HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHẠM QUANG NGỌC ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ TẠI HUYỆN YÊN SƠN, TỈNH TUYÊN QUANG Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 88 50 103 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Hồ Thị Lam Trà NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu của tôi trong luận văn này là trung thực và chƣa hề đƣợc sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Cam đoan các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã đƣợc chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Phạm Quang Ngọc i LỜI CẢM ƠN Trong thời gian thực hiện đề tài, tôi đã nhận đƣợc sự giúp đỡ nhiệt tình và sự đóng góp quý báu của nhiều cá nhân và tập thể, đã tạo điều kiện cho tôi hoàn thành bản luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc tới PGS. Hồ Thị Lam Trà – ngƣời trực tiếp hƣớng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành khóa luận. Chân thành cảm ơn Ban chủ nhiệm Khoa Quản lý đất đai, tập thể giáo viên và cán bộ trong Khoa đã giúp tôi hoàn thành quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của sở Tài nguyên và Môi trƣờng tỉnh Tuyên Quang, Sở Giao thông vận tải tỉnh Tuyên Quang, Ủy ban nhân dân huyện Yên Sơn, Trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh Tuyên Quang, Chi nhánh phát triển quỹ đất huyện Yên Sơn, phòng Tài nguyên và Môi trƣờng huyện Yên Sơn, Ủy ban nhân dân và các tổ chức chính trị, xã hội các xã: Thái Bình, Đội Bình, huyên Yên Sơn đã tạo điều kiện cho tôi thu thập số liệu, cung cấp những thông tin cần thiết cũng nhƣ tham gia góp ý để tôi thực hiện nghiên cứu đề tài này.
Nhân dịp này tôi xin trân thành cám ơn những ngƣời thân trong gia đình cùng bạn bè, đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện để tôi hoàn thành báo cáo tốt nghiệp này. Tôi xin chân thành cảm ơn ! Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Phạm Quang Ngọc ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. II MỤC LỤC. III DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.
vi DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC HÌNH. viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN. ix THESIS ABSTRACT.
TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. PHẠM VI NGHIÊN CỨU. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN.
Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƢ.
Khái niệm và đặc điểm của quá trình bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ. Vai trò của việc bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất. BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƢ Ở MỘT SỐ NƢỚC TRÊN THẾ GIỚI .3 CÔNG TÁC BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC THU HỒI ĐẤT Ở VIỆT NAM QUA CÁC THỜI KỲ. Thời kỳ trƣớc 1987.
Thời kỳ 1987 đến 1993. Thời kỳ 1993 đến 2003. Thời kỳ 2003 đến 2013. Từ năm 2013 đến nay.
TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CÔNG TÁC BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC THU HỒI ĐẤT Ở VIỆT NAM. CÔNG TÁC BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC THU HỒI ĐẤT CỦA TỈNH TUYÊN QUANG. Các văn bản hƣớng dẫn thực hiện chính sách pháp luật bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ. Chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ tại tỉnh Tuyên Quang.
ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phƣơng pháp chọn địa điểm nghiên cứu. Phƣơng pháp điều tra số liệu thứ cấp. Phƣơng pháp điều tra số liệu sơ cấp.
Phƣơng pháp thống kê, tổng hợp và xử lý, phân tích số liệu. Phƣơng pháp so sánh. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN.
KINH TẾ - XÃ HỘI HUYỆN YÊN SƠN. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Đánh giá điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội của huyện Yên Sơn.
TÌNH HÌNH QUẢN LÝ SỬ DỤNG ĐẤT CỦA HUYỆN YÊN SƠN. Tình hình quản lý sử dụng đất. Đất nông nghiệp. Đất phi nông nghiệp.
Nhóm đất chƣa sử dụng. KHÁI QUÁT CÔNG TÁC BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƢ TẠI ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN SƠN. ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƢ TẠI DỰ ÁN NGHIÊN CỨU TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN SƠN. Giới thiệu khái quát hai dự án nghiên cứu và các chính sách liên quan đến bồi thƣờng, hỗ trợ tái định cƣ trên địa bàn huyện Yên Sơn.
Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ tại dự án nghiên cứu. Đánh giá các yếu tố ảnh hƣởng đến công tác bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ tại dự án nghiên cứu. Đánh giá việc thực hiện các chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ khi Nhà nƣớc thu hồi đất tại hai dự án nghiên cứu trên địa bàn huyện Yên Sơn. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NHẰM KHẮC PHỤC TÌNH TRẠNG BẤT CẬP VỀ CHÍNH SÁCH BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC THU HỒI ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN SƠN.
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ. 84 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 88 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa Tiếng Việt BTC Bộ Tài chính BTNMT Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng CHN Cây hàng năm CHXHCNVN Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam CLN Cây lâu năm CNH-HĐH Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa CT Chủ tịch CP Chính phủ GPMB Giả phóng mặt bằng HĐND Hội đồng nhân dân NĐ Nghị định QĐ Quyết định QLCS Quản lý chính sách TĐC Tái định cƣ TN&MT Tài nguyên và Môi trƣờng TP Thành phố TT Thông tƣ TTLT Thông tƣ liên tịch UB Ủy ban UBND Ủy ban nhân dân XHCN Xã hội chủ nghĩa vi DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Diện tích, cơ cấu, biến động sử dụng đất nông nghiệp.
Diện tích, cơ cấu biến động sử dụng đất phi nông nghiệp. Kết quả thu hồi đất, bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ để thực hiện các công trình, dự án trên địa bàn huyện Yên Sơn. Tổng hợp đất thu hồi theo hiện trạng sử dụng đất tại dự án xây dựng cầu Bình Ca (bao gồm đƣờng dẫn cầu từ ngã ba Phú Thịnh đến Km124+500QL2), thuộc đƣờng Hồ Chí Minh. Tổng hợp đất thu hồi theo hiện trạng sử dụng đất tại dự án xây dựng dây chuyền công nghệ sản xuất ngòi đạn pháo thuộc Nhà máy Z129.
Tổng hợp đơn giá đất và kết quả bồi thƣờng về đất của hai dự án. Đánh giá của ngƣời dân về đơn giá bồi thƣờng tài sản tại các dự án nghiên cứu. Các khoản hỗ trợ tại các dự án nghiên cứu. Đánh giá của ngƣời dân về chính sách hỗ trợ tại các dự án nghiên cứu.
Tổng hợp kinh phí bồi thƣờng, hỗ trợ tại dự án xây dựng cầu Bình Ca. Tổng hợp kinh phí bồi thƣờng, hỗ trợ tại hai dự án xây dựng nhà máy Z129. Đánh giá của cán bộ thực hiện công tác bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ. Đánh giá của ngƣời dân về thay đổi thu nhập khi nhà nƣớc thu hồi đất.
Đánh giá của ngƣời dân về cuộc sống khi nhà nƣớc thu hồi đất. Tình hình việc làm của ngƣời dân sau khi bị thu hồi đất. Đánh giá tác động của dự án đối với môi trƣờng của ngƣời dân và cán bộ thực hiện. Đánh giá của ngƣời dân về cơ sở hạ tầng và an ninh xã hội.
Đánh giá của cán bộ thực hiện dự án về ảnh hƣởng đến đời sống văn hóa, tinh thần và cơ sở hạ tầng đối với ngƣời dân. 77 vii DANH MỤC HÌNH Hình 4. Khởi công xây dựng dự án cầu Bình Ca. Toàn cảnh cầu Bình Ca.
61 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tác giả: Phạm Quang Ngọc Tên luận văn: “Đánh giá thực trạng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại huyện Yên Sơn tỉnh Tuyên Quang”. Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá công tác bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất tại dự án Xây dựng cầu Bình Ca (bao gồm đƣờng dẫn cầu từ ngã ba Phú Thịnh đến Km124+500QL2), thuộc đƣờng Hồ Chí Minh và dự án Xây dựng dây chuyền công nghệ sản xuất ngòi đạn pháo thuộc Nhà máy Z129. - Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang trong thời gian tới. Phƣơng pháp nghiên cứu Các phƣơng pháp đƣợc sử dụng trong đề tài gồm: phƣơng pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp; phƣơng pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp; phƣơng pháp xử lý số liệu; phƣơng pháp so sánh; phƣơng pháp minh họa bằng sơ đồ, biểu đồ.
Kết quả chính và kết luận Yên Sơn là huyện miền núi nằm ở phía nam tỉnh Tuyên Quang. Trong giai đoạn 2015 - 2017, kinh tế của huyện Yên Sơn đã có những bƣớc phát triển vững chắc, ổn định. Cơ cấu kinh tế của thành phố đang chuyển dịch theo hƣớng công nghiệp hóa - hiện đại hóa. Công tác quản lý Nhà nƣớc về đất đai theo 15 nội dung, về cơ bản đã thực hiện tốt và đi vào nền nếp, tuy nhiên nội dung đăng ký đất đai, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thực hiện chƣa đƣợc tốt.
Theo hiện trạng năm 2017, tổng diện tích tự nhiên của huyện có 113.948 ha; trong đó đất nông nghiệp chiếm 91,65%, đất phi nông nghiệp chiếm 7,37% và đất chƣa sử dụng chiếm 0,89%. Trong giai đoạn 2015 – 2017 để thực hiện các dự án, huyện đã tiến hành thu hồi 27,89 ha đất, ảnh hƣởng trực tiếp đến 427 hộ dân và 10 tổ chức với tổng kinh phí bồi thƣờng, hỗ trợ là 56. Công tác bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ tại 02 dự án nghiên cứu về cơ bản đã đƣợc thực hiện đúng trình tự và thủ tục theo quy định của pháp luật và đạt đƣợc những hiệu quả ix nhất định.