Đánh giá biến động sử dụng đất tại các huyện phía Tây Hà Nội giai đoạn 2010-2018

Luận văn thạc sĩ vnua nghiên cứu ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS để đánh giá biến động sử dụng đất tại Hà Nội giai đoạn 2010-2018.

• Tác giả: Khuất Thị Thu
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thu Hiền
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Ứng dụng công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin địa lý đánh giá biến động sử dụng đất một số huyện phía Tây thành phố Hà Nội giai đoạn 2010-2018
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 3. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• 4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 5. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 6. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 6.1. TỔNG QUAN VỀ SỬ DỤNG ĐẤT VÀ BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT
• 6.1.1. Khái niệm về sử dụng đất và biến động sử dụng đất
• 6.1.1.1. Khái niệm về sử dụng đất
• 6.1.1.2. Khái niệm về biến động sử dụng đất

Tóm tắt

I. Tổng quan về biến động sử dụng đất tại huyện phía Tây Hà Nội

Biến động sử dụng đất là một trong những vấn đề quan trọng trong quản lý đất đai, đặc biệt tại các huyện phía Tây Hà Nội. Giai đoạn 2010-2018 chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ về cơ cấu sử dụng đất do quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế. Việc đánh giá biến động này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tình hình sử dụng đất mà còn cung cấp cơ sở cho các quyết định quản lý đất đai hiệu quả.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của biến động sử dụng đất

Biến động sử dụng đất được định nghĩa là sự thay đổi trong cách thức sử dụng đất theo thời gian. Tầm quan trọng của việc đánh giá biến động này nằm ở việc nó giúp các nhà quản lý nắm bắt được xu hướng và nguyên nhân của sự thay đổi, từ đó đưa ra các chính sách phù hợp.

1.2. Tình hình sử dụng đất tại các huyện phía Tây Hà Nội

Các huyện như Quốc Oai, Thạch Thất và Phúc Thọ đã trải qua nhiều thay đổi trong cơ cấu sử dụng đất. Sự gia tăng dân số và đô thị hóa đã dẫn đến việc chuyển đổi từ đất nông nghiệp sang đất xây dựng, ảnh hưởng đến môi trường và phát triển bền vững.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý biến động sử dụng đất

Quá trình đô thị hóa nhanh chóng tại các huyện phía Tây Hà Nội đã tạo ra nhiều thách thức trong quản lý đất đai. Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ nông nghiệp sang phi nông nghiệp không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất mà còn tác động đến môi trường sống của người dân.

2.1. Những thách thức trong quản lý đất đai

Sự gia tăng diện tích đất xây dựng và giảm diện tích đất nông nghiệp đã tạo ra áp lực lớn lên tài nguyên đất. Các vấn đề như ô nhiễm môi trường, mất cân bằng sinh thái và xung đột trong sử dụng đất ngày càng gia tăng.

2.2. Tác động của biến động sử dụng đất đến môi trường

Biến động sử dụng đất không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp mà còn tác động đến chất lượng môi trường. Việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất xây dựng có thể dẫn đến mất mát đa dạng sinh học và suy giảm chất lượng đất.

III. Phương pháp đánh giá biến động sử dụng đất bằng công nghệ viễn thám

Công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin địa lý (GIS) đã được áp dụng để đánh giá biến động sử dụng đất tại các huyện phía Tây Hà Nội. Phương pháp này cho phép thu thập và phân tích dữ liệu một cách hiệu quả, cung cấp cái nhìn tổng quan về sự thay đổi trong sử dụng đất.

3.1. Ứng dụng công nghệ viễn thám trong nghiên cứu

Công nghệ viễn thám cung cấp hình ảnh vệ tinh với độ phân giải cao, cho phép theo dõi sự thay đổi trong sử dụng đất theo thời gian. Việc xử lý ảnh vệ tinh giúp xác định chính xác các loại hình sử dụng đất và biến động của chúng.

3.2. Hệ thống thông tin địa lý GIS trong quản lý đất đai

GIS là công cụ mạnh mẽ trong việc phân tích và quản lý dữ liệu không gian. Hệ thống này giúp các nhà quản lý đất đai dễ dàng theo dõi và đánh giá biến động sử dụng đất, từ đó đưa ra các quyết định hợp lý.

IV. Kết quả nghiên cứu về biến động sử dụng đất giai đoạn 2010 2018

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng giai đoạn 2010-2018, diện tích đất nông nghiệp tại các huyện phía Tây Hà Nội giảm đáng kể, trong khi diện tích đất xây dựng tăng lên. Kết quả này phản ánh rõ nét quá trình đô thị hóa và chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

4.1. Biến động diện tích các loại đất

Theo kết quả nghiên cứu, đất trồng lúa giảm 1.228,48 ha, trong khi đất xây dựng tăng 556,56 ha. Điều này cho thấy sự chuyển đổi mạnh mẽ từ đất nông nghiệp sang đất xây dựng, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp.

4.2. Đánh giá độ chính xác của dữ liệu viễn thám

Dữ liệu viễn thám được xử lý cho thấy độ chính xác cao trong việc phân loại các loại đất. Độ chính xác tổng thể đạt 96,11% cho năm 2010 và 89,44% cho năm 2018, cho thấy tính khả thi của công nghệ này trong nghiên cứu biến động sử dụng đất.

V. Giải pháp ứng dụng công nghệ viễn thám trong quản lý đất đai

Để quản lý hiệu quả biến động sử dụng đất, cần áp dụng các giải pháp công nghệ viễn thám và GIS. Những giải pháp này không chỉ giúp theo dõi sự thay đổi mà còn hỗ trợ trong việc lập kế hoạch sử dụng đất hợp lý.

5.1. Đề xuất giải pháp quản lý sử dụng đất

Cần xây dựng các chính sách khuyến khích sử dụng đất hợp lý, bảo vệ đất nông nghiệp và phát triển bền vững. Việc áp dụng công nghệ viễn thám sẽ giúp theo dõi và đánh giá hiệu quả các chính sách này.

5.2. Tăng cường hợp tác giữa các cơ quan quản lý

Sự hợp tác giữa các cơ quan quản lý đất đai, môi trường và phát triển đô thị là cần thiết để đảm bảo việc sử dụng đất hiệu quả và bền vững. Việc chia sẻ dữ liệu và thông tin sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về biến động sử dụng đất tại các huyện phía Tây Hà Nội giai đoạn 2010-2018 đã chỉ ra những thay đổi rõ rệt trong cơ cấu sử dụng đất. Tương lai, việc ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong quản lý đất đai.

6.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong quản lý đất đai

Nghiên cứu này cung cấp thông tin quý giá cho các nhà quản lý trong việc đưa ra các quyết định liên quan đến sử dụng đất. Việc hiểu rõ biến động sử dụng đất sẽ giúp xây dựng các chính sách phù hợp.

6.2. Triển vọng ứng dụng công nghệ trong tương lai

Với sự phát triển không ngừng của công nghệ viễn thám và GIS, triển vọng ứng dụng trong quản lý đất đai sẽ ngày càng mở rộng. Các công nghệ mới sẽ giúp nâng cao độ chính xác và hiệu quả trong việc theo dõi biến động sử dụng đất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KHUẤT THỊ THU ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ VIỄN THÁM VÀ HỆ THỐNG THÔNG TIN ĐỊA LÝ ĐÁNH GIÁ BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT MỘT SỐ HUYỆN PHÍA TÂY THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2010-2018 Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Thu Hiền NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn này là trung thực, khách quan và chưa từng dùng bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 21 tháng 9 năm 2019 Tác giả luận văn Khuất Thị Thu i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành bản luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ quý báu của nhiều cá nhân và tập thể.

Trước hết tôi xin bày tỏ lòng biết ơn vô hạn, lời cám ơn chân thành và sâu sắc nhất tới TS. Nguyễn Thị Thu Hiền - Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông Nghiệp Việt Nam đã hướng dẫn hết mực nhiệt tình, chỉ dạy cho tôi, động viên tôi trong toàn bộ thời gian thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cám ơn sự góp ý chân thành của các thầy, cô giáo khoa Quản lý đất đai, Học viện Nông Nghiệp Việt Nam cho bản luận văn này. Tôi xin chân thành cám ơn Ủy ban nhân dân các huyện Phúc Thọ, Thạch Thất, Quốc Oai, tập thể cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Kinh tế của 3 huyện trên đã giúp đỡ tôi rất nhiệt tình trong thời gian nghiên cứu.

Xin bày tỏ lòng biết ơn tới những người thân trong gia đình, những người bạn, đồng nghiệp đã động viên, hỗ trợ tôi trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu này. Tôi xin chân thành cảm ơn. Hà Nội, ngày 21 tháng 9 năm 2019 Tác giả luận văn Khuất Thị Thu ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lờı cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn.

ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghıên cứu. Phạm vı nghıên cứu.

Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tàı lıệu. Tổng quan về sử dụng đất và bıến động sử dụng dất. Khái niệm về sử dụng đất và biến động sử dụng đất.

Những yếu tố ảnh hưởng đến biến động sử dụng đất. Các phương pháp nghiên cứu biến động sử dụng đất. Ý nghĩa thực tiễn của việc nghiên cứu biến động sử dụng đất. Tình hình sử dụng đất và biến động sử dụng đất trên thế giới và Việt Nam.

Khái quát về viễn thám và hệ thống thông tin địa lý. Khái quát về viễn thám. Khái quát về hệ thống thông tin địa lý (GIS). Tình hình ứng dụng công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin địa lý trong nghiên cứu biến động sử dụng đất trên thế giới và Việt Nam.

Tình hình ứng dụng công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin địa lý trong nghiên cứu biến động sử dụng đất trên thế giới. Tình hình ứng dụng công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin địa lý trong nghiên cứu biến động sử dụng đất ở Việt Nam. 40 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nội dung và phƣơng pháp nghiên cứu.

Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng/vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội khu vực nghiên cứu. Tình hình sử dụng đất khu vực nghiên cứu. Đánh giá biến động sử dụng đất khu vực nghiên cứu bằng công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin địa lý. Đánh giá khả năng ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS trong đánh giá biến động sử dụng đất khu vực nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp. Phương pháp xử lý tư liệu viễn thám.

Phương pháp biên tập bản đồ, chồng xếp bản đồ bằng phần mềm ArcGis. Phương pháp phân tích số liệu. Kết quả nghıên cứu. Đánh gıá đıều kıện tự nhıên, kınh tế - xã hộı một số huyện phía tây thành phố Hà Nộı.

Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội một số huyện phía Tây thành phố Hà Nội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Tình hình sử dụng đất khu vực nghiên cứu.

Đánh giá biến động sử dụng đất khu vực nghiên cứu bằng công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin địa lý. Xử lý ảnh vệ tinh. Thành lập bản đồ biến động sử dụng đất. Đánh giá khả năng ứng dụng công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin địa lý đánh giá biến động sử dụng đất khu vực nghiên cứu.

Nhận xét kết quả ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS trong đánh giá biến động sử dụng đất. 77 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đề xuất các giải pháp ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS trong đánh giá biến động sử dụng đất. Kết luận và kiến nghị.

81 Tài liệu tham khảo. 86 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CSDL Cơ sở dữ liệu HTSDĐ Hiện trạng sử dụng đất ESA Cơ quan Không gian Châu Âu (ESA) ETM Bộ cảm ETM TM Bộ cảm TM MSS Bộ cảm MSS GIS Hệ thống thông tin địa lý GPS Hệ thống định vị toàn cầu K Hệ số Kappa NIR Cận hồng ngoại RS Viễn thám NIR Cận hồng ngoại vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Cơ cấu sử dụng đất trên thế giới giai đoạn năm 1973 - 1988. Biến động sử dụng đất giai đoạn 2010-2018 trên cả nước.

Biến động sử dụng đất giai đoạn 2010-2018 của thành phố Hà Nội. Đặc trưng bộ cảm (ETM+) của Landsat 7. Đặc trưng Bộ cảm của ảnh vệ tinh Landsat 8. Độ phân giải phổ của ảnh nguồn các vệ tinh SPOT từ 1 đến 7.

Tình hình sử dụng đất khu vực nghiên cứu. Thông tin ảnh vệ tinh sử dụng. Mô tả các loại đất. Mẫu giải đoán ảnh vệ tinh.

Giá trị khác biệt phổ giữa các mẫu phân loại ảnh năm 2010. Giá trị khác biệt phổ giữa các mẫu phân loại ảnh năm 2018. Ma trận sai số phân loại ảnh năm 2010. Ma trận sai số phân loại ảnh năm 2018.

Thống kê diện tích giải đoán và hiện trạng sử dụng đất năm 2010. Thống kê diện tích giải đoán và hiện trạng sử dụng đất năm 2018. Biến động sử dụng đất giai đoạn 2010 - 2018. So sánh diện tích các loại đất tại thời điểm nghiên cứu.

75 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2. Véc tơ thay đổi phổ. Thuật toán phân tích thay đổi phổ. Thành lập bản đồ biến động bằng phương pháp phân loại trực tiếp ảnh đa thời gian.

Nguyên lý thu nhận hình ảnh trong viễn thám. Vệ tinh Landsat 8. Sự phân bố các kênh phổ của ảnh vệ tinh Landsat 7 và 8. Vệ tinh Sentinel-1 (A,B).

Vệ tinh Sentinel-2 (A,B). Vệ Tinh SPOT 4 (CNES, 1998). Vệ Tinh SPOT 5 (CNES, 2002). Sơ đồ quy trình đánh giá biến động sử dụng đất.

Sơ đồ vị trí khu vực nghiên cứu. Sơ đồ các bước xử lý ảnh số. Sai số và tọa độ điểm nắn ảnh 2010. Ảnh năm 2010 được cắt theo địa giới hành chính.

Ảnh năm 2018 được cắt theo địa giới hành chính. Ảnh phân loại năm 2010. Ảnh phân loại năm 2018. Sơ đồ sử dụng đất khu vực nghiên cứu năm 2010.

Sơ đồ sử dụng đất khu vực nghiên cứu năm 2018. Sơ đồ biến đống sử dụng đất khu vực nghiên cứu giai đoạn năm 2010- 2018. 76 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên Tác giả: Khuất Thị Thu Tên luận văn: Ứng dụng công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin địa lý đánh giá biến động sử dụng đất một số huyện phía Tây thành phố Hà Nội giai đoạn 2010 - 2018. Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Ứng dụng công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin địa lý để xác định biến động sử dụng đất khu vực nghiên cứu.

- Đề xuất các giải pháp ứng dụng công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin địa lý trong đánh giá biến động sử dụng đất để quản lý sử dụng đất hợp lý tại khu vực nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu Để thực hiện các nội dung của đề tài, tôi sử dụng các phương pháp sau : Phương pháp điều tra , thu thâ ̣p số liê ̣u ,tài liệu thứ cấp; Phương pháp xử lý ảnh viễn thám bằng phần mềm ENVI; Phương pháp xây dựng bản đồ sử dụng đất, chồng xếp bản đồ bằng phần mềm ArcGis và phương pháp phân tích, đánh giá số liệu. Kết quả chính và kết luận - Luâ ̣n văn đã khái quát đươ ̣c tı̀nh hı̀nh cơ bản của khu vực nghiên cứu với các nô ̣i dung gồ m : điề u kiê ̣n tự nhiên , kinh tế - xã hội và tình hình sử dụng đất đai của một số huyện phía Tây thành phố Hà Nội gồm các huyện Phúc Thọ, Thạch Thất, Quốc Oai. - Từ dữ liệu ảnh viễn thám và các tư liệu thu thập đã xây dựng được tập dữ liệu mẫu gồm 6 lớp: đất trồng lúa, đất trồng cây hàng năm khác, đất trồng rừng-cây lâu năm, đất xây dựng, đất mặt nước và đất chưa sử dụng với độ chính xác cao.

Từ kết quả phân loại ảnh thành lập hai bản đồ sử dụng đất khu vực nghiên cứu, tiến hành chồng xếp xây dựng bản đồ biến động sử dụng đất giai đoạn 2010 - 2018, qua đó đánh giá biến động sử dụng đất của khu vực nghiên cứu. - Bản đồ sử dụng đất thời điểm năm 2010 và năm 2018 tỷ lệ 1: 50.000 được xây dựng bằng ảnh vệ tinh theo phương pháp xác suất cực đại.