Luận án tiến sĩ: Xây dựng chương trình thể thao ngoại khóa cho sinh viên Đại học Hùng Vương Phú Thọ

Luận án tiến sĩ giáo dục nghiên cứu xây dựng chương trình thể thao ngoại khóa cho sinh viên trường đại học hùng vương tỉnh phú thọ, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý

• Tác giả: Lưu Thị Như Quỳnh
• Người hướng dẫn: Đỗ Hữu Trường
• Trường học: Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh
• Chuyên ngành: Giáo dục học
• Đề tài: Xây dựng chương trình thể thao ngoại khóa cho sinh viên Đại học Hùng Vương Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bắc Ninh

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về chương trình thể thao ngoại khóa

Phần này phân tích các khái niệm cơ bản liên quan đến chương trình thể thao ngoại khóa và hoạt động ngoại khóa thể thao. Tác giả nhấn mạnh rằng chương trình thể thao ngoại khóa không chỉ là các hoạt động thể chất mà còn là công cụ giáo dục toàn diện, giúp sinh viên phát triển thể chất, tinh thần và kỹ năng xã hội. Các định nghĩa về chương trình giáo dục đại học và quản lý chương trình giáo dục cũng được đề cập, làm rõ cách tiếp cận tổng hợp trong thiết kế chương trình. Phần này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng chương trình ngoại khóa đại học phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tế của sinh viên.

1.1. Định nghĩa về chương trình và hoạt động ngoại khóa

Tác giả định nghĩa chương trình thể thao ngoại khóa là một hệ thống các hoạt động được thiết kế nhằm mục đích giáo dục và rèn luyện thể chất cho sinh viên. Các hoạt động này bao gồm cả thể thao và các trò chơi vận động, được tổ chức ngoài giờ học chính khóa. Phần này cũng phân tích sự khác biệt giữa hoạt động ngoại khóa thể thao và các hoạt động giáo dục thể chất chính khóa, nhấn mạnh tính tự nguyện và sự đa dạng của các hoạt động ngoại khóa.

1.2. Phát triển chương trình giáo dục

Phần này tập trung vào các nguyên tắc và phương pháp phát triển chương trình giáo dục, đặc biệt là trong lĩnh vực thể thao. Tác giả đề cập đến các mô hình phát triển chương trình, bao gồm cách tiếp cận tổng hợp và các bước thiết kế chương trình. Phần này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá nhu cầu và điều kiện thực tế của sinh viên Đại học Hùng Vương Phú Thọ trong quá trình xây dựng chương trình.

II. Thực trạng hoạt động thể thao ngoại khóa tại Đại học Hùng Vương

Phần này phân tích thực trạng hoạt động thể thao ngoại khóa tại Đại học Hùng Vương Phú Thọ. Tác giả chỉ ra rằng, mặc dù nhà trường đã có những nỗ lực trong việc tổ chức các hoạt động thể thao, nhưng hiệu quả vẫn còn hạn chế. Nguyên nhân chính là do thiếu một chương trình thể thao ngoại khóa được xây dựng khoa học và phù hợp với nhu cầu của sinh viên. Phần này cũng đánh giá thực trạng cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên và kết quả học tập môn giáo dục thể chất của sinh viên.

2.1. Thực trạng cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên

Tác giả phân tích thực trạng cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên phục vụ cho hoạt động thể thao ngoại khóa tại Đại học Hùng Vương Phú Thọ. Kết quả cho thấy, cơ sở vật chất còn thiếu thốn và đội ngũ giảng viên chưa đáp ứng được yêu cầu về số lượng và chất lượng. Điều này ảnh hưởng lớn đến hiệu quả của các hoạt động thể thao ngoại khóa.

2.2. Thực trạng kết quả học tập và thái độ của sinh viên

Phần này đánh giá thực trạng kết quả học tập môn giáo dục thể chất và thái độ của sinh viên đối với các hoạt động thể thao ngoại khóa. Tác giả chỉ ra rằng, nhiều sinh viên coi môn giáo dục thể chất như một rào cản và không tích cực tham gia các hoạt động ngoại khóa. Nguyên nhân chính là do chương trình hiện tại chưa đáp ứng được nhu cầu và sở thích của sinh viên.

III. Xây dựng chương trình thể thao ngoại khóa cho sinh viên Đại học Hùng Vương

Phần này trình bày quá trình xây dựng chương trình thể thao ngoại khóa cho sinh viên Đại học Hùng Vương Phú Thọ. Tác giả đề xuất một chương trình dựa trên cơ sở khoa học, phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường và nhu cầu của sinh viên. Chương trình bao gồm các nguyên tắc xây dựng, cấu trúc nội dung và phương pháp tổ chức các hoạt động thể thao ngoại khóa.

3.1. Nguyên tắc xây dựng chương trình

Tác giả đề xuất các nguyên tắc cơ bản trong việc xây dựng chương trình thể thao ngoại khóa, bao gồm tính khoa học, tính thực tiễn và tính phù hợp với nhu cầu của sinh viên. Phần này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá và điều chỉnh chương trình dựa trên phản hồi từ sinh viên và giảng viên.

3.2. Cấu trúc và nội dung chương trình

Phần này trình bày chi tiết về cấu trúc và nội dung của chương trình thể thao ngoại khóa. Chương trình được thiết kế với các hoạt động đa dạng, bao gồm các môn thể thao phổ biến như bóng chuyền, cầu lông và các hoạt động thể thao tập thể. Phần này cũng đề cập đến việc phân bổ thời gian và phương pháp tổ chức các hoạt động.

IV. Ứng dụng và đánh giá hiệu quả chương trình

Phần này trình bày quá trình ứng dụng và đánh giá hiệu quả của chương trình thể thao ngoại khóa tại Đại học Hùng Vương Phú Thọ. Tác giả tiến hành thực nghiệm sư phạm và thu thập phản hồi từ sinh viên và giảng viên. Kết quả cho thấy, chương trình đã mang lại những hiệu quả tích cực trong việc nâng cao chất lượng giáo dục thể chất và sự hứng thú của sinh viên đối với các hoạt động thể thao.

4.1. Tổ chức thực nghiệm sư phạm

Tác giả mô tả quá trình tổ chức thực nghiệm sư phạm để đánh giá hiệu quả của chương trình thể thao ngoại khóa. Các hoạt động được triển khai trong một nhóm sinh viên và kết quả được so sánh với nhóm đối chứng. Phần này cũng trình bày các phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu.

4.2. Kết quả đánh giá hiệu quả chương trình

Phần này trình bày kết quả đánh giá hiệu quả của chương trình thể thao ngoại khóa thông qua phản hồi của sinh viên và giảng viên. Kết quả cho thấy, chương trình đã giúp cải thiện đáng kể kết quả học tập môn giáo dục thể chất và tăng cường sự hứng thú của sinh viên đối với các hoạt động thể thao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU Sức khỏe là vốn quý nhất của con người, có sức khỏe tốt, con người mới có thể học tập tốt, lao động tốt và đủ điều kiện để đóng góp công sức của mình cho công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Khi sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Dân cường thì quốc thịnh”. Đặc biệt đối với thanh, thiếu nhi, Người cho rằng: “Thanh niên cần phải chuyên tâm đi học và công tác, nhưng cũng cần có vui chơi. Vui chơi lành mạnh là một phần trong sự sinh hoạt của thanh niên.

Trong vui chơi cũng có giáo dục. Cần có những thứ vui chơi văn hóa, thể dục có tính chất tập thể và quần chúng” [45]. Trong giai đoạn hiện nay, nhiệm vụ cấp thiết của các cơ sở đào tạo đang tiến hành thực hiện việc đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo theo Nghị quyết 29 của Ban chấp hành TW Đảng [17]. Với xu hướng hội nhập toàn cầu như hiện nay, nước ta đang có nhiều thời cơ thuận lợi để phát triển nhanh về mọi mặt.

Tuy nhiên, cũng tồn tại nhiều nguy cơ, thách thức, trong đó giáo dục văn hóa, đạo đức, hướng giới trẻ, đặc biệt là sinh viên vào các hoạt động lành mạnh tránh xa tệ nạn xã hội là điều cần phải được chú trọng. Một trong những biện pháp hữu dụng để làm việc này là sử dụng hoạt động thể thao trường học như một phương tiện để thu hút sinh viên tham gia, vừa có tác dụng giáo dục phẩm chất ý chí, nhân cách, rèn luyện sức khỏe, nâng cao tầm vóc giống nòi mà vừa góp phần giúp các em sử dụng thời gian nhàn rỗi hợp lý, xa rời cám dỗ đời thường để chăm lo học tập, gây dựng tương lai, hữu ích cho đời. Giáo dục thể chất là hoạt động giáo dục bắt buộc nhằm giáo dục, bảo vệ và tăng cường sức khoẻ, phát triển thể chất góp phần hình thành và bồi dưỡng nhân cách, đáp ứng yêu cầu giáo dục toàn diện cho học sinh, sinh viên. Điều 20, Luật Thể dục, thể thao đã nêu: “GDTC là môn học chính khoá thuộc chương trình giáo dục nhằm cung cấp kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản cho người học thông qua các bài tập và trò chơi vận động, góp phần thực hiện 2 mục tiêu giáo dục toàn diện; Hoạt động thể thao trong nhà trường là hoạt động tự nguyện của người học được tổ chức theo phương thức ngoại khoá phù hợp với sở thích, giới tính, lứa tuổi và sức khoẻ nhằm tạo điều kiện cho người học thực hiện quyền vui chơi, giải trí, phát triển năng khiếu thể thao” cho học sinh, sinh viên những chủ nhân tương lai của đất nước [60].

Thực tế đã chứng minh công tác GDTC trong những năm qua tại các trường Đại học, Cao đẳng và Trung học chuyên nghiệp đã và đang giữ một vai trò vô cùng quan trọng trong việc giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ. Môn GDTC đã tạo ra được sức hút rất lớn trong phong trào rèn luyện thân thể của sinh viên. Song do đặc thù, điều kiện mỗi trường khác nhau, việc áp dụng chung theo một khung chương trình cứng nhắc là chưa phù hợp. Tuy nhiên, thực tế ở một số trường Đại học vẫn còn có việc sinh viên coi môn GDTC như một rào cản khó có thể vượt qua.

Điều đó xuất phát từ nhiều nguyên nhân, song có một nguyên nhân cơ bản mang tính chủ quan là chưa xây dựng được chương trình môn học, nội dung và hình thức hoạt động thể thao ngoại khóa chưa đáp ứng được nhu cầu của sinh viên. Trong những năm qua, công tác GDTC ở trường Đại học Hùng Vương tỉnh Phú Thọ đã được quan tâm và đã đạt được một số kết quả nhất định. Tuy nhiên, hiệu quả công tác GDTC nói chung và chất lượng môn học GDTC, trình độ thể lực chung của sinh viên nói riêng vẫn còn nhiều hạn chế chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Bên cạnh những nguyên nhân cơ bản như: Đội ngũ giáo viên ít về số lượng, cơ sở vật chất còn thiếu hụt…thì hoạt động ngoại khóa TDTT cho sinh viên gần như bỏ ngỏ, trong khi nhu cầu được vận động, tập luyện, nhu cầu vui chơi, giao tiếp của sinh viên là rất lớn mà chỉ có hoạt động GDTC nội khóa không thì chưa thể đáp ứng được.

Chính vì vậy, tổ chức hoạt động TDTT ngoại khóa có vai trò và ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong việc nâng cao chất lượng công tác GDTC nói chung và chất lượng môn học GDTC, trình độ thể lực cho sinh viên trường Đại học Hùng Vương là vấn đề cấp bách. Tuy nhiên, để làm tốt công tác này cần phải có chương trình 3 ngoại khóa được xây dựng một cách khoa học phù hợp với điều kiện thực tiễn của nhà trường và của tỉnh hiện nay. Thực tế cho thấy đã có một công trình nghiên cứu xây dựng chương trình môn học GDTC cho sinh viên hoặc thể thao ngoại khóa ở một số trường đại học, tỉnh thành như: Nguyễn Trường Giang (2018) [25], Nguyễn Gắng (2015) [22], Trần Kim Cương (2006) [14], Lê Trường Sơn Chấn Hải (2012) [27], Nguyễn Trọng Hải (2002) [28], Đỗ Đình Quang (2013) [58], Nguyễn Đức Thành (2012) [67]. Dưới góc độ nghiên cứu sâu về chuyên môn bóng chuyền và cầu lông có các đề tài, luận án của các tác giả như: Nguyễn Thành Lâm (1998) [41], Trần Đức Phấn (2001) [51], Lê Trí Trường (2012) [75], Lê Hồng Sơn (2005) [65], Nguyễn Văn Đức (2008) [19], Nguyễn Đình Chung (2016) [12].

Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu mới chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu các biện pháp hoạt động thể thao ngoại khóa cho sinh viên mà chưa có công trình nào nghiên cứu xây dựng chương trình hoạt động thể thao ngoại khóa cho sinh viên trường Đại học Hùng Vương tỉnh Phú Thọ. Xuất phát từ ý nghĩa và tầm quan trọng nêu trên chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Xây dựng chương trình thể thao ngoại khóa cho sinh viên trường Đại học Hùng Vương tỉnh Phú Thọ” Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn đề tài tiến hành xây dựng chương trình thể thao ngoại khóa cho sinh viên trường Đại học Hùng Vương tỉnh Phú Thọ, góp phần nâng cao chất lượng môn học GDTC, trình độ thể lực chung cho sinh viên và chuẩn bị lực lượng tham gia thi đấu tại các giải thuộc khối các trường chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ và trong toàn quốc theo hướng tích cực hóa và đáp ứng nhu cầu xã hội. Nhiệm vụ nghiên cứu: Để giải quyết mục đích nghiên cứu trên, đề tài xác định các nhiệm vụ nghiên cứu sau: 4 Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu thực trạng nội dung và hình thức tổ chức hoạt động thể thao ngoại khóa cho sinh viên trường Đại học Hùng Vương trên tỉnh Phú Thọ. Nhiệm vụ 2: Xây dựng chương trình thể thao ngoại khóa cho sinh viên trường Đại học Hùng Vương tỉnh Phú Thọ.

Nhiệm vụ 3: Ứng dụng và đánh giá hiệu quả chương trình thể thao ngoại khóa cho sinh viên trường Đại học Hùng Vương tỉnh Phú Thọ. Giả thuyết khoa học: Qua tìm hiểu thực tiễn hoạt động thể thao ngoại khóa của sinh viên trường Đại học Hùng Vương tỉnh Phú Thọ cho thấy: Hoạt động tổ chức thể thao ngoại khóa cho sinh viên Trường Đại học Hùng Vương tỉnh Phú Thọ chưa thực sự có hiệu quả mà nguyên nhân chính là do chưa có chương trình thể thao ngoại khóa được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu khoa học. Nếu xây dựng được chương trình tập luyện ngoại khóa trên cơ sở khoa học, phù hợp với điều kiện thực tiễn của nhà trường thì hiệu quả của hoạt động thể thao ngoại khóa này sẽ được nâng cao hơn nữa. Ý nghĩa khoa học của luận án: Qua quá trình nghiên cứu luận án đã hệ thống hóa và bổ sung hoàn thiện các kiến thức lý luận về các vấn đề liên quan như: Định hướng đổi mới nội dung chương trình môn GDTC tự chọn cho sinh viên Trường Đại học Hùng Vương; Nguyên tắc xây dựng nội dung chương trình môn thể thao ngoại khóa; Đánh giá chương trình môn học thể thao ngoại khóa.

Các nội dung này khi phân tích có sự gắn liền với môn GDTC tự chọn. Ý nghĩa thực tiễn của luận án: Quá trình nghiên cứu đã xây dựng được 02 chương trình môn học GDTC tự chọn (bóng chuyền, cầu lông) có ý nghĩa thực tiễn trong đào tạo theo hướng tiếp cận năng lực cho sinh viên trường Đại học Hùng Vương. Chương trình xây dựng và triển khai đáp ứng được nhu cầu tập luyện thể thao ngoại khoá cơ bản và nâng cao cho sinh viên. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.

Cơ sở lý luận về chương trình 1. Định nghĩa về chương trình và hoạt động ngoại khoá Từ curriculumderives từ một từ Latinh cổ nghĩa là một “chương trình khóa học”. Qua thời gian, ý nghĩa của nó phát triển để bao gồm ý tưởng về “chuỗi” đang chạy hoặc các bài học kinh nghiệm. Những năm gần đây, đã có nhiều nỗ lực đưa ra các định nghĩa cụ thể hơn về chương trình giảng dạy.

Thuật ngữ Curriculum trong các tài liệu tiếng Anh về giáo dục, chương trình giáo dục trong nhà trường cũng được định nghĩa và giải thích theo nhiều cách khác nhau. Từ thế kỷ thứ 4 trước Công nguyên, trường học trong nền văn minh Tây Âu với sự ảnh hưởng tư tưởng triết học của Plato và Aristotle, từ chương trình (curriculum) được sử dụng để miêu tả các môn học được giảng dạy trong thời kỳ cổ điển của nền văn minh Hy Lạp. Theo thời gian, tuỳ thuộc vào quan điểm triết học, quan điểm về giáo dục mà cách hiểu và giải thích về chương trình đã khác nhau như: Những gì được giảng dạy trong nhà trường; Là những môn học hữu ích nhất cho cuộc sống xã hội hiện tại; Là tất cả những kiến thức mà người học thu nhận được trong trường đời. [80, 89] Định nghĩa về chương trình được rất nhiều tác giả nêu ra như: A.

Othanel Smith (1957), Bell (1971), Bobbit (1918), Caswell và Campbell (1935), Daniel Tanner và Laurel N. Caswell và Doak S. Galen Saylor, William M. Alexander, và Arthur J.

Theo những cách giải thích và quan niệm trên đây, thì chương trình được hiểu 6 theo nghĩa hẹp là những môn học, hoặc theo nghĩa rộng hơn là tất cả những hoạt động, kinh nghiệm của người học ở cả trong và ngoài nhà trường [105]. Đến thế kỷ XX, ý nghĩa của thuật ngữ chương trình được mở rộng hơn.