Luận văn thạc sĩ: Đảng bộ huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch (2010 - 2021)

Luận văn nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Lộc Bình, Lạng Sơn trong phát triển kinh tế du lịch giai đoạn 2010 - 2021, nêu bật thành tựu và kinh nghiệm.

• Tác giả: Đàm Văn Trường
• Người hướng dẫn: TS. Dương Thị Huyền
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Khoa học
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng bộ huyện Lộc Bình (tỉnh Lạng Sơn) lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch từ năm 2010 đến năm 2021
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển kinh tế du lịch tại huyện Lộc Bình

Lộc Bình là huyện miền núi, biên giới thuộc tỉnh Lạng Sơn. Địa phương sở hữu vị trí chiến lược và tài nguyên phong phú. Trong giai đoạn 2010 - 2021, Đảng bộ huyện Lộc Bình xác định kinh tế du lịch là mũi nhọn cần ưu tiên. Khu du lịch Mẫu Sơn giữ vị trí hạt nhân trong chiến lược này. Nơi đây có khí hậu á nhiệt đới đặc thù và cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ. Bản sắc văn hóa của các dân tộc Tày, Nùng, Dao tạo nên sức hút lớn. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện qua các nhiệm kỳ đều nhấn mạnh vai trò của ngành công nghiệp không khói. Cấp ủy địa phương đã ban hành nhiều chương trình hành động cụ thể. Mục tiêu chính là biến tiềm năng thành động lực phát triển kinh tế - xã hội. Cơ sở hạ tầng từng bước được đầu tư nâng cấp đồng bộ. Nhận thức của cán bộ và nhân dân về du lịch có chuyển biến tích cực. Việc phát triển kinh tế du lịch giúp giải quyết việc làm cho lao động nông thôn. Đời sống văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số được nâng cao rõ rệt. Địa phương từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch vùng Đông Bắc.

1.1. Tiềm năng tự nhiên và văn hóa bản địa

Huyện Lộc Bình có điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển du lịch sinh thái. Núi Mẫu Sơn quanh năm mây phủ, khí hậu mát mẻ vào mùa hè và có tuyết rơi vào mùa đông. Đây là tài nguyên du lịch độc đáo hiếm có ở phía Bắc. Ngoài cảnh quan thiên nhiên, vùng đất này còn lưu giữ kho tàng văn hóa dân gian phong phú. Đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Dao duy trì nhiều phong tục truyền thống và lễ hội đặc sắc. Tiêu biểu là lễ hội cúng rừng, hát Then, sli và lượn. Các sản vật địa phương như chè tuyết san, chanh rừng, ếch hương đem lại giá trị kinh tế cao. Sự kết hợp giữa tự nhiên và nhân văn tạo tiền đề vững chắc cho các sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng.

1.2. Chủ trương ban đầu của Đảng bộ giai đoạn 2010 2015

Giai đoạn 2010 - 2015, Đảng bộ huyện Lộc Bình quán triệt nghiêm túc các nghị quyết của cấp trên. Huyện tập trung xây dựng nền tảng quy hoạch không gian du lịch. Tuy chưa có nghị quyết chuyên đề riêng, cấp ủy đã lồng ghép nội dung du lịch vào kế hoạch phát triển kinh tế hàng năm. Mục tiêu trọng tâm là bảo vệ cảnh quan và chuẩn bị quỹ đất cho các dự án lớn. Huyện ủy tăng cường công tác tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức cộng đồng. Các cấp chính quyền tích cực hỗ trợ giải phóng mặt bằng phục vụ hạ tầng giao thông. Hoạt động xúc tiến đầu tư bước đầu được triển khai đến các doanh nghiệp tiềm năng. Đây là bước chuẩn bị quan trọng tạo đà cho giai đoạn bứt phá tiếp theo.

II. Thực trạng kinh tế du lịch huyện Lộc Bình giai đoạn 2010 2021

Trong tiến trình phát triển, kinh tế du lịch huyện Lộc Bình ghi nhận nhiều bước tiến nhưng cũng bộc lộ hạn chế sâu sắc. Giai đoạn 2010 - 2015 mang tính chất khởi động với quy mô nhỏ lẻ. Nguồn vốn ngân sách nhà nước đầu tư cho hạ tầng kỹ thuật còn rất eo hẹp. Giao thông kết nối từ trung tâm huyện lên Khu du lịch Mẫu Sơn thường xuyên xuống cấp và sạt lở. Từ năm 2016 đến năm 2021, huyện nỗ lực đa dạng hóa sản phẩm du lịch nhưng chưa tạo được sự đột phá lớn. Dịch vụ lưu trú và ăn uống phát triển tự phát, thiếu tính chuyên nghiệp. Đội ngũ nhân lực quản lý và phục vụ du lịch phần lớn chưa qua đào tạo chính quy. Thêm vào đó, tác động của biến đổi khí hậu gây khó khăn cho việc bảo trì công trình du lịch. Sự bùng phát của đại dịch Covid-19 trong hai năm 2020 và 2021 làm gián đoạn dòng khách quốc tế lẫn nội địa. Công tác phối hợp liên ngành giữa văn hóa, tài nguyên và xây dựng đôi lúc thiếu đồng bộ. Nguồn thu từ dịch vụ du lịch chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có của địa phương.

2.1. Hạn chế về kết cấu hạ tầng và dịch vụ

Hệ thống cơ sở vật chất phục vụ du lịch tại Lộc Bình chậm đổi mới. Tuyến đường tỉnh lộ lên khu nghỉ mát đỉnh Mẫu Sơn quanh co, dốc đứng và hẹp. Mùa đông xuất hiện băng giá gây trơn trượt nguy hiểm cho du khách. Mạng lưới cấp điện, viễn thông và nước sinh hoạt tại các điểm cao thường xuyên thiếu hụt. Các cơ sở lưu trú chủ yếu là nhà nghỉ bình dân hoặc homestay đơn sơ. Dịch vụ vui chơi giải trí ban đêm gần như chưa có sự đầu tư bài bản. Du khách đến huyện chủ yếu đi về trong ngày, mức chi tiêu thấp. Tình trạng này khiến doanh thu xã hội từ du lịch chưa đạt kỳ vọng của Đảng bộ huyện.

2.2. Thách thức trong công tác quản lý tài nguyên

Hoạt động phát triển du lịch tại huyện đối mặt với áp lực môi trường sinh thái. Địa bàn vừa phát triển nông lâm nghiệp, vừa quy hoạch các cụm công nghiệp và kinh tế cửa khẩu. Xung đột lợi ích giữa bảo tồn tự nhiên và khai thác quỹ đất diễn ra phức tạp. Tình trạng xả rác thải sinh hoạt tại các điểm cắm trại chưa được kiểm soát triệt để. Ý thức giữ gìn cảnh quan của một bộ phận người dân và khách tham quan còn hạn chế. Nguồn lực thanh tra, giám sát môi trường du lịch của huyện còn mỏng về nhân sự. Nguy cơ suy thoái tài nguyên rừng đặc dụng và biến dạng cảnh quan tự nhiên luôn hiện hữu nếu thiếu quy hoạch chặt chẽ.

III. Giải pháp của Đảng bộ huyện Lộc Bình phát triển kinh tế du lịch

Để khắc phục khó khăn, Đảng bộ huyện Lộc Bình ban hành nhiều giải pháp đồng bộ và quyết liệt. Cấp ủy chỉ đạo đổi mới tư duy từ phát triển tự phát sang quản lý quy hoạch bài bản. Huyện phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành của tỉnh Lạng Sơn hoàn thiện quy hoạch phân khu Mẫu Sơn. Công tác xúc tiến đầu tư được đẩy mạnh thông qua cơ chế chính sách thông thoáng. Huyện ưu tiên giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện thuận lợi cho các tập đoàn lớn khảo sát dự án. Song song đó, địa phương chú trọng đào tạo nguồn nhân lực du lịch tại chỗ. Các lớp bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp và làm du lịch cộng đồng được mở rộng cho người dân. Đảng bộ chỉ đạo gắn du lịch với chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Việc bảo tồn văn hóa truyền thống của đồng bào Dao, Tày được lồng ghép trong các lễ hội thường niên. Ứng dụng công nghệ số vào quảng bá hình ảnh du lịch địa phương được xúc tiến mạnh mẽ. Sự chỉ đạo nhất quán đã từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn hạ tầng.

3.1. Thu hút đầu tư hạ tầng và dự án trọng điểm

Đảng bộ huyện Lộc Bình tập trung cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Cấp ủy chỉ đạo các phòng ban đơn giản hóa thủ tục hành chính. Huyện phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào khu du lịch Mẫu Sơn. Dự án Quần thể khu du lịch sinh thái, cáp treo Mẫu Sơn được đưa vào danh mục ưu tiên phát triển. Địa phương huy động đa dạng các nguồn lực xã hội hóa để nâng cấp đường giao thông liên xã và liên thôn. Các trạm cấp điện, nước sạch và hạ tầng viễn thông được từng bước hoàn thiện. Mục tiêu là tạo nền tảng hạ tầng đồng bộ nhằm đáp ứng lượng du khách ngày càng tăng cao.

3.2. Phát triển sản phẩm du lịch cộng đồng gắn với nông nghiệp

Chiến lược của huyện hướng vào phát triển các mô hình du lịch sinh thái nông nghiệp và cộng đồng. Người dân tại các xã vùng cao được hỗ trợ vốn và tập huấn kỹ thuật làm dịch vụ homestay. Huyện khuyến khích bảo tồn các làng nghề truyền thống như dệt thổ cẩm, làm ngói âm dương và chế biến ẩm thực dân tộc. Các sản phẩm OCOP đặc trưng như chanh rừng, mật ong Mẫu Sơn được chứng nhận chất lượng và giới thiệu đến du khách. Huyện ủy chỉ đạo tổ chức định kỳ Ngày hội hoa đào và lễ hội mùa đông để kích cầu du lịch. Việc này vừa nâng cao thu nhập cho nông dân, vừa gìn giữ cảnh quan tự nhiên.

IV. Bài học phát triển kinh tế du lịch từ Đảng bộ huyện Lộc Bình

Giai đoạn 2010 - 2021 để lại nhiều kinh nghiệm quý báu cho Đảng bộ huyện Lộc Bình trong lãnh đạo kinh tế du lịch. Sự kiên định về chủ trương và linh hoạt trong chỉ đạo thực tiễn là yếu tố quyết định thắng lợi. Phát triển du lịch phải gắn liền với bảo đảm quốc phòng, an ninh và giữ vững chủ quyền biên giới. Địa phương cần đặt lợi ích của người dân bản địa vào trung tâm của mọi dự án phát triển. Lợi ích kinh tế phải đi đôi với bảo tồn môi trường tự nhiên và bản sắc văn hóa các dân tộc. Công tác đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cần được thực hiện thường xuyên. Mối liên kết vùng với các huyện lân cận và thành phố Lạng Sơn đóng vai trò mở rộng thị trường khách. Những bài học này có giá trị ứng dụng cao cho giai đoạn phát triển tiếp theo của địa phương. Đây cũng là tài liệu thực tiễn hữu ích cho các huyện miền núi có điều kiện tự nhiên tương đồng học tập.

4.1. Bài học về sự đồng thuận của nhân dân

Sự ủng hộ của cộng đồng địa phương là điều kiện tiên quyết cho sự thành công của đề án du lịch. Đảng bộ huyện xác định người dân là chủ thể gìn giữ văn hóa và hưởng lợi trực tiếp từ kinh tế du lịch. Trong công tác giải phóng mặt bằng, cấp ủy phát huy tốt quy chế dân chủ ở cơ sở. Cán bộ gương mẫu đi đầu, giải thích cặn kẽ quyền lợi cho từng hộ gia đình bị ảnh hưởng. Người dân tự nguyện hiến đất làm đường giao thông và tích cực bảo tồn kiến trúc nhà sàn truyền thống. Niềm tin vào chủ trương của Đảng tạo sức mạnh đoàn kết toàn dân, thúc đẩy dự án du lịch triển khai thuận lợi.

4.2. Định hướng ứng dụng cho giai đoạn tiếp theo

Kinh nghiệm từ giai đoạn 2010 - 2021 mở ra định hướng mới cho Đảng bộ huyện Lộc Bình trong những năm tới. Huyện tiếp tục phối hợp triển khai hoàn thiện dự án du lịch Mẫu Sơn mang tầm cỡ quốc gia. Địa phương đẩy mạnh chuyển đổi số trong quảng bá điểm đến và quản lý thông tin lưu trú. Việc ứng dụng công nghệ xanh trong xử lý rác thải và nước thải du lịch cần được ưu tiên hàng đầu. Huyện chú trọng mở rộng hợp tác công - tư để xây dựng chuỗi dịch vụ chất lượng cao. Phát triển du lịch thông minh và bền vững sẽ là chìa khóa đưa kinh tế Lộc Bình bứt phá.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kinh tế du lịch ngày càng khẳng định vị thế là ngành kinh tế tổng hợp quan trọng, đóng góp tích cực vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế và an sinh xã hội. Tại tỉnh Lạng Sơn, huyện Lộc Bình sở hữu vị thế địa kinh tế chiến lược với đường biên giới giáp Trung Quốc, cùng đỉnh núi Mẫu Sơn cao 1.541m so với mực nước biển, hồ Bản Lải quy mô hơn 600ha và mạng lưới 14 hồ nhân tạo phân bố đều trên 21 đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn. Mặc dù giai đoạn 2005 - 2010 tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân toàn huyện đạt 10,12% và tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 35,4% xuống 19,5%, hoạt động du lịch địa phương thời điểm trước năm 2010 vẫn mang tính tự phát, manh mún, chưa tương xứng với tiềm năng sinh thái và văn hóa vốn có.

Vấn đề then chốt đặt ra là làm thế nào để nâng cao vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng trong việc định hướng, huy động nguồn lực và chuyển hóa các giá trị tự nhiên, nhân văn thành ngành kinh tế mũi nhọn. Luận văn tập trung nghiên cứu toàn diện chủ trương và sự chỉ đạo thực tiễn của Đảng bộ huyện Lộc Bình trong tiến trình phát triển kinh tế du lịch giai đoạn 2010 - 2021, trải qua 3 kỳ Đại hội Đảng bộ huyện gồm khóa XXI, khóa XXII và khóa XXIII.

Nghiên cứu làm sáng tỏ các quyết sách thể chế hóa chủ trương từ Trung ương và Tỉnh ủy Lạng Sơn, phân tích những chuyển biến về hạ tầng, doanh thu và nguồn nhân lực. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc hệ thống hóa bài học kinh nghiệm cầm quyền lãnh đạo kinh tế, tạo nền tảng vững chắc để huyện Lộc Bình hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng khách du lịch bình quân trên 15% mỗi năm, nâng cao mức sống cho đồng bào các dân tộc thiểu số và bảo đảm chủ quyền an ninh biên giới quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển kinh tế kết hợp củng cố quốc phòng an ninh, cùng quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Đồng thời, luận văn tích hợp lý thuyết kinh tế du lịch và lý thuyết phát triển bền vững để phân tích mối tương quan giữa quy hoạch không gian, khai thác tài nguyên và bảo vệ môi trường sinh thái.

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên chuỗi tác động: Chủ trương lãnh đạo của Đảng bộ cấp huyện định hướng thể chế quản lý nhà nước; cơ chế chính sách thu hút nguồn lực đầu tư hạ tầng; từ đó thúc đẩy tăng trưởng các chỉ số kinh tế du lịch và nâng cao phúc lợi xã hội. Ba khái niệm trung tâm chi phối toàn bộ cấu trúc luận văn gồm: Kinh tế du lịch với tư cách ngành kinh tế dịch vụ tổng hợp; Năng lực lãnh đạo kinh tế của Đảng bộ cấp huyện; Phát triển du lịch bền vững gắn với an ninh biên giới vùng Đông Bắc.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp chặt chẽ phương pháp lịch sử và phương pháp logic nhằm tái hiện trung thực, khách quan quá trình lãnh đạo của Đảng bộ huyện Lộc Bình trong suốt 11 năm, từ năm 2010 đến năm 2021. Phương pháp lịch sử giúp dựng lại bức tranh chỉ đạo qua hai giai đoạn 2010 - 2015 và 2015 - 2021, trong khi phương pháp logic giúp khái quát hóa thành các quy luật, bài học kinh nghiệm sâu sắc. Phương pháp so sánh và thống kê kinh tế được sử dụng để làm rõ tương quan phát triển giữa Lộc Bình với các huyện lân cận như Chi Lăng, Cao Lộc.

Về nguồn dữ liệu, tác giả khảo sát hệ thống tư liệu gồm 185 văn kiện, nghị quyết, báo cáo tổng kết của Tỉnh ủy Lạng Sơn, Huyện ủy và Ủy ban nhân dân huyện Lộc Bình. Cỡ mẫu tài liệu được thu thập theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích, tập trung vào các văn bản then chốt như Nghị quyết số 42-NQ/TU năm 2012 của Tỉnh ủy Lạng Sơn và Nghị quyết số 05-NQ/HU năm 2015 của Huyện ủy Lộc Bình. Bên cạnh đó, nghiên cứu tiến hành phỏng vấn sâu 25 đối tượng là cán bộ quản lý văn hóa - du lịch, lãnh đạo ban quản lý di tích và các hộ kinh doanh dịch vụ tại thị trấn Lộc Bình và xã Mẫu Sơn theo phương pháp chọn mẫu định ngạch kết hợp quả cầu tuyết. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này nhằm bảo đảm tính xác thực lịch sử, phản ánh đa chiều từ góc độ hoạch định chính sách đến hiệu quả thụ hưởng thực tế của cộng đồng dân cư.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát và xử lý dữ liệu thực tiễn phản ánh 4 phát hiện quan trọng về sự chuyển biến trong công tác lãnh đạo của Đảng bộ huyện Lộc Bình:

Thứ nhất, có sự chuyển biến rõ rệt về tư duy lãnh đạo giữa hai nhiệm kỳ. Giai đoạn 2010 - 2015, Đảng bộ huyện chủ yếu lồng ghép chỉ tiêu du lịch trong nhóm ngành thương mại - dịch vụ với mục tiêu tăng trưởng chung khoảng 33%, tập trung nguồn lực xây dựng nông thôn mới. Bước sang giai đoạn 2015 - 2021, Huyện ủy ban hành Nghị quyết chuyên đề số 05-NQ/HU ngày 02/10/2015, chính thức xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, tạo bước ngoặt thể chế cho toàn huyện.

Thứ hai, mạng lưới quản lý nhà nước và hạ tầng lưu trú được mở rộng nhanh chóng. Đến năm 2015, toàn huyện thành lập được 8 Ban quản lý di tích và danh thắng, sở hữu 12 cơ sở lưu trú với 130 phòng nghỉ, đáp ứng khoảng 60.000 lượt khách mỗi năm. Sang giai đoạn 2016 - 2020, số lượng phòng lưu trú tăng thêm khoảng 45%, hệ thống điện lưới và cấp nước sạch cơ bản phủ kín các điểm du lịch trọng điểm như Mẫu Sơn, Thác Bản Khiếng và suối Long Đầu.

Thứ ba, sự đa dạng hóa sản phẩm du lịch bản địa. Địa phương xây dựng thành công Đề án phát triển tour du lịch bản làng và Chợ phiên văn hóa Mẫu Sơn, gắn kết tuyến du lịch thành phố Lạng Sơn - Mẫu Sơn - Cửa khẩu Chi Ma. Hoạt động bảo vệ môi trường du lịch huy động gần 500 đoàn viên thanh niên thu gom rác thải định kỳ, nâng cao nhận thức cộng đồng.

Thứ tư, doanh thu và lượng du khách ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc trước khi chịu ảnh hưởng của đại dịch. Lượng du khách nội địa đến huyện giai đoạn 2016 - 2019 tăng trưởng bình quân ước tính trên 18% mỗi năm so với giai đoạn 2011 - 2015, và tổng thu nhập từ du lịch toàn huyện tăng hơn 2,5 lần so với chu kỳ 5 năm trước đó.

Thảo luận kết quả

Thành công của du lịch Lộc Bình xuất phát trực tiếp từ việc vận dụng linh hoạt Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị vào điều kiện thực tế địa phương thông qua Nghị quyết số 05-NQ/HU. Việc thành lập các ban quản lý chuyên trách đã giải quyết dứt điểm tình trạng mất an ninh trật tự và chèo kéo du khách. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu gần đây tại Bà Rịa - Vũng Tàu và Phú Thọ, chứng minh rằng nghị quyết chuyên đề của Đảng bộ cấp huyện là đòn bẩy quyết định việc khơi thông dòng vốn đầu tư xã hội hóa. Đồng thời, vị thế biên giới của Lộc Bình khẳng định tính đúng đắn của luận điểm kết hợp phát triển kinh tế với an ninh quốc phòng.

Tuy vậy, tốc độ phát triển du lịch của huyện vẫn đối mặt với những rào cản nội tại. Toàn bộ chuỗi dữ liệu tăng trưởng này có thể được biểu diễn sinh động qua Biểu đồ cột thể hiện lượng khách quốc tế và nội địa đến Lộc Bình so sánh với mặt bằng chung tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2014 - 2021 theo Bảng 3.1 và Bảng 3.2 trong luận văn. Đồng thời, một Bảng tổng hợp so sánh chỉ tiêu vốn đầu tư công, số lượng phòng nghỉ và doanh thu dịch vụ giữa hai mốc trước và sau năm 2015 sẽ làm nổi bật sự chênh lệch rõ ràng về hiệu quả kinh tế. Nguyên nhân của những tồn tại là do nguồn ngân sách huyện còn hạn hẹp, chưa thu hút được nhiều nhà đầu tư chiến lược có tiềm lực tài chính lớn, và nguồn nhân lực du lịch tại chỗ còn thiếu chứng chỉ chuyên môn lẫn trình độ ngoại ngữ.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn bền vững, Đảng bộ và chính quyền huyện Lộc Bình cần triển khai đồng bộ 4 nhóm giải pháp chiến lược:

Thứ nhất, hoàn thiện quy hoạch phân khu và thu hút đầu tư hạ tầng đồng bộ. Ban Thường vụ Huyện ủy Lộc Bình phối hợp cùng Ủy ban nhân dân huyện và các sở ngành tỉnh Lạng Sơn đẩy mạnh giải phóng mặt bằng, thu hút nguồn vốn xã hội hóa đạt tối thiểu 1.200 tỷ đồng trong giai đoạn 2024 - 2026. Target metric cụ thể là hoàn thành nâng cấp tuyến đường giao thông kết nối Khu du lịch Mẫu Sơn và hồ Bản Lải, nâng tổng quy mô lưu trú toàn huyện lên trên 400 buồng phòng đạt tiêu chuẩn từ 2 đến 3 sao vào năm 2026.

Thứ hai, định vị thương hiệu sản phẩm du lịch sinh thái và văn hóa biên giới. Phòng Văn hóa và Thông tin huyện chủ trì, phối hợp với Trung tâm Thông tin Xúc tiến Du lịch tỉnh xây dựng 4 gói sản phẩm đặc thù gồm: nghỉ dưỡng ngắm băng tuyết mùa đông Mẫu Sơn, cắm trại thể thao hồ Bản Lải, du lịch cộng đồng dân tộc Dao thôn Bản Khiếng và tham quan thương mại Cửa khẩu Chi Ma. Timeline triển khai từ năm 2024 đến năm 2027, mục tiêu nâng mức chi tiêu bình quân của du khách tăng 25% và kéo dài thời gian lưu trú bình quân từ 1,2 ngày lên 2,0 ngày.

Thứ ba, đào tạo và chuẩn hóa nguồn nhân lực du lịch địa phương. Trung tâm Chính trị huyện phối hợp với Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội tổ chức 12 lớp đào tạo nghiệp vụ buồng, bàn, lễ tân và kỹ năng giao tiếp ngoại ngữ cơ bản cho lao động bản địa từ năm 2024 đến năm 2028. Target metric phấn đấu đạt 65% tổng số lao động trực tiếp trong ngành du lịch được cấp chứng chỉ nghề nghiệp.

Thứ tư, siết chặt công tác thanh tra môi trường và quản lý di tích. Ủy ban nhân dân huyện chỉ đạo các xã, thị trấn phối hợp cùng các Đồn Biên phòng duy trì trật tự an toàn, kiểm tra định kỳ 100% cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và lưu trú theo Thông tư liên tịch số 19/2013/TTLT-BVHTTDL-BTNMT. Giai đoạn 2024 - 2030 bảo đảm tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn tại các điểm du lịch đạt trên 95%, giữ vững vành đai biên giới hòa bình, hữu nghị.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

Nhóm cán bộ lãnh đạo, công chức quản lý nhà nước tại các huyện miền núi, biên giới: Công trình cung cấp hệ thống 8 bài học kinh nghiệm sâu sắc về cách thức ban hành nghị quyết chuyên đề và tổ chức bộ máy quản lý di tích, danh lam thắng cảnh. Cán bộ quản lý có thể ứng dụng trực tiếp mô hình này vào công tác xây dựng văn kiện Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030 tại địa phương mình.

Nhóm giảng viên, nghiên cứu viên chuyên ngành Lịch sử Đảng và Du lịch học: Luận văn là nguồn tài liệu tham khảo phong phú với 185 tài liệu lưu trữ, số liệu thống kê thực tế về phát triển kinh tế du lịch giai đoạn 2010 - 2021. Các nhà khoa học có thể sử dụng làm cứ liệu giảng dạy môn Lịch sử Đảng bộ địa phương và nghiên cứu phương thức cầm quyền của Đảng trên lĩnh vực kinh tế.

Nhóm doanh nghiệp lữ hành và nhà đầu tư du lịch: Báo cáo phân tích toàn diện tiềm năng của 21 xã, thị trấn cùng bản đồ tài nguyên từ đỉnh Mẫu Sơn 1.541m đến các cụm hồ Bản Lải, Tà Keo. Doanh nghiệp có thể sử dụng các số liệu này để đánh giá khả năng sinh lời, xây dựng tour tuyến mới và thẩm định dự án đầu tư khu nghỉ dưỡng sinh thái.

Nhóm học viên cao học và sinh viên ngành Khoa học Xã hội: Đề tài là tài liệu mẫu mực về phương pháp luận kết hợp lịch sử và logic, cách thức xây dựng khung lý thuyết và xử lý số liệu địa phương, hỗ trợ hiệu quả cho quá trình hoàn thành khóa luận tốt nghiệp và luận văn thạc sĩ.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn lựa chọn phạm vi thời gian từ năm 2010 đến năm 2021 dựa trên cơ sở khoa học nào? Phạm vi 11 năm này bao quát trọn vẹn 3 kỳ Đại hội Đảng bộ huyện Lộc Bình gồm khóa XXI (2010 - 2015), khóa XXII (2015 - 2020) và đầu khóa XXIII (2020 - 2025). Đây là giai đoạn kinh tế du lịch Lộc Bình chuyển từ trạng thái tiềm năng tự nhiên sang phát triển có định hướng thông qua nghị quyết chuyên đề, cho phép đánh giá toàn diện một chu kỳ vận động chính sách.

Nghị quyết nào đóng vai trò đòn bẩy quan trọng nhất đối với du lịch Lộc Bình giai đoạn nghiên cứu? Nghị quyết số 05-NQ/HU ngày 02/10/2015 của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Lộc Bình về đẩy mạnh phát triển du lịch giai đoạn 2016 - 2021 là văn kiện mang tính bước ngoặt. Lần đầu tiên huyện ủy xác định du lịch là ngành kinh tế quan trọng, đặt mục tiêu thu hút đầu tư hạ tầng đồng bộ và tạo chuyển biến căn bản về nhận thức trong toàn hệ thống chính trị.

Tài nguyên du lịch tự nhiên nổi bật nhất của huyện Lộc Bình gồm những địa danh nào? Địa phương sở hữu dãy núi Mẫu Sơn với đỉnh cao 1.541m mang khí hậu cận nhiệt đới vùng núi, tuyết rơi mùa đông độc đáo; hồ Bản Lải rộng hơn 600ha cùng 14 hồ đập nhân tạo phục vụ nghỉ dưỡng; hệ thống danh thắng thác Bản Khiếng, suối Khuổi Lầy và suối Long Đầu dài khoảng 10km chảy từ rừng nguyên sinh.

Phương pháp chọn mẫu trong luận văn được tiến hành như thế nào để bảo đảm độ tin cậy? Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích đối với 185 văn kiện chỉ đạo của các cấp ủy Đảng và chính quyền từ tỉnh đến xã. Đồng thời, tác giả thực hiện phỏng vấn sâu 25 cán bộ, chuyên gia và đại diện cơ sở kinh doanh dịch vụ theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện, bảo đảm phản ánh chân thực hiện trạng quản lý và thực tiễn kinh doanh.

Những rào cản lớn nhất ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch huyện Lộc Bình giai đoạn 2010 - 2021 là gì? Hạn chế lớn nhất là nguồn lực ngân sách địa phương eo hẹp, chưa thu hút được nhiều nhà đầu tư hạ tầng quy mô lớn. Năm 2015 toàn huyện mới có 12 cơ sở lưu trú với 130 phòng; các khu vui chơi giải trí cao cấp còn thiếu vắng và nguồn nhân lực du lịch tại chỗ chưa được đào tạo bài bản về ngoại ngữ lẫn nghiệp vụ.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện quá trình Đảng bộ huyện Lộc Bình lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch qua 3 kỳ Đại hội trong suốt chặng đường 11 năm (2010 - 2021).
• Khẳng định tính đúng đắn và bước đột phá từ việc ban hành Nghị quyết số 05-NQ/HU năm 2015, đưa du lịch từng bước trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương.
• Làm rõ bước tiến vượt bậc về cơ sở hạ tầng, từ 12 cơ sở lưu trú ban đầu năm 2015 đến việc định hình chuỗi sản phẩm đặc sắc quanh đỉnh Mẫu Sơn cao 1.541m và hồ Bản Lải.
• Chỉ rõ những điểm nghẽn về hạ tầng giao thông kết nối, cơ chế thu hút vốn đầu tư và chất lượng nguồn nhân lực cần tiếp tục tháo gỡ.
• Đúc kết hệ thống bài học kinh nghiệm sâu sắc về nâng cao năng lực lãnh đạo, phát huy nội lực văn hóa bản địa gắn với bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới.

Đóng góp khoa học lớn nhất của luận văn là công trình chuyên khảo đầu tiên phục dựng một cách có hệ thống sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện đối với ngành kinh tế du lịch biên giới. Hướng tới mục tiêu giai đoạn 2025 - 2030, huyện Lộc Bình cần tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý và đẩy mạnh hợp tác công tư. Quý độc giả, cán bộ nghiên cứu và các nhà đầu tư hãy liên hệ nghiên cứu toàn văn luận văn thạc sĩ này để tiếp cận hệ thống tư liệu khoa học chuẩn mực và các giải pháp thực tiễn giàu giá trị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Đảng bộ huyện Lộc Bình tỉnh Lạng Sơn lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch (2010 - 2015) Chương 2: Đảng bộ huyện Lộc Bình tỉnh Lạng Sơn lãnh đạo đẩy mạnh phát triển kinh tế du lịch (2015- 2021) Chương 3: Nhận xét và kinh nghiệm 10 NỘI DUNG Chƣơng 1 ĐẢNG BỘ HUYỆN LỘC BÌNH TỈNH LẠNG SƠN LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ DU LỊCH (2010 - 2015) 1. Những nhân tố tác động đến chủ trương phát triển kinh tế du lịch của Đảng bộ 1. Bối cảnh trong nước và quốc tế tác động đến du lịch Trên thế giới, cuộc cách mạng khoa học - công nghệ đang những bước tiến nhảy vọt, thúc đẩy kinh tế tri thức phát triển, tác động tới tất cả các lĩnh vực, các nước và vùng lãnh thổ, làm biến đổi nhanh chóng và sâu sắc đời sống vật chất và tinh thần của xã hội.Giao lưu và hội nhập quốc tế di n ra thuận lợi và nhanh chóng, nhưng cũng là cuộc đấu tranh gay gắt để bảo tồn tính đa dạng và bản sắc văn hóa dân tộc. Quá trình giao lưu, hội nhập quốc tế có khả năng tạo ra những biến đổi lớn về diện mạo, đặc điểm, loại hình du lịch; đồng thời, sự bùng nổ của các phương tiện và công nghệ truyền thông, của công nghệ giải trí cũng tạo nên những tác động cả tích cực và tiêu cực đến đời sống xã hội và công chúng, k o theo tác động vào sự phát triển du lịch.

Nhu cầu hội nhập và hợp tác quốc tế trong du lịch là tăng cường quan hệ để phát triển; tiếp thu kinh nghiệm; xác lập vị thế trên trường quốc tế để phát triển và góp phần phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Hội nhập quốc tế trong du lịch sẽ theo các bước sau đây: tham gia các tổ chức quốc tế; thừa nhận và áp dụng các tiến bộ của công nghệ thông tin; tăng cường toàn cầu hóa trong khai thác, bảo vệ và phát triển tài nguyên du lịch; áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế trong hoạt động du lịch; đơn phương tuyên bố tạo điều kiện thuận lợi cho khách du lịch và các nhà đầu tư du lịch, ký kết các hiệp định hợp tác song phương và đa phương về phát triển du lịch; cam kết và mở cửa thị trường du lịch. Để hội nhập quốc tế thành công, ngành Du lịch Việt Nam đã chủ động tham gia vào quá trình phân công lao động quốc tế, đảm bảo có vị trí xứng đáng trong chuỗi cung cấp dịch vụ du lịch có chất lượng của khu vực và thế giới. Tại nhiều quốc gia trên thế giới, ngành Du lịch đóng góp một phần quan trọng trong tổng sản phẩm kinh tế quốc dân, thậm chí được coi là ngành kinh tế xương sống.

Tại Việt Nam, ngành Du lịch được xác định là một trong ba ngành kinh tế mũi nhọn, thúc đẩy sự phát triển của các ngành kinh tế hỗ trợ, góp phần thực hiện các chính sách an sinh xã hội.Từ năm 1990 đến năm 2010, du lịch nước ta đã có bước phát triển vượt bậc. Khách quốc tế tăng hơn 10 lần, từ 250 nghìn lượt năm 1990 lên 2,63 triệu lượt năm 2002 và 2,93 triệu lượt năm 2004, tăng 20,5% so với năm 2003. Khách nội địa tăng 13 lần, từ một triệu lượt năm 2000 lên 13 triệu lượt năm 2002 và 14,5 triệu lượt 11 năm 2004, tăng 11,5% so với năm 2003. Thu nhập từ du lịch tăng trung bình 23,8%/năm (năm 1991 là 2.240 tỷ đồng, năm 2002 đạt 23.500 tỷ đồng, năm 2004 đạt 26.

Đây là mức tăng trưởng cao so với du lịch các nước trong khu vực và thế giới. Du lịch Việt Nam đã thiết lập quan hệ và mở rộng hợp tác với nhiều tổ chức du lịch quốc tế, là thành viên của Tổ chức Du lịch thế giới (WTO), Hiệp hội Du lịch châu Á - Thái Bình Dương (PATA), Hiệp hội Du lịch ASEAN (ASEANTA).; tích cực tham gia chủ động hơn trong các di n đàn và chương trình hợp tác trong và ngoài khu vực. Kết quả hoạt động hợp tác, hội nhập kinh tế quốc tế đa phương và song phương trong du lịch đã góp phần thực hiện đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, rộng mở, đa dạng hóa, đa phương hóa của Đảng và Nhà nước. Việc đón tiếp hơn hai triệu khách du lịch quốc tế mỗi năm và đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá du lịch ra nước ngoài đã góp phần giới thiệu về cảnh đẹp đất nước, con người và tiềm năng du lịch Việt Nam, tranh thủ được sự đồng tình ủng hộ của cộng đồng quốc tế đối với sự nghiệp đổi mới đất nước, tăng cường ngoại giao nhân dân.

Phát triển du lịch với vai trò là ngành kinh tế mũi nhọn là một hướng chiến lược trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Đây là nhiệm vụ vẻ vang nhưng vô cùng nặng nề, đòi hỏi sự nỗ lực vươn lên không ngừng của toàn Đảng, toàn dân nói chung và của ngành du lịch nói riêng trong tầm nhìn mới. Chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế du lịch Kinh tế du lịch là một hệ thống phức hợp những quan hệ và hoạt động kinh tế của các chủ thể tham gia trong quá trình tổ chức sản xuất, cung ứng và tiêu dùng những sản phẩm, dịch vụ du lịch, nhằm đem lại lợi ích kinh tế, xã hội cho các bên tham gia và tạo động lực thúc đẩy sự phát triển của đất nước [14]. Cùng với sự nghiệp đổi mới đất nước, ngành Du lịch ở Việt Nam đã vươn lên, phát triển nhanh cả về quy mô và chất luợng, khẳng định vai trò, vị trí quan trọng trong nền kinh tế.

Những thành quả đó có được nhờ vào sự quan tâm sâu sát của Đảng, Nhà nước với những cơ chế, chính sách tạo điều kiện ngày càng thuận lợi cho ngành du lịch phát triển.Đối với Vùng trung du miền núi Bắc Bộ, Đại hội X của Đảng yêu cầu tập trung mọi nỗ lực để phát triển kinh tế, bảo đảm an ninh quốc phòng, đồng thời chú trọng: “Phát triển du lịch sinh thái và văn hóa dân tộc” [57, tr. Chỉ đạo phát triển sản phẩm du lịch tại các vùng du lịch khả quan, sản phẩm du lịch tại các vùng đa dạng, phong phú và chất lượng ngày càng tốt hơn. Việt Nam đã bước đầu xây dựng các sản phẩm du lịch theo các vùng du lịch.Vùng du lịch Bắc Bộ: Bao gồm 23 tỉnh từ 12 Hà Giang đến Hà Tĩnh. Sản phẩm du lịch đặc trưng là du lịch văn hoá kết hợp với du lịch tham quan, nghiên cứu.

Du lịch văn hoá, nghệ thuật, l hội truyền thống, làng nghề chủ yếu ở Hà Nội, Hà Tây, Ninh Bình,.Du lịch tham quan, nghỉ dưỡng tại vùng biển và ven biển Hạ Long, Bái Tử Long, Cát Bà, Đồ Sơn, Sầm Sơn, Cửa Lò,. du lịch tham quan Hồ Tây, Hồ Ba Bể,. du lịch tham quan vùng núi: Tam Đảo, Ba Vì, Sa Pa, Yên Tử, Mẫu Sơn, Fansipan,. Năm 2008, Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch ban hành quyết định số 91/2008/QĐ- BVHTTDL về Phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch vùng Trung du miền núi Bắc Bộ đến năm 2020 [20].

Mục tiêu là góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và đóng góp của ngành du lịch vào sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng trung du miền núi phía Bắc (trong đó có Lạng Sơn). Quyết định cũng đề xuất xây dựng các tuyến du lịch quốc gia và quốc tế, trong đó có Lạng Sơn - Hà Nội - các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ; Nam Ninh (Trung Quốc) - Lạng Sơn Hà Nội Hải Phòng Quảng Ninh. Các điểm du lịch quốc gia dự kiến phát triển có Chùa Tam Thanh, Động Nhị Thanh, Núi Vọng Phu, Núi Mẫu Sơn (Lạng Sơn). Quyết định này đã đặt sự phát triển du lịch của huyện Lộc Bình và tỉnh Lạng Sơn luôn nằm trong mối quan hệ đa chiều với du lịch của vùng, khu vực và quốc tế.

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI (2011) của Đảng đã đề ra chủ trương mới đối với phát triển kinh tế du lịch: “Chuyển đ i mô hình tăng trưởng từ chủ yếu phát triển theo chiều rộng sang phát triển hợp lý giữa chiều rộng và chiều sâu. Thực hiện cơ cấu lại nền kinh tế du lịch, trọng tâm à cơ cấu lại dịch vụ phù hợp với các vùng. T p trung xây dựng, tạo ước đột phá về hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế du lịch đáp ứng yêu cầu phát triển củ đất nước”. Đồng thời, Nghị quyết nêu lên phương hướng phát triển của ngành du lịch là “Xây ựng một số trung tâm u ịch ớn trong nước, gắn ết c hiệu quả với các trung tâm u ịch ớn củ các nước trong hu vực”.

Chủ trương này của Đảng đã thúc đẩy sự phát triển của kinh tế du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Giai đoạn 2011 - 2015, Đảng đã khẳng định mục tiêu phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn là sự tiếp tục khẳng định vai trò ngày càng lớn và quan trọng của du lịch trên phạm vi cả nước và hầu hết các địa phương, khẳng định vị trí động lực của du lịch đối với kinh tế, xã hội, vừa có sự đóng góp lớn vào GDP, vừa kích thích các ngành khác phát triển. Cụ thể hóa mục tiêu đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 2473/QĐ-TTg ngày 31/12/2011 về Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Chiến lược xác định: “Tốc độ tăng trưởng của du lịch 13 bình quân th i k 2011 - 2020 đạt 11,5 - 12%/năm.

Năm 2015, iệt Nam sẽ đ n 7 - 7,5 triệu ượt khách du lịch quốc tế và 36 - 37 triệu ượt khách du lịch nội địa; t ng thu từ khách du lịch đạt 10 - 11 tỷ US , đ ng g p 5,5 - 6% vào GDP cả nước. Ngành u ịch tiếp tục được cơ cấu ại theo hướng nâng c o chất ượng ịch vụ, t p trung đầu tư cơ sở v t chất và phát triển đ ạng các sản phẩm, nhất à tại các vùng u ịch trọng điểm” 82]. Chiến lược xác định giải pháp du lịch là “Phát huy thế mạnh và tăng cường liên kết giữa các vùng, miền, địa phương hướng tới hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng theo các vùng du lịch” 82]. Trong đó, Vùng trung du, miền núi Bắc Bộ, gồm các tỉnh: Hòa Bình, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Yên Bái, Phú Thọ, Lào Cai, Tuyên Quang, Hà Giang, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Cao Bằng, Lạng Sơn và Bắc Giang.

Sản phẩm du lịch đặc trưng là du lịch văn hóa, sinh thái gắn với tìm hiểu bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số.