CHƯƠNG 1: NHỮNG VAN DE LÍ LUẬN VE THỰC HIỆN PHAP LUAT BAO DAM QUYỀN TRE EM TRONG THỜI KỲ CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 40 Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 11. Khái niệm trẻ em, quyền trẻ em, thực hiện pháp luật về bảo. đảm quyền trẻ em LLL Kháiniêm tré em Hiện nay, khái niệm trễ em được hiểu theo nhiều cách, tùy vảo góc đội tiếp cận của từng khoa học cụ thể. Theo Triết học, “trẻ em la một khâu tắt trong mỗi quan hệ biên ching với tiễn trinh phát triển của xã hội”.
Trẻ em là con đề của thời dai. "Thời đại nao thì sẽ sin sinh ra tré em của thời đại đó. Sự phát triển của 2 h tương lai của một quốc gia, dân tộc tủy thuộc vào việc chấm sóc, bảo vệ và giáo duc tré em Dưới góc độ Tâm lý học, “tré em la Xhát niệm được ding dé chi giai đoạn đầu của sự phát triển tâm Ij, nhân cách của con người. Sự phát triển âm lý, nhân cách cũa tré em giai đoạn từ lúc lọt lòng đến tudt dập thi được ,tuổi mẫu giáo lớn, tuổi nhí dong, tuổi thiểu nién, tuổi thánh niên mới lớn.
Xã hội học lại xác định “tré em ià người có vị thé, với người trường thành. Tré ơn là người chưa đạt đồn sự phát triễn đây đi vô mặt thé chất và tinh thần dé được coi là người lớn”. Do đó, trễ em được sã si hội quan tâm, tao diéu kiên sinh thành, bao về, nuôi dưỡng, chăm sóc để phát triển một cách toàn điện. Dưới góc đô pháp lý, khát niệm trễ em thường được tiếp cân theo độ tuổi.
Trên cơ sở độ tuổi, pháp luật zác định năng lực hảnh vi dành cho chủ thé 3n đó. Điểu nay cũng đồng nghĩa với việc, một cá nhân được xem xét là người lớn hay trẻ em phụ thuộc vào ngày tháng năm sinh của người đồ tại thời điểm phat sinh quan hệ pháp luật. Công ước của Liên hợp quốc vẻ quyển trễ em năm 1989 xác định “Trẻ era là người đưới 18 tiỗt Khai niệm trẻ em được pháp luật quốc tê sử dụng tương đổi thống nhật và được dé cập trong nhiều văn kiên quốc tế, như Tuyên ngôn Giơ-ne-vơ về quyền trẻ em năm 1924 cho đến Công ước của Liên hợp quốc tế về quyển trẻ em (CRC) năm 1989. Trong luật nhân quyền quốc tế, quyền trẻ em được quy.
đính chủ yếu trong Công ước vẻ quyên trẻ em năm 1989 và 2 nghị định thư không bat buộc bỗ sung CRC được thông qua năm 2000 đó là Nghị định thư vẻ buôn bán trẻ em, mai dâm trẻ em va văn hóa phẩm khiêu dâm tré em va Nghĩ định thư về sự tham gia của trẻ em trong xung đột vũ trang. Trong các văn kiện trên khát niềm " emi” đều được xác định “frẻ em là những người đưới 18 tudt, trừ kit pháp luật quốc gia quy ainh khác “Ì. Tuy nhiên, đây là một điều luật mỡ cho các quốc gia thành viên. Theo đó, các quốc gia thanh viên tùy thuộc vào điều kiện của quốc gia ma có thể quy định độ tuổi được coi 1a trẻ em thấp hơn 18 tuổi so với quy định của CRC 6 Việt Nam, khái niệm tré em chính thức được dé cập trong Pháp lệnh.
Bảo về chăm sóc sức khöe gia đỉnh trẻ em năm 1979. “Tré em sói trong Pháp lệnh này gầm các em từ mới sinh đến 15 tuổi” (Điều 1). Sau khi Việt Nam. phê chuẩn Công ước quốc tế vẻ quyển trẻ em (CRC), Quốc hội đã thông qua Luật Bão vệ chăm sóc trẻ em năm 1991, trong đó quy định “tré em là công din Việt Na đưới 16 tuổi”.
So với Pháp lệnh năm 1979, 46 tudi của trẻ em đã được nâng từ 15 lên 16 tuỗi va không xác định trẻ em chỉ được tinh từ khi mới sinh ra mà được xác định sớm hơn. Luật Bao về, chăm sóc va giáo dục trẻ em năm 2004 tiếp tục xác định “tré em Ia công đân Việt Nam đưới 16 Liên hợp quốc, Cổng ude của Hôn hợp quốt tỉ về qin nể em (CRC) (1989), Điều L au tuổi”. Theo quy định nảy, những trễ em dưới 16 tuổi la công dân Việt Nam. mới được hưởng đây đủ các quyền va bin phân của trễ em.
Luật tré em năm 2016, sửa đỗi bổ sung năm 2018 quy định: “Trẽ em ia người dưới 16 tuổi”. Qua khái tiệm này, chúng ta có thé thay sự thay đổi quy: định về tré em so với trước đây, đó lả tat cả những người đưới 16 tuổi, không phan biệt là công dân Việt Nam hay người có quốc tịch, người không có quốc. tích ở lãnh thé Việt Nam đều được zác định là tré em, có quyền được bao về chăm sóc vả giáo dục như nhau. Qua quy định vẻ độ trẻ em cho thấy, pháp luật Việt Nam ngày cảng hài hòa hơn với pháp luật quốc.
rong bồi cảnh hội nhập, 'Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, có nhiều văn ban dé cập tới trẻ em thì thường đùng từ "người" hoặc "người chưa thảnh niên" và sác định độ tuổi tắt khác nhau. Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định người chưa thành niên lả người lao đông dưới 18 tuổi (Điều 18), Bô luật Hình sự 2015, sửa đổi bỗ sung. năm 2017 quy định người từ đủ 14 tuổi đã phải chiu trách nhiệm hình sự (Điều 12), BS luật Lao đồng năm 2019 quy định người lao đồng chưa thành. niên là người lao động dưới 18 tuổi (Điều 143); Luật Xử lý vi phạm han chính năm 2012 quy đính tuổi chu trách nhiệm hành chính là người từ đủ 14 tuổi trở lên (Điều 5).
Những quy định nay cho thay, độ tuổi của người chưa thành niên theo quy định của pháp luật Việt Nam trùng với quy đính về độ tuổi của tré em theo Công tước quốc tế về quyển trẻ em (CRC), Trẻ em theo Công ước quốc tế về quyên trẻ em CRC vả người thánh niên theo pháp luật ‘Viet Nam déu là những người chưa trưởng thanh, còn non nớt cả về thé chất và trí tué, cin nhận được bao về đặc biết. Vi vay, trong một chừng mirc nhất đính, thuật ngữ người chưa thảnh niên và thuật ngữ tré em có cùng một ý ngiĩa dùng để chỉ những người chưa trưởng thảnh Nhưng néu sét dưới góc đô tuổi thi khải niêm người chưa thành niền rộng hơn khái niệm trễ em, tức là 1 người chưa thảnh niền bao gồm cả trẻ em vả những người từ 16 tuỗi đến dưới 18 tuổi. Như vậy, có thể khái quát vẻ kai niệm trẻ em như sau “Tré em là những người chưa trưởng thành aay đủ về thể chất và trí trệ, đỗ bị tốn thương. do đó trẻ em cần được bảo vệ.
chăm sóc và giáo duc đặc bist bao gém sự bảo vệ thích hợp về mặt pháp if trước cũng nine sau kiủ ra đời. Kháiniêm quyéntré em Khai niệm “quyển” hiểu theo nghĩa tiếng Việt lả cái ma pháp luật, xã hội, phong tục hay lế phải cho phép hưởng thụ, vận dung, thi hành. khi thiểu được yêu cầu để có, néu bi tước đoạt có thể đời hai để giảnh lại. Về khái niệm.
khoa học, “quyển” là nguyên tắc dao đức xác định và thửa nhận su tự do hành. đông cia con người trong một zã hội nhất đính Khai niệm "quyển" chỉ liên quan đến hành động ~ mà cu thể la liên quan đến tự do hành động, nghĩa là thoát khối những cưỡng chế vé mất thé sắc, thoát khỏi tinh trang bi ép bude hay bị can thiệp bởi những người khác. Đối với mỗi cả nhên, quyển lả sự thừa nhận vẻ mặt đạo đức đổi một sự chọn lựa tich cực ~ được tư do hảnh động theo lý trí, vì các mục tiêu riêng, do sự lựa chọn riêng tự nguyện, không bị cưỡng ép. Đôi với những người xung quanh, các quyển của cá nhân đó không áp đất ngiĩa vụ nào lên những người xung quanh ngoại trừ một quyển phũ quyết, ho không được vi pham các quyển cia cá nhân đó.
Quyên là một khái niêm được dùng để miêu tả một nguyên tắc có liên quan đến những lợi ich cơ bản mà con người được hưởng, không phân biết đặc điểm hay hoàn cảnh cả nhân đó. Việc công nhận quyển của mét cá nhân hay một nhóm cá nhân đồng nghĩa với trảch nhiệm của những người khác trong việc hành đồng để thực hiện bao đăm quyển của một cả nhân hay một nhóm cá nhân ‘Theo quan niệm trước đây, trẻ em do còn non nét về thé chất va tinh thản, trí tuệ nên trẻ em cần phải được che chở, bao vé khỏi moi sw xâm hai, 1 trễ em cần phải được quan tâm và chăm sóc một cách đặc biết. Tuy nhiên, cách tiếp cân nay không xuất phát từ góc đô "quyền trẻ emi” mà việc chăm sóc, bao về tré em như một sự "bao dung, che chỗ, sự thương hai” Hiện nay, quan điểm vé quyên của trẻ em đã mang tính tiễn bộ, tích cực. và sâu rộng hơn.
Tré em được nhin nhận với từ cách là một chủ thể trong các mồi quan hệ zã hội, mỗi tré em là một cá thể được xã hội công nhân, do đó trẻ em cũng cỏ quyển cơ bản của con người, các quyền của trễ em được pháp luật tôn trọng vả bảo vê một cách day đủ, chỉ tiết hơn. Bên cạnh đó, trẻ em được. ‘hung một số quyên đặc thù ma chỉ trẻ em mới có như quyền được khai sinh, được áp dụng các biên chế tải nhẹ hơn khi vi pham pháp luật hành chính hay được áp dụng mức hình phạt nhe hon người đã trường thánh khi có cùng một hành vi phạm tôi. Trẻ em cũng có nhiều quyển wu tiên hơn người lớn như quyền được chăm sóc sức khöe ban đâu, được chăm sóc, được hoc tâp, được ‘bao vệ, được tạo điều kiện để vui chơi, giải trí Nhu vậy, “quyén rẻ em chính là quyền con người được cụ thể hóa cho phù hợp với nim cẩu.
đặc trưng phát triển và tính chất cuộc sống tré em. Đó là những đặc quyền he nhiên của tré em được hướng được làm được tôn trọng và thực hiện nhằm bảo đấm sự sống còn, tham gia và phát triển toàn điện Quyén trề em chính là biên pháp nhằm đâm bảo cho trễ em không những được hưởng các quyền mà còn trở thành chit thé cũa chỉnh các quyên 4 Dé đáp ứng những yêu cầu đất ra trong công tác bao vệ trẻ em, khắc phục dan những khoảng trồng trong thực tiễn ap dung pháp luật để phù hợp với pháp luật quốc tế, Quốc hội đã thông qua L.uật Thanh niên 2020, trong đó quy định “nhà mước thực hiện điều ước quốc tế về quyền trẻ em (CRC) adi với thanh niên từ aii 16 tuổi đến đưới 18 tudt phir hop với điều Kiện Việt ‘Nam.