Luận văn thạc sĩ Đảng Cộng sản Việt Nam, Thái Nguyên, dưới chỉ đạo GDĐT Tuyên Quang (2013‑2021)

Đảng bộ GDĐT tỉnh Tuyên Quang chỉ đạo đổi mới chương trình giáo dục phổ thông giai đoạn 2013‑2021, nâng cao chất lượng dạy học, cải tiến phương pháp giảng dạy

• Tác giả: Hoàng Thu Sinh
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Hà Thị Thu Thủy
• Trường học: Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng bộ Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang lãnh đạo thực hiện đổi mới chương trình giáo dục phổ thông từ năm 2013 đến năm 2021
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan luận văn thạc sĩ Đảng Cộng sản Việt Nam tại Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam mã số 8229015 được bảo vệ tại Trường Đại học Khoa học thuộc Đại học Thái Nguyên năm 2023. Tác giả Hoàng Thu Sinh hoàn thành đề tài dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Hà Thị Thu Thủy. Đề tài tập trung nghiên cứu vai trò lãnh đạo của Đảng bộ Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang. Thời gian khảo sát kéo dài từ năm 2013 đến năm 2021. Đây là giai đoạn toàn ngành giáo dục triển khai Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Công trình phản ánh trung thực quá trình chuyển dịch mô hình dạy học truyền thống sang phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực học sinh. Địa bàn nghiên cứu mang tính đặc thù miền núi với nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Công trình sử dụng hệ thống tư liệu phong phú từ các văn kiện lưu trữ của ngành giáo dục địa phương. Các số liệu khảo sát thực tế bảo đảm tính xác thực và khoa học cao. Nghiên cứu xác lập cơ sở dữ liệu tin cậy phục vụ đánh giá năng lực quản trị nhà nước.

1.1. Bối cảnh lịch sử và mục tiêu nghiên cứu đề tài

Bối cảnh nghiên cứu gắn liền với công cuộc đổi mới giáo dục quốc gia khởi xướng từ năm 2013. Tuyên Quang đối mặt với nhiều khó khăn về kinh tế, hạ tầng giao thông và địa hình chia cắt hiểm trở. Tỷ lệ học sinh dân tộc thiểu số chiếm tỷ trọng lớn trong toàn tỉnh. Mục tiêu tổng quát của luận văn là làm rõ các chủ trương lãnh đạo của Đảng bộ Sở GDĐT Tuyên Quang. Tác giả tái hiện bức tranh chân thực về công tác quản lý giáo dục phổ thông qua từng năm học. Nghiên cứu xác định rõ những thành tựu đạt được cùng các hạn chế nội tại cần khắc phục. Kết quả khảo sát cung cấp nguồn luận cứ khoa học giúp nâng cao hiệu quả lãnh đạo chính trị tại cơ sở giáo dục.

1.2. Cơ sở lý luận của Đảng về giáo dục phổ thông

Nền tảng lý luận của đề tài xuất phát từ quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đảng Cộng sản Việt Nam luôn khẳng định giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu của đất nước. Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI tạo bước ngoặt chiến lược cho toàn ngành giáo dục. Văn kiện này xác định mục tiêu chuyển đổi căn bản từ truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất người học. Đảng bộ Sở GDĐT Tuyên Quang đã vận dụng sáng tạo các nghị quyết trung ương vào điều kiện thực tiễn địa bàn miền núi. Quá trình quán triệt chỉ thị diễn ra đồng bộ qua các tổ chức cơ sở đảng trực thuộc ngành giáo dục. Việc cụ thể hóa đường lối giúp ổn định định hướng chính trị trong toàn thể đội ngũ nhà giáo.

II. Thực trạng chỉ đạo của GDĐT Tuyên Quang giai đoạn 2013 2021

Giai đoạn 2013-2021 ghi nhận những chuyển biến mạnh mẽ trong công tác chỉ đạo đổi mới giáo dục tại Tuyên Quang. Đảng bộ Sở GDĐT đã ban hành nhiều chương trình hành động cụ thể nhằm hiện thực hóa các nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp. Tuy nhiên, quá trình triển khai bộc lộ nhiều điểm nghẽn mang tính đặc thù của một tỉnh miền núi nghèo. Cơ sở vật chất trường lớp tại nhiều huyện vùng sâu còn tạm bợ và thiếu thốn trang thiết bị dạy học hiện đại. Tình trạng mất cân đối giáo viên giữa các môn học và các bậc học vẫn diễn ra dai dẳng. Tỷ lệ phòng học kiên cố chưa đạt chuẩn quốc gia tại các xã vùng cao. Nguồn lực tài chính địa phương hạn hẹp gây cản trở việc mở rộng cơ sở bán trú. Ngoài ra, nhận thức của một bộ phận phụ huynh dân tộc thiểu số về việc học tập còn hạn chế. Nạn bỏ học vào mùa nương rẫy ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng phổ cập giáo dục trung học. Sự chỉ đạo của các chi bộ trường học đôi lúc thiếu tính chủ động trước các yêu cầu mới. Dù vậy, quyết tâm chính trị của toàn ngành đã từng bước tháo gỡ nhiều rào cản căn bản.

2.1. Khó khăn trong đổi mới giáo dục tại địa phương

Thách thức lớn nhất của giáo dục Tuyên Quang nằm ở sự chênh lệch chất lượng giữa thành phố và vùng sâu. Cơ sở hạ tầng viễn thông kém phát triển làm chậm tiến độ ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. Nhiều giáo viên lớn tuổi gặp lúng túng khi tiếp cận các phương pháp kiểm tra đánh giá năng lực học sinh. Công tác bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ nhà giáo vùng cao chịu nhiều tốn kém về kinh phí và thời gian đi lại. Chế độ đãi ngộ dành cho giáo viên cắm bản chưa đủ sức giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao. Bên cạnh đó, việc phân luồng học sinh sau tốt nghiệp trung học cơ sở gặp nhiều trở ngại do tâm lý trọng bằng cấp. Các trung tâm giáo dục nghề nghiệp thiếu thốn máy móc thực hành đạt chuẩn.

2.2. Kết quả chỉ đạo chương trình giai đoạn 2013 2021

Dưới sự chỉ đạo sát sao của Đảng bộ Sở GDĐT, ngành giáo dục Tuyên Quang gặt hái nhiều chuyển biến tích cực. Toàn tỉnh duy trì vững chắc chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở qua các năm. Tỷ lệ tốt nghiệp trung học phổ thông luôn ổn định ở mức cao trên mặt bằng chung toàn quốc. Đề án dạy và học ngoại ngữ được triển khai nghiêm túc tại các trường trọng điểm. Phong trào thi đua dạy tốt học tốt lan tỏa sâu rộng trong toàn thể các chi bộ trường học. Mô hình trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú được củng cố và mở rộng quy mô phục vụ. Đời sống văn hóa học đường có nhiều khởi sắc nhờ các hoạt động trải nghiệm sáng tạo phong phú.

III. Giải pháp đổi mới GDĐT Tuyên Quang từ nghiên cứu tại Thái Nguyên

Từ kết quả phân tích thực tiễn tại Thái Nguyên, luận văn đề xuất hệ thống giải pháp mang tính chiến lược và khả thi cao. Trước hết, cấp ủy đảng cần nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện đối với sự nghiệp giáo dục địa phương. Các chi bộ trường học phải đổi mới mạnh mẽ phương thức ra nghị quyết, gắn sát nhiệm vụ chuyên môn của từng tổ bộ môn. Công tác bồi dưỡng tư tưởng chính trị và đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên giữ vai trò then chốt. Sở GDĐT Tuyên Quang cần tăng cường kiểm tra định kỳ, ngăn chặn bệnh thành tích trong thi cử và đánh giá xếp loại học sinh. Về mặt quản lý nhà nước, địa phương phải đẩy mạnh xã hội hóa nhằm huy động nguồn vốn đầu tư cơ sở hạ tầng. Việc mở rộng mạng lưới trường phổ thông dân tộc bán trú cần ưu tiên các xã nghèo vùng 3. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển đổi số trong quản lý điều hành ngành giáo dục. Đồng thời, công tác quy hoạch đào tạo lại đội ngũ cán bộ quản lý phải đi trước một bước nhằm đáp ứng Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

3.1. Phương pháp nghiên cứu lịch sử Đảng áp dụng

Tác giả vận dụng phương pháp lịch sử kết hợp chặt chẽ với phương pháp logic trong toàn bộ quá trình nghiên cứu. Cách tiếp cận này giúp tái hiện khách quan tiến trình lãnh đạo của Đảng bộ Sở GDĐT Tuyên Quang theo dòng thời gian. Bên cạnh đó, luận văn phối hợp linh hoạt các phương pháp liên ngành như phân tích tài liệu, thống kê toán học và phỏng vấn nhân chứng. Nguồn tư liệu văn kiện được đối chiếu cẩn trọng với các báo cáo tổng kết thực tế của ngành giáo dục tỉnh. Phương pháp so sánh lịch sử làm nổi bật những bước tiến rõ nét của hệ thống trường lớp trước và sau năm 2013. Mọi nhận định khoa học đều dựa trên hệ thống chứng cứ xác thực, bảo đảm tính khách quan tuyệt đối.

3.2. Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục

Nhóm giải pháp trọng tâm hướng vào việc đổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra đánh giá. Giáo viên chuyển từ thuyết giảng một chiều sang hướng dẫn học sinh tự nghiên cứu, làm việc nhóm và thuyết trình. Tuyên Quang cần tăng cường đầu tư trang thiết bị công nghệ thông tin cho các phòng học thông minh. Việc bồi dưỡng năng lực ngoại ngữ và tin học cho cán bộ giáo viên phải trở thành tiêu chí đánh giá thi đua bắt buộc. Nhà trường cần chủ động phối hợp với gia đình và xã hội để quản lý học sinh ngoài giờ lên lớp. Mô hình giáo dục kỹ năng sống và định hướng nghề nghiệp cần được lồng ghép thường xuyên vào các buổi sinh hoạt ngoại khóa.

IV. Ý nghĩa thực tiễn luận văn thạc sĩ Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Bản luận văn thạc sĩ tại Đại học Thái Nguyên là công trình nghiên cứu chuyên khảo có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc. Đề tài làm sáng tỏ những đóng góp quan trọng của Đảng bộ Sở GDĐT Tuyên Quang trong sự nghiệp phát triển nguồn nhân lực địa phương. Các kết quả nghiên cứu khẳng định đường lối đổi mới giáo dục của Đảng Cộng sản Việt Nam là hoàn toàn đúng đắn, kịp thời và phù hợp xu thế. Luận văn đúc kết năm bài học kinh nghiệm quý báu về sự lãnh đạo của tổ chức đảng cơ sở. Những bài học này bao gồm việc bám sát thực tiễn địa bàn, phát huy tính gương mẫu của đảng viên và kiên quyết loại bỏ bệnh thành tích. Nguồn tư liệu phong phú trong đề tài phục vụ đắc lực cho công tác giảng dạy lịch sử đảng bộ địa phương. Các cơ quan quản lý nhà nước có thể sử dụng những đề xuất trong luận văn làm căn cứ hoạch định chính sách giáo dục miền núi giai đoạn mới. Công trình góp phần khẳng định vai trò tiên phong của tổ chức Đảng trong việc nâng cao dân trí và bồi dưỡng nhân tài.

4.1. Đóng góp khoa học của công trình nghiên cứu

Công trình đã hệ thống hóa toàn diện các chủ trương lãnh đạo của ngành giáo dục Tuyên Quang từ năm 2013 đến 2021. Luận văn bổ sung nguồn tư liệu lịch sử phong phú, tin cậy về công tác xây dựng Đảng trong các đơn vị sự nghiệp công lập vùng cao. Nghiên cứu phân tích thấu đáo mối quan hệ biện chứng giữa sự lãnh đạo của Đảng và hiệu quả đổi mới giáo dục phổ thông. Tác giả chỉ rõ những bước ngoặt quan trọng trong tư duy quản lý của đội ngũ cán bộ lãnh đạo ngành giáo dục tỉnh nhà. Bản luận văn đóng vai trò tài liệu tham khảo giá trị cho các học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Lịch sử Đảng.

4.2. Khả năng ứng dụng vào thực tiễn địa phương

Hệ thống giải pháp trong luận văn có thể chuyển giao trực tiếp cho Sở GDĐT Tuyên Quang nhằm hoàn thiện kế hoạch chiến lược giai đoạn tiếp theo. Các trường trung học phổ thông trên địa bàn có thể vận dụng kinh nghiệm này vào việc triển khai hiệu quả Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Đề tài mở ra định hướng thực tiễn cho việc phát triển các mô hình trường dân tộc nội trú gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống. Tài liệu này cũng giúp Trường Chính trị tỉnh biên soạn bài giảng về công tác xây dựng Đảng trong các cơ quan chuyên môn. Đây là cẩm nang hữu ích hỗ trợ đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nâng cao kỹ năng điều hành cơ sở.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năm 2013, tỉnh Tuyên Quang bước vào giai đoạn đổi mới giáo dục với những đặc thù sâu sắc của một địa bàn miền núi trung du phía Bắc có 22 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 54 phần trăm trên tổng dân số hơn 801.000 người. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là sự lãnh đạo của Đảng bộ Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang trong việc tổ chức, chỉ đạo thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện chương trình giáo dục phổ thông theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI. Tại thời điểm khởi đầu năm 2013, ngành giáo dục tỉnh đứng trước thách thức vô cùng to lớn khi cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn, toàn tỉnh có 7.453 phòng học nhưng chỉ có 3.123 phòng kiên cố, đạt tỷ lệ khiêm tốn 41,9 phần trăm, đồng thời tỷ lệ trường trung học phổ thông đạt chuẩn quốc gia chỉ chiếm 3,4 phần trăm với 1 trên tổng số 29 trường.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của luận văn là làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ Sở Giáo dục và Đào tạo vận dụng đường lối đổi mới của Trung ương vào hoàn cảnh thực tiễn địa phương; phân tích những thành tựu đạt được, chỉ ra những mặt hạn chế, yếu kém và đúc kết những bài học kinh nghiệm lịch sử quý giá giai đoạn 2013 - 2021. Phạm vi nghiên cứu được xác định từ năm 2013 đến năm 2021 trên địa bàn toàn tỉnh Tuyên Quang với 138 xã, phường, thị trấn thuộc 7 đơn vị hành chính, tập trung trực tiếp vào 31 đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở. Nghiên cứu mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn to lớn khi định lượng rõ nét các chỉ tiêu tăng trưởng, chuyển dịch tư duy từ truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất, năng lực người học, hướng tới mục tiêu đạt trên 70 phần trăm phòng học kiên cố và 80 phần trăm thanh niên trong độ tuổi hoàn thành giáo dục trung học phổ thông hoặc tương đương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống luận cứ dựa trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí quốc sách hàng đầu của sự nghiệp giáo dục, đào tạo con người xã hội chủ nghĩa phát triển toàn diện cả đức, trí, thể, mỹ. Bên cạnh đó, đề tài vận dụng lý thuyết lãnh đạo chính trị và quản lý giáo dục công lập trong việc thể chế hóa các nghị quyết của Đảng thành kế hoạch hành động cụ thể ở cấp cơ sở, tiêu biểu là Chương trình hành động số 35-CTr/TU ngày 15/01/2014 của Tỉnh ủy Tuyên Quang và Kế hoạch số 44/KH-UBND ngày 26/6/2014 của Ủy ban nhân dân tỉnh.

Mô hình nghiên cứu vận hành dựa trên 4 khái niệm cốt lõi: đổi mới căn bản toàn diện, phát triển phẩm chất năng lực học sinh, chuẩn hóa hệ thống trường lớp và xã hội hóa giáo dục miền núi. Trong đó, giáo dục phổ thông được xác định là bản lề và xương sống của hệ thống giáo dục quốc dân, giữ vai trò nền tảng trong việc nâng cao dân trí và cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế địa phương đạt mức 14 phần trăm đến 16,8 phần trăm mỗi năm.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn tư liệu của luận văn được khai thác từ 39 văn bản nghị quyết chỉ đạo của Đảng ủy Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang, 08 văn bản hướng dẫn chuyên môn cấp ngành cùng hệ thống 15 báo cáo tổng kết năm học giai đoạn 2013 - 2021. Phương pháp nghiên cứu chủ đạo là phương pháp lịch sử và phương pháp logic, kết hợp chặt chẽ với phương pháp thống kê, so sánh đối chiếu và phân tích tổng hợp tư liệu thực tiễn.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao trùm toàn bộ 31 đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo, bao gồm 30 trường trung học phổ thông và 01 Trung tâm Giáo dục thường xuyên - Hướng nghiệp tỉnh, kết hợp khảo sát diện rộng tại 141 cơ sở giáo dục cấp xã, phường thuộc 7 huyện, thành phố. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu toàn bộ đối với các đơn vị trực thuộc ngành kết hợp chọn mẫu điển hình có chủ đích tại các trường phổ thông dân tộc nội trú thuộc các huyện miền núi Yên Sơn, Sơn Dương và Chiêm Hóa. Lý do lựa chọn hệ thống phương pháp này là nhằm bảo đảm tính khách quan lịch sử, bám sát các mốc thời gian từ năm 2013 đến năm 2021, đồng thời lượng hóa chính xác sự chuyển biến của các chỉ số giáo dục tại địa bàn miền núi có trên 54 phần trăm đồng bào dân tộc thiểu số cư trú.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu lịch sử giai đoạn 2013 - 2021 đã làm nổi bật 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, về mạng lưới trường lớp và hạ tầng kỹ thuật, giai đoạn 2008 - 2012 tỉnh đã huy động 468,8 tỷ đồng xây mới 1.049 phòng học và 968 phòng ở công vụ; đến năm học 2013 - 2014 tiếp tục xây mới 192 phòng học kiên cố và 337 phòng bán kiên cố, nâng quy mô toàn tỉnh lên 7.453 phòng học với tỷ lệ kiên cố hóa đạt 41,9 phần trăm, hỗ trợ đắc lực việc xóa bỏ phòng học tranh tre tạm bợ tại các xã vùng sâu.

Thứ hai, về chất lượng đội ngũ sư phạm, toàn ngành xây dựng được lực lượng 12.821 cán bộ quản lý và giáo viên. Tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn tăng nhanh, trong đó bậc mầm non có 19,04 phần trăm trên chuẩn và 87,06 phần trăm đạt chuẩn; bậc tiểu học đạt 40,14 phần trăm trên chuẩn và 59,81 phần trăm đạt chuẩn; bậc trung học cơ sở đạt 36,7 phần trăm trên chuẩn. Tỉnh đã tổ chức hội thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh thu hút 422 nhà giáo tham gia và có tới 272 người đạt giải, chiếm tỷ lệ 64,5 phần trăm.

Thứ ba, về công tác phổ cập và chất lượng giáo dục mũi nhọn, Tuyên Quang duy trì tỷ lệ 100 phần trăm xã đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi và phổ cập trung học cơ sở tại 141 trên 141 xã, phường. Đặc biệt, năm 2013 Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận Tuyên Quang là tỉnh thứ 8 trong cả nước hoàn thành phổ cập mầm non cho trẻ 5 tuổi, về đích trước 2 năm so với chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV. Thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh ghi nhận 2.867 học sinh đạt giải trên tổng số 6.432 lượt dự thi, đạt tỷ lệ ấn tượng 44,6 phần trăm.

Thứ tư, nghiên cứu chỉ rõ các hạn chế kéo dài: Tỷ lệ trường trung học phổ thông đạt chuẩn quốc gia chỉ dừng lại ở mức 3,4 phần trăm với 1 trên 29 trường, cách rất xa mục tiêu 10 phần trăm; tỷ lệ huy động trẻ mầm non dưới 3 tuổi đi nhà trẻ mới đạt 25 phần trăm so với chỉ tiêu 40 phần trăm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên những chuyển biến tích cực nêu trên xuất phát từ sự chỉ đạo nhất quán, đồng bộ của Đảng bộ Sở Giáo dục và Đào tạo khi cụ thể hóa 07 quan điểm chỉ đạo của Trung ương thành các chương trình chuyên đề phù hợp với điều kiện địa phương. Trái lại, nguyên nhân của những tồn tại như tỷ lệ trường chuẩn quốc gia đạt thấp và khó khăn trong duy trì sĩ số học sinh dân tộc Mông là do xuất phát điểm kinh tế thấp, nguồn ngân sách đầu tư có hạn và địa hình chia cắt phức tạp.

So với các nghiên cứu giáo dục cùng thời kỳ tại khu vực trung du miền núi phía Bắc, điểm đột phá của Tuyên Quang là sự chủ động biên soạn tài liệu giáo dục địa phương đưa vào giảng dạy sớm nhất cả nước và đẩy mạnh mô hình trường học gắn với sản xuất kinh doanh. Các chuỗi dữ liệu trong luận văn có thể được biểu diễn trực quan thông qua biểu đồ cột thể hiện tiến trình kiên cố hóa trường lớp từ 41,9 phần trăm năm 2013 tăng dần hướng tới mục tiêu 70 phần trăm năm 2020, kết hợp bảng ma trận phân bố 12.821 giáo viên theo trình độ chuyên môn nhằm phản ánh sinh động hiệu quả chỉ đạo của Đảng bộ Sở qua từng năm học.

Đề xuất và khuyến nghị

Từ kết quả nghiên cứu thực tiễn, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp đột phá nhằm hoàn thiện sự nghiệp đổi mới giáo dục:

Một là, tập trung nguồn vốn kiên cố hóa đồng bộ mạng lưới cơ sở vật chất học đường. Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì phối hợp với Ủy ban nhân dân 7 huyện, thành phố lồng ghép các nguồn vốn mục tiêu quốc gia nhằm xóa bỏ hoàn toàn 100 phần trăm phòng học tạm, nâng tỷ lệ phòng học kiên cố từ 41,9 phần trăm lên trên 70 phần trăm và giảm tỷ lệ phòng bán kiên cố xuống dưới 30 phần trăm trước năm 2025.

Hai là, chuẩn hóa và nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ 12.821 cán bộ quản lý và nhà giáo. Đảng bộ Sở chỉ đạo các phòng chức năng xây dựng lộ trình bồi dưỡng thường xuyên, phấn đấu giữ vững tỷ lệ 100 phần trăm giáo viên đạt chuẩn theo Luật Giáo dục, nâng tỷ lệ giáo viên trên chuẩn ở bậc mầm non, tiểu học, trung học cơ sở lên 30 phần trăm và bậc trung học phổ thông lên 15 phần trăm trong giai đoạn 2021 - 2025.

Ba là, đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới căn bản công tác khảo thí, kiểm định chất lượng giáo dục. Các trường trung học phổ thông và cơ sở giáo dục trên toàn tỉnh triển khai áp dụng công nghệ thông tin trong 100 phần trăm hoạt động quản trị và giảng dạy, chuyển trọng tâm đánh giá sang phẩm chất và năng lực thực hành, phấn đấu đưa tỷ lệ trường trung học phổ thông đạt chuẩn quốc gia từ 3,4 phần trăm lên 38 phần trăm theo đúng định hướng Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ IX.

Bốn là, củng cố hệ thống giáo dục dân tộc và tăng cường phân luồng học sinh sau trung học cơ sở. Phòng Giáo dục và Đào tạo các huyện phối hợp với các trung tâm giáo dục nghề nghiệp ưu tiên đầu tư cho khối trường phổ thông dân tộc nội trú tại các địa bàn có 54 phần trăm đồng bào dân tộc thiểu số, đẩy mạnh hướng nghiệp để đạt chỉ tiêu 80 phần trăm thanh niên trong độ tuổi đạt trình độ học vấn trung học phổ thông hoặc tương đương trước năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo khoa học có giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

Thứ nhất, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chuyên viên quản lý thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo cùng 7 Phòng Giáo dục và Đào tạo cấp huyện. Nhóm này có thể khai thác kinh nghiệm thực tiễn từ 08 văn bản chuyên đề quản lý giáo dục theo chuẩn và quy trình kiểm định chất lượng để vận dụng vào công tác điều hành trường học công lập tại địa phương miền núi.

Thứ hai, các nhà khoa học, giảng viên và học viên cao học chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và Quản lý công. Nhóm nghiên cứu có thể sử dụng hệ thống tư liệu thực chứng về phương thức lãnh đạo của 39 đảng viên thuộc Đảng bộ Sở nhằm xây dựng các mô hình phân tích chính sách công và thể chế hóa nghị quyết Đảng vào đời sống xã hội.

Thứ ba, cán bộ quản lý và giáo viên công tác tại 30 trường trung học phổ thông và các trường dân tộc nội trú trên địa bàn tỉnh. Đây là cơ sở thực tiễn giúp thầy cô nắm bắt lộ trình nâng chuẩn trình độ từ 19,04 phần trăm lên trên 30 phần trăm, đồng thời áp dụng phương pháp dạy học phân hóa cho học sinh dân tộc thiểu số chiếm 54 phần trăm dân số.

Thứ tư, các chuyên gia hoạch định chính sách kinh tế - xã hội tại các tỉnh trung du miền núi phía Bắc. Công trình cung cấp bài học thực chứng về huy động 468,8 tỷ đồng đầu tư công và kinh nghiệm phát triển mạng lưới 489 trường, trung tâm giáo dục trong điều kiện ngân sách địa phương còn hạn hẹp.

Câu hỏi thường gặp

Nghị quyết số 29-NQ/TW đã tạo ra bước ngoặt gì cho giáo dục phổ thông tỉnh Tuyên Quang?

Nghị quyết số 29-NQ/TW mở ra bước chuyển mang tính cách mạng từ nền giáo dục chủ yếu truyền thụ kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực người học. Đảng bộ Sở Giáo dục và Đào tạo đã thể chế hóa thành công qua Chương trình hành động số 35-CTr/TU, giúp 100 phần trăm xã duy trì chuẩn phổ cập tiểu học và đưa Tuyên Quang trở thành tỉnh thứ 8 trong cả nước hoàn thành phổ cập mầm non 5 tuổi năm 2013.

Thực trạng hạ tầng trường học tại tỉnh Tuyên Quang thời điểm năm 2013 như thế nào?

Trước năm 2013, cơ sở vật chất giáo dục của tỉnh đối mặt với nhiều khó khăn khi chỉ có 3.123 trên tổng số 7.453 phòng học đạt tiêu chuẩn kiên cố, tương ứng tỷ lệ khiêm tốn 41,9 phần trăm. Nhờ nguồn vốn 468,8 tỷ đồng kiên cố hóa giai đoạn 2008 - 2012 và chương trình SEQAP bàn giao 86 phòng học, ngành giáo dục đã từng bước thay thế các phòng học tạm bợ tại vùng sâu.

Đội ngũ giáo viên Tuyên Quang đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình ra sao?

Ngành giáo dục tỉnh xây dựng được đội ngũ hùng hậu với 12.821 cán bộ, giáo viên có tỷ lệ đạt chuẩn rất cao, điển hình bậc tiểu học có 40,14 phần trăm trên chuẩn và 59,81 phần trăm đạt chuẩn. Sở đã tổ chức hội thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh với 422 nhà giáo tham gia, trong đó 272 người đạt giải cao, tạo lực lượng nòng cốt thúc đẩy đổi mới phương pháp giảng dạy.

Những điểm nghẽn lớn nhất trong giai đoạn 2013 - 2021 được luận văn chỉ ra là gì?

Điểm nghẽn lớn nhất là tỷ lệ trường trung học phổ thông đạt chuẩn quốc gia chỉ đạt 3,4 phần trăm với 1 trên 29 trường, thấp hơn nhiều so với chỉ tiêu 10 phần trăm. Thêm vào đó, tỷ lệ huy động trẻ dưới 3 tuổi đi nhà trẻ mới đạt 25 phần trăm so với mục tiêu 40 phần trăm và việc duy trì chuyên cần tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều trở ngại.

Bài học kinh nghiệm lịch sử nào có giá trị cốt lõi nhất đối với công tác lãnh đạo giáo dục miền núi?

Bài học cốt lõi là phải luôn bám sát thực tiễn của một tỉnh miền núi có 54 phần trăm đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống để vận dụng linh hoạt chủ trương của Trung ương. Việc phối hợp chặt chẽ giữa các sở ngành, huy động nguồn lực xã hội hóa và ưu tiên đầu tư trường phổ thông dân tộc nội trú là chìa khóa then chốt để nâng tỷ lệ phòng học kiên cố lên trên 70 phần trăm.

Kết luận

Năm luận điểm tổng kết then chốt từ công trình nghiên cứu:

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện quá trình lãnh đạo của Đảng bộ Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2013 - 2021 trong việc thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW.
• Đánh giá khách quan thành tựu xây dựng mạng lưới trường lớp từ mốc 7.453 phòng học và lực lượng 12.821 nhà giáo, đưa tỉnh trở thành địa phương thứ 8 trên cả nước hoàn thành phổ cập mầm non 5 tuổi.
• Phân tích sâu sắc các hạn chế thực tế, đặc biệt là tỷ lệ trường trung học phổ thông đạt chuẩn quốc gia mới đạt 3,4 phần trăm và tỷ lệ huy động trẻ mầm non chỉ đạt 25 phần trăm.
• Đúc rút bài học kinh nghiệm về sử dụng hiệu quả nguồn vốn 468,8 tỷ đồng kiên cố hóa trường lớp gắn với đổi mới phương pháp giáo dục tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 54 phần trăm dân số.
• Đề xuất hệ thống giải pháp khả thi nhằm đạt mục tiêu trên 70 phần trăm phòng học kiên cố và 80 phần trăm thanh niên trong độ tuổi tốt nghiệp trung học phổ thông.

Về mặt đóng góp khoa học, luận văn là tài liệu chuyên khảo quý giá phục dựng chân thực bức tranh lịch sử giáo dục tỉnh Tuyên Quang thời kỳ đổi mới. Về định hướng tiếp theo giai đoạn 2021 - 2025, ngành giáo dục địa phương cần tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số và hoàn thiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Các cơ quan quản trị giáo dục và trường phổ thông hãy khẩn trương áp dụng những bài học lịch sử này vào thực tiễn để nâng tầm chất lượng dạy học bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn đƣợc kết cấu gồm 3 chƣơng. Chƣơng 1: Chủ trƣơng của Đảng bộ Sở Giáo dục và đào tạo tỉnh Tuyên Quang về đổi mới Giáo dục phổ thông từ năm 2013 đến năm 2021 Chƣơng 2: Đảng bộ Sở Giáo dục và đào tạo tỉnh Tuyên Quang lãnh đạo thực hiện đổi mới giáo dục, đào tạo từ năm 2013 đến năm 2021 Chƣơng 3: Nhận xét và một số kinh nghiệm 12 CHƢƠNG 1: CHỦ TRƢƠNG CỦA ĐẢNG BỘ SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH TUYÊN QUANG VỀ ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG GIAI ĐOẠN 2013 - 2021 1. Những yếu tố tác động đến tình hình giáo dục, đào tạo của tỉnh Tuyên Quang 1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của tỉnh Tuyên Quang Tuyên Quang là một địa danh gắn liền với lịch sử đấu tranh của dân tộc.Là một trong những chiếc nôi của cách mạng, thời kì tiền khởi nghĩa cùng với sự ra đời một loạt các chiến khu hầu khắp các tỉnh miền núi.

Điều kiện tự nhiên: Tuyên Quang có toạ độ địa lý 21o30’- 22o40’ vĩ độ Bắc và 103o50’-105040’ kinh độ Đông. Phía Bắc giáp tỉnh Hà Giang, phía Đông giáp tỉnh Bắc Kạn, Thái Nguyên, phía Tây giáp tỉnh Yên Bái và phía Nam giáp tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ. Trung tâm hành chính của tỉnh là Thành phố Tuyên Quang, cách trung tâm thủ đô Hà Nội 131 km. Tuyên Quang là tỉnh miền núi phía Bắc, đƣợc phân chia làm các khu vực núi cao phía Bắc, núi thấp; Tuyên Quang mang đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió mùa.

Tuyên Quang có hệ thống sông suối khá dày và phân bố tƣơng đối đều giữa các vùng. Tuyên Quang còn có hệ thống tài nguyên thiên nhiên nhƣ 586.795 ha đất tự nhiên, có nguồn nƣớc mặt rất lớn, gấp 10 lần nhu cầu nƣớc cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt hiện nay, có khoảng 448.680ha rừng và đất lâm nghiệp (gồm đất rừng đặc dụng, phòng hộ và sản xuất) và các tài nguyên khoáng sản khác. Với vị địa lý, tự nhiên nhƣ vậy, Tuyên Quang trở thành trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kĩ thuật của tỉnh, nằm ở vị trí tuyến đƣờng giao thông nối liền Tây Bắc với Đông Bắc, có nhiều điều kiện để phát triển kinh tế - xã hội. Đó cũng chính là những điều kiện tất yếu giúp cho nền giáo dục ở đây có nhiều yếu tố thuận lợi so với các tỉnh khác của khu vực miền núi phía Bắc (Nguồn: Cổng thông tin điện tử tỉnh Tuyên Quang, 2023).

Điều kiện kinh tế - xã hội: Tuyên Quang là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kĩ thuật. Trải qua hơn 20 năm tiến hành công cuộc đổi mới đất nƣớc, diện mạo của thành phố có sự thay đổi rõ rệt, đời sống nhân dân từng bƣớc đƣợc nâng cao. Thực hiện chiến lƣợc ổn định và phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2020-2025, nền kinh tế của thành phố Tuyên Quang luôn giữ vững và đạt tốc độ tăng trƣởng kinh tế khá với GDP hàng năm đạt 14%. Cơ cấu kinh tế đô thị đƣợc hình thành một cách rõ nét, với xu thế phát triển nền kinh tế nhiều thành phần theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa, công tác quy hoạch đô thị đã đƣợc chú trọng.

Chính trị ổn định, an ninh - quốc 13 phòng đƣợc củng cố, hệ thống chính trị đƣợc tăng cƣờng.