Chương 1: Cơ sở lý luận về giáo dục pháp luật cho công chức quản lý thị trường Chương 2: Thực trạng giao dục pháp luật cho công chức quản lý thị trường ở tỉnh Quảng Bình Chương 3. Quan điềm và giải pháp cơ bản về giáo dục pháp luật cho công chức quản lý thị trường ở Việt nam và ở tỉnh Quảng Bình hiện nay Chương | CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO CÔNG CHỨC QUAN LÝ THỊ TRƯỜNG 1. NHAN THỨC CHUNG VE GIÁO DỤC PHAP LUẬT 1. Các quan điểm cơ bản về giáo duc pháp luật Giáo dục pháp luật là điều kiện cần thiết, có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền, đặc biệt là đối với đội ngũ cán bộ, công chức nói chung, công chức quản lý thị trường nói riêng.
Về phương diện lý luận, giáo dục pháp luật đã và đang được quan tâm nghiên cứu. Trong khoa học, từ trước đến nay đã có khá nhiều quan điểm, cách tiếp cận có sự khác nhau nhất định. Các quan điểm khác nhau chủ yếu nhất là về nhận thức giáo dục pháp luật, về mối quan hệ giữa giáo dục pháp luật và các loại hình giao dục khác như chính tri, tư tưởng và đạo đức. - Quan điềm thứ nhất cho rằng giáo dục pháp luật là một phần của công tác giáo dục chính tri tư tưởng và công tác giáo dục đạo đức.
Theo quan điểm này, chỉ cần thực hiện tốt giáo dục chính trị tư tưởng và giáo dục đạo đức thì mọi người sẽ có ý thức chấp hành pháp luật. Quan điểm này cho rằng, chỉ cần con người tốt, có đạo đức là sẽ chấp hành đúng pháp luật. Theo tác giả, quan điểm này có nhiều tính hợp lý, song chưa toàn diện vì pháp luật bao gồm nhiều quy định chứ không chi là những điều cam, như luật giao thông đường bộ, đường thủy, luật về thủ tục hành chính wv. Thiếu hiểu biết pháp luật là một trong những nguyên nhân dẫn dén vi phạm pháp luật như thực tế đã cho thay.
Nhat là đối với công chức khi thi hành công vụ. Quan điểm khác lại đồng nhát giáo dục pháp luật với tuyên truyền phô biến hay giải thích pháp luật. Quan điểm này có phần đồng nhất hoàn toàn giáo dục pháp luật và tuyên truyền pháp luật. Theo đó, chỉ cần cung cấp thật nhiều kiến thức là con người tự khắc chấp hành pháp luật và chỉ do một số cơ quan nhà nước chuyên trách thực hiện.
Trong lý luận cũng còn một quan điềm khác lại cho rằng giáo dục pháp luật dong nghĩa với dạy và học pháp luật ở các nhà trường, còn việc phô biến pháp luật ở ngoài xã hội không phải là giáo dục pháp luật. Có quan điểm khác phiến diện hơn, phủ nhận sự cần thiết của giáo dục pháp luật, khăng định không có khái niệm giáo dục pháp luật nào bởi pháp luật là các qui tác có tính bắt buộc chung, mọi người déu phải có nghĩa vụ tuân thu. Quan điểm này cho rằng, đặt ra vấn đề giáo dục pháp luật là vô nghĩa, có chăng chỉ là phố biến pháp luật dé mọi người hiểu và xử sự theo cho đúng [1, Tr 6 — 8]. Khái niệm và mục dich giáo dục pháp luật Giáo dục pháp luật là một khái niệm rộng.
Hiện nay, ở nước ta đã hình thành cách gọi chung là pho biến, giáo dục pháp luật. Theo các chuyên gia trong Dự án VIE/98/ 001 Bộ tư pháp, phô biến pháp luật có thê hiểu theo hai nghĩa. Theo nghĩa hẹp: là việc truyền bá pháp luật cho đối tượng nhằm nâng cao tri thức, tình cảm, niềm tin pháp luật cho đối tượng từ đó nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của đối tượng. Theo nghĩa rộng: là một loại hình hoạt động (công tác) phỏ biến giáo dục pháp luật bao gồm tat cả các công đoạn về phô biến giáo dục pháp luật [2, tr.
Theo đó, cả cụm từ phố biến, giáo dục pháp luật có hai nghĩa: Nghĩa hẹp: là việc truyền bá pháp luật cho đối tượng nhằm nâng cao tri thức, tình cảm niềm tin pháp luật cho đối tượng từ đó nâng cap ý thức tôn trọng pháp luật, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của đối tượng. Nghĩa rộng: là công tác, lĩnh vực phỏ biến, giáo dục pháp luật bao gồm tất cả các công đoạn phục vụ cho công tác phô biến giáo dục pháp luật. Nghĩa là, giáo dục pháp luật chính là sự truyền tải thông tin pháp luật có định hướng mục đích: nâng cao ý thức pháp luật, hình thành lối sóng tuân thủ pháp luật trong nhân dân [3, tr. Lê các khái niệm: tuyên truyền, pho biến và giáo dục pháp luật Đây là những khái niệm mà trên thực tế sách báo phô thông hay ngôn ngữ đời thường hay cho là đồng nhất hoặc coi như một từ ghép.
Kẻ cả “phô biến, giáo dục pháp luật” cũng được coi như một từ ghép từ “hai từ là phổ biến và giáo dục pháp luật” [2, tr. Có ba khái niệm cần làm rõ là : tuyên truyền, phd biến, giáo dục. Theo từ điển Tiếng Việt của nhà xuất bản khoa học xã hội năm 1994 thì tuyên truyền là: pho biến một chủ trương, một học thuyết dé làm chuyền biến thái độ của quần chúng và thúc đây quần chúng hoạt động theo một đường lối nhất định. Còn phổ biên là tuyên truyền rộng rãi cho nhiêu người biệt và có ở khap mọi nơi [4].
Giáo dục — là quá trình hoạt động có mục đích, có kế hoạch nhằm tuyên truyền cho mọi người những tri thức về tự nhiên, về xã hội, về tư duy dé họ có thé tham gia vào lao động và đời sông xã hội. Khái niệm "phô biên, giáo dục pháp 10 luật" đã chính thức sử dụng trong Luật Phé biến, giáo dục pháp luật đã được Quốc hội khóa XIII, ngày 20/6/2012 thông qua. Theo quan niệm pho biến hiện nay, khái niệm giáo dục được hiểu như sau: Theo nghĩa rộng, giáo dục pháp luật là quá trình ảnh hưởng của những điều kiện khách quan như chế độ xã hội, trình độ phát triển kinh tế, văn hóa, chính trị, pháp luật; môi trường sống, những điều kiện chủ quan đến ý thức, hành vi của con người Theo nghĩa hẹp, giáo dục pháp luật hoạt động có mục đích, có tổ chức, có kế hoạch của nhà giáo dục (chủ thể giáo dục pháp luật) dé chuyền tải, truyền đạt tri thức pháp luật, thông qua các phương pháp giáo dục khoa học và hình thức giáo dục phù hợp tới đối tượng tiếp nhận giáo dục (khách thê giáo dục pháp luật) nhằm đạt được những mục tiêu, hiệu quả giáo dục nhât định. Trong luận văn này giáo dục pháp luật được tiếp cận theo nghĩa hẹp.
Theo đó, có thê đưa ra khái niệm giáo dục pháp luật như sau: Giáo dục pháp luật là hoạt động có định hướng, có tổ chức và mục đích của chủ thê giáo dục tác động lên đối tượng giáo dục một cách có hệ thống và thường xuyên bằng những hình thức và phương pháp nhất định nhằm cung cấp tri thức pháp luật, thông tin pháp luật, hình thành và nâng cao tình cảm, thái độ, ý thức tôn trọng va tuân thủ pháp luật của mọi cá nhân trong xã hội. Giáo dục pháp luật là cần thiết khách quan, các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mac-Lénin đã chi ra rằng: “Con người vốn là san phâm của hoàn cảnh và giáo dục. Và do đó con người thay đổi vốn là sản phâm của hoàn cảnh và giáo dục đã thay đồi” [5, tr. Chủ tịch Hồ Chi Minh kính yêu của chúng ta cũng đã dạy: 1] “Hiền, dữ đâu phải là tính sẵn Phan nhiều do giáo dục mà nên” [6, tr.
Hiện nya, tuy điều kiện xã hội hiện nay đã thay đổi, song trong ý thức pháp luật, ý thức đạo đức của con người vẫn còn rơi rớt lại những tàn dư của ý thức pháp luật, ý thức văn hoá đạo đức cũ, phản tiền bộ, không phù hợp với thời cuộc mới. Do vậy, giáo dục pháp luật có vai trò to lớn, nhằm mục đích hình thành ở cá nhân tri thức pháp lý, tình cảm và hành vi tích cực pháp luật cho hoạt động của con người phù hợp với pháp luật hiện hành. Mặc dù bối cảnh xã hội hiện nay đã thay đồi, song trong ý thức pháp luật, ý thức đạo đức của con người vẫn còn rơi rớt lại những tàn dư của ý thức pháp luật, ý thức văn hoá đạo đức cũ, phản tiền bộ, không phù hợp với thời cuộc mới. Muc đích cua giáo dục pháp luật Giáo dục pháp luật là một hoạt động đa dạng, có nội dung và hình thức phong phú.
Giáo dục pháp luật tựu chung lại có một số mục đích chủ yếu sau đây: Mục đích nhận thức: Giáo dục pháp luật trang bị, bồi dưỡng và nâng cao tri thức pháp luật phù hợp với đòi hỏi khác nhau của các đối tượng giáo dục và phù hợp với các điều kiện, hoàn cảnh cụ thé. Đây chính là việc nâng cao hiểu biết pháp luật cho người dân. Tri thức pháp luật được thé hiện ở nhiều cấp độ: phổ thông, cơ bản, chung, chuyên ngành. Tri thức pháp luật dưới dạng các bài học, các chuyên đề, các thông tin về các văn bản pháp luật vv.
Mục đích cảm xúc: 12 Giáo dục pháp luật hướng vào việc hình thành, củng cố lòng tin của con người vào pháp luật (vào các quy định pháp luật, vào thực tiễn áp dụng pháp luật.) - mục đích cảm xúc. Đây là mục dich quan trọng, bởi nếu có tri thức pháp luật mà không có tình cảm tôn trọng và lòng tin vào pháp luật cũng như tin vào các cơ quan tuyên truyền, bảo vệ pháp luật, co quan thực thi pháp luật thì con người van rất rễ hoạt động trệch khỏi các chuẩn mực pháp luật. Mục đích hành vi: Giáo dục pháp luật nhằm xây dựng được thói quen xử sự theo pháp luật: những yêu cầu của quy định pháp luật, các quyết định áp dụng pháp luật và các chuẩn mực, yêu cầu của đạo đức xã hội. Giáo dục pháp luật góp phần hình thành động cơ và hành vi tích cực pháp luật.
Giáo dục pháp luật cho công chức quản lý thị trường phải được thê hiện ở tông hợp các mục đích: cung cấp kiến thức, kỹ năng pháp luật, hình thành ý thức tôn trọng hành vi tuân thủ pháp luật của họ trong thi hành công vụ cũng như trong cuộc sông. Mục đích hành vi có ý nghĩa đặc biệt trong hệ thống các mục đích giáo dục pháp luật cho mọi cá nhân nói chung và cho công chức quản lý thị trường nói riêng.