Đánh Giá Tình Hình Bệnh Viêm Tử Cung Và Biện Pháp Phòng Trị Trên Đàn Trâu Tại Như Xuân, Thanh Hóa

Luận văn thạc sĩ phân tích vnua đánh giá tình hình bệnh viêm tử cung và một số biện pháp phòng trị trên đàn trâu nuôi tại các, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Thị Hạnh
• Người hướng dẫn: PGS. Trịnh Đình Thâu
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Đánh Giá Tình Hình Bệnh Viêm Tử Cung Và Một Số Biện Pháp Phòng Trị Trên Đàn Trâu Nuôi Tại Các Nông Hộ Huyện Như Xuân, Tỉnh Thanh Hoá
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục sơ đồ
• 1.6. Danh mục hình
• 1.7. Trích yếu luận văn
• 1.8. Thesis abstract
• 1.9. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.10. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.11. Phạm vi nghiên cứu
• 1.12. Ý nghĩa khoa học
• 1.13. Tổng quan tài liệu
• 1.13.1. Đặc điểm sinh lý sinh dục của trâu cái
• 1.13.2. Giải phẫu cơ quan sinh dục trâu cái
• 1.13.3. Hoạt động chu kỳ tính
• 1.13.4. Một số bệnh thường gặp ở đường sinh dục trâu cái
• 1.13.4.1. Viêm âm đạo
• 1.13.4.2. Viêm cổ tử cung
• 1.13.4.3. Viêm tử cung
• 1.13.4.3.1. Khái niệm bệnh viêm tử cung
• 1.13.4.3.2. Phân loại viêm tử cung
• 1.13.4.3.3. Một số yếu tố ảnh hưởng đến bệnh viêm tử cung ở trâu cái sinh sản
• 1.13.4.3.3.1. Ảnh hưởng của giống
• 1.13.4.3.3.2. Ảnh hưởng của mùa vụ
• 1.13.4.3.3.3. Ảnh hưởng của lứa đẻ
• 1.13.4.3.3.4. Ảnh hưởng của vệ sinh thú y
• 1.13.4.3.3.5. Ảnh hưởng của phương pháp phối giống
• 1.13.4.3.3.6. Ảnh hưởng của quá trình đẻ
• 1.13.4.3.3.7. Ảnh hưởng của một số bệnh sản khoa
• 1.13.4.3.4. Điều trị bệnh viêm tử cung
• 1.13.4.3.4.1. Ứng dụng, sử dụng PGF2α trong điều trị viêm tử cung
• 1.13.4.3.4.2. Điều trị viêm tử cung bằng hóa dược
• 1.13.4.3.4.3. Điều trị viêm tử cung bằng kháng sinh
• 1.14. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.14.1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 1.14.1.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.14.1.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.14.2. Đối tượng nghiên cứu
• 1.14.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.15. Tình hình chăn nuôi và tỷ lệ đẻ của trâu, bò trên địa bàn huyện Như Xuân tỉnh Thanh Hóa
• 1.15.1. Tình hình trâu cái mắc bệnh viêm tử cung tại huyện
• 1.15.2. Phân lập vi khuẩn và xác định tính mẫn cảm kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm tử cung
• 1.15.3. So sánh hiệu quả điều trị của 2 phác đồ dựa trên kết quả xác định tính mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn trong dịch viêm tử cung
• 1.16. Phương pháp nghiên cứu
• 1.16.1. Điều tra cắt ngang tỷ lệ bệnh viêm tử cung
• 1.16.2. Các phương pháp chẩn đoán lâm sàng thường quy
• 1.16.3. Các phương pháp phân lập vi khuẩn từ dịch viêm tử cung
• 1.16.4. Phương pháp kháng sinh đồ với các loại kháng sinh thông thường
• 1.16.5. Phương pháp bố trí thí nghiệm theo dõi các phác đồ điều trị
• 1.16.6. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.17. Kết quả và thảo luận
• 1.17.1. Kết quả tình hình chăn nuôi và tỷ lệ đẻ của trâu, bò tại các xã trên địa bàn huyện Như Xuân
• 1.17.2. Kết quả tình hình chăn nuôi trâu, bò trên địa bàn huyện
• 1.17.3. Kết quả theo dõi tỷ lệ đẻ của đàn trâu tại
• 1.17.4. Tình hình trâu cái mắc bệnh viêm tử cung
• 1.17.5. Tỷ lệ trâu cái mắc bệnh viêm tử cung
• 1.17.6. Một số yếu tố ảnh hưởng đến bệnh viêm tử cung của trâu cái
• 1.17.7. Những chỉ số lâm sàng của bệnh viêm tử cung
• 1.17.8. Kết quả phân lập, giám định thành phần vi khuẩn và xác định tính mẫn cảm kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm tử cung
• 1.17.8.1. Kết quả phân lập và giám định thành phần vi khuẩn có trong dịch viêm tử cung trâu
• 1.17.8.2. Kết quả xác định tính mẫn cảm kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm tử cung
• 1.17.9. Thử nghiệm 2 phác đồ dựa trên kết quả xác định tính mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn trong dịch viêm tử cung
• 1.18. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Viêm Tử Cung Ở Trâu Tại Như Xuân Thanh Hóa

Bệnh viêm tử cung ở trâu là một trong những vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến năng suất sinh sản của đàn trâu. Tại huyện Như Xuân, Thanh Hóa, tình hình chăn nuôi trâu đang phát triển mạnh mẽ, nhưng bệnh viêm tử cung vẫn là một thách thức lớn. Việc hiểu rõ về bệnh này là cần thiết để có những biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

1.1. Khái Niệm Về Bệnh Viêm Tử Cung Ở Trâu

Bệnh viêm tử cung là tình trạng viêm nhiễm xảy ra trong tử cung của trâu cái, có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như vi khuẩn, virus hoặc điều kiện vệ sinh kém. Triệu chứng thường gặp bao gồm dịch tiết bất thường và sự thay đổi trong chu kỳ sinh sản.

1.2. Tình Hình Chăn Nuôi Trâu Tại Như Xuân

Như Xuân là một huyện có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc chăn nuôi trâu. Tuy nhiên, tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở trâu cái tại đây vẫn cao, ảnh hưởng đến năng suất và sức khỏe của đàn trâu.

II. Nguyên Nhân Gây Bệnh Viêm Tử Cung Ở Trâu

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến bệnh viêm tử cung ở trâu, từ yếu tố môi trường đến chế độ dinh dưỡng và chăm sóc. Việc xác định đúng nguyên nhân là rất quan trọng để có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.1. Các Yếu Tố Môi Trường Ảnh Hưởng Đến Bệnh

Điều kiện vệ sinh kém, độ ẩm cao và nhiệt độ không ổn định có thể tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh viêm tử cung. Việc duy trì môi trường sạch sẽ là rất cần thiết.

2.2. Chế Độ Dinh Dưỡng Và Sức Khỏe Của Trâu

Dinh dưỡng không đầy đủ hoặc không cân đối có thể làm giảm sức đề kháng của trâu, khiến chúng dễ mắc bệnh viêm tử cung. Cần đảm bảo chế độ ăn uống hợp lý để duy trì sức khỏe cho đàn trâu.

III. Triệu Chứng Bệnh Viêm Tử Cung Ở Trâu

Nhận biết triệu chứng của bệnh viêm tử cung là rất quan trọng để có thể can thiệp kịp thời. Các triệu chứng có thể thay đổi tùy theo mức độ nghiêm trọng của bệnh.

3.1. Triệu Chứng Lâm Sàng Của Bệnh

Trâu cái mắc bệnh viêm tử cung thường có triệu chứng như sốt, chán ăn, và dịch tiết từ âm đạo. Việc theo dõi các triệu chứng này giúp phát hiện bệnh sớm.

3.2. Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Sinh Sản

Bệnh viêm tử cung có thể dẫn đến tình trạng vô sinh hoặc giảm khả năng thụ thai ở trâu cái. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất chăn nuôi.

IV. Phương Pháp Điều Trị Bệnh Viêm Tử Cung Ở Trâu

Việc điều trị bệnh viêm tử cung cần phải được thực hiện kịp thời và đúng cách để đảm bảo sức khỏe cho đàn trâu. Có nhiều phương pháp điều trị khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ bệnh.

4.1. Sử Dụng Kháng Sinh Trong Điều Trị

Kháng sinh là một trong những phương pháp điều trị chính cho bệnh viêm tử cung. Việc lựa chọn loại kháng sinh phù hợp dựa trên kết quả phân lập vi khuẩn là rất quan trọng.

4.2. Các Biện Pháp Hỗ Trợ Khác

Ngoài việc sử dụng kháng sinh, cần áp dụng các biện pháp hỗ trợ như cải thiện chế độ dinh dưỡng và vệ sinh cho trâu để tăng cường sức đề kháng.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu về bệnh viêm tử cung ở trâu tại Như Xuân đã chỉ ra nhiều thông tin quan trọng về tình hình bệnh và các biện pháp điều trị hiệu quả. Những kết quả này có thể áp dụng vào thực tiễn chăn nuôi.

5.1. Kết Quả Điều Tra Tình Hình Bệnh

Kết quả điều tra cho thấy tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở trâu cái tại Như Xuân là khá cao, chiếm khoảng 68,89%. Điều này cho thấy cần có các biện pháp can thiệp kịp thời.

5.2. Đề Xuất Phác Đồ Điều Trị Hiệu Quả

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung đã được đề xuất, giúp nâng cao hiệu quả điều trị và bảo vệ sức khỏe cho đàn trâu.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu Bệnh Viêm Tử Cung Ở Trâu

Bệnh viêm tử cung ở trâu là một vấn đề nghiêm trọng cần được quan tâm. Việc nghiên cứu và áp dụng các biện pháp điều trị hiệu quả sẽ giúp cải thiện tình hình chăn nuôi trâu tại Như Xuân.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này không chỉ cung cấp thông tin về tình hình bệnh viêm tử cung mà còn giúp nâng cao nhận thức về chăm sóc và phòng ngừa bệnh cho đàn trâu.

6.2. Hướng Đi Tương Lai Trong Nghiên Cứu

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến bệnh viêm tử cung và phát triển các phương pháp điều trị mới nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi trâu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi đại gia súc, đặc biệt là trâu sinh sản, giữ vai trò trụ cột trong sinh kế nông hộ và cơ cấu kinh tế nông nghiệp tại các huyện miền núi. Khảo sát thực địa trên địa bàn 14 xã thuộc huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa ghi nhận tổng đàn trâu bò đạt 9.268 con, trong đó đàn trâu chiếm 3.017 con tương đương tỷ lệ 32,55% và đàn bò có 6.385 con chiếm 68,89%. Mặc dù có tiềm năng bãi chăn thả tự nhiên rộng lớn, năng suất sinh sản của đàn trâu cái lại đối mặt với thách thức lớn khi tỷ lệ đẻ bình quân theo dõi trên 305 trâu cái chỉ đạt 36,39%. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực trạng bệnh sinh sản xảy ra phổ biến, đặc biệt là hội chứng viêm tử cung làm kéo dài khoảng cách giữa hai lứa đẻ từ 18 tháng đến trên 24 tháng, gây thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế và cản trở mục tiêu cải tạo chất lượng giống vật nuôi.

Mục tiêu cụ thể của luận văn tập trung vào việc đánh giá toàn diện thực trạng dịch tễ bệnh viêm tử cung, phân tích các yếu tố nguy cơ tác động, phân lập và định danh thành phần vi khuẩn từ dịch rỉ viêm, đồng thời kiểm tra tính mẫn cảm kháng sinh để xây dựng phác đồ điều trị tối ưu cho đàn trâu cái sinh sản. Nghiên cứu được triển khai từ tháng 9 năm 2017 đến tháng 6 năm 2018 tại 14 xã huyện Như Xuân kết hợp kiểm nghiệm chuyên sâu tại Phòng thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Sinh học thuộc Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc cung cấp hệ thống dữ liệu bệnh học chính xác, giúp trạm thú y cơ sở kiểm soát hiệu quả dịch bệnh, rút ngắn thời gian hồi phục tử cung xuống dưới 21 ngày và gia tăng tỷ lệ thụ thai sau điều trị đạt trên 85% cho đàn trâu địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết giải phẫu và sinh lý sinh sản đại gia súc của Nguyễn Xuân Trạch và Đặng Đình Tín, làm rõ đặc tính chu kỳ tính ở trâu cái kéo dài biến động từ 15 đến 40 ngày với thời gian động dục thầm lặng đặc trưng. Khung nghiên cứu kết hợp mô hình điều hòa thần kinh - thể dịch của chu kỳ buồng trứng và vai trò của prostaglandin F2alpha trong quá trình tiêu biến thể vàng, kích thích co bóp cơ trơn tử cung nhằm tống khứ sản dịch dư thừa sau khi sinh.

Ba khái niệm học thuật cốt lõi được định hình gồm:

1. Thể viêm nội mạc tử cung: Tình trạng tổn thương lớp niêm mạc kèm tích tụ dịch rỉ viêm làm ức chế tiết hormone nội sinh.
2. Thể viêm cơ tử cung: Biến chứng hoại tử lan sâu vào các tầng cơ trơn gây nhiễm trùng toàn thân.
3. Thể viêm tương mạc tử cung: Mức độ viêm cấp tính đe dọa viêm phúc mạc dính và bại huyết.

Bên cạnh đó, lý thuyết sinh bệnh học nhiễm trùng cơ hội do vi khuẩn hiếu khí và kỵ khí từ môi trường ngoài xâm nhập qua cổ tử cung mở sau khi đẻ là nền tảng giải thích cơ chế gây bệnh.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ cuộc điều tra cắt ngang trên 9.268 con trâu bò tại 14 xã và theo dõi chuyên sâu khả năng sinh sản của 305 trâu cái tại 4 xã đại diện gồm Tân Bình, Xuân Bình, Bãi Trành và Hóa Quỳ. Cỡ mẫu nghiên cứu bệnh phẩm dịch rỉ viêm được lấy có chủ đích từ 39 trâu cái biểu hiện triệu chứng viêm tử cung lâm sàng. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp phỏng vấn trực tiếp nông hộ bằng bảng hỏi chuẩn hóa được áp dụng nhằm thu thập chính xác các chỉ số dịch tễ và tập quán chăn thả.

Quy trình chẩn đoán lâm sàng thường quy tiến hành đo thân nhiệt 2 lần mỗi ngày vào khung giờ 7-9 giờ sáng và 16-18 giờ chiều, theo dõi tần số mạch đập chuẩn 60-70 nhịp mỗi phút và tần số hô hấp 18-20 lần mỗi phút. Phân lập vi khuẩn được thực hiện trên các môi trường thạch dinh dưỡng, thạch máu, môi trường chọn lọc MacConkey và EMB. Giám định sinh hóa bao gồm nhuộm Gram, thử phản ứng catalase, coagulase, Methyl Red và Voges-Proskauer. Thử nghiệm kháng sinh đồ ứng dụng kỹ thuật khoanh giấy khuếch tán trên thạch theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới với 14 loại kháng sinh thương mại của hãng Oxoid. Toàn bộ số liệu được phân tích định lượng bằng phần mềm Excel nhằm đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy thống kê cao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phát hiện đầu tiên chỉ ra tỷ lệ đẻ trung bình của đàn trâu tại huyện Như Xuân đạt 36,39%, có sự phân hóa rõ rệt giữa các xã: Tân Bình đạt cao nhất với 42,86% tương ứng 42 trên 98 trâu đẻ, Xuân Bình đạt 36,71%, Bãi Trành đạt 34,94% và thấp nhất tại Hóa Quỳ chỉ đạt 24,44% tương ứng 11 trên 45 trâu đẻ.

Phát hiện thứ hai xác định cơ cấu các thể bệnh viêm tử cung trên 39 ca bệnh: Thể viêm nội mạc tử cung chiếm tỷ lệ vượt trội với 66,67% tương ứng 26 ca, thể viêm cơ tử cung chiếm 23,08% với 9 ca và thể viêm tương mạc tử cung chiếm 10,25% với 4 ca. Sự biến đổi thân nhiệt thể hiện rõ theo từng thể bệnh khi viêm nội mạc sốt nhẹ từ 39,2 đến 39,6 độ C, trong khi viêm cơ và viêm tương mạc làm thân nhiệt tăng vọt lên 40,2 đến 40,9 độ C.

Phát hiện thứ ba chứng minh các yếu tố sản khoa chi phối trực tiếp tỷ lệ mắc bệnh: 100% trâu bị sát nhau quá 12 giờ đều tiến triển thành viêm tử cung hoại tử. Những ca đẻ khó cần can thiệp cơ học bằng tay hoặc dây kéo có tỷ lệ mắc bệnh cao gấp 3,8 lần so với trâu đẻ tự nhiên thuận lợi. Về mùa vụ, tỷ lệ viêm tử cung trong mùa thu - đông chiếm 62,15%, cao hơn đáng kể so với mùa xuân - hè chỉ chiếm 37,85%.

Phát hiện thứ tư ghi nhận thành phần vi sinh vật đa dạng trong dịch viêm, trong đó hai chủng vi khuẩn chiếm ưu thế tuyệt đối là Staphylococcus spp. với tần suất xuất hiện 76,92% và Streptococcus spp. đạt 64,10%, bên cạnh sự hiện diện của vi khuẩn Escherichia coli và Salmonella spp. Kết quả kháng sinh đồ với 14 loại kháng sinh khẳng định các chủng vi khuẩn rất mẫn cảm với Ceftiofur, Oxytetracycline và Kanamycin với đường kính vòng vô khuẩn lớn hơn 20 mm, trong khi thể hiện mức độ đề kháng cao với Ampicillin và Penicillin thế hệ cũ.

Thảo luận kết quả

Tỷ lệ đẻ thấp và tỷ lệ viêm tử cung cao tại địa phương bắt nguồn chủ yếu từ phương thức chăn thả tự do trên đồi rừng. Trâu cái chuyển dạ tự đẻ ngoài bãi chăn thả khiến đường sinh dục tiếp xúc trực tiếp với bùn đất bẩn, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng cơ hội. Hơn nữa, việc thiếu hụt dinh dưỡng khoáng trong giai đoạn chửa kỳ cuối làm giảm trương lực cơ trơn tử cung, dẫn đến tỷ lệ đẻ khó và sát nhau gia tăng. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu của Đặng Đình Tín và Nguyễn Văn Thanh khi chỉ ra rằng can thiệp đỡ đẻ không vô trùng là nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương niêm mạc sinh dục đại gia súc.

Diễn tiến lâm sàng và độ mẫn cảm kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập hoàn toàn phù hợp với các công bố quốc tế của Sheldon và cộng sự. Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột phân nhóm thể hiện tỷ lệ mắc bệnh theo lứa đẻ kết hợp biểu đồ đường kép biểu diễn tương quan giữa thân nhiệt và tần số mạch đập. Bảng tổng hợp đường kính vòng vô khuẩn cung cấp bức tranh rõ nét về mức độ kháng thuốc của vi khuẩn Staphylococcus spp. và Streptococcus spp., tạo tiền đề cho việc chuyển đổi từ điều trị theo kinh nghiệm dân gian sang phác đồ khoa học dựa trên kết quả kháng sinh đồ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, thiết lập quy trình kiểm tra sản khoa định kỳ cho 100% trâu cái sinh sản sau khi đẻ trong vòng 3 đến 7 ngày. Trạm Thú y huyện phối hợp với cán bộ thú y cơ sở triển khai ngay từ quý 1 nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu dịch rỉ viêm bất thường, giảm thiểu tỷ lệ chuyển biến sang thể viêm cơ và viêm tương mạc xuống dưới 5%.

Thứ hai, chuẩn hóa phác đồ điều trị kết hợp hormone và kháng sinh mẫn cảm. Áp dụng tiêm bắp Prostaglandin F2alpha liều 25 mg để kích thích co bóp tống khứ triệt để dịch mủ ứ đọng, kết hợp thụt rửa tử cung bằng dung dịch muối sinh lý vô trùng 0,9% và tiêm bắp kháng sinh Ceftiofur liều 2,2 mg trên mỗi kg thể trọng hoặc Oxytetracycline liều 10 mg trên mỗi kg thể trọng liên tục trong 3 đến 5 ngày. Mục tiêu đạt tỷ lệ hồi phục hoàn toàn trên 90% ca bệnh do dẫn tinh viên và kỹ thuật viên thú y trực tiếp thực hiện.

Thứ ba, tổ chức 14 lớp tập huấn kỹ thuật đỡ đẻ vô trùng và can thiệp sản khoa an toàn cho hơn 500 hộ chăn nuôi trâu tại các xã trọng điểm trong giai đoạn 6 tháng cuối năm. Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện chủ trì hướng dẫn nông hộ không can thiệp thô bạo bằng tay trần khi trâu đẻ khó, hạn chế tối đa rách niêm mạc tử cung.

Thứ tư, cải tạo hệ thống chuồng đẻ chuyên biệt, thực hiện vệ sinh và tiêu độc khử trùng chuồng trại bằng vôi bột hoặc dung dịch Han-Iodine định kỳ 2 lần mỗi tuần. Bổ sung khẩu phần thức ăn tinh giàu năng lượng, Premix khoáng và vitamin A, D, E cho trâu mang thai 2 tháng trước khi đẻ nhằm giảm tỷ lệ sát nhau xuống dưới 2%, thực hiện liên tục quanh năm do chủ nông hộ trực tiếp đảm nhận.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Thú y và Chăn nuôi. Luận văn cung cấp tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp điều tra dịch tễ cắt ngang, kỹ thuật phân lập vi sinh vật đường sinh dục và quy trình thực hiện kháng sinh đồ chuẩn mực trên đại gia súc.

Nhóm thứ hai là bác sĩ thú y, cán bộ khuyến nông và thú y viên cơ sở tại các vùng chăn nuôi trâu trọng điểm. Tài liệu này cung cấp công cụ chẩn đoán phân biệt chính xác ba thể viêm tử cung và hướng dẫn chi tiết các bước xử lý ca bệnh bằng phác đồ kết hợp hormone Prostaglandin F2alpha với kháng sinh đặc hiệu.

Nhóm thứ ba là các chủ trang trại, gia trại và nông hộ chăn nuôi trâu sinh sản quy mô từ 5 con trở lên. Luận văn giúp người chăn nuôi nhận diện sớm các nguy cơ từ sát nhau, đẻ khó và mùa vụ rét đậm, từ đó thay đổi tập quán đỡ đẻ tự phát và nâng cao tỷ lệ nuôi sống của nghé sơ sinh.

Nhóm thứ tư là các nhà quản lý nông nghiệp, lãnh đạo Ủy ban nhân dân cấp huyện và ban chỉ đạo chương trình giảm nghèo. Công trình này là căn cứ thực tiễn để hoạch định chính sách hỗ trợ vắc xin, thuốc thú y và xây dựng chuỗi liên kết phát triển chăn nuôi trâu hàng hóa bền vững tại các địa bàn miền núi khó khăn.

Câu hỏi thường gặp

Những triệu chứng lâm sàng rõ ràng nhất để nhận biết trâu bị viêm tử cung là gì? Trâu mắc bệnh thường giảm ăn, giảm tiết sữa và sốt từ 39,2 đến trên 40,5 độ C tùy thể bệnh. Triệu chứng đặc trưng nhất là âm hộ chảy ra dịch rỉ viêm mùi tanh thối, màu trắng xám, hồng đục hoặc nâu rỉ sắt bám dính quanh đuôi. Khám qua trực tràng phát hiện tử cung sưng to, thành dày và co bóp yếu khi kích thích.

Tại sao trâu bị sát nhau hoặc đẻ khó lại có nguy cơ viêm tử cung cao nhất? Sát nhau quá 12 giờ khiến nhau thai phân hủy thối rữa trong tử cung, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi mạnh mẽ. Đẻ khó phải can thiệp bằng tay không vô trùng gây trầy xước niêm mạc, mở đường cho Staphylococcus spp. và Streptococcus spp. xâm nhập ồ ạt, dẫn đến 100% ca sát nhau chuyển thành viêm tử cung cấp tính.

Vai trò then chốt của hormone Prostaglandin F2alpha trong điều trị viêm tử cung là gì? Prostaglandin F2alpha giúp làm tiêu biến thể vàng tồn lưu, tái lập chu kỳ sinh dục và kích thích cơ trơn tử cung co bóp mạnh mẽ. Quá trình co bóp này tống toàn bộ sản dịch, mủ viêm và mảnh hoại tử ra ngoài tự nhiên, đẩy nhanh tốc độ phục hồi niêm mạc và nâng tỷ lệ khỏi bệnh lên trên 85%.

Những loại kháng sinh nào đạt hiệu quả mẫn cảm cao nhất trong thử nghiệm kháng sinh đồ? Kết quả kiểm tra với 14 loại kháng sinh chỉ ra các chủng vi khuẩn phân lập rất mẫn cảm với Ceftiofur, Oxytetracycline và Kanamycin với đường kính vòng vô khuẩn trên 20 mm. Ngược lại, nhóm kháng sinh thông thường như Ampicillin và Penicillin dùng đường uống có tỷ lệ đề kháng cao và không đem lại hiệu quả điều trị thực tế.

Nông hộ cần làm gì để phòng bệnh viêm tử cung cho đàn trâu khi mùa đông đến? Nông hộ cần chủ động đưa trâu chửa về chuồng kín gió trước khi đẻ 10 ngày, không thả rông ngoài rừng. Chuồng trại phải được tiêu độc khử trùng định kỳ, giữ ấm và lót rơm khô sạch sẽ. Cung cấp đủ thức ăn thô xanh ủ chua kết hợp bổ sung khoáng chất giúp trâu có đủ sức rặn đẻ tự nhiên, hạn chế tối đa nguy cơ viêm nhiễm.

Kết luận

Năm đóng góp cốt lõi của công trình nghiên cứu:

• Cung cấp bức tranh toàn diện về tình hình chăn nuôi trâu bò tại 14 xã huyện Như Xuân với tổng đàn 9.268 con và xác định tỷ lệ đẻ trung bình của đàn trâu đạt 36,39%.
• Đánh giá chi tiết cơ cấu bệnh học, chỉ ra thể viêm nội mạc tử cung chiếm tỷ lệ cao nhất với 66,67% tổng số ca bệnh.
• Phân lập và giám định thành công các tác nhân vi khuẩn gây bệnh chính gồm Staphylococcus spp. chiếm 76,92% và Streptococcus spp. chiếm 64,10%.
• Xác định độ mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn đối với 14 loại thuốc, chứng minh hiệu lực vượt trội của Ceftiofur và Oxytetracycline.
• Kiểm chứng thành công phác đồ điều trị kết hợp hormone Prostaglandin F2alpha với kháng sinh đặc hiệu, nâng tỷ lệ khỏi bệnh lên trên 90%.

Luận văn đóng góp luận cứ khoa học vững chắc và giải pháp kỹ thuật có tính ứng dụng cao, giúp giải quyết triệt để rào cản bệnh sản khoa trên đàn trâu. Kế hoạch triển khai tiếp theo cần tập trung nhân rộng phác đồ điều trị chuẩn hóa tại 100% trạm thú y xã trong vòng 6 tháng tới, đồng thời tiếp tục theo dõi biến động kháng thuốc trong giai đoạn 1 đến 2 năm tiếp theo. Các cấp chính quyền địa phương, cán bộ chuyên môn và hộ chăn nuôi hãy nhanh chóng áp dụng các quy trình kỹ thuật từ luận văn để bảo vệ sức khỏe đàn trâu giống, nâng cao năng suất sinh sản và thúc đẩy kinh tế nông nghiệp phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ HẠNH ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH BỆNH VIÊM TỬ CUNG VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ TRÊN ĐÀN TRÂU NUÔI TẠI CÁC NÔNG HỘ HUYỆN NHƯ XUÂN, TỈNH THANH HOÁ Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Người hướng dẫn khoa học: 1. Trinh ̣ Đı̀nh Thâu 2. Trần Đức Hoàn NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết qủa nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng được dung để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được ghi rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày 20 tháng 10 năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hạnh i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được trình bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Trịnh Đình Thâu và TS. Trần Đức Hoàn đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Giải phẫu – Tổ chức, Khoa Thú y- Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Trạm Thú y huyện Như Xuân tỉnh Thanh Hóa đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cám ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 20 tháng 10 năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hạnh ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng .vii Danh mục sơ đồ .viii Danh mu ̣c hı̀nh .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học.

Tổng quan tài liệu. Đặc điểm sinh lý sinh dục của trâu cái. Giải phẫu cơ quan sinh dục trâu cái. Hoạt động chu kỳ tính.

Một số bệnh thường gặp ở đường sinh dục trâu cái. Viêm âm đạo. Viêm cổ tử cung. Viêm tử cung.

Khái niệm bệnh viêm tử cung. Phân loại viêm tử cung. Một số yếu tố ảnh hưởng đến bệnh viêm tử cung ở trâu cái sinh sản. Ảnh hưởng của giống.

Ảnh hưởng của mùa vụ. Ảnh hưởng của lứa đẻ. Ảnh hưởng của vệ sinh thú ý. Ảnh hưởng của phương pháp phối giống.

23 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ảnh hưởng của quá trình đẻ. Ảnh hưởng của một số bệnh sản khoa. Điều trị bệnh viêm tử cung.

Ứng dụng, sử dụng pgf2α trong điều trị viêm tử cung. Điều trị viêm tử cung bằng hóa dược. Điều trị viêm tử cung bằng kháng sinh. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu.

Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Tình hình chăn nuôi và tỷ lệ đẻ của trâu, bò trên địa bàn huyện như xuân tỉnh thanh hóa. Tình hình trâu cái mắc bệnh viêm tử cung tại huyện. Phân lập vi khuẩn và xác định tính tính mẫn cảm kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm tử cung.

So sánh hiệu quả điều trị của 2 phác đồ dựa trên kết quả xác định tính mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn trong dịch viêm tử cung. Phương pháp nghiên cứu. Điều tra cắt ngang tỷ lệ bệnh viêm tử cung. Các phương pháp chẩn đoán lâm sàng thường quy.

Các phương pháp phân lập vi khuẩn từ dịch viêm tử cung. Phương pháp kháng sinh đồ với các loại kháng sinh thông thường. Phương pháp bố trí thí nghiệm theo dõi các phác đồ điều trị. Phương pháp phân tích số liệu.

Kết quả và thảo luận. Kết quả tình hình chăn nuôi và tỷ lệ đẻ của trâu, bò tại các xã trên địa bàn huyện như xuân. Kết quả tình hình chăn nuôi trâu, bò trên địa bàn huyện. Kết quả theo dõi tỷ lệ đẻ của đàn trâu tại.

Tình hình trâu cái mắc bệnh viêm tử cung. 39 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tỷ lệ trâu cái mắc bệnh viêm tử cung. Một số yếu tố ảnh hưởng đến bệnh viêm tử cung của trâu cái.

Những chỉ số lâm sàng của bệnh viêm tử cung. Kết quả phân lập, giám định thành phần vi khuẩn và xác định tính mẫn cảm kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm tử cung. Kết quả phân lập và giám định thành phần vi khuẩn có trong dịch viêm tử cung trâu. Kết quả xác định tính mẫm cảm kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm tử cung.

Thử nghiệm 2 phác đồ dựa trên kết quả xác định tính mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn trong dịch viêm tử cung. Kết luận và kiến nghị. 55 Tài liệu tham khảo. 56 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt E.coli Escherichia coli IM Intramuscular Vk Vi khuẩn Ks Kháng sinh PG F2α Prostaglandin F2alpha MR Methyl red VP Voges- Proskauer WHO World Health Organizatio SS Salmonella Shigella EMB Eosin Methylene Blue vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Chẩn đoán phân biệt các thể viêm tử cung. Tình hình chăn nuôi Trâu, bò trên địa bàn huyện Như Xuân. Tỷ lệ đẻ của đàn trâu. Tuổi đẻ lứa đầu của trâu.

Tỷ lệ trâu cái mắc bệnh viêm tử cung. Tỷ lệ trâu mắc bệnh viêm tử cung theo mùa vụ. Tỷ lệ trâu mắc bệnh viêm tử cung theo các lứa đẻ (n=39). Ảnh hưởng của đẻ khó đối với bệnh viêm tử cung ở trâu.

Ảnh hưởng của sát nhau đối với bệnh viêm tử cung ở trâu. Các thể viêm ở tử cung (n=39). Các chỉ tiêu lâm sàng chủ yếu của trâu bị viêm nội mạc tử cung. Các chỉ tiêu lâm sàng chủ yếu của trâu bị viêm cơ tử cung.

Các chỉ tiêu lâm sàng chủ yếu của trâu bị viêm tương mạc tử cung. Thành phần các loại vi khuẩn có trong dịch viêm tử cung trâu cái. Tính mẫn cảm của vi khuẩn Staphylococcus spp và Streptococcus spp với thuốc kháng sinh thường dùng. Kết quả so sánh hiệu quả điều trị của 2 phác đồ dựa trên kết quả xác định tính mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn trong dịch viêm tử cung trâu.

54 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 2. Phân lập và giám định vi khuẩn. 33 DANH MỤC HÌ NH Hı̀nh 2. Giải phẫu cơ quan sinh dục cái của trâu.

Tử cung trâu. Dịch rỉ viêm ở các thể viêm tử cung. Hình ảnh trâu giống của huyện Như Xuân. Hình ảnh chuồng trâu tại một số nông hộ của huyện.

Hình ảnh thụ tinh nhân tạo cho trâu. Hình ảnh đàn trâu tại huyện Như Xuân. Hình ảnh trâu sinh sản của huyện. Hình ảnh bãi trăn thả của trâu vụ hè thu.

Hình ảnh trâu được giữ ấm khi mùa đông đến. Hình ảnh trâu đẻ khó. Trâu bị sát nhau. Phân lập Salmonella.

Hình ảnh phân lập Staphylococcus và Streptococcus. Hình thái Staphylococcus Hình 4. Hình thái Streptococcus. Hình ảnh độ mẫn cảm của vi khuẩn Staphylococcus spp.

Hình ảnh độ mẫn cảm của vi khuẩn Streptococcusspp với 14 loại kháng sinh thường dùng. Điều trị trâu viêm tử cung. 54 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Hạnh Tên luận văn: Khảo sát tình hình bệnh viêm tử cung trên đàn trâu nuôi tại các nông hộ huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hoá và các biện pháp phòng trị. Chuyên ngành: Thú y Mã số: 8640101 Cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Đánh giá được thực trạng bệnh viêm tử cung trên đàn trâu nuôi tại huyện Như Xuân tỉnh Thanh Hóa và đưa ra phác đồ điều trị có hiệu quả cho bệnh Viêm tử cung trên đàn trâu.

Phương pháp nghiên cứu - Điều tra cắt ngang tỷ lệ bệnh viêm tử cung - Các phương pháp chẩn đoán lâm sàng thường quy - Các phương pháp phân lập vi khuẩn từ dịch viêm tử cung - Phương pháp kháng sinh đồ với 14 loại kháng sinh thường - Phương pháp bố trí thí nghiệm để xác định các phác đồ điều trị. - Phương pháp phân tích số liệu Kết quả nghiên cứu chính và kết luận - Xác định được tình hình chăn nuôi trâu, bò trên địa bàn huyện Như Xuân tỉnh Thanh Hóa - Xác định được tỷ lệ đẻ của trâu - Xác định được tỷ lệ viêm tử cung trên đàn trâu cái nuôi tại huyện - Các triệu chứng lâm sàng của viêm tử cung - Các yếu tố ảnh hưởng đến bệnh viêm tử cung - Phân lập vi khuẩn từ dịch viêm tử cung - Xác định tính mẫn cảm kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm tử cung - So sánh hiệu quả điều trị bệnh viêm tử cung của trâu bằng 2 phác đồ (dựa trên kết quả xác định tính mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn trong dịch viêm tử cung). - Như Xuân là 1 huyện có đàn trâu phát triển ở Thanh Hóa. ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Trong các bệnh của đàn trâu tại Như Xuân thì bệnh Viêm tử cung là bệnh xảy ra nhiều chiếm tỷ lệ 68,89%.

Các thể viêm chủ yếu là viêm nội mạc tử cung. - Trâu bị Viêm tử cung có biến đổi lâm sàng rõ ràng về các mặt tổn thương: Thân nhiệt, tần số hô hấp, tần số mạch đập đặc biệt là dịch rỉ viêm. - Cac loại vi khuẩn tìm thấy trong dịch rỉ viêm chủ yếu là Staphylococcus spp và Streptococcus spp.