Luận án xây dựng chương trình môn thể thao tự chọn cho sinh viên Đại học Quốc gia TP.HCM

Luận án tiến sĩ kỹ thuật nghiên cứu nghiên cứu xây dựng chương trình một số môn thể thao tự chọn cho sinh viên khối các trường thuộc, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý

• Tác giả: Nguyễn Văn Thái
• Người hướng dẫn: TS. Trần Hồng Quang
• Trường học: Đại học Thể dục Thể thao TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Giáo dục học
• Đề tài: Nghiên Cứu Xây Dựng Chương Trình Thể Thao Tự Chọn Cho Sinh Viên Tại Đại Học Quốc Gia TP.HCM
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Quan điểm đường lối của Đảng và Nhà nước về giáo dục thể chất trong trường học
• 1.2. Mục tiêu, nhiệm vụ và nội dung GDTC trong trường đại học
• 1.3. Các khái niệm có liên quan đến vấn đề nghiên cứu
• 1.3.1. Khái niệm giáo dục thể chất
• 1.3.2. Chất lượng giáo dục và giáo dục thể chất
• 1.3.3. Hiệu quả giáo dục, chất lượng dạy học và kết quả học tập
• 1.3.4. Giáo dục thể chất đối với SV
• 1.3.5. Khái niệm phát triển thể chất
• 1.4. Chương trình môn học Giáo dục thể chất
• 1.4.1. Giờ học giáo dục thể chất
• 1.4.2. Đặc điểm tâm - sinh lý và tố chất thể lực SV (lứa tuổi 18-22)
• 1.4.2.1. Đặc điểm tâm lý của SV lứa tuổi 18 - 22
• 1.4.2.2. Đặc điểm sinh lý của SV lứa tuổi 18 - 22
• 1.4.2.3. Đặc điểm phát triển các tố chất thể lực của SV
• 1.5. Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng chương trình một số môn thể thao tự chọn
• 1.5.1. Các công trình nghiên cứu có liên quan
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu
• 2.2.2. Phương pháp phỏng vấn
• 2.2.3. Phương pháp kiểm tra sư phạm
• 2.2.4. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 2.2.5. Phương pháp toán học thống kê
• 2.3. Tổ chức nghiên cứu
• 2.3.1. Kế hoạch nghiên cứu
• 2.3.2. Địa điểm và cơ quan phối hợp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 3.1. Đánh giá thực trạng thực hiện chương trình giảng dạy môn GDTC giờ tự chọn của các trường thuộc Đại học Quốc gia TP
• 3.1.1. Xác định các tiêu chí đánh giá thực trạng thực hiện chương trình giảng dạy môn GDTC giờ tự chọn của các trường thuộc Đại học Quốc gia TP
• 3.1.2. Đánh giá các điều kiện đảm bảo cho công tác giảng dạy môn GDTC giờ tự chọn cho SV tại các trường Đại học thuộc Đại học Quốc gia TP
• 3.1.3. Phân tích thực trạng thực hiện nội dung giảng dạy môn thể thao tự chọn tại các trường Đại học thuộc Đại học Quốc gia TP
• 3.1.4. Đánh giá kết quả đạt được của SV trong quá trình học môn GDTC các trường thuộc Đại học Quốc gia TP
• 3.1.5. Nhu cầu tập luyện các môn thể thao giờ tự chọn của SV năm nhất tại các trường thuộc ĐH Quốc gia TP
• 3.1.6. Tiểu kết mục tiêu 1
• 3.2. Lựa chọn và xây dựng chương trình giảng dạy các môn thể thao tự chọn phù hợp với điều kiện của các trường và sở thích của SV các trường thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.2.1. Căn cứ xây dựng chương trình các môn thể thao tự chọn cho SV các trường thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.2.2. Xác định mục tiêu và kết quả đạt được của các môn thể thao tự chọn cho SV các trường thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.2.3. Xây dựng nội dung chương trình giảng dạy các môn thể thao tự chọn cho SV các trường thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.2.4. Xây dựng nội dung đề cương chi tiết và tiến trình giảng dạy các môn thể thao tự chọn cho SV các trường thuộc khối ĐHQG TP
• 3.2.5. Đánh giá mức độ đảm bảo và phù hợp của chương trình giảng dạy môn thể thao tự chọn
• 3.2.6. Tiểu kết mục tiêu 2
• 3.3. Đánh giá hiệu quả của việc giảng dạy chương trình giảng dạy các môn thể thao tự chọn được xây dựng cho các trường thuộc Đại học Quốc gia Tp. Hồ Chí Minh
• 3.3.1. Tổ chức thực nghiệm chương trình giảng dạy các môn thể thao tự chọn
• 3.3.2. So sánh các nhóm SV của các trường trước thực nghiệm chương trình GDTC giờ tự chọn
• 3.3.3. So sánh các nhóm SV của các trường sau thực nghiệm
• 3.3.4. Tiểu kết mục tiêu 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Đặt Vấn Đề

Đặt vấn đề trong nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục thể chất (GDTC) trong hệ thống giáo dục đại học tại Việt Nam. Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định rằng giáo dục và đào tạo đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao dân trí và phát triển nguồn nhân lực. Điều này cho thấy sự cần thiết phải đổi mới và cải cách giáo dục, trong đó có việc nâng cao chất lượng GDTC. Chương trình thể thao tự chọn không chỉ giúp sinh viên (SV) phát triển thể chất mà còn tạo cơ hội cho họ lựa chọn môn thể thao phù hợp với sở thích, từ đó nâng cao hiệu quả học tập và sức khỏe. "Một trí tuệ minh mẫn trong một cơ thể tráng kiện" là mục tiêu mà giáo dục thể chất hướng tới. Việc xây dựng chương trình thể thao tự chọn cho SV khối Đại học Quốc gia TP.HCM là cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển toàn diện của thế hệ trẻ trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.

II. Tổng Quan Vấn Đề Nghiên Cứu

Chương này trình bày tổng quan về giáo dục thể chất, các khái niệm liên quan, và tầm quan trọng của GDTC đối với SV. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng giáo dục thể chất không chỉ cải thiện sức khỏe mà còn góp phần phát triển kỹ năng xã hội và tinh thần đoàn kết. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc tham gia các hoạt động thể thao giúp SV giảm căng thẳng và cải thiện khả năng học tập. Đặc biệt, nghiên cứu về các đặc điểm tâm lý và sinh lý của SV lứa tuổi 18-22 là rất quan trọng để xây dựng chương trình thể thao tự chọn phù hợp. "Giáo dục thể chất là nền tảng để phát triển thể lực và tinh thần cho SV", từ đó khẳng định vai trò của chương trình thể thao tự chọn trong việc nâng cao chất lượng giáo dục.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu

Chương này mô tả các phương pháp nghiên cứu được sử dụng để thu thập dữ liệu và phân tích thực trạng giảng dạy môn GDTC. Phương pháp phỏng vấn, khảo sát, và thực nghiệm sư phạm được áp dụng để đánh giá nhu cầu và sở thích của SV đối với các môn thể thao tự chọn. Kết quả từ các phương pháp này sẽ cung cấp căn cứ để xây dựng chương trình giảng dạy phù hợp. "Phương pháp nghiên cứu đa dạng giúp đảm bảo tính khách quan và chính xác trong việc đánh giá thực trạng giảng dạy", từ đó đưa ra những đề xuất cải tiến cho chương trình GDTC tại các trường thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu và Bàn Luận

Chương này trình bày kết quả nghiên cứu về thực trạng giảng dạy môn GDTC và nhu cầu của SV đối với các môn thể thao tự chọn. Các tiêu chí đánh giá được xác định và phân tích, từ đó đưa ra những nhận định về chất lượng giảng dạy hiện tại. Kết quả cho thấy rằng mặc dù có sự quan tâm từ phía nhà trường, nhưng chương trình GDTC vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu của SV. "Nhu cầu tập luyện thể thao tự chọn của SV là rất lớn", điều này cho thấy cần thiết phải xây dựng chương trình thể thao tự chọn đa dạng và phong phú hơn để thu hút SV tham gia.

V. Kết Luận và Kiến Nghị

Chương cuối cùng tổng kết những kết quả đạt được và đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện chất lượng giảng dạy môn GDTC. Đề xuất xây dựng chương trình thể thao tự chọn cần dựa trên nhu cầu và sở thích của SV, đồng thời phải đảm bảo tính khả thi và phù hợp với điều kiện của từng trường. "Việc xây dựng chương trình thể thao tự chọn không chỉ nâng cao thể lực mà còn phát triển toàn diện cho SV", từ đó khẳng định rằng chương trình này sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại Đại học Quốc gia TP.HCM.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Công tác giáo dục thể chất (GDTC) trong hệ thống giáo dục đại học giữ vai trò cốt lõi trong việc bảo vệ, nâng cao sức khỏe và phát triển toàn diện nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo tinh thần các Nghị quyết của Đảng và Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011–2020. Tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (ĐHQG TP.HCM) – một trung tâm đào tạo đa ngành quy mô lớn với hơn 65.000 sinh viên tại thời điểm nghiên cứu – chương trình và nội dung môn học GDTC giữa các trường thành viên vẫn được tiến hành riêng lẻ, thiếu tính đồng bộ và chưa tối ưu hóa việc đáp ứng nhu cầu, sở thích vận động của người học. Nhằm phục vụ định hướng hình thành Trung tâm Thể dục Thể thao (TDTT) trực thuộc ĐHQG TP.HCM và nâng cao hiệu quả giảng dạy môn học, luận án tiến sĩ giáo dục học của tác giả Nguyễn Văn Thái tập trung giải quyết bài toán xây dựng chương trình các môn thể thao tự chọn phù hợp với điều kiện thực tế của từng đơn vị.

Mục đích nghiên cứu của luận án là xây dựng chương trình một số môn thể thao phù hợp nhằm nâng cao thể lực và đáp ứng nhu cầu, sở thích của sinh viên, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả học tập GDTC và nâng cao chất lượng giảng dạy môn GDTC cho sinh viên khối các trường thuộc ĐHQG TP.HCM.

Luận án xác định 03 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng thực hiện chương trình giảng dạy môn GDTC giờ tự chọn của các trường thuộc ĐHQG TP.HCM (xác định các tiêu chí đánh giá và phân tích thực trạng thực hiện nội dung môn thể thao tự chọn).
2. Mục tiêu 2: Xây dựng chương trình giảng dạy các môn thể thao tự chọn phù hợp với điều kiện của các trường và sở thích của sinh viên các trường thuộc ĐHQG TP.HCM (xác định cơ sở, nguyên tắc, nội dung chương trình, phân phối thời lượng, đề cương chi tiết và tiến trình giảng dạy).
3. Mục tiêu 3: Đánh giá hiệu quả của việc giảng dạy chương trình các môn thể thao tự chọn được xây dựng cho các trường thuộc ĐHQG TP.HCM (tổ chức thực nghiệm sư phạm, kiểm tra và so sánh kết quả trước - sau thực nghiệm).

Giả thuyết khoa học của đề tài: Xây dựng chương trình các môn thể thao tự chọn phù hợp với sở thích, giới tính của sinh viên ở các trường thuộc ĐHQG TP.HCM sẽ giúp sinh viên gia tăng sự hứng thú, tích cực học tập với các môn thể thao mình yêu thích; qua đó thể lực của sinh viên và chất lượng giảng dạy GDTC được cải thiện tốt hơn trong giai đoạn hiện tại.

• Đối tượng nghiên cứu: Chương trình giảng dạy một số môn thể thao tự chọn cho sinh viên.
• Khách thể nghiên cứu: Sinh viên, giảng viên và cán bộ quản lý tại các trường đại học thành viên thuộc ĐHQG TP.HCM.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Phạm vi không gian: Nghiên cứu khảo sát tại các trường thành viên trực thuộc ĐHQG TP.HCM (gồm Trường ĐH Bách Khoa, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường ĐH Quốc tế, Trường ĐH Công nghệ Thông tin, Trường ĐH Kinh tế - Luật) và tiến hành thực nghiệm sư phạm chuyên sâu tại 03 trường thành viên: Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (áp dụng môn Bóng rổ), Trường ĐH Bách Khoa (áp dụng môn Bóng chuyền), và Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (áp dụng môn Cầu lông).
  • Phạm vi thời gian: Đánh giá thực trạng và tổ chức thực nghiệm sư phạm trong tiến trình học kỳ môn học GDTC theo kế hoạch đào tạo của các trường.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Vấn đề phát triển chương trình giáo dục nói chung và chương trình môn học GDTC nói riêng đã được nhiều học giả trong và ngoài nước nghiên cứu:

• Các nghiên cứu quốc tế về phát triển chương trình và GDTC:
  • Robert M.: Công trình "Xây dựng và đánh giá chương trình học và môn học" trình bày việc xây dựng chương trình theo quan điểm lấy người học làm trung tâm, mối quan hệ giữa mục tiêu, môn học và giảng dạy, cùng cơ chế thực thi, cải tiến chương trình môn học.
  • Allan C. Ornstein và Francis P.: Tác phẩm "Chương trình: Những cơ sở nguyên tắc, và chính sách xây dựng" làm rõ hệ thống nguyên tắc nền tảng trong hoạch định chương trình giáo dục.
  • Susan Tushey (1999): Cuốn "Thiết kế môn học trong giáo dục học đại học" đưa ra mô hình, phương pháp thiết kế môn học và các chiến lược giảng dạy trong giáo dục đại học.
  • Hilda Taba (1962) và Kelly A.: Các nghiên cứu về lý luận và thực tiễn phát triển, thẩm định chương trình môn học.
  • Noovicop A.P (1993): Khẳng định thể lực là nhân tố quyết định hiệu quả hoạt động của con người và là đặc điểm cơ bản của quá trình GDTC.
  • Aulic I.A: Xác lập khái niệm năng lực thể lực qua các thông số sư phạm gồm sức nhanh, sức mạnh, sức bền và khả năng phối hợp vận động.
  • Schiffman & Kanuk (2001): Mô hình động cơ tham gia thể thao phản ánh tiến trình 5 giai đoạn: nhu cầu thừa nhận, giảm bớt căng thẳng, trạng thái nỗ lực, sự mong muốn và mục tiêu hướng tới hành vi.
• Các nghiên cứu trong nước:
  • Vũ Đức Thu và cộng sự (1998): Công trình "Nghiên cứu đánh giá thực trạng công tác GDTC và phát triển TDTT trong nhà trường các cấp" khảo sát hoạt động nội khóa, ngoại khóa và đề xuất tiêu chuẩn đánh giá thực hiện công tác GDTC trường học.
  • Nguyễn Trọng Hải và cộng sự (2001): "Nghiên cứu cơ sở khoa học nhằm xác định nội dung GDTC cho SV các trường đại học và cao đẳng Việt Nam theo định hướng nghề nghiệp" xác định cơ sở khoa học và pháp lý cho việc xây dựng nội dung môn học.
  • Nguyễn Văn Thái (2006): Nghiên cứu "Thực trạng và định hướng phát triển công tác GDTC ở Đại học Cần Thơ".
  • Các tác giả Nguyễn Toán, Phạm Danh Tốn, Lưu Quang Hiệp, Nguyễn Xuân Sinh, Nguyễn Văn Đản: Đi sâu vào lý luận GDTC, bản chất của quá trình dạy học vận động, phát triển tố chất thể lực và đánh giá chất lượng đào tạo.

Khoảng trống nghiên cứu luận án lựa chọn giải quyết: Mặc dù lý luận về phát triển chương trình và GDTC đã có nhiều công trình đề cập, việc xây dựng một hệ thống chương trình các môn thể thao tự chọn có tính liên thông, tích hợp giữa sở thích của sinh viên, đặc điểm giới tính, đặc thù ngành học với năng lực thực tế của đội ngũ giảng viên và cơ sở vật chất tại khối các trường thành viên ĐHQG TP.HCM vẫn chưa được nghiên cứu và thực nghiệm hóa một cách bài bản.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án vận dụng hệ thống các khái niệm và cơ sở lý luận chuyên ngành Giáo dục học và TDTT:

• Khái niệm cốt lõi:
  • Thể chất: Chất lượng thân thể con người, gồm thể hình, khả năng chức năng và khả năng thích ứng do bẩm sinh di truyền và quá trình rèn luyện tạo nên.
  • Giáo dục thể chất (GDTC): Quá trình sư phạm giải quyết nhiệm vụ giáo dưỡng (dạy học vận động, hình thành kỹ năng, kỹ xảo) và giáo dục (phát triển các tố chất thể lực và phẩm chất ý chí).
  • Thể lực: Năng lực tự nhiên của con người, được phát triển và hoàn thiện dưới tác động của lượng vận động, biểu hiện qua 5 tố chất: sức mạnh, sức nhanh, sức bền, khéo léo và mềm dẻo.
  • Chất lượng và hiệu quả GDTC: Sự phù hợp giữa quá trình đào tạo với mục tiêu GDTC, thể hiện qua sự biến đổi về thể chất, kết quả học tập và tính tự giác, tích cực của sinh viên.
• Đặc điểm tâm - sinh lý lứa tuổi 18–22: Luận án phân tích sự ổn định hệ thần kinh, hệ tuần hoàn (mạch 70–80 lần/phút), hô hấp và cơ bắp; 5 loại động cơ học tập (xã hội, nghề nghiệp, nhận thức, tự khẳng định, vụ lợi); cùng 10 yêu cầu/nguyên tắc xây dựng chương trình thể thao tự chọn (tính pháp lý, tính lôgic lý luận, năng lực giảng viên - sân bãi, xác định nhiệm vụ, kế hoạch bài tập, chuẩn bị sân bãi, cơ sở vật chất, kế hoạch dạy học chi tiết, phương pháp dạy học tích cực, đánh giá xếp loại thể lực).

Luận án sử dụng phối hợp 5 phương pháp nghiên cứu:

1. Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu: Nghiên cứu các chủ trương, nghị quyết của Đảng, chỉ thị của Nhà nước, quy chế của Bộ Giáo dục & Đào tạo (như Quyết định 53/2008/QĐ-BGDĐT, Chỉ thị 133/TTg, Quy chế 931/RLTC) và các công trình khoa học chuyên ngành.
2. Phương pháp phỏng vấn: Thực hiện bằng phiếu hỏi đối với cán bộ quản lý, giảng viên và sinh viên nhằm xác định tiêu chí đánh giá, nhu cầu tập luyện và đánh giá mức độ phù hợp của chương trình; kiểm định độ tin cậy thang đo (Item Statistics, Item-Total Statistics, Cronbach's Alpha).
3. Phương pháp kiểm tra sư phạm: Đánh giá thể lực sinh viên theo 6 chỉ tiêu quy định tại Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT và đánh giá kỹ thuật, kết quả học tập môn GDTC.
4. Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tổ chức thực nghiệm đối chứng song song trên các nhóm sinh viên tại 3 trường thành viên ĐHQG TP.HCM.
5. Phương pháp toán học thống kê: Xử lý các tham số thống kê mô tả (trung bình $\bar{X}$, độ lệch chuẩn $S$), so sánh tương quan và kiểm định sự khác biệt trước - sau thực nghiệm giữa các nhóm.

TT	Tên chỉ tiêu kiểm tra thể lực (theo QĐ 53/2008/QĐ-BGDĐT)	Ký hiệu viết tắt	Đơn vị đo	Tố chất thể lực đánh giá
1	Nằm ngửa gập bụng	NNGB	lần/30s	Sức mạnh - sức bền cơ bụng
2	Bật xa tại chỗ	BXTC	cm	Sức mạnh bộc phát của chân
3	Chạy 30m xuất phát cao	C30	s	Sức nhanh
4	Chạy con thoi 4x10m	C4X10	s	Năng lực khéo léo, đổi hướng
5	Lực bóp thuận tay	LBTT	kg	Sức mạnh tuyệt đối của cơ tay
6	Chạy tùy sức 5 phút	CTS5P	m	Sức bền chung (sức bền ưa khí)

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Chương I hệ thống hóa quan điểm đường lối của Đảng và Nhà nước về công tác TDTT và GDTC học đường; phân tích mục tiêu, nhiệm vụ và nội dung GDTC trong trường đại học. Tác giả làm rõ cơ sở lý luận về các khái niệm thể chất, GDTC, phát triển thể chất, chất lượng dạy học và tính tự giác tích cực của người học. Chương này đi sâu phân tích đặc điểm tâm lý, sinh lý và quy luật phát triển các tố chất thể lực của sinh viên lứa tuổi 18–22. Đồng thời, chương I xác lập 10 nguyên tắc cơ sở lý luận và thực tiễn trong xây dựng chương trình thể thao tự chọn, điểm luận các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước để định vị hướng đi của đề tài.

CHƯƠNG II: PHƯƠNG PHÁP VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Chương II mô tả chi tiết đối tượng nghiên cứu là chương trình giảng dạy môn thể thao tự chọn; khách thể nghiên cứu gồm sinh viên, giảng viên và cán bộ quản lý thuộc ĐHQG TP.HCM. Tác giả trình bày quy trình triển khai 5 phương pháp nghiên cứu: tổng hợp phân tích tài liệu; phỏng vấn bằng bảng hỏi và kiểm định độ tin cậy; kiểm tra sư phạm thông qua 6 chỉ tiêu thể lực chuẩn quốc gia và điểm học phần GDTC; thực nghiệm sư phạm có đối chứng; và phương pháp toán học thống kê. Chương này cũng nêu rõ kế hoạch, tiến độ, địa điểm và các đơn vị phối hợp nghiên cứu tại các trường thành viên ĐHQG TP.HCM.

CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN

Chương III là nội dung cốt lõi của luận án, được chia làm 3 phần tương ứng với 3 mục tiêu nghiên cứu:

1. Thực trạng thực hiện chương trình giảng dạy môn GDTC giờ tự chọn tại ĐHQG TP.HCM (Mục tiêu 1)

• Tiêu chí đánh giá và điều kiện đảm bảo: Luận án xây dựng và kiểm định độ tin cậy của các tiêu chí đánh giá công tác GDTC giờ tự chọn (Bảng 3.1 - 3.3). Đánh giá sự quan tâm của Ban Giám hiệu (Bảng 3.4), thực trạng đội ngũ giảng viên về số lượng và trình độ chuyên môn (Bảng 3.5, 3.6), và điều kiện cơ sở vật chất, sân bãi phục vụ giảng dạy tại các trường thành viên (Bảng 3.7, 3.8). Kết quả chỉ ra cơ sở vật chất còn nhiều hạn chế và có sự phân hóa giữa các trường.
• Thực trạng nội dung và sự cần thiết đổi mới: Tỷ lệ giảng viên và cán bộ quản lý khẳng định tính cần thiết phải bổ sung nội dung môn học thể thao tự chọn (Bảng 3.9, 3.10) và tầm quan trọng của phát triển thể lực cho sinh viên (Bảng 3.11). Khảo sát các môn tự chọn đang giảng dạy và các môn đã xây dựng chương trình (Bảng 3.12, 3.13) cho thấy sự thiếu đồng bộ, nhiều môn chưa có chương trình chuẩn hóa.
• Thực trạng thể lực, kết quả học tập và nhu cầu sinh viên:
  • Kết quả kiểm tra thể lực sinh viên qua 6 chỉ tiêu theo QĐ 53 cho thấy tỷ lệ đạt chuẩn thể lực còn thấp, thể lực chung chưa đồng đều (Bảng 3.18 - 3.20).
  • Điểm trung bình và tỷ lệ xếp loại môn học GDTC còn phân tán (Bảng 3.21, 3.22).
  • Mức độ hài lòng của sinh viên đối với chương trình hiện tại chưa cao (Bảng 3.23).
  • Khảo sát nhu cầu và sở thích của sinh viên năm nhất xác định rõ xu hướng lựa chọn môn học: sinh viên Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn có nhu cầu cao với môn Bóng rổ; sinh viên Trường ĐH Bách Khoa ưa thích môn Bóng chuyền; sinh viên Trường ĐH Khoa học Tự nhiên lựa chọn môn Cầu lông (Bảng 3.24, 3.25, 3.27).

2. Xây dựng chương trình giảng dạy các môn thể thao tự chọn (Mục tiêu 2)

• Luận án xác định mục tiêu chi tiết và chuẩn đầu ra dự kiến cho từng môn thể thao tự chọn (Bảng 3.27, 3.28).
• Lựa chọn nội dung chuyên môn và cấu trúc bài học:
  • Môn Bóng rổ cho sinh viên Trường ĐH Khoa học Xã hội & Nhân văn (Bảng 3.29).
  • Môn Bóng chuyền cho sinh viên Trường ĐH Bách Khoa (Bảng 3.30).
  • Môn Cầu lông cho sinh viên Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (Bảng 3.31).
• Phân phối thời lượng, số tiết, số buổi và thiết kế tiến trình giảng dạy chi tiết cho từng môn học (Bảng 3.32 - 3.38).
• Đánh giá của chuyên gia và giảng viên qua phiếu phỏng vấn khẳng định mức độ phù hợp cao về mục tiêu (Bảng 3.39), nội dung (Bảng 3.40), cấu trúc phân phối thời lượng (Bảng 3.41) và hình thức kiểm tra đánh giá của chương trình mới (Bảng 3.42).

3. Đánh giá hiệu quả thực nghiệm chương trình giảng dạy môn thể thao tự chọn (Mục tiêu 3)

• Tổ chức thực nghiệm: Luận án tiến hành phân bố mẫu thực nghiệm (N.TN) và đối chứng (N.ĐC) trên sinh viên nam và nữ tại 3 trường (Bảng 3.43):
  • Trường ĐH KHXH&NV: Nhóm thực nghiệm học Bóng rổ (NV.BR) so với Nhóm đối chứng học Bóng đá (NV.BĐ).
  • Trường ĐH Bách Khoa: Nhóm thực nghiệm học Bóng chuyền (BK.BC) so với Nhóm đối chứng học Bóng đá (BK.BĐ).
  • Trường ĐH Khoa học Tự nhiên: Nhóm thực nghiệm học Cầu lông (TN.CL) so với Nhóm đối chứng học Bóng đá (TN.BĐ).
• Kiểm tra trước thực nghiệm (T.TN): Kết quả kiểm tra thể lực và kết quả học tập ban đầu giữa nhóm thực nghiệm và đối chứng tại cả 3 trường cho thấy sự tương đương, không có sự khác biệt mang ý nghĩa thống kê ($p > 0.05$) (Bảng 3.44 - 3.46).
• Kết quả sau thực nghiệm (S.TN):
  • Về thể lực: Cả sinh viên nam và nữ ở các nhóm thực nghiệm (NV.BR, BK.BC, TN.CL) đều đạt mức tăng trưởng vượt trội ở cả 6 chỉ tiêu thể lực (NNGB, BXTC, C30, C4X10, LBTT, CTS5P) so với thời điểm trước thực nghiệm và cao hơn rõ rệt so với nhóm đối chứng học bóng đá truyền thống (Bảng 3.47 - 3.53).
  • Về kết quả học tập GDTC: Điểm thi kết thúc học phần và tỷ lệ xếp loại giỏi, khá của nhóm thực nghiệm cao hơn rõ rệt so với nhóm đối chứng (Bảng 3.54 - 3.56).
  • Về tâm lý và thái độ: Tỷ lệ sinh viên yêu thích tập luyện, mức độ hài lòng về chương trình và tính tự giác, tích cực trong giờ học của nhóm thực nghiệm đều cao hơn hẳn nhóm đối chứng (Bảng 3.57 - 3.59).

Trường thành viên	Ký hiệu nhóm thực nghiệm	Môn thực nghiệm	Ký hiệu nhóm đối chứng	Môn đối chứng	Tiêu chí đánh giá so sánh chính
ĐH KHXH & Nhân văn	NV.BR	Bóng rổ	NV.BĐ	Bóng đá	6 chỉ tiêu thể lực (QĐ 53), KQHT GDTC, tính tự giác, mức độ hài lòng
ĐH Bách Khoa	BK.BC	Bóng chuyền	BK.BĐ	Bóng đá	6 chỉ tiêu thể lực (QĐ 53), KQHT GDTC, tính tự giác, mức độ hài lòng
ĐH Khoa học Tự nhiên	TN.CL	Cầu lông	TN.BĐ	Bóng đá	6 chỉ tiêu thể lực (QĐ 53), KQHT GDTC, tính tự giác, mức độ hài lòng

Kết quả và những đóng góp mới

• Đóng góp mới về mặt lý luận:
  • Luận án đã hệ thống hóa và làm sâu sắc thêm cơ sở lý luận về phát triển chương trình môn học GDTC tự chọn trong các cơ sở giáo dục đại học.
  • Xác lập hệ thống tiêu chí đánh giá thực trạng và khung nguyên tắc khoa học gồm 10 bước/yêu cầu sư phạm trong việc thiết kế chương trình môn thể thao tự chọn, bảo đảm tính logic giữa mục tiêu đào tạo, đặc điểm tâm - sinh lý sinh viên và điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường.
• Đóng góp mới về mặt thực tiễn:
  • Cung cấp bức tranh toàn diện và dữ liệu thực chứng về thực trạng công tác giảng dạy GDTC giờ tự chọn, trình độ thể lực của sinh viên và điều kiện sân bãi tại các trường thành viên ĐHQG TP.HCM.
  • Xây dựng hoàn chỉnh 03 chương trình môn học thể thao tự chọn gồm đề cương chi tiết, chuẩn đầu ra, phân phối thời lượng và tiến trình giảng dạy cho 03 môn: Bóng rổ (Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn), Bóng chuyền (Trường ĐH Bách Khoa), và Cầu lông (Trường ĐH Khoa học Tự nhiên).
  • Chứng minh qua thực nghiệm sư phạm rằng việc áp dụng chương trình môn thể thao tự chọn phù hợp với sở thích và giới tính giúp cải thiện rõ rệt các tố chất thể lực (sức nhanh, sức mạnh, sức bền, độ khéo léo), nâng cao kết quả học tập và gia tăng tính tích cực, tự giác của sinh viên.
• Kiến nghị và giải pháp đề xuất:
  • Đề nghị ĐHQG TP.HCM và các trường thành viên tăng cường đầu tư, quy hoạch nâng cấp sân bãi, nhà tập và trang thiết bị TDTT phục vụ giảng dạy.
  • Bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giảng viên GDTC theo hướng đa môn nhằm đáp ứng nhu cầu giảng dạy các môn tự chọn mới.
  • Từng bước áp dụng thống nhất và mở rộng các chương trình thể thao tự chọn đã được xây dựng cho toàn bộ sinh viên ĐHQG TP.HCM khi Trung tâm TDTT ĐHQG TP.HCM đi vào vận hành.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Luận án tập trung khảo sát và tổ chức thực nghiệm sư phạm trong phạm vi khối các trường thành viên thuộc ĐHQG TP.HCM; số lượng môn thể thao tự chọn được xây dựng đề cương chi tiết và thực nghiệm chuyên sâu mới dừng lại ở 03 môn (Bóng rổ, Bóng chuyền, Cầu lông) trên 03 trường đại học đại diện.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng nghiên cứu xây dựng và chuẩn hóa chương trình giảng dạy cho các môn thể thao tự chọn khác (như Bơi lội, Điền kinh, Bóng bàn, các môn Võ thuật...).
  • Mở rộng phạm vi khảo sát và thực nghiệm đối với các trường đại học thành viên còn lại thuộc ĐHQG TP.HCM cũng như các trường đại học, cao đẳng khác trên địa bàn khu vực phía Nam.

Giá trị tham khảo

• Đối với nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Giáo dục học, GDTC: Luận án là tài liệu tham khảo về phương pháp luận nghiên cứu phát triển chương trình môn học, kỹ thuật thiết kế phiếu phỏng vấn, kiểm định thang đo thống kê và phương pháp tổ chức thực nghiệm sư phạm đối chứng.
• Đối với giảng viên GDTC: Các đề cương chi tiết, phân phối thời lượng và tiến trình giảng dạy các môn Bóng rổ, Bóng chuyền, Cầu lông trong luận án có thể sử dụng trực tiếp làm tài liệu biên soạn bài giảng và giáo án thực hành.
• Đối với cán bộ quản lý đào tạo và Ban Giám hiệu các trường đại học: Luận án cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn và căn cứ khoa học phục vụ công tác quy hoạch cơ sở vật chất, phân công giảng viên và đổi mới chương trình đào tạo GDTC theo học chế tín chỉ.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án xây dựng chương trình giảng dạy cụ thể cho những môn thể thao tự chọn nào và áp dụng tại các trường nào?
Luận án xây dựng nội dung, đề cương chi tiết và tiến trình giảng dạy cho 03 môn thể thao tự chọn: môn Bóng rổ (áp dụng cho sinh viên Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn), môn Bóng chuyền (áp dụng cho sinh viên Trường ĐH Bách Khoa), và môn Cầu lông (áp dụng cho sinh viên Trường ĐH Khoa học Tự nhiên).

2. Luận án sử dụng những chỉ tiêu nào để kiểm tra và đánh giá trình độ thể lực của sinh viên?
Luận án áp dụng 6 chỉ tiêu đánh giá thể lực theo Quyết định s

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Quan điểm đường lối của Đảng và Nhà nước về giáo dục thể chất trong trường học. Phát triển Thể dục Thể thao (TDTT) là một bộ phận quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước nhằm bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người, công tác TDTT góp phần nâng cao sức khỏe, giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống lành mạnh, làm phong phú đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân, nâng cao năng suất lao động xã hội và sức chiến đấu của lực lượng vũ trang. Nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của vai trò sức khoẻ con người đối với vận mệnh đất nước, cũng như đối với sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, xây dựng Tổ quốc.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam đã luôn chú trọng đến việc tăng cường, mở rộng các hoạt động TDTT và đặc biệt là công tác GDTC cho thanh niên. Trong lời kêu gọi toàn dân tập thể dục của Bác vào tháng 3 năm 1946, Bác đã chỉ rõ “… Mỗi người dân khỏe mạnh tức là góp phần làm cho cả nước mạnh khỏe, mỗi người dân yếu ớt tức là làm cho cả nước yếu ớt một phần, dân cường nước thịnh. Tự tôi ngày nào cũng tập”[12]. Ngày 31/3/1960, Bác Hồ tự tay viết thư gửi Hội nghị cán bộ TDTT toàn miền Bắc.

Trong thư, người dạy: “Muốn lao động sản xuất tốt, công tác và học tập tốt thì cần có sức khỏe. Muốn có sức khỏe thì nên thường xuyên tập luyện thể dục thể thao. Vì vậy, chúng ta nên phát triển phong trào thể dục thể thao cho rộng khắp”. Đồng thời, Bác cũng căn dặn: “Cán bộ thể dục thể thao phải học tập chính trị, nghiên cứu nghiệp vụ và hăng hái công tác” nhằm phục vụ sức khỏe cho nhân dân.

Về vị trí TDTT trong xã hội, Bác Hồ khẳng định “là một công tác trong những công tác cách mạng khác” [12]. Vì vậy, việc chăm lo cho công tác giáo dục thể chất trong trường học là một việc làm có tầm quan trọng 7 đặc biệt trong sự nghiệp giáo dục đào tạo, nhằm chuẩn bị con người cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Ngày 7/3/1995, Thủ tướng Chính Phủ ban hành Chỉ thị 133/TTg về việc xây dựng và quy hoạch phát triển ngành TDTT và Giáo dục đào tạo. Về GDTC trong trường học, Chỉ thị nêu rõ: “.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cần đặc biệt coi trọng việc GDTC trong nhà trường, cải tiến nội dung giảng dạy TDTT nội khóa, ngoại khóa, quy định tiêu chuẩn rèn luyện thân thể cho học sinh ở các cấp học, có quy chế bắt buộc đối với công tác GDTC trong nhà trường”. Nghị quyết Đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ VIII năm 1996 đã khẳng định: “. Giáo dục đào tạo cùng với khoa học và công nghệ phải thực sự trở thành quốc sách hàng đầu … chuẩn bị tốt hành trang cho thế hệ trẻ bước vào thế kỷ 21 …” Đồng thời, Đảng cũng khẳng định: “Sự cường tráng về thể chất là nhu cầu của bản thân con người, đồng thời là vốn quí để tạo ra tài sản trí tuệ và vật chất cho xã hội, chăm lo cho con người về thể chất là trách nhiệm của toàn xã hội, của các cấp, các ngành, các đoàn thể …” .