ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---------------------------- NGUYỄN THỊ PHƯƠNG ĐẶC ĐIỂM SÁNG TÁC CỦA NGUYỄN NGỌC TƯ LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành:Văn học Việt Nam Hà Nội – 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---------------------------- NGUYỄN THỊ PHƯƠNG ĐẶC ĐIỂM SÁNG TÁC CỦA NGUYỄN NGỌC TƯ LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành:Văn học Việt Nam Mã số: 60.21 Người hướng dẫn khoa học : PGS. TS Mai Hương Nơi công tác : Viện Văn học Hà Nội – 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU. Lí do chọn đề tài. Lịch sử vấn đề:.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:. Phương pháp nghiên cứu:. Những đóng góp mới của đề tài. Cấu trúc luận văn.
14 PHẦN NỘI DUNG. 16 CHƯƠNG 1: NHÌN LẠI CHẶNG ĐẦU SÁNG TÁC CỦA NGUYỄN NGỌC TƯ .1 Đôi nét về con người và sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư. Quan niệm văn chương và sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư. “Tôi viết như cảm xúc của mình”.
“Tôi như kẻ đẽo cày giữa đường”. Cái “Tôi” nhà văn là cái “Tôi” cô đơn .4 “ Con đường viết lách là con đường nhọc nhằn khủng khiếp…" .5 “Chậm thôi, giữ lửa và chờ đợi”. Quan niệm nghệ thuật về con người của Nguyễn Ngọc Tư. Con người sống là để yêu thương.
Con người “Sống là luôn hy vọng…”. “Tình cảm phải xuất phát từ tấm lòng mới quý”. Sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư trong dòng văn xuôi nữ thời kì đổi mới. Nguyễn Ngọc Tư – một cây bút độc đáo đậm chất Nam Bộ.
35 CHƯƠNG 2: THẾ GIỚI NHÂN VẬT TRONG SÁNG TÁC CỦA NGUYỄN NGỌC TƯ .1 Khái lược về thế giới nhân vật trong tác phẩm của Nguyễn Ngọc Tư. Quan niệm của Nguyễn Ngọc Tư về nhân vật văn học. Nhân vật trong truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư với nhân vật của một số nhà văn nữ cùng thời. 40 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Thế giới nhân vật trong sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư. Nhân vật kiếm tìm. Nhân vật sám hối. Nhân vật lưu lạc.
Nhân vật cô đơn. Nhân vật nghèo khổ, bất hạnh. 65 CHƯƠNG 3: ĐẶC ĐIỂM NGHỆ THUẬT TRONG SÁNG TÁC CỦA NGUYỄN NGỌC TƯ .1 Người kể chuyện. Người kể chuyện ở ngôi thứ nhất.
Người kể chuyện ở ngôi kể thứ ba. Nghệ thuật xây dựng nhân vật. Đặt nhân vật vào những tình huống “có vấn đề”. Chú ý đến ngoại hình và nội tâm nhân vật trong xây dựng tính cách nhân vật.
Các nhân vật bộc lộ tính cách của mình qua lời nói và hành động.3 Giọng điệu trần thuật.1 Giọng điệu dân dã, mộc mạc, tự nhiên. Giọng điệu ấm áp, chan chứa yêu thương. Giọng điệu trữ tình, mượt mà .1 Ngôn ngữ đời thường đậm chất Nam Bộ .2 Ngôn ngữ của một vùng “văn hóa sông nước”. 89 PHẦN KẾT LUẬN.
90 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 92 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Hơn hai mươi năm trở lại đây, văn học Việt Nam có nhiều biến chuyển đa dạng và phức tạp. Khác với văn học của những thời kì trước, văn học thời kì này đã thể hiện những cái nhìn mới về hiện thực đời sống, về con người.
Đề tài thay đổi và mở rộng, cảm hứng đời tư, thế sự được đề cao. Cái nhìn của tác giả cũng có sự thay đổi, hiện thực được khai thác sâu hơn, chân thực hơn, đa chiều hơn. Bởi thế văn học thời kì này có những màu sắc phong phú đồng thời cũng từng gây nhiều tranh luận. Sự chuyển đổi của văn học có được nhờ sự đóng góp của nhiều cây bút ở các thế hệ khác nhau, trong đó có phần đóng góp đáng quý của những cây bút nữ trẻ và đầy sáng tạo.
Thế mạnh của những cây bút nữ ngày càng được khẳng định. Từ sáng tác của những cây bút quen thuộc: Dạ Ngân, Lê Minh Khuê, Nguyễn Thị Thu Huệ, Y Ban, Võ Thị Hảo, Phan Thị Vàng Anh, Trần Thùy Mai, Thuận…đến những cây bút mới xuất hiện như Đỗ Bích Thúy, Nguyễn Ngọc Tư… đều thực sự gây được sự chú ý của công luận. Sự gia tăng một cách đáng kể và nét riêng đặc sắc trong sáng tác của những cây bút nữ trên văn đàn khiến nhiều ý kiến cho rằng, văn học thời kì đổi mới là nền văn học “mang gương mặt nữ”. Trong nền văn học Việt Nam thời kì đổi mới, khoảng mười năm đầu thế kỷ XXI người yêu văn chương cũng như giới phê bình nghiên cứu không còn xa lạ với Nguyễn Ngọc Tư.
Tên tuổi của chị gắn với những tác phẩm có dấu ấn với bạn đọc và giới phê bình. Ngay từ những tác phẩm đầu tiên, Nguyễn Ngọc Tư đã mang đến những “hương vị lạ” và nhanh chóng tạo được một phong cách riêng độc đáo. Từ đó, Nguyễn Ngọc Tư đã có những bước tiến khá tự tin và vững chắc trong văn đàn Việt Nam. Dường như mỗi tác phẩm của chị đều được công chúng đón đọc, quan tâm, đặc 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com biệt Cánh đồng bất tận đã tạo được những cuộc tranh luận khá thú vị trên văn đàn, đã được chuyển thể kịch bản điện ảnh và đoạt giải thưởng cao trong Liên hoan phim.
Là cây bút trẻ nhưng Nguyễn Ngọc Tư đã đoạt được nhiều giải thưởng cao quý của Hội Nhà văn Việt Nam và các cơ quan ngôn luận, diễn đàn văn nghệ có uy tín. Chị cũng là cây bút trẻ nhất được vinh dự nhận giải thưởng văn học Asean. Với những thành công và đóng góp của chị, Nguyễn Ngọc Tư thực sự là một “hiện tượng” rất cần được quan tâm nghiên cứu thấu đáo. Tuy nhiên, cho đến nay, mặc dù số lượng bài viết về Nguyễn Ngọc Tư khá nhiều, nhưng chủ yếu vẫn là các bài viết về những tác phẩm cụ thể đăng tải trên một số báo, tạp chí và Internet.
Thực tế cũng đã có một vài luận văn, khóa luận, báo cáo khoa học nghiên cứu về sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư, nhưng cũng mới chỉ đi vào một số phương diện cụ thể. Chúng tôi nhận thấy Nguyễn Ngọc Tư xứng đáng là một đối tượng cho một đề tài nghiên cứu kĩ càng hơn, hệ thống và đầy đủ hơn. Hơn nữa, từ sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư cũng có thể thấy được phần nào những vấn đề chung của văn xuôi đổi mới. Những lý do đó, cùng với sự yêu thích đặc biệt đối với nhà văn nữ này, khiến chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài: “Đặc điểm sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư ”.
Lịch sử vấn đề: Ngay từ đầu, Nguyễn Ngọc Tư đã thu hút được công chúng với một phong cách mới lạ và độc đáo đậm dấu ấn Nam Bộ. Khi tập Ngọn đèn không tắt đến với công chúng, “Nhiều bài báo, nhiều tiếng khen trong Nam ngoài Bắc phát hiện về Nguyễn Ngọc Tư, một hiệu ứng đọc ít thấy từ lâu” (Dạ Ngân - Nguyễn Ngọc Tư điềm đạm mà thấu đáo). Huỳnh Kim trong bài Gặp Nguyễn Ngọc Tư nhận xét: “Văn chương sâu sắc mà dung dị, tinh tế mà tràn đầy tính nết của người dân Nam Bộ trong khi tác giả mới hai mươi bốn tuổi…Truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư là những câu chuyện nhà quê. Ở trong đó, ai đọc, dù không hợp gu cũng như tìm được 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com bóng dáng nhà quê của riêng mình”.
Đối thoại với Cánh đồng bất tận, Chu Lai đánh giá “Nguyễn Ngọc Tư là cây bút tiêu biểu của miền Tây Nam Bộ, một tài năng văn học hiếm có hiện nay của văn học Việt Nam”. Trong bài Khi cánh đồng mở ra, Phạm Xuân Nguyên khẳng định bút lực của Nguyễn Ngọc Tư trong việc “đào sâu vào hiện thực đời sống và khơi sâu vào thân phận con người…” “Nguyễn Ngọc Tư có tài năng văn chương và có lòng thương người…Thương người bằng những nỗi đau của con người, bằng cái cách nhìn thẳng vào những vùng sáng tối chồng chéo trên những khuôn mặt người và trong những cõi lòng người ”. Trong Lời giới thiệu tập truyện, nhà văn Nguyễn Quang Sáng nhận xét: Ngọn đèn không tắt “đã tạo nên một không khí rất tự nhiên về màu sắc, hương vị của mảnh đất cuối cùng của Tổ quốc – mũi Cà Mau, của những con người tứ xứ, về mũi đất của rừng, của sông nước, của biển cả mà cha ông ta đã dày công khai phá…Qua ngòi bút của Nguyễn Ngọc Tư, những con người lam lũ, giản dị, bộc trực ấy chứa đựng bên trong cả một tâm hồn vừa nhân hậu, vừa tinh tế qua cách đối nhân xử thế”. Trần Phỏng Diều trong bài Thị hiếu thẩm mĩ trong truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư đặc biệt quan tâm đến “vùng thẩm mĩ ” đặc sắc trong sáng tác của chị: “Có thể nói, thị hiếu thẩm mĩ trong truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư được biểu hiện qua hình tượng người nghệ sĩ, hình tượng người nông dân và hình tượng con sông uốn khúc chở nặng tình người”.
Cũng đã có những ý kiến quan tâm đến vấn đề nhân vật của Nguyễn Ngọc Tư. Trong bài Hãy nâng niu và trân trọng một nhân tài, Lê Vĩnh Trang nhận xét: “Những nhân vật trong truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư giống như bức ảnh chân dung nghệ thuật của một nhà nhiếp ảnh cừ khôi. Sống động và ấn tượng. Là người thấm nhuần tư tưởng Phật giáo, Nguyễn Ngọc Tư bao dung trong xây dựng nhân vật của mình, cái xấu cái tốt cũng đều có nguyên nhân của nó, nhưng không vì thế mà nó làm giảm đi giá trị của câu chuyện, trái lại, nó làm tăng thêm tính nhân bản của con người”.
Coi Nguyễn Ngọc Tư là nhà văn trẻ tài năng của Nam Bộ, Huỳnh 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Công Tín đánh giá “Nhân vật trong tác phẩm của chị là những con người Nam Bộ với những cái tên hết sức bình dị, chân chất kiểu Nam Bộ…Họ mang những tâm tư, nguyện vọng hết sức đời thường. Đó là những người sinh sống bằng những ngành nghề cũng gắn liền với quê hương sống nước Nam Bộ. Đặc biệt, vùng đất và con người Nam Bộ trong sáng tác của chị được dựng lại bằng chính chất liệu của nó là ngôn từ và văn phong nhiều chất Nam Bộ của chị”. Yêu mến văn tài của Nguyễn Ngọc Tư, Giáo sư Trần Hữu Dũng – một Việt kiều tại Mỹ đã lập riêng một trang web có tên là: www.org để thu thập các bài viết, tác phẩm của Nguyễn Ngọc Tư.