đai đƣợc tốt hơn. Tổ chức thực hiện Việc tổ chức thực hiện công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là do tổng cục địa chính (hay Bộ Tài Nguyên và Môi Trƣờng) chỉ đạo tổ chức thực hiện. Hồ sơ địa chính: Khái niệm hồ sơ địa chính đƣợc quy định nhƣ sau: Hồ sơ địa chính là tập hợp tài liệu thể hiện thông tin chi tiết về hiện trạng và tình trạng pháp lý của việc quản lý, sử dụng các thửa đất, tài sản gắn liền với đất để phục vụ yêu cầu quản lý nhà nƣớc về đất đai và nhu cầu thông tin của các tổ chức, cá nhân có liên quan (Điều 3, Thông tƣ 24, 2014) [5]. Hồ sơ địa chính đƣợc quy định nhƣ sau: 1.
Hồ sơ địa chính bao gồm các tài liệu dạng giấy hoặc dạng số thể hiện thông tin chi tiết về từng thửa đất, ngƣời đƣợc giao quản lý đất, ngƣời sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất, các quyền và thay đổi quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Bộ trƣởng Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng quy định về hồ sơ địa chính và việc lập, chỉnh lý, quản lý hồ sơ địa chính; lộ trình chuyển đổi hồ sơ địa chính dạng giấy sang hồ sơ địa chính dạng số, (Điều 96, Luật đất đai, 2013) [13]. Nguyên tắc lập, cập nhật, chỉnh lý hồ sơ địa chính quy định n 6 1. Hồ sơ địa chính đƣợc lập theo từng đơn vị hành chính xã, phƣờng, thị trấn.
Việc lập, cập nhật, chỉnh lý hồ sơ địa chính phải theo đúng trình tự, thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật đất đai. Nội dung thông tin trong hồ sơ địa chính phải bảo đảm thống nhất với Giấy chứng nhận đƣợc cấp (nếu có) và phù hợp với hiện trạng quản lý, sử dụng đất, (Điều 5,Thông tƣ 24, 2014) [5]. Trách nhiệm lập, cập nhật, chỉnh lý hồ sơ địa chính 1. Sở Tài nguyên và Môi trƣờng có trách nhiệm thực hiện các công việc sau: a) Tổ chức thực hiện việc đo đạc lập bản đồ địa chính, sổ mục kê đất đai; b) Chỉ đạo thực hiện chỉnh lý, cập nhật biến động bản đồ địa chính, sổ mục kê đất đai; lập, cập nhật và chỉnh lý biến động thƣờng xuyên sổ địa chính và các tài liệu khác của hồ sơ địa chính ở địa phƣơng.
Văn phòng đăng ký đất đai chịu trách nhiệm thực hiện các công việc sau: a) Thực hiện chỉnh lý biến động thƣờng xuyên đối với bản đồ địa chính, sổ mục kê đất đai: b) Tổ chức lập, cập nhật, chỉnh lý biến động hồ sơ địa chính ngoài các tài liệu quy định tại Điểm a Khoản này; c) Cung cấp bản sao bản đồ địa chính, sổ địa chính, sổ mục kê đất đai (dạng số hoặc dạng giấy) cho Ủy ban nhân dân xã, phƣờng, thị trấn (sau đây gọi là Ủy ban nhân dân cấp xã) sử dụng. Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện các công việc quy định tại Khoản 2 Điều này đối với các đối tƣợng sử dụng đất, đƣợc Nhà nƣớc giao quản lý đất, sở hữu tài sản gắn liền với đất thuộc thẩm quyền giải quyết thủ tục đăng ký. Địa phƣơng chƣa thành lập Văn phòng đăng ký đất đai thì Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất các cấp thực hiện các công việc theo quy định nhƣ sau: a) Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trƣờng (sau đây gọi là Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp tỉnh) chủ trì tổ chức việc lập sổ địa chính; cung cấp tài liệu đo đạc địa chính, sổ địa chính, sổ mục kê đất đai cho Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất trực thuộc Phòng Tài nguyên và Môi trƣờng (sau đây gọi là Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện); thực hiện cập nhật, chỉnh lý các tài liệu hồ sơ địa chính quy định tại Điểm a và Điểm b Khoản 2 Điều này đối với các thửa đất của các tổ chức, cơ sở tôn giáo, cá nhân nƣớc ngoài, tổ chức nƣớc ngoài có chức năng ngoại giao, doanh nghiệp có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài và ngƣời Việt Nam định cƣ ở nƣớc ngoài thực hiện dự án đầu tƣ; b) Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện thực hiện cập nhật, chỉnh lý các tài liệu hồ sơ địa chính quy định tại Điểm a và Điểm b Khoản 2 Điều này đối với các thửa đất của các hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cƣ và ngƣời Việt Nam định cƣ ở nƣớc ngoài sở hữu nhà ở tại Việt Nam; cung cấp bản sao bản đồ địa chính, sổ địa chính, sổ mục kê đất đai cho Ủy ban nhân dân cấp xã sử dụng.