Luận văn thạc sĩ hus đặc điểm địa chất thủy văn trong mối liên quan với cấu trúc địa chất khu vực thị trấn đồng văn tỉnh hà giang

Luận văn thạc sĩ HUS phân tích đặc điểm địa chất thủy văn và mối liên quan với cấu trúc địa chất thị trấn Đồng Văn, tỉnh Hà Giang.

• Tác giả: Trần Điệp Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Tân Văn
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• Chuyên ngành: Địa chất học
• Đề tài: Đặc điểm địa chất thủy văn trong mối liên quan với cấu trúc địa chất khu vực thị trấn Đồng Văn, tỉnh Hà Giang
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ khoa học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• BẢNG CHÚ GIẢI NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT SỬ DỤNG TRONG NỘI DUNG
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VÙNG NGHIÊN CỨU
• 1.1. Đặc điểm Tự nhiên -- Kinh tế - Xã hội
• 1.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 1.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 1.2. Đặc điểm địa tầng
• 1.2.1. Paleozoi trung - Devon Hạ - Hệ tầng Mia Lé (D1 ml)
• 1.2.2. Paleozoi trung - Devon hạ - trung - Hệ tầng Nà Quản (D1-2 nq)
• 1.2.3. Paleozoi trung - Devon thượng - Hệ tầng Tốc Tát (D3 tt)
• 1.2.4. Paleozoi thượng - Carbon hạ - Turnai-Vise - Hệ tầng Lũng Nậm (C1t-v ln)
• 1.2.5. Paleozoi thượng - Carbon - Permi - Hệ tầng Bắc Sơn (C-P bs)
• 1.2.6. Mesozoi - Trias hạ - Hệ tầng Sông Hiến (T1 sh)
• 1.3. Bối cảnh kiến tạo và đặc điểm cấu trúc - kiến tạo khu vực nghiên cứu
• 1.3.1. Bối cảnh kiến tạo
• 1.3.2. Đặc điểm cấu trúc kiến tạo
• 1.3.3. Đặc điểm đứt gãy
• 1.4. Đặc điểm địa mạo
• 1.4.1. Địa hình nguồn gốc đứt gãy kiến tạo
• 1.4.2. Địa hình karst
• 1.4.3. Địa hình tích tụ
• 1.5. Đặc điểm địa chất thủy văn
• 1.5.1. Các dòng chảy mặt
• 1.5.2. Các tầng chứa nước
• 1.5.3. Hiện trạng khai thác và sử dụng nước trên khu vực nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cách tiếp cận
• 2.2. Tiếp cận kế thừa
• 2.3. Tiếp cận hệ thống
• 2.4. Đặc điểm thủy văn karst
• 2.5. Các chế độ ứng suất cơ bản
• 2.6. Nhận dạng các cấu tạo do phá hủy kiến tạo
• 2.7. Xác định tuổi tương đối của các đứt gãy kiến tạo
• 2.8. Các phương pháp nghiên cứu
• 2.8.1. Phương pháp kiến tạo vật lý
• 2.8.2. Phương pháp lộ trình khảo sát
• 2.8.3. Phương pháp xử lý và tổng hợp số liệu
• 2.8.4. Phương pháp mô hình hóa
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Các yếu tố khống chế và hình thành trũng kiến tạo Đồng Văn
• 3.1.1. Đứt gãy Má Lầu - Đồng Văn - Lùng Thàng (F6)
• 3.1.2. Đứt gãy Quán Xín Ngài - Hang Hổ (F9)
• 3.2. Các tầng chứa nước trên trũng kiến tạo Đồng Văn
• 3.2.1. Tầng chứa nước trầm tích bở rời Đệ Tứ và nước mặt
• 3.2.2. Tầng chứa nước khe nứt – karst
• 3.3. Mô hình địa chất thủy văn trong mối liên quan với cấu trúc địa chất khu vực thị trấn Đồng Văn
• 3.4. Nhận định cho bài toán tính trữ lượng khai thác tiềm năng nước ngầm trên khu vực thị trấn Đồng Văn
• 3.4.1. Phương pháp tính trữ lượng khai thác tiềm năng
• 3.4.2. Các bước thực hiện tính toán trữ lượng khai thác tiềm năng
• 3.5. Một số nhận định về việc quản lý và khai thác nguồn nước ngầm bền vững
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về đặc điểm địa chất thủy văn thị trấn Đồng Văn Hà Giang

Thị trấn Đồng Văn, thuộc tỉnh Hà Giang, nổi bật với những đặc điểm địa chất thủy văn độc đáo. Khu vực này nằm trong vùng núi cao, với địa hình bị chia cắt mạnh mẽ, tạo nên những tầng địa chất đa dạng. Đặc điểm địa chất thủy văn tại đây không chỉ ảnh hưởng đến nguồn nước mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

1.1. Đặc điểm địa chất thủy văn khu vực Đồng Văn

Địa chất thủy văn của thị trấn Đồng Văn chủ yếu được hình thành từ các tầng đá vôi và đá phiến. Các tầng chứa nước ở đây có khả năng cung cấp nước ngầm cho sinh hoạt và sản xuất. Tuy nhiên, sự phân bố không đồng đều của các tầng chứa nước gây ra nhiều thách thức trong việc khai thác và quản lý nguồn nước.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu địa chất thủy văn

Nghiên cứu địa chất thủy văn không chỉ giúp xác định nguồn nước ngầm mà còn hỗ trợ trong việc dự báo các hiện tượng địa chất như sạt lở, lũ quét. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu và sự gia tăng nhu cầu sử dụng nước.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý nước ngầm tại Đồng Văn

Quá trình khai thác và sử dụng nước ngầm tại thị trấn Đồng Văn đang gặp nhiều khó khăn. Tình trạng cạn kiệt nguồn nước và ô nhiễm là những vấn đề nghiêm trọng cần được giải quyết. Việc quản lý nước ngầm hiệu quả là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực.

2.1. Tình trạng cạn kiệt nguồn nước ngầm

Nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng trong khi nguồn nước ngầm lại bị khai thác quá mức. Điều này dẫn đến tình trạng cạn kiệt, ảnh hưởng đến đời sống của người dân và sản xuất nông nghiệp.

2.2. Nguy cơ ô nhiễm nguồn nước

Ô nhiễm nguồn nước do hoạt động sản xuất và sinh hoạt không được kiểm soát đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng. Việc thiếu các biện pháp bảo vệ môi trường đã dẫn đến sự suy giảm chất lượng nước ngầm.

III. Phương pháp nghiên cứu địa chất thủy văn tại Đồng Văn

Để hiểu rõ hơn về đặc điểm địa chất thủy văn, các phương pháp nghiên cứu hiện đại đã được áp dụng. Những phương pháp này không chỉ giúp xác định cấu trúc địa chất mà còn đánh giá khả năng cung cấp nước ngầm.

3.1. Phương pháp khảo sát địa chất

Khảo sát địa chất được thực hiện thông qua việc thu thập mẫu đất và nước, phân tích thành phần hóa học và vật lý. Điều này giúp xác định các tầng chứa nước và khả năng cung cấp nước ngầm.

3.2. Mô hình hóa địa chất thủy văn

Mô hình hóa địa chất thủy văn giúp dự đoán sự di chuyển của nước ngầm và đánh giá tác động của các hoạt động khai thác. Các mô hình này cung cấp thông tin quan trọng cho việc quản lý nguồn nước.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu địa chất thủy văn

Nghiên cứu địa chất thủy văn không chỉ có giá trị khoa học mà còn mang lại nhiều ứng dụng thực tiễn. Những kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong việc quản lý và bảo vệ nguồn nước, cũng như phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

4.1. Quản lý nguồn nước bền vững

Các kết quả nghiên cứu giúp xây dựng các chính sách quản lý nguồn nước hiệu quả, đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực. Việc áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường là cần thiết để duy trì chất lượng nước.

4.2. Phát triển kinh tế xã hội

Nghiên cứu địa chất thủy văn hỗ trợ trong việc phát triển các ngành kinh tế như nông nghiệp, du lịch. Nguồn nước ổn định sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững của địa phương.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu địa chất thủy văn

Nghiên cứu địa chất thủy văn tại thị trấn Đồng Văn đã chỉ ra nhiều vấn đề cần được giải quyết. Tuy nhiên, với sự quan tâm và đầu tư đúng mức, có thể xây dựng một hệ thống quản lý nước ngầm hiệu quả, đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến nguồn nước ngầm. Điều này sẽ giúp đưa ra các giải pháp phù hợp để bảo vệ nguồn nước.

5.2. Hướng phát triển bền vững

Hướng phát triển bền vững cần được xây dựng dựa trên việc bảo vệ môi trường và quản lý nguồn nước hiệu quả. Các chính sách cần được thực hiện đồng bộ để đảm bảo sự phát triển kinh tế - xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VÙNG NGHIÊN CỨU 1. Đặc điểm Tự nhiên -- Kinh tế - Xã hội 1. Đặc điểm tự nhiên Khu vực nghiên cứu bao gồm toàn bộ thị trấn Đồng Văn và một số thôn lân cận thuộc xã Thài Phìn Tủng và xã Pải Lủng (huyện Mèo Vạc), nằm ở vị trí địa lý: 23015’20” đến 23018’51” vĩ độ Bắc; 105018’12” đến 105024’19” kinh độ Đông.

Phía Đông giáp xã Pải Lủng, Thượng Phùng (huyện Mèo Vạc), phía Tây giáp xã Thài Phìn Tủng (huyện Đồng Văn), phía Nam giáp các xã Thài Phìn Tủng, Tả Phìn, Tả Lủng (huyện Đồng Văn) và xã Pải Lủng (huyện Mèo Vạc), phía Bắc giáp xã Ma Lé (huyện Đồng Văn). Sơ đồ vị trí vùng nghiên cứu Diện tích đất tự nhiên của khu vực nghiên cứu là 4123 ha. Trong đó đất nông nghiệp 445,5 ha, đất lâm nghiệp 1051 ha, còn lại đất chưa sử dụng núi đá 2111,5 ha. [22] Địa hình khu vực nghiên cứu bị chia cắt mạnh, chủ yếu là đồi, núi đá cao, độ dốc lớn chạy theo phương TB-ĐN.

Độ cao trung bình là 1.200m so với mực nước biển. Vùng nghiên cứu nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa. Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9. Mùa đông kéo dài từ tháng 10 năm trước đến tháng 4 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Mùa đông khô hạn gây nên tình trạng thiếu nước phục vụ cho sinh hoạt, sản xuất. Hàng năm, nhiệt độ trung bình đạt từ 20-23 độ C. Nhìn chung, điều kiện tự nhiên của vùng nghiên cứu tương đối khắc nghiệt, gây ra không ít khó khăn cho việc phát triển kinh tế - xã hội. Một góc thị trấn Đồng Văn, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang.

Đặc điểm kinh tế - xã hội 1. Đặc điểm dân số Theo số liệu thống kê đến năm 2016 toàn bộ khu vực nghiên cứu có 20 thôn và 7 tổ dân phố với dân số là 6.860 người bao gồm 17 dân tộc anh em, trong đó dân tộc mông chiếm 45% dân số [3]. Số liệu thống kê cũng cho thấy từ năm 2012 đến năm 2016 dân số khu vực thị trấn Đồng Văn có dấu hiệu tăng nhẹ (Bảng 1), đây là dấu hiệu cho thấy sự khởi sắc trên vùng đất rất khó khăn nơi địa đầu tổ quốc. Thống kê tổng số dân khu vực thị trấn Đồng Văn từ năm 2012 đến 2016 [2] 2012 2013 2014 2015 2016 Tổng số dân 6.

Giao thông Ngoài trục giao thông chính là Quốc lộ 4C, hệ thống đường giao thông cơ giới liên xã, liên thôn đã được xây dựng cơ bản, 100% các thôn có đường liên thôn loại B, 15/20 thôn có đường ô tô đến trung tâm thôn, rất thuận lợi cho phát triển kinh tế, văn hóa xã hội. Tuy nhiên, trong mùa mưa bão, lũ quét thường xảy ra, gây ra tình trạng sạt 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lở đường và ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống sinh hoạt và sản xuất của nhân dân. Văn hóa - xã hội Thị trấn Đồng Văn là địa bàn chứa đựng nhiều giá trị văn hoá truyền thống đậm đà bản sắc của đồng bào các dân tộc như: H’Mông, Dao, Cờ Lao, Tày, Giấy, Lô Lô, Kinh, v. Đặc biệt, dân tộc H’Mông với phong tục thờ cúng ông bà, tổ tiên cùng với khèn - một loại nhạc cụ truyền thống độc đáo và những điệu nhảy độc đáo đã thu hút được sự quan tâm của nhiều du khách khi đặt chân đến đây.

Những phiên chợ Đồng Văn cùng với các phong tục tập quán, các lễ hội đặc sắc và sự thân thiện và hiếu khách của đồng bào dân tộc đã làm bao du khách say đắm khi đến với nơi đây. Văn hóa - xã hội trên khu vực nghiên cứu có nhiều chuyển biến rõ rệt trong những năm gần đây, phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư được thực hiện và đạt kết quả tích cực. Nếp sống văn hóa mới ngày càng xây dựng vững chắc, tỷ lệ huy động học sinh đến trường hàng năm đạt trên 98%, tỷ lệ học sinh khá, giỏi ngày càng nâng cao. Công tác chăm sóc sức khỏe cho nhân dân không ngừng được cải thiện.

Đến năm 2016, 100% các thôn, bản đều được xem truyền hình và được phủ sóng dịch vụ viễn thông, trên 70% hộ có ti vi, 80% số hộ có máy điện thoại di động, 30% số hộ sử dụng dịch vụ Internet. Thương mại - dịch vụ Hiện tại, trên địa bàn thị trấn có 1 Hợp tác xã khai thác đá làm đồ mỹ nghệ với nhiều sản phẩn được du khách ưa thích, 4 cơ sở sản xuất gạch bê tông và vật liệu xây dựng, 2 xưởng sửa chữa ô tô, 7 cửa hàng sửa chữa xe máy; 6 cơ sở hàn xì, 35 công ty, Hợp tác xã dịch vụ thương mại, 150 hộ kinh doanh buôn bán, 35 khách sạn nhà nghỉ, nhà trọ với trên 180 phòng trọ, 45 nhà hàng ăn uống giải khát. [22] Về du lịch, thị trấn Đồng Văn có nhiều điểm di tích văn hóa du lịch nổi tiếng như: Phố cổ Đồng Văn, Đồn Cao, các làng văn hoá, các miếu thờ đầu nguồn nước, đền thờ Quán Xín Ngài,v., hàng năm, các điểm di tích văn hóa du lịch đã thu hút hàng chục ngàn du khách thập phương ở trong và ngoài nước đến tham quan, du lịch. Với những tiềm năng du lịch như vậy, từ khi Công viên Địa chất CNĐ Đồng Văn được công nhận là Công viên Địa chất Toàn cầu vào năm 2010 thì lượng khách du lịch đến đây đã tăng mạnh đặc biệt là bước nhảy vọt trong năm 2015 với tổng số lượt khách du lịch trong và người nước đã đến đây là 209.642 lượt người.

Đến năm 2017, Hà Giang đón được hơn 1 triệu lượt khách du lịch, tăng 20% so với năm 2016, khách nội địa đạt 853.964 lượt, khách quốc tế đạt gần 170.000 lượt, trong đó 80% lượng khách du lịch đến với khu vực Công viên Địa chất Toàn cầu Cao nguyên Đá Đồng Văn [21]. Đây là một trong những kết quả rất khả quan, đánh giá sự phát triển 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đột phá của ngành du lịch trong huyện Đồng Văn nói chung và thị trấn Đồng Văn nói riêng, tuy nhiên điều này đem đến những thách thức không nhỏ cho địa phương về việc xây dựng cơ sở hạ tầng để có thể đáp ứng được lượng khách du lịch đến đây. Tóm lại, với đặc điểm về điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội hiện tại có thể thấy khu vực thị trấn Đồng Văn là một vùng đất khó khăn nơi địa đầu Tổ quốc, nơi sinh sống của nhiều dân tốc thiểu số với trình độ theo mặt bằng chung còn hạn chế. Vì vậy khu vực này đang nhận được sự quan tâm rất lớn của Chính phủ cũng như các Bộ, Ngành liên quan để từng bước nâng cao đời sống của người dân, ổn định chính trị, xã hội vùng biên giới.

Khu vực thị trấn Đồng Văn có rất nhiều tiềm năng để phát triển du lịch, trong những năm gần đây ngành du lịch, dịch vụ đang từng bước khẳng định được sự phát triển tương xứng thế mạnh của vùng, thu hút được khách du lịch từ khắp nơi trên thế giới. Để đáp ứng nhu cầu phát triển về du lịch, quá trình khai thác và sử dụng nước ngày càng tăng dẫn đến tình trạng ngày càng cạn kiệt nguồn tài nguyên nước và có nguy cơ kéo theo các hiện tượng tai biến địa chất như sập sụt, ô nhiễm nguồn nước. Đây là vấn đề cần được quan tâm và giải quyết sớm trên vùng nghiên cứu nhằm tạo được sự phát triển bền vững. Đặc điểm địa tầng Dựa trên tài liệu “Bản đồ địa chất nhóm tờ Bảo Lạc” do Hoàng Xuân Tình chủ biên và nnk, 1976; giáo trình “Các phân vị địa tầng Việt Nam” do Tống Duy Thanh và Vũ Khúc chủ biên; báo cáo kết quả Đề tài “Địa tầng các trầm tích Phanerozoi ở Đông Bắc Bộ” do Đặng Trần Huyên chủ biên và nnk, 2007; kết quả công tác điều tra, đo vẽ bản đồ địa chất tỷ lệ 1:50.000 khu vực CNĐ Đồng Văn của Dự án “Kawatech” do Trần Tân Văn làm chủ nhiệm và kết quả khảo sát thực địa của học viên đã xây dựng được sơ đồ địa chất khu vực thị trấn Đồng Văn và lân cận tỷ lệ 1:50.

Theo đó các thành tạo địa chất trên khu vực nghiên cứu được chia thành 5 phân vị địa tầng (hệ tầng) có tuổi từ Paleozoi đến Mesozoi. Ngoài ra có sự xuất hiện của các khối gabro diabas chưa rõ tuổi dọc theo các đứt gãy sâu. Chi tiết các phân vị địa tầng sẽ được mô tả ở phần sau của Luận văn. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Sơ đồ địa chất tỷ lệ 1:50.000 khu vực nghiên cứu [4,14,19] 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Paleozoi trung - Devon Hạ - Hệ tầng Mia Lé (D1 ml) Hệ tầng Mia Lé được J. Depart thành lập vào năm 1915 với tên gọi Série de Mié-lé, sau đó còn có rất nhiều các công trình khác nghiên cứu và thống nhất với tên gọi “Hệ tầng Mia Lé”. Mặt cắt chuẩn (Holostratotyp): Mặt cắt Lũng Cú - Ma Lé, đoạn từ km8 đến đồn Biên Phòng Lũng Cú, vùng Đồng Văn, Hà Giang (X = 23019’15”; Y = 105017’26”).

Hệ tầng Mia Lé được coi tương ứng với khối lượng của “Série de Mia Lé”. Theo mô tả ban đầu, loạt Mia Lé của J. Deprat (1915) gồm 3 phần, theo thứ tự từ dưới lên được mô tả như sau: 1. Phần dưới gồm đá phiến và cát kết mica, không chứa hoá thạch, dày 250m.

Phần giữa là đá phiến sét màu đỏ, vàng; chứa phong phú hoá thạch Tay cuộn; Bọ ba thuỳ; Hai mảnh vỏ và Rêu động vật, dày 250m. Phần trên gồm đá vôi sét xen đá phiến dày 30m. Bề dày chung 530m. Đá phiến sét màu đỏ, vàng, phong hóa trung Hình 5.

Cột địa tầng hệ tầng bình thuộc hệ tầng Mia Lé (D1 ml) lộ ra dọc đường từ Mia Lé (D1 ml) (Mặt cắt km8 thị trấn Đồng Văn đi xã Ma Lé. đến đồn biên phòng Lũng Cú) [4] Trong khu vực nghiên cứu, các trầm tích của hệ tầng Mia Lé lộ tốt theo đường liên thôn từ thị trấn Đồng Văn đi thôn Khai Hoang 2 gần khu vực sông Nho Quế. Paleozoi trung - Devon hạ - trung - Hệ tầng Nà Quản (D1-2 nq) Hệ tầng Nà Quản lần đầu tiên được Dương Xuân Hảo, Rzonsnickaja M.A xác lập năm 1968 có tuổi Devon giữa. Năm 1975, Phạm Đình Long xác định lại có tuổi Devon sớm giữa.

14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Mặt cắt chuẩn (Holostratotyp): Mặt cắt Nà Quản - Bằng Ca, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng; X = 22048'01'', Y = 106043'38''.