Luận văn kế toán chi phí sản phẩm và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần kỹ nghệ thực phẩm

Khám phá luận văn về kế toán chi phí sản phẩm và tính giá thành tại công ty cổ phần kỹ nghệ thực phẩm, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Ngô Thị Diệu Linh
• Người hướng dẫn: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa
• Trường học: Đại học Kinh tế Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Công Tác Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty Cổ Phần Kỹ Nghệ Thực Phẩm Á Châu
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
• 1.1. Tổng quan về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 1.1.1. Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp
• 1.1.2. Khái niệm về chi phí sản xuất
• 1.1.3. Phân loại chi phí sản xuất
• 1.1.4. Những vấn đề chung về chi phí sản xuất và tính giá thành trong doanh nghiệp
• 1.2. Giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp
• 1.2.1. Khái niệm về giá thành sản phẩm
• 1.2.2. Các loại giá thành sản phẩm
• 1.2.3. Chức năng của giá thành sản phẩm
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY
• 2.1. Tình hình cơ bản và tổ chức công tác kế toán tại Công ty Cổ phần kỹ nghệ thực phẩm Á Châu
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty Cổ phần kỹ nghệ thực phẩm Á Châu
• 2.1.2. Đặc điểm hoạt động và cơ cấu bộ máy
• 2.1.2.1. Chức năng, nhiệm vụ, ngành nghề kinh doanh của Công ty cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu
• 2.1.2.2. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý tại Công ty Cổ phần kỹ nghệ thực phẩm Á Châu
• 2.1.2.3. Quy mô, nguồn lực kinh doanh
• 2.1.2.4. Tình hình tổ chức công tác kế toán của Công ty Cổ phần kỹ nghệ thực phẩm Á Châu
• 2.1.2.4.1. Tổ chức bộ máy kế toán
• 2.1.2.4.2. Tổ chức vận dụng chế độ kế toán
• 2.2. Thực trạng công tác kế toán chi phí và tính giá thành tại Công ty Cổ phần kỹ nghệ thực phẩm Á Châu
• 2.2.1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất
• 2.2.2. Kỳ tính giá thành
• 2.2.3. Phương pháp kế toán các chi phí sản xuất
• 2.2.3.1. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.2.3.2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 2.2.3.3. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 2.2.3.4. Tổng hợp chi phí sản xuất
• 2.2.4. Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang
• 2.2.5. Phương pháp tính giá thành sản phẩm sản xuất
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN KỸ NGHỆ THỰC PHẨM Á CHÂU
• 3.1. Đánh giá chung về việc tổ chức công tác kế toán của Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu
• 3.2. Những hạn chế
• 3.3. Đánh giá về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm của Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu
• 3.4. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán và công tác chi phí sản xuất tính giá thành sản phẩm của Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu
• 3.4.1. Đối với công tác kế toán
• 3.4.2. Đối với công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Á Châu

Quá trình sản xuất kinh doanh luôn đi kèm với việc kết hợp và tiêu hao các yếu tố sản xuất. Tổng hợp các hao phí liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ tạo nên chỉ tiêu chi phí sản xuất. Việc hạch toán đầy đủ và chính xác chi phí sản xuất vào giá thành sản phẩm là vô cùng quan trọng, đặc biệt trong nền kinh tế thị trường. Tiết kiệm chi phí sản xuất là nhiệm vụ hàng đầu, nhất là khi các yếu tố sản xuất còn hạn chế. Trong các doanh nghiệp sản xuất, chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một trong những chỉ tiêu quan trọng. Để cạnh tranh và đứng vững trên thị trường, doanh nghiệp cần sản phẩm chất lượng cao với giá thành hợp lý. Điều này đòi hỏi kế hoạch, tính toán chính xác và quản lý tốt các loại chi phí sản xuất.

1.1. Khái Niệm Cơ Bản Về Chi Phí Sản Xuất Trong Doanh Nghiệp

Theo định nghĩa, chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán, bao gồm các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến giảm vốn chủ sở hữu. Chi phí được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc khi có khả năng chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai, không phân biệt đã chi tiền hay chưa. Chi phí là một bộ phận của giá trị hàng hoá, là số tư bản đã hao phí để sản xuất ra hàng hoá ấy.

1.2. Phân Loại Chi Phí Sản Xuất Theo Các Tiêu Chí Quan Trọng

Có nhiều cách phân loại chi phí sản xuất, bao gồm theo nội dung kinh tế ban đầu (chi phí nhân công, nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, khấu hao TSCĐ, dịch vụ thuê ngoài, chi phí bằng tiền khác), theo công dụng kinh tế (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp), theo mối quan hệ với thời kỳ tính kết quả (chi phí sản phẩm, chi phí thời kỳ), theo phương pháp quy nạp (chi phí trực tiếp, chi phí gián tiếp), và theo mối quan hệ với mức độ hoạt động (biến phí, định phí, chi phí hỗn hợp).

1.3. Tổng Quan Về Giá Thành Sản Phẩm Trong Doanh Nghiệp

Giá thành sản phẩm là chi phí sản xuất tính cho một khối lượng sản phẩm dịch vụ hoàn thành nhất định. Giá thành sản phẩm là một thước đo giá trị và cũng là một đòn bẩy kinh tế. Giá thành sản phẩm thường mang tính khách quan và chủ quan, đồng thời nó là một đại lượng cá biệt mang tính giới hạn và là một chỉ tiêu, biện pháp quản lý chi phí.

II. Cách Xác Định Chi Phí Nguyên Vật Liệu Tại Á Châu

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp bao gồm toàn bộ chi phí nguyên vật liệu sử dụng trực tiếp trong từng hoạt động sản xuất sản phẩm, như chi phí nguyên vật liệu chính, chi phí nguyên vật liệu phụ. Việc xác định chính xác chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là yếu tố then chốt để tính giá thành sản phẩm. Doanh nghiệp cần có quy trình quản lý kho chặt chẽ, từ khâu nhập kho, xuất kho đến kiểm kê định kỳ. Cần có định mức sử dụng nguyên vật liệu cho từng sản phẩm để kiểm soát chi phí.

2.1. Phương Pháp Hạch Toán Chi Phí Nguyên Vật Liệu Trực Tiếp

Hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp cần tuân thủ các nguyên tắc kế toán hiện hành. Các chứng từ gốc như phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, hóa đơn mua hàng cần được lưu trữ đầy đủ. Sử dụng các tài khoản kế toán phù hợp để theo dõi chi tiết chi phí nguyên vật liệu. Định kỳ, cần đối chiếu số liệu giữa sổ sách kế toán và thực tế để đảm bảo tính chính xác.

2.2. Kiểm Soát Chi Phí Nguyên Vật Liệu Để Giảm Giá Thành

Để kiểm soát chi phí nguyên vật liệu, doanh nghiệp cần xây dựng định mức tiêu hao nguyên vật liệu hợp lý, tìm kiếm nhà cung cấp uy tín với giá cả cạnh tranh, áp dụng các biện pháp tiết kiệm nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất, và thường xuyên kiểm tra chất lượng nguyên vật liệu để tránh lãng phí do sản phẩm hỏng.

2.3. Ảnh Hưởng Của Chi Phí Nguyên Vật Liệu Đến Giá Thành

Chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm, do đó việc quản lý hiệu quả chi phí này có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Giảm chi phí nguyên vật liệu giúp doanh nghiệp có thể giảm giá bán sản phẩm, tăng doanh thu và lợi nhuận.

III. Hướng Dẫn Kế Toán Chi Phí Nhân Công Trực Tiếp Tại Á Châu

Chi phí nhân công trực tiếp bao gồm tiền lương và các khoản trích theo lương tính vào chi phí sản xuất như KPCĐ, BHYT, BHXH của công nhân trực tiếp thực hiện từng hoạt động sản xuất. Việc quản lý chi phí nhân công trực tiếp hiệu quả giúp doanh nghiệp kiểm soát được giá thành sản phẩm và nâng cao năng suất lao động. Cần xây dựng hệ thống chấm công chính xác, trả lương theo năng suất và có chính sách khen thưởng phù hợp.

3.1. Xác Định Chi Phí Nhân Công Trực Tiếp Chính Xác

Để xác định chính xác chi phí nhân công trực tiếp, cần phân biệt rõ ràng giữa công nhân trực tiếp sản xuất và công nhân gián tiếp. Tiền lương và các khoản phụ cấp của công nhân trực tiếp phải được tính vào chi phí nhân công trực tiếp. Các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ cũng phải được tính vào chi phí này.

3.2. Phân Bổ Chi Phí Nhân Công Vào Giá Thành Sản Phẩm

Chi phí nhân công trực tiếp thường được phân bổ vào giá thành sản phẩm theo số giờ công lao động trực tiếp hoặc theo sản lượng sản phẩm. Việc lựa chọn phương pháp phân bổ phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp tính giá thành sản phẩm chính xác hơn.

3.3. Quản Lý Chi Phí Nhân Công Để Tối Ưu Hóa Sản Xuất

Để quản lý chi phí nhân công hiệu quả, doanh nghiệp cần xây dựng định mức lao động hợp lý, đào tạo nâng cao tay nghề cho công nhân, cải tiến quy trình sản xuất để giảm thời gian lao động, và có chính sách trả lương, thưởng phù hợp để khuyến khích người lao động.

IV. Phương Pháp Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Chung Tại Á Châu

Chi phí sản xuất chung bao gồm tất cả các chi phí sản xuất ngoài chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp. Đây là một khoản mục chi phí phức tạp, đòi hỏi doanh nghiệp phải có quy trình quản lý chặt chẽ. Cần phân loại rõ ràng các khoản mục chi phí, xây dựng tiêu chí phân bổ hợp lý và kiểm soát chi phí thường xuyên.

4.1. Các Khoản Mục Chi Phí Sản Xuất Chung Thường Gặp

Các khoản mục chi phí sản xuất chung thường gặp bao gồm: chi phí khấu hao tài sản cố định dùng cho sản xuất, chi phí điện nước, chi phí sửa chữa bảo dưỡng máy móc thiết bị, chi phí quản lý phân xưởng, chi phí vật tư văn phòng dùng cho sản xuất, và các chi phí khác liên quan đến hoạt động sản xuất.

4.2. Tiêu Chí Phân Bổ Chi Phí Sản Xuất Chung Hợp Lý

Chi phí sản xuất chung thường được phân bổ vào giá thành sản phẩm theo các tiêu chí như: số giờ công lao động trực tiếp, số giờ máy hoạt động, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, hoặc theo một tỷ lệ cố định. Việc lựa chọn tiêu chí phân bổ phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp tính giá thành sản phẩm chính xác hơn.

4.3. Kiểm Soát Chi Phí Sản Xuất Chung Để Nâng Cao Hiệu Quả

Để kiểm soát chi phí sản xuất chung hiệu quả, doanh nghiệp cần xây dựng định mức chi phí cho từng khoản mục, thường xuyên theo dõi và phân tích biến động chi phí, tìm kiếm các giải pháp tiết kiệm chi phí, và có chính sách khuyến khích các bộ phận liên quan tham gia vào việc kiểm soát chi phí.

V. Cách Tính Giá Thành Sản Phẩm Chi Tiết Tại Á Châu

Tính giá thành sản phẩm là bước cuối cùng trong quy trình kế toán chi phí sản xuất. Giá thành sản phẩm là cơ sở để doanh nghiệp định giá bán sản phẩm, đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh và đưa ra các quyết định quản lý. Cần xác định rõ phương pháp tính giá thành phù hợp với đặc điểm sản xuất của doanh nghiệp.

5.1. Các Phương Pháp Tính Giá Thành Sản Phẩm Phổ Biến

Các phương pháp tính giá thành sản phẩm phổ biến bao gồm: phương pháp giản đơn, phương pháp hệ số, phương pháp phân bước, phương pháp trực tiếp, phương pháp định mức, và phương pháp ABC (Activity-Based Costing). Việc lựa chọn phương pháp tính giá thành phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp có được thông tin chính xác và hữu ích.

5.2. Đánh Giá Sản Phẩm Dở Dang Cuối Kỳ

Việc đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ là một bước quan trọng trong quá trình tính giá thành sản phẩm. Có nhiều phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang, như phương pháp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, phương pháp chi phí sản xuất tương đương, và phương pháp giá trị thuần có thể thực hiện được. Việc lựa chọn phương pháp đánh giá phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp tính giá thành sản phẩm chính xác hơn.

5.3. Sử Dụng Phần Mềm Kế Toán Để Tính Giá Thành

Sử dụng phần mềm kế toán giúp doanh nghiệp tự động hóa quá trình tính giá thành sản phẩm, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Phần mềm kế toán cũng cung cấp các báo cáo chi tiết về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, giúp doanh nghiệp có được thông tin đầy đủ và kịp thời để đưa ra các quyết định quản lý.

VI. Giải Pháp Hoàn Thiện Kế Toán Chi Phí Tại Á Châu

Để hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, doanh nghiệp cần đánh giá lại quy trình hiện tại, xác định các điểm yếu và đưa ra các giải pháp khắc phục. Cần tăng cường đào tạo cho nhân viên kế toán, áp dụng các công nghệ mới vào công tác kế toán, và thường xuyên cập nhật các quy định pháp luật liên quan.

6.1. Nâng Cao Năng Lực Cho Nhân Viên Kế Toán

Việc nâng cao năng lực cho nhân viên kế toán là yếu tố then chốt để hoàn thiện công tác kế toán chi phí. Doanh nghiệp cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho nhân viên, tạo điều kiện cho nhân viên tham gia các hội thảo, khóa học chuyên ngành, và khuyến khích nhân viên tự học tập, nghiên cứu.

6.2. Áp Dụng Công Nghệ Vào Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Áp dụng công nghệ vào công tác kế toán chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp tự động hóa các quy trình, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Doanh nghiệp có thể sử dụng các phần mềm kế toán, các công cụ phân tích dữ liệu, và các giải pháp điện toán đám mây để nâng cao hiệu quả công tác kế toán.

6.3. Tuân Thủ Chuẩn Mực Kế Toán Và Pháp Luật

Việc tuân thủ chuẩn mực kế toán và pháp luật là yêu cầu bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật các quy định pháp luật mới, áp dụng các chuẩn mực kế toán hiện hành, và đảm bảo tính minh bạch, trung thực của thông tin kế toán.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong các doanh nghiệp sản xuất, quá trình sản xuất kinh doanh là sự kết hợp và tiêu hao các yếu tố đầu vào nhằm tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh. Toàn bộ hao phí phát sinh gắn liền với hoạt động sản xuất trong kỳ hình thành nên chi phí sản xuất. Khả năng tự bù đắp chi phí và tạo ra lợi nhuận là điều kiện tiên quyết quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Trong điều kiện kinh tế thị trường với sự cạnh tranh gay gắt và nguồn lực sản xuất có giới hạn, việc hạch toán đầy đủ, chính xác chi phí sản xuất vào giá thành sản phẩm trở thành nhiệm vụ hàng đầu. Giá thành sản phẩm hợp lý không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy tốc độ tiêu thụ sản phẩm, tăng vòng quay vốn mà còn cung cấp thông tin tài chính cần thiết cho nhà quản trị trong việc ra quyết định tối ưu.

Xuất phát từ thực tiễn sản xuất kinh doanh tại Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu, khóa luận tập trung giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất.
2. Khảo sát, phân tích thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu.
3. Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại đơn vị thực tập.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu.
• Phạm vi không gian: Phòng Kế toán của Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu (Địa chỉ: 61 Nguyễn Khoa Chiêm, Phường An Cựu, Thành phố Huế, Tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi nội dung và thời gian: Nghiên cứu tình hình hoạt động của công ty giai đoạn 2016 – 2018 thông qua các chỉ tiêu về lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả hoạt động kinh doanh; đi sâu khảo sát quy trình tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung và phương pháp tính giá thành đối với sản phẩm sữa chua trong kỳ hạch toán tháng 10/2019.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống cơ sở lý luận về kế toán tài chính và kế toán chi phí doanh nghiệp sản xuất theo quy định hiện hành của Bộ Tài chính Việt Nam:

• Cơ sở pháp lý và chuẩn mực kế toán: Áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính. Hệ thống tài khoản hạch toán chi phí bao gồm: Tài khoản 621 (Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp), Tài khoản 622 (Chi phí nhân công trực tiếp), Tài khoản 627 (Chi phí sản xuất chung với các tài khoản cấp hai từ 6271 đến 6278) và Tài khoản 154 (Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang).
• Khung lý thuyết chuyên ngành: Khái niệm và nguyên tắc ghi nhận chi phí sản xuất, phân loại chi phí (theo nội dung kinh tế ban đầu, công dụng kinh tế, mối quan hệ với thời kỳ tính kết quả, phương pháp quy nạp và mối quan hệ với mức độ hoạt động); bản chất, chức năng của giá thành (thước đo bù đắp chi phí, lập giá, đòn bẩy kinh tế) và mối quan hệ giữa chi phí sản xuất với giá thành sản phẩm theo giáo trình chuyên ngành (TS. Huỳnh Lợi, Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh).
• Phương pháp kỹ thuật kế toán: Lý thuyết về 4 phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ (theo chi phí nguyên vật liệu chính, theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, theo sản lượng hoàn thành tương đương phân chia nhóm chi phí 1 và nhóm chi phí 2, theo chi phí định mức/kế hoạch) và các phương pháp tính giá thành sản phẩm (phương pháp giản đơn/trực tiếp, phương pháp hệ số, phương pháp tỷ lệ, phương pháp loại trừ giá trị sản phẩm phụ).

Tác giả đã phối hợp các phương pháp nghiên cứu sau trong quá trình thu thập và xử lý dữ liệu:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập, nghiên cứu các văn bản quy phạm pháp luật (Thông tư 200/2014/TT-BTC), giáo trình chuyên ngành kế toán chi phí, báo cáo tài chính (Bảng cân đối kế toán Mẫu B01-DN, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Mẫu B02-DN, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ Mẫu B03-DN, Thuyết minh BCTC Mẫu B09-DN), hệ thống hóa đơn, chứng từ, sổ sách kế toán của công ty.
• Phương pháp quan sát thực tiễn: Tiếp cận trực tiếp tại đơn vị thực tập để quan sát cơ cấu tổ chức bộ máy, quy trình công nghệ sản xuất và quy trình luân chuyển chứng từ kế toán chi phí.
• Phương pháp phỏng vấn: Trao đổi trực tiếp với Kế toán trưởng và các kế toán viên phụ trách từng phần hành (kế toán vật tư, kế toán tiền lương - thuế, kế toán thanh toán - doanh thu) để thu thập thông tin về cách thức hạch toán và chính sách kế toán áp dụng.
• Phương pháp phân tích và so sánh số liệu: Sử dụng kỹ thuật so sánh tuyệt đối và tương đối trên chuỗi số liệu 3 năm (2016 – 2018) nhằm làm rõ biến động về nguồn nhân lực, tài sản, nguồn vốn và hiệu quả kinh doanh của công ty.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp

Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề lý luận nền tảng trong kế toán quản trị và kế toán tài chính về chi phí và giá thành sản phẩm:

• Khái niệm và phân loại chi phí: Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ làm giảm vốn chủ sở hữu (không bao gồm phân phối cho chủ sở hữu). Chi phí sản xuất được phân loại theo nhiều tiêu thức:
  • Theo nội dung kinh tế ban đầu: Chi phí nhân công, chi phí nguyên vật liệu, chi phí công cụ dụng cụ, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền khác.
  • Theo công dụng kinh tế: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí khác.
  • Theo mối quan hệ với thời kỳ tính kết quả: Chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ.
  • Theo phương pháp quy nạp: Chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp.
  • Theo mối quan hệ với mức độ hoạt động: Biến phí, định phí và chi phí hỗn hợp.
• Bản chất và chức năng của giá thành: Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp bỏ ra để sản xuất một khối lượng sản phẩm, dịch vụ hoàn thành nhất định. Giá thành giữ vai trò là thước đo bù đắp chi phí, căn cứ lập giá bán và đòn bẩy kinh tế thúc đẩy hiệu quả kinh doanh.
• Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành: Thể hiện qua công thức tổng quát: $$\text{Tổng giá thành SP hoàn thành} = \text{Chi phí SXDD đầu kỳ} + \text{Chi phí SX phát sinh trong kỳ} - \text{Chi phí SXDD cuối kỳ}$$
• Phương pháp hạch toán và tính toán: Trình bày chi tiết nguyên tắc luân chuyển tài khoản (TK 621, TK 622, TK 627, TK 154), các phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ và công thức của các phương pháp tính giá thành (giản đơn, hệ số, tỷ lệ, loại trừ giá trị sản phẩm phụ).

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu

Chương 2 phản ánh toàn diện tình hình hoạt động, cơ cấu tổ chức và thực trạng công tác kế toán chi phí tại doanh nghiệp:

• Lịch sử và cơ cấu tổ chức: Tiền thân là Nhà máy Bia Huế (thành lập năm 1990). Năm 1994, nhà máy liên doanh với Tập đoàn Carlsberg (Đan Mạch). Năm 2005, đơn vị đầu tư thêm các dây chuyền sản xuất sữa chua, kem, trái cây sấy khô, thạch rau câu và nắp chai. Năm 2009, chuyển nhượng phần vốn góp cho Công ty Xổ số Kiến thiết Thừa Thiên Huế và tiến hành cổ phần hóa theo Quyết định số 160/QĐ-UBND ngày 20/01/2009 của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế. Công ty chính thức hoạt động theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 3300101526 từ ngày 01/03/2011.
• Mô hình bộ máy quản lý: Tổ chức theo mô hình trực tuyến chức năng dưới sự điều hành của Giám đốc, gồm Khối sản xuất (Phân xưởng sữa chua, Phân xưởng kem, Phân xưởng chíp, Phân xưởng nắp chai, Tổ cơ điện) và Khối hành chính (Phòng Tổ chức Hành chính, Phòng Kế hoạch Thị trường, Phòng Kế toán, Phòng Vật tư).

Chỉ tiêu phân tích	Năm 2016	Năm 2017	Năm 2018	So sánh 2017/2016	So sánh 2018/2017
Tổng số lao động (người)	78	78	80	0 (0,00%)	+2 (+2,56%)
- Lao động hành chính	26 (33,33%)	26 (33,33%)	26 (32,50%)	0 (0,00%)	0 (0,00%)
- Lao động trực tiếp	52 (66,67%)	52 (66,67%)	54 (67,50%)	0 (0,00%)	+2 (+3,85%)
- Lao động phổ thông	35 (44,88%)	35 (43,59%)	37 (46,25%)	0 (0,00%)	+2 (+5,71%)
- Lao động có trình độ ĐH	12	12	12	0	0
- Tỷ lệ lao động nữ	-	-	43,75%	-	-
Doanh thu thuần (VNĐ)	55.459.182.355	56.888.384.218	44.998.411.020	+1.429.201.863 (+2,58%)	-11.889.973.198 (-20,90%)
Giá vốn hàng bán (VNĐ)	47.981.254.120	49.448.112.540	39.064.008.310	+1.466.858.420 (+3,06%)	-10.384.104.230 (-21,00%)
Chi phí bán hàng (VNĐ)	2.115.340.000	2.619.640.000	2.502.120.000	+504.300.000 (+23,84%)	-117.520.000 (-4,49%)
Chi phí tài chính (VNĐ)	189.450.000	810.650.000	-	+621.200.000	-
Tổng tài sản (VNĐ)	31.002.450.000	30.524.310.000	26.345.220.000	-478.140.000	-4.179.090.000
- Tỷ trọng TS ngắn hạn	23,62% (2016)	-	55,89% (14.724 tỷ)	-	-
- Nợ phải trả	-	-	6.938.000.000	-	Giảm dần qua các năm
- Vốn chủ sở hữu	-	-	19.596.000.000	-	Biến động nhẹ

• Tổ chức công tác kế toán tại công ty:
  • Bộ máy kế toán: Gồm Kế toán trưởng (chị Lê Thị Thủy Ngân), Kế toán thanh toán - doanh thu (chị Phạm Thị Xuân Diệu), Kế toán lương - thuế (chị Hồ Thị Hoài Phương), Kế toán vật tư (chị Nguyễn Thị Kim Phượng) và Thủ quỹ.
  • Chính sách kế toán áp dụng: Kỳ kế toán năm từ 01/01 đến 31/12; đơn vị tiền tệ là VNĐ; áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC; sử dụng phần mềm Fast Accounting dựa trên hình thức sổ Nhật ký chứng từ; phương pháp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền; phương pháp trích khấu hao TSCĐ theo đường thẳng; tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.
• Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành đối với sản phẩm sữa chua (tháng 10/2019):
  • Đối tượng và kỳ tính giá thành: Đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành là từng mã sản phẩm cụ thể (sản phẩm sữa chua); kỳ tính giá thành được xác định theo từng tháng.
  • Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Bao gồm nguyên liệu chính (đường RS, sữa NXMP, whey U, dầu bơ NZMP...) và vật liệu phụ (men FD, màng sữa chua...). Hạch toán căn cứ vào hóa đơn GTGT, phiếu đề xuất vật tư, phiếu nhập kho nội bộ, phiếu xuất kho, bảng tổng hợp hàng nhập kho và sổ nhật ký chung.
  • Đặc điểm dự trữ và bảo quản: Thành phẩm sữa chua được lưu trữ trong kho lạnh. Mức dự trữ thành phẩm được quy định theo mùa: mùa hè duy trì 100 thùng, mùa đông duy trì 20 thùng. Khi lượng hàng trong kho thấp hơn định mức, phân xưởng tiến hành sản xuất để đảm bảo kế hoạch cung ứng.

Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu

Chương 3 tổng kết các đánh giá thực tiễn và đưa ra hệ thống giải pháp:

• Đánh giá công tác kế toán:
  • Ưu điểm: Bộ máy quản lý và kế toán gọn nhẹ, phân công trách nhiệm rõ ràng; phần mềm kế toán Fast Accounting hỗ trợ cập nhật dữ liệu tự động, in sổ sách và báo cáo tài chính nhanh chóng; quy trình kiểm soát chứng từ đầu vào tương đối chặt chẽ.
  • Hạn chế: Việc phân bổ một số khoản mục chi phí sản xuất chung còn mang tính chất ước lượng; hệ thống định mức tiêu hao nguyên vật liệu chưa được cập nhật kịp thời khi có biến động giá nguyên liệu đầu vào; công tác kiểm soát chi phí bán hàng và chi phí quản lý trong các giai đoạn sụt giảm doanh thu chưa đạt hiệu quả tối ưu.
• Nhóm giải pháp hoàn thiện:
  • Về tổ chức bộ máy và chứng từ: Tăng cường phối hợp giữa các kế toán viên phần hành; cải tiến quy trình luân chuyển chứng từ giữa phân xưởng sản xuất và phòng kế toán nhằm giảm thiểu độ trễ dữ liệu.
  • Về kế toán chi phí và tính giá thành: Hoàn thiện tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung phù hợp với từng phân xưởng; rà soát và xây dựng lại định mức tiêu hao nguyên vật liệu trực tiếp (đường, sữa, dầu bơ, men) cho sản phẩm sữa chua và các dòng sản phẩm kem, chip sấy; quản lý chặt chẽ phế liệu và tỷ lệ hao hụt trong quá trình chế biến.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và cung cấp số liệu thực tế về tình hình tài chính và công tác hạch toán chi phí tại Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu:

1. Phản ánh đầy đủ bức tranh tài chính 2016 – 2018: Năm 2017, doanh thu thuần tăng 2,58% đạt 56,888 tỷ đồng nhưng chi phí bán hàng tăng 23,84% và chi phí tài chính tăng hơn 621 triệu đồng do công ty mở rộng vay vốn. Năm 2018, trước áp lực cạnh tranh thị trường, doanh thu thuần sụt giảm 20,90% xuống còn 44,998 tỷ đồng, kéo theo sự sụt giảm 21% của giá vốn hàng bán. Tổng tài sản năm 2018 đạt 26,345 tỷ đồng (trong đó tài sản ngắn hạn chiếm 55,89%), nợ phải trả giảm còn 6,938 tỷ đồng và vốn chủ sở hữu đạt 19,596 tỷ đồng.
2. Làm rõ quy trình kế toán chi phí thực tế: Mô tả chi tiết việc luân chuyển chứng từ, mở sổ chi tiết và hạch toán tài khoản (TK 621, 622, 627, 154) trên phần mềm Fast Accounting cho sản phẩm sữa chua trong tháng 10/2019 theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
3. Đóng góp về mặt ứng dụng: Đưa ra hệ thống giải pháp gắn liền với đặc thù sản xuất chế biến thực phẩm (bảo quản lạnh, hạn mức dự trữ theo mùa vụ 100 thùng mùa hè và 20 thùng mùa đông), giúp doanh nghiệp hoàn thiện tiêu thức phân bổ chi phí và kiểm soát định mức kỹ thuật.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Do giới hạn thời gian thực tập và nguồn dữ liệu tiếp cận, khóa luận chỉ đi sâu khảo sát quy trình hạch toán chi phí và tính giá thành cho một mặt hàng duy nhất là sữa chua trong phạm vi một tháng (tháng 10/2019), chưa bao quát toàn bộ các dây chuyền sản xuất khác của công ty (kem, trái cây sấy khô, thạch rau câu, nắp chai).
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng nghiên cứu quy trình kế toán chi phí cho tất cả các nhóm sản phẩm còn lại; tiến hành khảo sát chuỗi dữ liệu giá thành theo cả năm để đánh giá đầy đủ tác động của tính mùa vụ (mùa hè và mùa đông) đến chi phí sản xuất và giá thành thực tế.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo chuyên môn cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên ngành Kế toán - Kiểm toán và Tài chính: Nguồn tài liệu thực tế tham khảo về phương pháp phân tích báo cáo tài chính 3 năm, cách thức xây dựng sơ đồ hạch toán chi phí sản xuất theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và việc ứng dụng phần mềm kế toán Fast Accounting trong doanh nghiệp sản xuất.
• Cán bộ kế toán tại các doanh nghiệp chế biến thực phẩm: Tham khảo mô hình phân công bộ máy kế toán, cơ chế lập định mức dự trữ thành phẩm theo mùa và phương pháp theo dõi chi phí nguyên vật liệu đặc thù (sữa, đường, dầu bơ, men).

Câu hỏi thường gặp

1. Tiền thân và quá trình chuyển đổi pháp lý của Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu diễn ra như thế nào?
Công ty có tiền thân là Nhà máy Bia Huế (thành lập năm 1990), từng liên doanh 50% vốn với Carlsberg năm 1994. Năm 2005, nhà máy mở rộng sản xuất sữa chua, kem, chip sấy, thạch rau câu và nắp chai. Năm 2009, phần vốn được chuyển giao cho Công ty Xổ số Kiến thiết Thừa Thiên Huế và thực hiện cổ phần hóa theo Quyết định 160/QĐ-UBND. Công ty chính thức hoạt động dưới hình thức công ty cổ phần từ ngày 01/03/2011 theo Giấy phép kinh doanh số 3300101526.

2. Công ty áp dụng chế độ và phương pháp kế toán chủ yếu nào?
Công ty áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC; sử dụng phần mềm Fast Accounting theo hình thức Nhật ký chứng từ; hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền; trích khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng; kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và tính giá thành sản phẩm theo phương pháp giản đơn.

3. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán tại công ty gồm những vị trí nào?
Bộ máy kế toán gồm 5 nhân sự: Kế toán trưởng (phụ trách chung, tổng hợp BCTC, quản lý TSCĐ), Kế toán thanh toán và doanh thu (quản lý quỹ, công nợ, tạm ứng), Kế toán lương và thuế (tính lương, trích bảo hiểm, kê khai thuế), Kế toán vật tư (mở sổ theo dõi vật liệu, tập hợp chi phí, tính giá thành) và Thủ quỹ (quản lý thu chi tiền mặt).

4. Đối tượng tập hợp chi phí và quy định dự trữ đối với mặt hàng sữa chua được xác định ra sao?
Đối tượng tập hợp chi phí và tính giá thành là từng mã sản phẩm (sản phẩm sữa chua), kỳ tính giá thành theo tháng (khảo sát tháng 10/2019). Thành phẩm sữa chua bảo quản tại kho lạnh với hạn mức dự trữ quy định theo mùa: mùa hè là 100 thùng, mùa đông là 20 thùng; khi tồn kho dưới hạn mức thì phân xưởng sẽ triển khai sản xuất.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Ngô Thị Diệu Linh đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Công trình phản ánh chi tiết thực trạng tổ chức bộ máy kế toán, phân tích các chỉ tiêu tài chính - lao động giai đoạn 2016 – 2018 và quy trình hạch toán chi phí cho dòng sản phẩm sữa chua tại Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu trong tháng 10/2019. Các giải pháp đề xuất tập trung vào việc hoàn thiện định mức kỹ thuật và phân bổ chi phí sản xuất chung, mang lại giá trị thực tiễn cho công tác quản trị chi phí tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1.1Tổng quan về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 1.1 Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp: 1.1 Khái niệm về ci phí sản xuất: “Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm Vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu”. Chi phí là những khoản làm giảm lợi ích kinh tế, được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc khi có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai không phân biệt đã chi tiền hay chưa. Nguyên tắc kế toán các khoản chi phí). Chi phí được định nghĩa là “ Một bộ phận của giá trị hàng hoá, là số tư bản đã hao phí để sản xuất ra hàng hoá ấy”.2 Phân loại chi phí sản xuất:  Phân loại chi phí theo nội dung kinh tế ban đầu: Chi phí nhân công: Bao gồm tiền lương, phụ, phụ cấp theo lương phải trả cho người lao động và các khoản trích theo lương như: KPCĐ, BHXH, BHYT của người lao động.

Chi phí nguyên vật liệu: Bao gồm giá mua, chi phí mua của nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, chi phí nhiên liệu, chi phí phụ tùng thay thế, chi phí nguyên vật liệu khác được dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh. SVTH: Ngô Thị Diệu Linh 4 Khóa luận tốt nghiệp Chi phí công cụ dụng cụ: Bao gồm giá mua và chi phí mua của các công cụ dụng cụ dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Chi phí khấu hao tài sản cố định: Bao gồm khấu hao của các tài sản cố định, tài sản dài hạn dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Chi phí dịch vụ thuê ngoài: Bao gồm giá dịch vụ mua từ bên ngoài cung cấp cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp như giá dịch vụ điện, nước; phí bảo hiểm tài sản; giá thuê nhà, cửa phương tiện,… Chi phí bằng tiền khác: Bao gồm tất cả các chi phí sản xuất kinh doanh bằng tiền tại doanh nghiệp.

 Phân loại chi phí theo công dụng kinh tế: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Bao gồm toàn bộ chi phí nguyên vật liệu sử dụng trực tiếp trong từng hoạt động sản xuất sản phẩm như chi phí nguyên vật liệu chính, chi phí nguyên vật liệu phụ,… Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm tiền lương và các khoản trích theo lương tính vào chi phí sản xuất như KPCĐ, BHYT, BHXH của công nhân trực tiếp thực hiện từng hoạt động sản xuất. Chi phí sản xuất chung: Bao gồm tất cả các chi phí sản xuất ngoài hai khoản mục chi phí trên. Chi phí bán hàng: hay gọi là chi phí lưu thông, là những chi phí đảm bảo cho việc thực hiện chính sách, chiến lược bán hàng của doanh nghiệp. Chi phí quản lý doanh nghiệp: Bao gồm tất cả các chi phí liên quan đến công việc hành chính, quản trị ở phạm vi toàn doanh nghiệp.

Chi phí khác: Bao gồm chi phí hoạt động tài chính, chi phí hoạt động bất thường và thường chiếm tỉ lệ nhỏ. SVTH: Ngô Thị Diệu Linh 5 Khóa luận tốt nghiệp  Phân loại chi phí theo mối quan hệ với thời kỳ tính kết quả: Chi phí sản phẩm: Là những chi phí gắn liền với sản phẩm được sản xuất ra hoặc được mua vào trong kỳ. Đối với hoạt động sản xuất, chi phí sản phẩm là chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung phát sinh trong hoạt động sản xuất.