Luận văn thạc sĩ hus đánh giá ảnh hưởng của nước biển dâng do biến đổi khí hậu đến xâm nhập mặn sông gianh tỉnh quảng bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hus đánh giá ảnh hưởng của nước biển dâng do biến đổi khí hậu đến xâm nhập mặn sông gianh tỉnh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Lê Thanh Tùng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Hoàng
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Ảnh Hưởng Của Nước Biển Dâng Do Biến Đổi Khí Hậu Đến Xâm Nhập Mặn Sông Gianh, Tỉnh Quảng Bình
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.2. Đặc điểm địa hình
• 1.1.3. Đặc điểm khí hậu Quảng Bình
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, MỤC TIÊU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA NƯỚC BIỂN DÂNG DO BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN XÂM NHẬP MẶN SÔNG GIANH, TỈNH QUẢNG BÌNH
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ảnh Hưởng Của Nước Biển Dâng Đến Xâm Nhập Mặn

Nước biển dâng do biến đổi khí hậu đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng tại nhiều vùng ven biển, đặc biệt là tại tỉnh Quảng Bình. Hiện tượng này không chỉ ảnh hưởng đến môi trường mà còn tác động sâu sắc đến đời sống kinh tế và xã hội của người dân. Sông Gianh, một trong những con sông lớn của tỉnh, đang phải đối mặt với tình trạng xâm nhập mặn ngày càng gia tăng. Việc đánh giá ảnh hưởng của nước biển dâng đến xâm nhập mặn là cần thiết để có những biện pháp ứng phó kịp thời.

1.1. Đặc Điểm Tự Nhiên Của Tỉnh Quảng Bình

Quảng Bình có vị trí địa lý đặc biệt với bờ biển dài và hệ thống sông ngòi phong phú. Đặc điểm địa hình và khí hậu nơi đây tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của nông nghiệp, nhưng cũng làm gia tăng nguy cơ xâm nhập mặn. Theo nghiên cứu, mực nước biển có thể tăng lên 65cm vào năm 2050, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước ngọt của sông Gianh.

1.2. Tác Động Của Nước Biển Dâng Đến Môi Trường

Nước biển dâng không chỉ làm tăng độ mặn của nước sông mà còn ảnh hưởng đến hệ sinh thái ven biển. Các nghiên cứu cho thấy, hiện tượng này có thể dẫn đến sự suy giảm đa dạng sinh học và làm thay đổi cấu trúc sinh thái của khu vực. Việc hiểu rõ tác động này là rất quan trọng để bảo vệ môi trường tự nhiên.

II. Vấn Đề Xâm Nhập Mặn Tại Sông Gianh

Xâm nhập mặn tại sông Gianh đang trở thành một thách thức lớn đối với người dân và chính quyền địa phương. Hiện tượng này không chỉ ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt mà còn tác động đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là trong mùa khô. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, xâm nhập mặn có thể làm giảm năng suất cây trồng và ảnh hưởng đến chất lượng nước.

2.1. Nguyên Nhân Gây Ra Xâm Nhập Mặn

Nguyên nhân chính gây ra xâm nhập mặn tại sông Gianh bao gồm sự gia tăng mực nước biển và sự thay đổi dòng chảy do biến đổi khí hậu. Theo số liệu từ Sở Tài nguyên và Môi trường, mực nước biển dâng cao đã làm thay đổi chế độ thủy triều, dẫn đến tình trạng xâm nhập mặn nghiêm trọng hơn.

2.2. Hệ Lụy Của Xâm Nhập Mặn Đến Đời Sống

Xâm nhập mặn không chỉ ảnh hưởng đến nguồn nước mà còn tác động đến sức khỏe cộng đồng. Nhiều hộ gia đình phải đối mặt với tình trạng thiếu nước sạch, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Ngoài ra, sản xuất nông nghiệp cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, dẫn đến giảm thu nhập cho người dân.

III. Phương Pháp Đánh Giá Ảnh Hưởng Của Nước Biển Dâng

Để đánh giá ảnh hưởng của nước biển dâng đến xâm nhập mặn, các nhà nghiên cứu đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc sử dụng mô hình thủy động lực học EFDC đã cho phép phân tích chính xác hơn về tình trạng xâm nhập mặn tại sông Gianh. Các kịch bản nước biển dâng được xây dựng để dự đoán mức độ xâm nhập mặn trong tương lai.

3.1. Mô Hình Thủy Động Lực Học EFDC

Mô hình EFDC được sử dụng để mô phỏng dòng chảy và sự phân bố độ mặn trong nước. Mô hình này cho phép đánh giá chính xác các kịch bản nước biển dâng và tác động của chúng đến xâm nhập mặn. Kết quả từ mô hình sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho việc quản lý tài nguyên nước.

3.2. Kịch Bản Nước Biển Dâng

Các kịch bản nước biển dâng được xây dựng dựa trên các dự báo về biến đổi khí hậu. Theo đó, mực nước biển có thể tăng lên 120cm vào năm 2100, dẫn đến tình trạng xâm nhập mặn nghiêm trọng hơn. Việc phân tích các kịch bản này giúp đưa ra các biện pháp ứng phó kịp thời.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Xâm Nhập Mặn Tại Sông Gianh

Kết quả nghiên cứu cho thấy, xâm nhập mặn tại sông Gianh đang gia tăng theo thời gian. Các kịch bản nước biển dâng cho thấy, mức độ xâm nhập mặn có thể tăng lên đáng kể trong những năm tới. Điều này đòi hỏi các biện pháp quản lý tài nguyên nước hiệu quả hơn để bảo vệ nguồn nước ngọt cho người dân.

4.1. Đánh Giá Mức Độ Xâm Nhập Mặn

Theo các kịch bản nghiên cứu, mức độ xâm nhập mặn tại sông Gianh có thể đạt đến 4g/l trong điều kiện nước biển dâng 120cm. Điều này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng nước và khả năng cung cấp nước ngọt cho người dân.

4.2. Ảnh Hưởng Đến Nông Nghiệp

Xâm nhập mặn không chỉ ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt mà còn tác động đến sản xuất nông nghiệp. Nhiều loại cây trồng sẽ không thể phát triển trong điều kiện nước mặn, dẫn đến giảm năng suất và thu nhập cho người nông dân.

V. Giải Pháp Ứng Phó Với Xâm Nhập Mặn

Để ứng phó với tình trạng xâm nhập mặn, tỉnh Quảng Bình cần triển khai các giải pháp đồng bộ. Việc quản lý tài nguyên nước, xây dựng hệ thống thủy lợi và nâng cao nhận thức cộng đồng là những biện pháp quan trọng. Ngoài ra, cần có các chính sách hỗ trợ cho người dân bị ảnh hưởng.

5.1. Quản Lý Tài Nguyên Nước

Quản lý tài nguyên nước hiệu quả là cần thiết để giảm thiểu tác động của xâm nhập mặn. Cần xây dựng các hệ thống thủy lợi và trữ nước để đảm bảo nguồn nước ngọt cho người dân.

5.2. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng

Nâng cao nhận thức cộng đồng về tác động của xâm nhập mặn và nước biển dâng là rất quan trọng. Các chương trình giáo dục và tuyên truyền sẽ giúp người dân hiểu rõ hơn về vấn đề này và có những biện pháp ứng phó kịp thời.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu về ảnh hưởng của nước biển dâng đến xâm nhập mặn tại sông Gianh là rất cần thiết trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở cho việc xây dựng các chính sách và biện pháp ứng phó hiệu quả. Tương lai của nghiên cứu này sẽ tiếp tục được mở rộng để tìm ra các giải pháp bền vững cho vấn đề xâm nhập mặn.

6.1. Định Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc phát triển các mô hình dự báo chính xác hơn về xâm nhập mặn. Việc áp dụng công nghệ mới trong nghiên cứu sẽ giúp nâng cao hiệu quả và độ chính xác của các kết quả.

6.2. Chính Sách Ứng Phó Bền Vững

Cần xây dựng các chính sách ứng phó bền vững với xâm nhập mặn, bao gồm việc bảo vệ và phát triển nguồn nước ngọt. Các chính sách này cần được thực hiện đồng bộ và có sự tham gia của cộng đồng để đạt hiệu quả cao nhất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 - Tổng quan điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội khu vực nghiên cứu; - Chương 2 - Đối tượng, mục tiêu và phương pháp nghiên cứu; - Chương 3 - Kết quả nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của nước biển dâng do biến đổi khí hậu đến xâm nhập mặn sông Gianh, tỉnh Quảng Bình. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN KHU VỰC NGHIÊN CỨU 1. Điều kiện tự nhiên 1.

Vị trí địa lý Tỉnh Quảng Bình là một tỉnh nằm ven biển Bắc Trung Bộ, có diện tích tự nhiên 8. Tỉnh có giới hạn bởi các tọa độ địa lý phần đất liền: - Điểm cực Bắc: 18º05ʹ12ʹʹ vĩ độ Bắc; - Điểm cực Nam: 17º05ʹ02ʹʹ vĩ độ Bắc; - Điểm cực Đông: 106º59ʹ37ʹʹ kinh độ Đông; - Điểm cực Tây: 105º3ʹ55ʹʹ kinh độ Đông. Tỉnh có bờ biển dài 116,04 km ở phía Đông và có chung biên giới với Lào 201,87 km ở phía Tây, phía Bắc tiếp giáp tỉnh Hà Tĩnh với chiều dài địa giới 136,5 km, phía Nam giáp tỉnh Quảng Trị với chiều dài địa giới 78,8km. Qua địa bàn Quảng Bình có Quốc lộ 1A và đƣờng Hồ Chí Minh, đƣờng sắt Bắc Nam, quốc lộ 12, tỉnh lộ 20 và 16 chạy từ Đông sang Tây.

Tỉnh có cửa khẩu Quốc tế Cha Lo là cửa khẩu lớn nhất và một số cửa khẩu phụ khác nối liền với Nƣớc CHDCND Lào. Bản đồ hành chính tỉnh Quảng Bình 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đặc điểm địa hình Đặc điểm chung của địa hình Quảng Bình là hẹp, nơi hẹp nhất (tại Đồng Hới) theo chiều Đông - Tây chỉ xấp xỉ 50 km, dốc dần không đều từ phía Tây sang phía Đông, nhƣng sự phân bậc Tây - Đông không mang tính giảm dần. Vùng đồng bằng, vùng cửa sông có nơi chỉ cao hơn mặt nƣớc biển 2-3m, trong khi đó dải cồn cát ven biển lại cao hơn, thậm chí cao tới 40 - 50m.

Cùng với sự phân hoá địa hình theo hƣớng Tây - Đông, địa hình theo hƣớng Tây - Nam cũng phân dị rõ rệt. Các dạng địa hình thấp dần đi từ Bắc xuống Nam có hƣớng á vĩ tuyến. Bắc Quảng Bình là dãy Hoành Sơn - Đèo Ngang, vùng núi Minh Hoá cao 2000m, xuống đến Quảng Ninh núi cao nhất chỉ có 1. Sông Gianh là hệ quả đặc trƣng của đứt gãy Rào Nậy tạo nên bồn thu nƣớc lớn nhất.

Về cấu trúc, 85% tổng diện tích tự nhiên Quảng Bình là vùng rừng núi và gò đồi, còn lại là vùng gò đồi và đồng bằng. Địa hình Quảng Bình đƣợc chia thành 4 vùng rõ rệt: - Vùng núi: có tổng diện tích 5.236,16 km2 chiếm 65% diện tích tự nhiên, đƣợc chia thành 3 loại: vùng núi cao, vùng núi trung bình và vùng núi thấp. - Vùng đồi gò đồi , có diện tích 1.677,95km2, chiếm 19,7% tổng diện tích đất tự nhiên. Vùng gò đồi có độ cao từ 50m đến 250 m, độ dốc trung bình từ 30 trở lên.

Vùng gò đồi Quảng Bình nằm trong địa giới 87 xã kéo dài theo chiều dọc của tỉnh. Địa hình vùng gò đồi hẹp và dốc, dòng chảy các sông đều chạy theo hƣớng cắt ngang địa hình, nhiều dãy núi vƣơn ra tận bờ biển nên địa hình vùng gò đồi phức tạp và bị chia cắt tƣơng đối mạnh. Do đặc điểm bị chia cắt nên vùng gò đồi Quảng Bình tuy có kết dải nhƣng không thuần nhất. Trong từng tiểu vùng đồng thời tồn tại cả khu vực bồi tích và bào mòn.

Các tính chất hoá lý của đất chênh lệch nhau rất xa. - Vùng đồng bằng có tổng diện tích 866,90 km2 chiếm 10,95% diện tích đất tự nhiên. Nhìn chung dải đồng bằng Quảng Bình hẹp, nơi rộng nhất 26 km bề ngang, nơi hẹp nhất khoảng 10 km. Các đồng bằng liền dải chủ yếu là: đồng bằng Lệ Thuỷ, Quảng Ninh 248 km2, đồng bằng Quảng Trạch 161 km2.

5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Vùng ven biển chủ yếu là dải cát nội đồng hình lƣỡi liềm hay hình rẽ quạt có tổng diện tích 358,40 km2 chiếm 4% tổng diện tích đất tự nhiên, độ cao từ 3 - 4 mét đến 50 mét, phân bố suốt chiều dài bờ biển của tỉnh. Vùng cát ven biển có chiều rộng và chiều cao tăng dần từ Bắc vào Nam, ở phía Bắc dải cát hẹp và thấp, có chiều rộng từ 300m đến 400m độ cao từ 5m đến 10m, càng về phía Nam dải cát càng mở rộng (từ 1 - 6km), có độ cao 17 - 20m, có đỉnh đạt đến độ cao 50m. Địa hình mặt dải cát rất phức tạp. Có thể phân chia thành 3 vùng chính: - Vùng phía Bắc tỉnh, giới hạn từ Mũi Dốc đến sông Gianh, là vùng kém phát triển, bề rộng dải cát từ 600 đến 1.500m, độ cao phổ biến 5m.

Địa hình đơn giản, hình sống trâu, dốc về 2 phía. - Vùng từ sông Gianh đến Lý Hoà. Bề rộng dải cát khoảng từ 600 đến 1.000m, độ cao phổ biến +10m, địa hình dạng sống trâu. - Vùng từ cửa Lý Hoà đến Nhật Lệ.

Độ rộng tăng dần từ 1.800m, độ cao phổ biến tăng từ 10 - 20m. Địa hình, địa mạo khá phức tạp với nhiều đồi cát cao và dài, mái dốc từ 50 - 600. - Vùng từ cửa Nhật Lệ đến giáp Vĩnh Linh, bề rộng 4 - 6 km, độ cao 30-40m có đỉnh cao 50m, nhiều dải cát dài nối liền nhau xen lẫn nhiều khối cát cao và bồn trũng. Địa hình phức tạp và thƣờng xuyên biến động do tác động ngoại lực của thời tiết khí hậu.

Sự xuất hiện hệ thống cồn cát ven biển là yếu tố địa hình bất lợi nhiều mặt. Dƣới tác động của gió, hiện tƣợng cát bay, cát chảy đã làm cho các cồn cát tiến dần về phía lục địa, thu hẹp đồng bằng ven biển vốn dĩ đã nhỏ bé lại càng nhỏ bé hơn, làm tăng tình trạng úng lụt vùng cửa sông, nhất là cửa sông Nhật Lệ. Đặc điểm khí hậu Quảng Bình Đặc điểm chung của khí hậu Quảng Bình là nhiệt đới gió mùa, chịu ảnh hƣởng sâu sắc của chế độ hoàn lƣu khí quyển nhiệt đới nhƣ dải hội tụ nhiệt đới, áp cao cận nhiệt đới, vừa chịu ảnh hƣởng của khí hậu chuyển tiếp giữa miền Bắc và 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] miền Nam, một mùa chịu đăc trƣng nhiệt đới phía Nam và một mùa chịu đặc trƣng rét đậm phía Bắc. Do địa hình hẹp, bị chia cắt mạnh, núi gần sát với biển và ở vĩ độ thấp nên diễn biến khí hậu phức tạp, vừa có tính lục địa, vừa ảnh hƣởng của khí hậu biển, phản ánh sự giao tranh của khí hậu cả hai chiều Nam - Bắc, Đông - Tây.

Các yếu tố khí hậu mang tính phân cực lớn. Mỗi năm khí hậu chia làm 2 kỳ rõ rệt: mùa nắng nóng và mùa mƣa rét, đối lập với một chu kỳ hạn hán gay gắt là một chu kỳ ẩm độ rất cao. Mùa mƣa đi kèm với rét và bão, lụt. Mùa nắng đi liền với gió tây khô nóng (gió Lào) và hạn hán.

Chế độ nhiệt Trị số nhiệt trung bình tăng dần từ Bắc vào Nam, từ điểm đầu là Tuyên Hoá (2306) đến điểm cuối là Lệ Thuỷ (2404) chênh nhau khoảng 10C trong cùng một thời điểm. Mùa nóng bắt đầu từ tháng IV đến tháng X kéo dài khoảng 170 ngày. Mùa nóng Quảng Bình có nền nhiệt rất cao, nhiệt độ trung bình 290C. Biên độ nhiệt độ trong năm thƣờng 100C ở khu vực đồng bằng và 80C ở khu vực miền núi.

Nhiệt độ mặt đất luôn cao hơn nhiệt độ không khí trung bình 2 - 30C. Số ngày nắng trong năm có khi kéo đến 200 ngày. Nhiệt độ trung bình ngày nắng 25 0C - 270C, đối những ngày nắng cao (trên dƣới 30 ngày/ năm) nhiệt độ có thể lên tới 350C. Mùa lạnh có nhiệt độ trung bình ngày dƣới 200C kéo dài trong khoảng thời gian từ đầu tháng XI đến đầu tháng III năm sau.

Thời gian rét đậm khoảng 60 ngày. Đặc biệt, vào mùa lạnh có khảng 10 - 15 ngày rét đậm dƣới 100C. Trong khoảng 10 năm gần đây (1990 - 2000), thời gian rét rút xuống còn dƣới 60 ngày/năm. Mùa lạnh Quảng Bình chịu ảnh hƣởng mạnh mẽ khối không khí lạnh phía Bắc nhƣng nhiệt độ trung bình vẫn cao hơn các tỉnh phía bắc đèo Ngang.

Chế độ mưa Quảng Bình có lƣợng mƣa lớn, trung bình 2.000mm/năm, nhƣng phân bố không đều. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Mùa mƣa ở đồng bằng bắt đầu từ tháng VIII và kéo dài từ 4 đến 6 tháng, vùng núi mùa mƣa đến sớm hơn đồng bằng từ 2 đến 3 tháng. Ba tháng có lƣợng mƣa lớn nhất là tháng IX, X, XI với tổng lƣợng mƣa bằng 60% tổng lƣợng mƣa cả năm. Ba tháng có lƣợng mƣa nhỏ nhất là tháng II, III, IV, với tổng lƣợng mƣa chỉ có 130 đến 200mm, có tháng hầu nhƣ không có mƣa.

Biểu trình mƣa có 2 cực đại. Cực đại thứ nhất rơi vào tháng X với tổng lƣợng mƣa từ 600 đến 800mm (chiếm 30% tổng lƣợng mƣa cả năm). Cực đại phụ rơi vào tháng 5 hoặc tháng 6 với lƣợng mƣa 100mm (mƣa tiểu mãn). Cực tiểu rơi vào tháng III.

Độ chênh lệch mƣa giữa các tháng rất cao. Tháng mƣa cao nhất lên tới 668mm (tháng X - Lệ Thuỷ), trong khi có tháng không mƣa hoặc mƣa rất ít, dƣới 37mm (tháng II - Tuyên Hoá). Chế độ gió Mùa lạnh chịu ảnh hƣởng của gió mùa Đông - Bắc dƣới tác động của các đợt áp thấp từ phía Đông - Bắc về phía Tây - Nam. Gió mùa Đông Bắc thổi từ tháng IX đến tháng III năm sau.

Mùa nóng chịu ảnh hƣởng chủ yếu của gió Tây-Nam kéo dài từ tháng IV đến tháng VIII. Những năm gần đây biên độ gió Tây-Nam không ổn định. Bình quân hàng năm có khoảng 30 đến 35 ngày có gió Tây-Nam. Mùa gió Tây-Nam là mùa gió đối nghịch tính chất với mùa gió từ vịnh Ben Gan qua lục địa Thái Lan và Lào trút mƣa phía tây dãy Trƣờng Sơn và hấp nhiệt đông Trƣờng Sơn đổ về duyên hải Bắc Trung Bộ nên bức xạ nhiệt rất lớn.

Sông ngòi Quảng Bình Do lãnh thổ Quảng Bình hẹp về bề ngang, độ dốc lớn nên sông ngòi thƣờng ngắn, dốc, có hiện tƣợng đào lòng mạnh chảy theo hƣớng từ Tây sang Đông. Thủy chế cũng theo 2 mùa rõ rệt, tƣơng ứng với mùa mƣa và mùa khô. Trong mùa mƣa, ở vùng đồi núi, sông suối có khả năng tập trung nƣớc rất nhanh, nhƣng lũ không kéo dài do khả năng thoát nƣớc tốt. Quảng Bình có mạng lƣới thuỷ văn khá dày, có tiềm năng lớn về thuỷ điện, thuỷ lợi, thuỷ sản và giao thông vận tải.

8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.