Chương 1: Cơ sở lý luận về cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông tại Trung tâm HCC cấp tỉnh. Chương 2: Thực trạng việc thực hiện cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông tại Trung tâm HCC tỉnh Đồng Tháp. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông tại Trung tâm HCC tỉnh Đồng Tháp. 8 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CHẾ MỘT CỬA, CƠ CHẾ MỘT CỬA LIÊN THÔNG TẠI TRUNG TÂM HÀNH CHÍNH CÔNG CẤP TỈNH 1.
Khái lƣợc về Trung tâm Hành chính công cấp tỉnh 1. Khái niệm về Trung tâm Hành chính công HCC là hoạt động quản lý của các tổ chức quản lý công (chủ yếu là của các cơ quan hành chính nhà nước) nhằm giải quyết những công việc công cộng và dịch vụ công cho xã hội. Hoạt động của các cơ quan lập pháp, cơ quan tư pháp, các tổ chức xã hội và các doanh nghiệp không phải là hành chính công. 5] Khái niệm Trung tâm HCC chưa được đề cập trong các tài liệu nghiên cứu, vậy để hiểu và phân định về các hoạt động cung ứng của Trung tâm Hành chính công cần phân biệt và làm rõ về dịch vụ công trong hoạt động hành chính công.
Dịch vụ công được hiểu theo nghĩa rộng, là tất cả những gì Nhà nước làm, kể cả việc ban hành pháp luật, chính sách…Theo quan điểm này, dịch vụ công là tất cả những hoạt động thuộc chức năng vốn có của bộ máy nhà nước nhằm phục vụ các nhu cầu về quyền, lợi ích chung để bảo đảm cuộc sống ổn định và an toàn, bao gồm: - Những hoạt động điều tiết có ý chí của Nhà nước như: chính sách, pháp luật, an ninh quốc phòng, thể chế dân chủ cơ bản, hoạt động lập quy, thi hành pháp luật…. - Các hoạt động về kết cấu hạ tầng (kết cấu hạ tầng kỹ thuật và kết cấu hạ tầng xã hội). - Các hoạt động mang tính sự nghiệp như y tế, giáo dục,… - Cung ứng thông tin và tư vấn. - Cung ứng phúc lợi xã hội.
9 Dịch vụ công, hiểu theo nghĩa hẹp, là những dịch vụ phục vụ trực tiếp nhu cầu của các tổ chức và công dân mà chính phủ can thiệp vào việc cung ứng nhằm mục tiêu hiệu quả và công bằng. Khác với dịch vụ công thông thường, hoạt động dịch vụ công được thực hiện vì lợi ích của tất cả hay đa số nhân dân không thông qua quan hệ thị trường đầy đủ và không hoàn toàn nhằm vào mục tiêu thu lợi nhuận. Có những dịch vụ mang tính chất bắt buộc công dân phải thực hiện và Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm các dịch vụ này [10, tr. Ở nước ta hiện nay, do yêu cầu tách bạch giữa chức năng quản lý nhà nước và chức năng phục vụ nhà nước để từ đó có thể đề ra các biện pháp cải tiến thích hợp với từng loại hoạt động trên, nâng cao chất lượng hoạt động phục vụ của nhà nước, nên khái niệm dịch vụ công được hiểu theo nghĩa hẹp: Dịch vụ công là những hoạt động phục vụ các lợi ích chung thiết yếu, các quyền, lợi ích hợp pháp của công dân và tổ chức, do Nhà nước can thiệp vào việc cung cấp nhằm bảo đảm trật tự, lợi ích chung và công bằng xã hội [10, tr.
Dịch vụ công được phân loại thành dịch vụ công cộng (dịch vụ sự nghiệp công; dịch vụ công ích) và dịch vụ hành chính công. Luận văn này chỉ xin đề cập đi sâu vào dịch vụ HCC, “Dịch vụ hành chính công là các hoạt động đáp ứng quyền tự do, lợi ích hợp pháp của các tổ chức và công dân liên quan đến chức năng quản lý hành chính nhà nước” [10, tr. Để thực hiện chức năng quản lý nhà nước, Nhà nước cũng phải tiến hành những hoạt động phục vụ trực tiếp các tổ chức và công dân trong việc giải quyết các quan hệ hành chính giữa công dân và cơ quan công quyền. Các hoạt động này được gọi là các dịch vụ hành chính mà Nhà nước có trách nhiệm cung ứng cho xã hội để tạo ra dịch vụ như cấp các đăng ký, chứng thực, thị thực,….Các loại giấy tờ này chỉ có giá trị sử dụng khi các cơ quan nhà nước xác nhận chúng bằng thẩm quyền hành chính của mình.
Tuy xét về mặt hình thức, sản phẩm của các dịch vụ này chỉ là các loại văn bản, giấy tờ, nhưng các giấy tờ này lại có tác dụng chi phối quan trọng đến các hoạt động kinh tế - xã hội của đất nước, gắn liền với chức năng quản lý nhà nước [10, tr. 10 Qua phân tích vấn đề về hành chính công và việc cung ứng dịch vụ hành chính, luận văn đưa ra khái niệm về Trung tâm HCC như sau: Trung tâm Hành chính công là đầu mối tập trung cung ứng các dịch vụ hành chính công của các cơ quan hành chính nhà nước, trên cơ sở chức năng quản lý nhà nước tiến hành các hoạt động phục vụ trực tiếp tổ chức và công dân trong giải quyết thủ tục hành chính. Đặc điểm của Trung tâm Hành chính công cấp tỉnh Để làm rõ đặc điểm của Trung tâm HCC, luận văn phân tích từ đặc điểm của hành chính công và dịch vụ công để rút ra được những đặc điểm chung nhất của Trung tâm HCC. - Hành chính công được sử dụng quyền lực công cộng.
Quyền lực hành chính này do nhân dân giao phó để phục vụ nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân. - Hành chính công đảm bảo nhu cầu công cộng và lợi ích công cộng. Cơ sở tồn tại và phát triển của hành chính công là những nhu cầu công cộng và sự biến đổi như cầu theo hướng phát triển. Mục đích hoạt động của chính phủ là để phục vụ nhu cầu xã hội và công dân.
- Hành chính công sử dụng nguồn lực xã hội. Nguồn lực xã hội bao gồm nguồn lực công cộng và nguồn lực trong dân. Hoạt động quản lý của nhà nước phải đầu tư nguồn lực và tạo ra nguồn lực. - Hành chính công hướng dẫn những dịch vụ công cộng, giải quyết các công việc công cộng.
- Hành chính công phải đảm bảo sự công bằng, đúng đắn, công khai và có sự tham gia của công dân [10, tr. Dịch vụ hành chính công có những đặc điểm như: - Về tính chất sử dụng, đây là các hoạt động phục vụ cho nhu cầu và lợi ích chung thiết yếu của đông đảo nhân dân. 11 - Những hoạt động này do các cơ quan công quyền hay những chủ thể khác được chính quyền ủy nhiệm đứng ra thực hiện. Việc cung ứng dịch vụ hành chính công do các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện.
- Nhà nước có trách nhiệm đảm bảo các dịch vụ này cho xã hội. - Các cơ quan quản lý có thể tự mình xây dựng và ban hành các quyết định cũng như tổ chức thực thi dựa vào thẩm quyền pháp lý của mình mà không cần giao tiếp cụ thể với tổ chức và công dân có liên quan. - Nhà nước cung ứng dịch vụ công thường không thông qua quan hệ thị trường đầy đủ [10, tr. Tóm lại, có thể rút ra được những đặc điểm của Trung tâm HCC từ những đặc điểm của HCC và dịch vụ HCC là nội hàm của Trung tâm HCC cấp tỉnh như sau: - Hoạt động quản lý hành chính nhà nước, do cơ quan hành chính nhà nước cấp tỉnh thực hiện, được sử dụng quyền lực nhà nước điều chỉnh các mối quan hệ xã hội thông qua các quy định về TTHC.
- Đảm bảo cung ứng các dịch vụ hành chính công liên tục, ổn định, công khai, minh bạch, công bằng đối với mọi đối tượng trong xã hội. - Vì lợi ích chung của cá nhân, tổ chức, hoạt động không vì lợi nhuận. - Tập trung, không phân tán, chịu sự kiểm tra của cơ quan cấp trên và giám sát của nhân dân. Vai trò của Trung tâm HCC cấp tỉnh Hành chính công có liên quan đến mức độ thỏa mãn các nhu cầu công cộng của xã hội, liên quan đến tiến bộ kinh tế, xã hội của một quốc gia, đến sức mạnh của một nước, sự hưng thịnh, suy yếu của một dân tộc.
Tác dụng của HCC chủ yếu có bốn mặt: tác dụng dẫn đường, tác dụng quản chế, tác dụng phục vụ, tác dụng giúp đỡ. Việc phục vụ và cung ứng dịch vụ HCC của các cơ quan hành chính nhà nước tập trung tại Trung tâm HCC là một bước tiến mới để nâng cao hiệu quả và hiệu lực của quản lý nhà nước và để phục vụ tốt hơn cho cá nhân, tổ chức nhất là 12 trong giải quyết TTHC. Trung tâm HCC tập trung các cơ quan hành chính nhà nước cung ứng dịch vụ HCC cụ thể là tiếp nhận và giải quyết TTHC, vì thế Trung tâm HCC có vai trò đầu mối tập trung sẽ đảm bảo tính công khai, minh bạch trong tiếp nhận TTHC; theo dõi, đôn đốc các hoạt động phối hợp giữa các cơ quan trong giải quyết TTHC; kiểm tra, giám sát việc giải quyết TTHC thuộc thẩm quyền cấp tỉnh; giúp nâng cao hiệu quả thực hiện cơ chế MC, MCLT trong giải quyết TTHC; tạo môi trường, điều kiện làm việc chuyên nghiệp, hiện đại, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong hoạt động giải quyết TTHC. Các cơ quan hành chính nhà nước trực tiếp cung ứng dịch vụ HCC cho xã hội, việc cung ứng các dịch vụ này xuất phát từ yêu cầu quản lý nhà nước, phục vụ cho hoạt động quản lý nhà nước.
Bởi vậy, muốn nâng cao hiệu lực và hiệu quả của quản lý nhà nước thì không thể không cải tiến phương thức cung ứng dịch vụ HCC của các cơ quan hành chính nhà nước và Trung tâm HCC là một mô hình mới trong cải tiến phương thức cung ứng dịch HCC, cụ thể nhất là việc giải quyết TTHC theo cơ chế MC, MCLT của các cơ quan hành chính nhà nước. Một số vấn đề về cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông 1. Khái niệm về cơ chế một cửa và cơ chế một cửa liên thông Cải cách TTHC theo hướng đơn giản hóa TTHC gắn với việc thực hiện cơ chế một cửa được triển khai mạnh trong quá trình thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001 - 2010.