CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HIỆP ĐỊNH ĐỐI TÁC TOÀN DIỆN VÀ TIẾN BỘ XUYÊN THÁI BÌNH DƯƠNG (CPTPP) VÀ THỊ TRƯỜNG NHẬP KHẨU MẶT HÀNG CƠ KHÍ CHÍNH XÁC CỦA NHẬT BẢN. Giới thiệu về Hiệp định CPTPP và cam kết của Nhật Bản về nhập khẩu mặt hàng cơ khí chính xác. Khái quát về CPTPP. Cam kết của Nhật Bản về nhập khẩu mặt hàng cơ khí chính xác:.
Khái quát về thị trường nhập khẩu mặt hàng cơ khí chính xác của Nhật Bản. Thị hiếu tiêu dùng. Các quy định về nhập khẩu. Lợi ích của việc nghiên cứu về CPTPP cho hoạt động xuất khẩu mặt hàng cơ khí chính xác của Việt Nam sang thị trường Nhật Bản.
29 CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU MẶT HÀNG CƠ KHÍ CHÍNH XÁC CỦA CÔNG TY SAIGON PRECISION SANG NHẬT BẢN TRONG ĐIỀU KIỆN THỰC THI HIỆP ĐỊNH CPTPP. Giới thiệu chung về Công ty Saigon Precision. Quá trình hình thành và phát triển. Chức năng nhiệm vụ.
Cơ cấu tổ chức và quản trị nhân sự. Tình hình kinh doanh trong những năm gần đây. Thực trạng xuất khẩu mặt hàng cơ khí chính xác của Công ty sang thị trường Nhật Bản từ năm 2010 đến nay. Khối lượng và kim ngạch xuất khẩu.
Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu. Tình hình biến động giá. Phương thức thanh toán. Nhận diện cơ hội đối với việc xuất khẩu mặt hàng cơ khí chính xác của Công ty sang Nhật Bản trong điều kiện thực thi CPTPP.
Cơ hội mở rộng thị trường, tăng kim ngạch xuất khẩu. Cơ hội nâng cao năng lực sản xuất của Công ty. Cơ hội tận dụng năng lực cạnh tranh về giá. Tạo công ăn việc làm, thúc đẩy ngành sản xuất.
Nhận diện thách thức đối với việc xuất khẩu mặt hàng cơ khí chính xác của Công ty sang Nhật Bản trong điều kiện thực thi CPTPP. Phải vượt rào cản kỹ thuật của Nhật Bản. Cạnh tranh với cách doanh nghiệp quốc tế. Cần quảng bá thương hiệu đến người tiêu dùng Nhật Bản.
Phải nâng cao năng lực quản lý để bắt kịp tiến bộ thế giới. 57 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TẬN DỤNG CƠ HỘI VÀ VƯỢT QUA THÁCH THỨC NHẰM ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU MẶT HÀNG CƠ KHÍ CHÍNH XÁC CỦA CÔNG TY SAIGON PRECISION SANG THỊ TRƯỜNG NHẬT BẢN TRONG ĐIỀU KIỆN THỰC THI CPTPP. Dự báo về tình hình xuất khẩu mặt hàng cơ khí Việt Nam sang thị trường Nhật Bản trong điều kiện thực thi CPTPP. Phân tích điểm mạnh và điểm yếu của Công ty trong xuất khẩu mặt hàng cơ khí chính xác sang Nhật Bản trong điều kiện thực thi CPTPP.
Những giải pháp cần thực hiện về phía Công ty .1 Giải pháp tận dụng cơ hội. Giải pháp vượt qua thách thức. Đề xuất và kiến nghị đối với cơ quan nhà nước. Đối với Bộ công thương.
Đối với các cơ quan quản lý liên quan. 78 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Chú giải AFTA ASEAN Free Trade Area Khu vực mậu dịch tự do ASEAN ASEAN Association of South East Asia Countries Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific CPTPP Partnership Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài FTA Free Trade Agreement Hiệp định thương mại tự do GATT General Agreement on Tariff and Trade Hiệp định chung về thuế quan và thương mại GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội GSP Generalized System of Preferences Chế độ ưu đãi thuế quan phổ cập ITC International Trade Centre Trung tâm Thương mại Quốc tế JETRO Japan External Trade Organization Tổ chức xúc tiến thương mại Nhật Bản JIS Japanese Industrial Standards Tiêu chuẩn Công nghiệp Nhật Bản NAFTA North American Free Trade Agreement Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ ODA Official Development Assistance Hỗ trợ phát triển chính thức TBT Technical Barriers in Trade Hàng rào Kỹ thuật trong Thương mại TPP Trans-Pacific Partnership Agreement Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương UNCTAD United Nation Conferences of Trade and Development Hội nghị của LHQ về thương mại và phát triển WTO World Trade Organization Tổ chức Thương mại Thế giới DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Mức thuế cam kết của Nhật Bản với mặt hàng cơ khí chính xác .2: Lượng cung sản phẩm Linear Bush & Linear Guide .3: Lượng cung mặt hàng Punch & Bush trên thế giới.4: Lượng cung mặt hàng 1 Axis Actuator trên thế giới .5: Lượng cung mặt hàng Stage Unit trên thế giới .6: Giá trị nhập khẩu mặt hàng LG và LB của Nhật Bản .7: Giá trị nhập khẩu mặt hàng Punch & Bush của Nhật Bản .8: Giá trị nhập khẩu mặt hàng 1 Axis Actuator của Nhật Bản.9: Giá trị nhập khẩu mặt hàng Stage Unit của Nhật Bản. 26 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 1.1: Nhu cầu nhập khẩu mặt hàng LG và LB của Nhật Bản .2: Nhu cầu mặt hàng Punch & Bush của Nhật Bản .3: Nhu cầu nhập khẩu mặt hàng 1 Axis Actuator của Nhật Bản .4: Nhu cầu nhập khẩu mặt hàng Stage Unit của Nhật Bản .5: Giá trị kim ngạch và tỷ trọng của thị trường Hoa Kỳ .6: Giá trị xuất khẩu theo tháng của năm 2017 .7: Cơ cấu sản phẩm XK sang Nhật Bản của Công ty năm 2017 .8: Biến động giá sản phẩm của Công ty từ 2010-2018 .9: Tăng trưởng doanh thu XK của Công ty từ 2010-2018 .10: Tỷ trọng doanh thu xuất khẩu qua các thị trường năm 2018 .11: Cơ cấu giá thành của sản phẩm Linear Bush. 54 DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2.1: Công ty Saigon Precison, Nhà máy 3 .2: Sơ đồ Bộ máy quản lý của Công ty.
Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam đã có những tiến bộ đáng kể trong việc thu hút các nhà đầu tư nước ngoài. Tính tới hết tháng 11-2018, tổng số vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam trong năm 2018 đạt gần 31 tỷ USD (Cục Đầu tư nước ngoài, 2018). Đây là kết quả của các nỗ lực tích cực trong hơn 30 năm hội nhập kinh tế quốc tế và cải cách môi trường đầu tư của Việt Nam. Kể từ đại hội Đảng lần VI (1986), Việt Nam đã tiến hành mở cửa nền kinh tế và đã đặt những bước đi đúng hướng và chắc chắn với mục tiêu: “Xây dựng một nền kinh tế mở, hội nhập với khu vực và thế giới”.
Tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế được thực hiện có hiệu quả bằng việc tham gia các Hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương và đa phương với các đối tác trong khu vực và trên thế giới, đã tham gia tới 16 FTA, trong đó có 10 FTA đã ký kết và có hiệu lực. Với số lượng FTA nhiều như vậy, chúng ta đang có xu hướng tập trung nhiều vào các FTA thế hệ mới như EVFTA, T-TIP, NAFTA,… và gần đây nhất, vào ngày 12-11-2018, Quốc hội Việt Nam đã biểu quyết phê chuẩn Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) để Việt Nam trở thành thành viên thứ 7 thông qua Hiệp định, sau Nhật Bản, Australia, New Zealand, Singapore, Canada, và Mexico. Việc tham gia CPTPP đã mở cửa cho Việt Nam tiếp cận với thị trường gồm 10 quốc gia với hơn 502 triệu dân có thu nhập bình quân 30.000 USD/năm, và có tổng kim ngạch thương mại lên đến 10. Với những thế mạnh về nguồn tài nguyên phong phú, nguồn nhân lực trẻ với chi phí nhân lực thấp, môi trường thiên nhiên và địa lý phù hợp, Việt Nam sẽ tận dụng tốt các cơ hội và ưu đãi từ CPTPP để phát triển mạnh mẽ các ngành như nuôi trồng thủy sản, công nghiệp may và giày da, và đang dành quan tâm nhiều đến việc phát triển ngành cơ khí sản xuất chế tạo máy.
Cơ khí từ lâu đã được xem là một ngành cơ bản, có vị trí như là ngành xương sống để làm động lực cho các ngành công nghiệp khác phát triển. Một khi có được ngành cơ khí phát triển mạnh, những ngành khác như công nghiệp chế biến nông -2- sản, xây dựng, giao thông vận tải, và cả an ninh quốc phòng sẽ được hỗ trợ tốt để phát triển nhanh chóng. Ngành cơ khí Việt Nam tuy vẫn còn hạn chế so với thế giới, nhưng cũng đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ, số lượng doanh nghiệp cơ khí tăng mạnh từ 10.000 doanh nghiệp vào năm 2010 lên đến khoảng 21.000 doanh nghiệp năm vào năm 2016 (Trần Thị Minh Hằng, 2018), và kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm cơ khí đạt trên 16 tỷ USD. Những số liệu trên cho thấy ngành cơ khí giữ vị trí khá quan trọng trong nền kinh tế của Việt Nam.
Khi tham gia vào CPTPP, ngành cơ khí tuy sẽ có thêm nhiều khách hàng do được tiếp cận thêm với một thị trường rất lớn với nhu cầu gần như vô tận nhưng cũng sẽ gặp rất nhiều khó khăn nhất định. Vì vậy, các doanh nghiệp cơ khí Việt Nam cần phải nỗ lực tìm lối đi đúng đắn, hóa giải các khó khăn và kịp thời nắm bắt các cơ hội đến từ CPTPP để tồn tại và phát triển. Cùng tham gia vào ngành cơ khí Việt Nam, Công ty TNHH Saigon Precision đã được thành lập và bắt đầu sản xuất mặt hàng cơ khí chính xác từ năm 1995. Sản phẩm của Công ty là những linh kiện cơ khí chính xác, được dùng trong các hệ thống tự động hóa, quang học, hoặc các khuôn chính xác cao, được xuất khẩu hầu hết ra thị trường như Đông Nam Á, Trung Quốc, Hàn Quốc, Châu Âu, Mỹ, và chiếm đa số là thị trường Nhật Bản.
Nắm bắt được xu thế hội nhập và tiến trình tham gia CPTPP của Việt Nam, ban lãnh đạo Công ty cũng đã chỉ đạo tập trung cải tiến chất lượng, rút ngắn thời hạn giao hàng, và gia hiệu quả sản xuất nhằm từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh của các sản phẩm của Công ty, để sẵn sàng cạnh tranh với các sản phẩm giá rẻ có xuất xứ từ Trung Quốc hay Đài Loan. Xuất phát từ những vấn đề cấp thiết nêu trên, và mong muốn góp phần giúp các doanh nghiệp cơ khí chuẩn bị tốt hơn cho tiến tình hội nhập kinh tế thế giới, tác giả quyết định chọn đề tài "Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương: cơ hội và thách thức đối với hoạt động xuất khẩu mặt hàng cơ khí chính xác của Công ty Saigon Precision sang thị trường Nhật Bản" làm Luận văn thạc sĩ của mình.
