Nghiên cứu về chính sách xóa đói giảm nghèo ở huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa

Khám phá luận văn thạc sĩ về chính sách xóa đói giảm nghèo tại huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa, phân tích hiệu quả và thách thức.

• Tác giả: Hoàng Thị Hằng
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Quang Vinh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Thực Hiện Chính Sách Xóa Đói Giảm Nghèo Ở Huyện Quảng Xương - Tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH
• DANH SÁCH BẢNG BIỂU
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu chính sách xóa đói giảm nghèo
• 1.2. Các nghiên cứu về thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo
• 1.3. Cơ sở lý luận của chính sách xóa đói giảm nghèo
• 1.3.1. Khái niệm chính sách xóa đói giảm nghèo; các tiêu chí để đánh giá thực hiện chính sách XĐGN
• 1.3.2. Các tiêu chí đánh giá thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo
• 1.4. Kinh nghiệm thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo của một số địa phương và những bài học rút ra cho Huyện Quảng Xương - Thanh Hóa
• 1.4.1. Kinh nghiệm thực hiện chính sách xoá đói giảm nghèo của một số địa phương trong nước
• 1.4.2. Những bài học kinh nghiệm quá trình thực hiện chính sách xoá đói giảm nghèo rút ra đối với huyện Quảng Xương
• 1.5. Sự cần thiết của chính sách xóa đói giảm nghèo
• 1.6. Chính sách xóa đói giảm nghèo của Việt Nam
• 1.7. Các loại chính sách
• 1.8. Mục đích của chính sách xóa đói giảm nghèo
• 1.9. Nội dung, phương thức thực hiện chính sách xoá đói giảm nghèo
• 1.10. Cơ sở lý luận của thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo
• 1.11. Thực hiện chính sách trong chu trình chính sách công
• 1.12. Những yêu cầu, điều kiện căn bản của thực hiện chính sách công
• 1.13. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách công
• 1.14. Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình thực hiện
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp luận
• 2.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
• 2.2.2. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 2.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.4. Phân tích số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO Ở HUYỆN QUẢNG XƢƠNG - TỈNH THANH HÓA
• 3.1. Điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội tác động đến việc thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở huyện Quảng Xương - tỉnh Thanh Hóa
• 3.1.1. Về điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Về tình hình kinh tế - xã hội
• 3.2. Thực trạng nghèo đói ở huyện Quảng Xương
• 3.3. Một số nguyên nhân dẫn đến đói nghèo
• 3.4. Những thuận lợi, khó khăn của huyện khi thực hiện chính sách xoá đói, giảm nghèo
• 3.5. Quá trình triển khai thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở Huyện Quảng Xương - Tỉnh Thanh Hóa
• 3.5.1. Lập kế hoạch
• 3.5.2. Tổ chức thực hiện
• 3.5.3. Giám sát, phản hồi, điều chỉnh chính sách
• 3.5.4. Đánh giá, rút kinh nghiệm
• 3.6. Những mặt tồn tại và hạn chế trong thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở Huyện Quảng Xương
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO Ở HUYỆN QUẢNG XƢƠNG TRONG NHỮNG NĂM TIẾP THEO
• 4.1. Dự báo tình hình có liên quan
• 4.2. Những yếu tố thuận lợi
• 4.3. Những yếu tố khó khăn
• 4.4. Dự báo xu hướng giảm nghèo đến năm 2020
• 4.5. Phương hướng
• 4.6. Một số giải pháp thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở Huyện Quảng Xương
• 4.6.1. Nhóm giải pháp tuyên truyền nâng cao nhận thức về công tác XĐGN
• 4.6.2. Nhóm giải pháp về tổ chức thực hiện chính sách
• 4.6.3. Nhóm giải pháp về nâng cao hiệu quả tổ chức bộ máy và chất lượng đội ngũ cán bộ chuyên môn làm công tác XĐGN
• 4.6.4. Nhóm giải pháp về chính sách xóa đói giảm nghèo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan tình hình nghiên cứu chính sách xóa đói giảm nghèo

Chính sách xóa đói giảm nghèo tại huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa đã được nghiên cứu qua nhiều tài liệu và công trình khoa học. Các nghiên cứu này đã chỉ ra rằng, việc thực hiện chính sách xã hội này không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Đặc biệt, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện chính sách, nhưng tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn cao. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có những biện pháp mạnh mẽ hơn để giảm nghèo bền vững. Các tài liệu nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc áp dụng các chính sách phát triển kinh tế và hỗ trợ người nghèo là rất quan trọng. Những bài học từ các địa phương khác cũng cho thấy rằng, việc kết hợp giữa hỗ trợ tài chính và đào tạo nghề có thể mang lại hiệu quả cao trong việc giảm nghèo.

1.1. Các nghiên cứu về thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo

Nhiều công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng, chính sách xóa đói giảm nghèo cần phải được thực hiện một cách đồng bộ và có sự tham gia của nhiều bên liên quan. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc đào tạo nghề cho người nghèo là một trong những giải pháp quan trọng để giúp họ có thể tự lập và thoát nghèo. Hơn nữa, các chương trình hỗ trợ tài chính cũng cần được thiết kế sao cho phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân. Việc áp dụng các mô hình hợp tác xã cũng đã được chứng minh là có hiệu quả trong việc phát triển kinh tế và giảm nghèo bền vững.

II. Thực trạng thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở huyện Quảng Xương

Thực trạng xóa đói giảm nghèo tại huyện Quảng Xương cho thấy nhiều thách thức. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực từ chính quyền địa phương, nhưng tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn cao. Các yếu tố như điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội đã ảnh hưởng lớn đến việc thực hiện chính sách. Huyện Quảng Xương có nhiều xã đặc biệt khó khăn, nơi mà người dân chủ yếu sống dựa vào nông nghiệp. Việc hỗ trợ tài chính cho người nghèo chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến tình trạng tái nghèo. Chính quyền cần có những biện pháp mạnh mẽ hơn để cải thiện tình hình này.

2.1. Những thuận lợi và khó khăn trong thực hiện chính sách

Huyện Quảng Xương có nhiều thuận lợi trong việc thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo như sự quan tâm của chính quyền và các tổ chức xã hội. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất vẫn là nguồn lực tài chính hạn chế và sự thiếu hụt về đào tạo nghề cho người dân. Nhiều hộ nghèo vẫn chưa tiếp cận được các chương trình hỗ trợ, dẫn đến tình trạng nghèo đói kéo dài. Việc hợp tác xã chưa phát triển mạnh mẽ cũng là một trong những nguyên nhân khiến người dân khó thoát nghèo.

III. Phương hướng và giải pháp thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo

Để thực hiện hiệu quả chính sách xóa đói giảm nghèo, huyện Quảng Xương cần có những phương hướng và giải pháp cụ thể. Trước hết, cần tăng cường hỗ trợ tài chính cho người nghèo thông qua các chương trình vay vốn ưu đãi. Thứ hai, việc đào tạo nghề cho người dân cần được chú trọng hơn, giúp họ có thể tự lập và cải thiện thu nhập. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và các tổ chức xã hội trong việc triển khai các chương trình hỗ trợ.

3.1. Nhóm giải pháp tuyên truyền nâng cao nhận thức

Việc nâng cao nhận thức của người dân về chính sách xóa đói giảm nghèo là rất quan trọng. Cần tổ chức các buổi tuyên truyền, hội thảo để người dân hiểu rõ hơn về các chương trình hỗ trợ. Đồng thời, cần khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động hợp tác xã để cùng nhau phát triển kinh tế. Sự tham gia của cộng đồng sẽ giúp tăng cường hiệu quả của các chính sách và chương trình hỗ trợ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tình trạng đói nghèo là một thách thức toàn cầu, ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Với khoảng 70% dân số sống ở nông thôn và chủ yếu làm nông nghiệp, Việt Nam vẫn còn nhiều vùng nghèo, đặc biệt là các huyện ven biển và miền núi. Huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa, là một trong những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề bởi đói nghèo, mặc dù đã có nhiều nỗ lực thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo trong giai đoạn 2010-2014. Tỷ lệ hộ nghèo tại huyện này giảm từ 26,14% năm 2010 xuống còn 12,14% năm 2014, tuy nhiên vẫn còn nhiều khó khăn và hạn chế trong việc thực hiện chính sách.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo tại huyện Quảng Xương trong giai đoạn 2010-2014, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách đến năm 2020. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các xã vùng ven biển của huyện, nơi có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn nhất. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững, nâng cao đời sống người dân và thu hẹp khoảng cách giàu nghèo tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về chính sách công và phát triển kinh tế - xã hội, trong đó:

• Lý thuyết chu trình chính sách công: Bao gồm các bước xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, giám sát và đánh giá chính sách nhằm đảm bảo tính hệ thống và hiệu quả trong thực thi.
• Lý thuyết phát triển bền vững và giảm nghèo: Nhấn mạnh vai trò của tăng thu nhập, tiếp cận nguồn lực và nâng cao trình độ dân trí để giảm nghèo bền vững.
• Khái niệm chính sách xóa đói giảm nghèo: Là các quyết định, chương trình, dự án và nguồn lực nhằm hỗ trợ người nghèo thoát nghèo, với các tiêu chí đánh giá như tính hiệu quả, công bằng, phù hợp và bền vững.

Các khái niệm chính bao gồm: nghèo, đói, chuẩn nghèo, tiêu chí đánh giá chính sách, các loại chính sách hỗ trợ (như chương trình 30a, 134, 257), và các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách như điều kiện tự nhiên, nguồn lực, cán bộ quản lý.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp:

• Số liệu sơ cấp: Thu thập qua khảo sát xã hội học, phỏng vấn trực tiếp cán bộ, đảng viên và người dân tại một số xã đặc biệt khó khăn vùng ven biển huyện Quảng Xương.
• Số liệu thứ cấp: Tổng hợp từ các báo cáo của UBND huyện, phòng Lao động Thương binh và Xã hội, Chi cục Thống kê huyện, các văn bản pháp luật và chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo.

Phân tích số liệu sử dụng phần mềm Excel và SPSS, áp dụng các phương pháp phân tổ, so sánh để đánh giá kết quả thực hiện chính sách qua các năm 2010-2014. Cỡ mẫu khảo sát tập trung vào các xã vùng ven biển, lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho vùng khó khăn nhất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Giảm tỷ lệ hộ nghèo rõ rệt: Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 26,14% năm 2010 xuống còn 12,14% năm 2014, tương đương giảm gần 14 điểm phần trăm trong 5 năm. Số hộ nghèo giảm từ 14.808 hộ xuống còn 10.686 hộ.

2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế tích cực: Tỷ trọng ngành nông, lâm, thủy sản giảm từ 35% xuống còn 30%, trong khi công nghiệp - xây dựng tăng từ 27,2% lên 32% và dịch vụ - thương mại tăng từ 32% lên 38%. Thu nhập bình quân đầu người tăng từ 10,6 triệu đồng năm 2010 lên 22,25 triệu đồng năm 2014, tăng hơn 100%.

3. Cơ sở hạ tầng được cải thiện đáng kể: 100% xã có đường ô tô đến trung tâm xã, tỷ lệ đường huyện kiên cố đạt 91%, đường xã đạt 95,7%, đường thôn xóm đạt 91,7%. Hệ thống điện lưới quốc gia phủ sóng 100% hộ dân, 85% dân số sử dụng nước hợp vệ sinh.

4. Nguyên nhân nghèo đa dạng và phức tạp: Thiếu vốn chiếm gần 72% nguyên nhân hộ nghèo, tiếp theo là thiếu kiến thức làm ăn, thiếu lao động, đất canh tác ít và kém màu mỡ, ốm đau, tàn tật và rủi ro đột xuất. Một số hộ nghèo có tính ỷ lại, thiếu chủ động trong sản xuất kinh doanh.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy chính sách xóa đói giảm nghèo tại huyện Quảng Xương đã đạt được những thành tựu quan trọng, đặc biệt trong việc giảm tỷ lệ hộ nghèo và nâng cao thu nhập bình quân đầu người. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng giảm tỷ trọng nông nghiệp và tăng công nghiệp, dịch vụ phù hợp với xu hướng phát triển chung của tỉnh và cả nước.

Việc đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, giao thông, điện nước và y tế đã tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Tuy nhiên, tỷ lệ hộ nghèo còn ở mức khoảng 12% cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt là ở các xã vùng ven biển chịu ảnh hưởng của thiên tai, đất đai kém màu mỡ và trình độ dân trí thấp.

Nguyên nhân nghèo đa dạng đòi hỏi chính sách phải đa chiều, không chỉ tập trung vào hỗ trợ vốn mà còn cần nâng cao năng lực sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đào tạo nghề và cải thiện điều kiện tiếp cận dịch vụ xã hội. So sánh với các huyện nghèo khác trong nước, Quảng Xương có tốc độ giảm nghèo tương đối nhanh nhưng vẫn cần tăng cường hiệu quả quản lý và sự phối hợp giữa các cấp chính quyền và cộng đồng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ hộ nghèo qua các năm, bảng cơ cấu kinh tế và biểu đồ tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người để minh họa rõ nét tiến trình giảm nghèo và phát triển kinh tế xã hội.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư vốn cho hộ nghèo có sức lao động: Hỗ trợ tín dụng ưu đãi, tạo điều kiện vay vốn dễ dàng, đồng thời tổ chức tập huấn kỹ thuật sản xuất, kinh doanh để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, phòng Lao động Thương binh và Xã hội, các tổ chức tín dụng. Thời gian: 2018-2020.

2. Đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên: Khuyến khích phát triển các mô hình nuôi trồng thủy sản, cây công nghiệp ngắn ngày có giá trị kinh tế cao như cây cói, dâu nuôi tằm. Chủ thể: UBND xã, các tổ chức nông nghiệp, người dân. Thời gian: 2017-2020.

3. Nâng cao trình độ dân trí và kỹ năng lao động cho người nghèo: Tổ chức các lớp đào tạo nghề, tập huấn kỹ thuật, tuyên truyền nâng cao nhận thức về giảm nghèo bền vững, khuyến khích tinh thần tự lực, tự cường. Chủ thể: Trung tâm giáo dục nghề nghiệp, các đoàn thể xã hội. Thời gian: liên tục.

4. Củng cố và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác giảm nghèo: Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao trách nhiệm và kỹ năng quản lý, giám sát thực hiện chính sách. Chủ thể: Ban chỉ đạo giảm nghèo huyện, các cơ quan quản lý nhà nước. Thời gian: 2017-2019.

5. Hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng thiết yếu: Tiếp tục đầu tư nâng cấp giao thông, thủy lợi, điện nước, y tế và giáo dục tại các xã vùng ven biển và vùng khó khăn để tạo điều kiện phát triển sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống. Chủ thể: UBND huyện, các sở ngành liên quan. Thời gian: 2017-2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước các cấp: Giúp hiểu rõ thực trạng, nguyên nhân và giải pháp thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo, từ đó xây dựng kế hoạch và chính sách phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Nhà nghiên cứu và học viên ngành quản lý kinh tế, phát triển nông thôn: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về chính sách giảm nghèo, phương pháp nghiên cứu và phân tích số liệu thực tế.

3. Các tổ chức phi chính phủ và tổ chức quốc tế hoạt động trong lĩnh vực giảm nghèo: Tham khảo để thiết kế chương trình hỗ trợ phù hợp, tăng cường hiệu quả phối hợp với chính quyền địa phương.

4. Cán bộ và nhân dân huyện Quảng Xương: Nâng cao nhận thức về chính sách, tham gia tích cực vào quá trình thực hiện và giám sát chính sách xóa đói giảm nghèo tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách xóa đói giảm nghèo tại Quảng Xương đã đạt được những kết quả gì?
   Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 26,14% năm 2010 xuống còn 12,14% năm 2014, thu nhập bình quân đầu người tăng gấp đôi, cơ sở hạ tầng được cải thiện đáng kể, tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.

2. Nguyên nhân chính dẫn đến nghèo đói tại huyện Quảng Xương là gì?
   Thiếu vốn sản xuất chiếm gần 72%, tiếp theo là thiếu kiến thức làm ăn, thiếu lao động, đất canh tác ít và kém màu mỡ, ốm đau, tàn tật và rủi ro đột xuất.

3. Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn là gì?
   Kết hợp thu thập số liệu sơ cấp qua khảo sát xã hội học và phỏng vấn trực tiếp, cùng với số liệu thứ cấp từ các báo cáo, văn bản pháp luật; phân tích số liệu bằng Excel và SPSS với các phương pháp phân tổ và so sánh.

4. Các giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả chính sách xóa đói giảm nghèo?
   Tăng cường hỗ trợ vốn và đào tạo nghề, chuyển đổi cơ cấu kinh tế phù hợp, nâng cao trình độ dân trí, củng cố đội ngũ cán bộ, hoàn thiện cơ sở hạ tầng.

5. Ai là đối tượng thụ hưởng chính của chính sách xóa đói giảm nghèo tại Quảng Xương?
   Chủ yếu là các hộ nghèo có sức lao động, hộ nghèo thuộc diện chính sách người có công, các xã vùng ven biển và vùng đặc biệt khó khăn trong huyện.

Kết luận

• Tỷ lệ hộ nghèo tại huyện Quảng Xương giảm mạnh từ 26,14% năm 2010 xuống còn 12,14% năm 2014, thể hiện hiệu quả bước đầu của chính sách xóa đói giảm nghèo.
• Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, thu nhập bình quân đầu người tăng hơn 100%, góp phần nâng cao đời sống nhân dân.
• Cơ sở hạ tầng, giáo dục, y tế và các dịch vụ xã hội được cải thiện rõ rệt, tạo nền tảng phát triển bền vững.
• Nguyên nhân nghèo đa dạng đòi hỏi chính sách phải đa chiều, tập trung hỗ trợ vốn, nâng cao năng lực sản xuất và đào tạo nghề.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách đến năm 2020, góp phần xây dựng huyện Quảng Xương phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất, tăng cường giám sát và đánh giá định kỳ để điều chỉnh chính sách phù hợp. Các cấp chính quyền và cộng đồng cần phối hợp chặt chẽ nhằm thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững. Đề nghị các nhà quản lý, nghiên cứu và tổ chức liên quan tham khảo và áp dụng kết quả nghiên cứu này để nâng cao hiệu quả công tác xóa đói giảm nghèo tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Đói nghèo là vấn đề toàn cầu, đã và đang diễn ra trên khắp các châu lục với những mức độ khác nhau và trở thành một thách thức lớn đối với sự phát triển của từng khu vực, từng quốc gia, từng dân tộc và từng địa phƣơng. Việt Nam là một nƣớc nông nghiệp với 70% dân số sống ở nông thôn. Với trình độ dân trí, canh tác còn hạn chế nên năng suất lao động chƣa cao, thu nhập của nông dân còn thấp, tình trạng đói nghèo vẫn diễn ra trên rộng khắp các khu vực.

Ngay từ khi mới ra đời, Đảng Cộng Sản Việt Nam đã xác định mục tiêu cơ bản trong hoạt động là giải phóng dân tộc, xây dựng chế độ XHCN để đem lại ấm no, hạnh phúc cho mọi ngƣời dân. Vấn đề đói nghèo trong nhiều năm qua đã đƣợc Đảng và Nhà nƣớc ta hết sức quan tâm đã ban hành nhiều chính sách và biện pháp để giải quyết vấn đề đói nghèo nhằm mục đích hỗ trợ để ngƣời nghèo thoát khỏi nghèo. Đây vừa là mục tiêu vừa là nhiệm vụ chính trị - xã hội mà Đảng và Nhà nƣớc đã quan tâm. Việc thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo của Huyện Quảng Xƣơng ( TỉnhThanhHóa ) trong những năm qua đã có nhiều nỗ lực, cố gắng khắc phục khó khăn và đã đạt đƣợc những thành tựu rất quan trọng trên các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội nói chung, công tác xoá đói giảm nghèo nói riêng.

Tuy nhiên, hiện nay tỷ lệ hộ đói nghèo vẫn còn cao. Vì vậy, “Huyện Quảng Xƣơng” vẫn là Huyện nghèo. Thực hiện Chƣơng trình mục tiêu quốc gia xóa đói giảm nghèo đã tạo một bƣớc chuyển biến mạnh mẽ về kinh tế - xã hội, cải thiện đời sống của ngƣời dân ở các xã đặc biệt khó khăn trên địa bàn huyện, đã từng bƣớc thu hẹp khoảng cách về mức sống. Cấp ủy, chính quyền, các ngành, đoàn thể.

Đảng bộ huyện Quảng Xƣơng coi đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị 1 z và của toàn dân, trên cơ sở đó Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân huyện đã bám sát các văn bản hƣớng dẫn, chỉ đạo của các bộ, ngành Trung ƣơng, các văn bản chỉ đạo của tỉnh, các sở, ban, ngành cấp tỉnh xây dựng kế hoạch triển khai phối hợp với Mặt trận tổ quốc, các đoàn thể chỉ đạo các ngành, các xã, thị trấn tổ chức thực hiện đồng bộ các mục tiêu trên địa bàn. Tuy đã đạt đƣợc một số thành tựu, nhƣng Công tác xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện vẫn còn tồn tại những hạn chế nhƣ: Những thành tựu đạt đƣợc về xóa đói giảm nghèo thiếu tính bền vững, tình trạng tái nghèo, phát sinh hộ nghèo còn lớn; Chính quyền huyện chỉ đạo công tác xóa đói giảm nghèo chƣa quyết liệt, thiếu trọng tâm, trọng điểm; Nguồn lực tài chính chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu của công tác xóa đói giảm nghèo. Có thể nói, tình trạng đói nghèo ở Huyện Quảng Xƣơng đang là một vấn đề cần đƣợc quan tâm giải quyết. Vì vậy, việc nghiên cứu quá trình thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở Huyện Quảng Xƣơng (Tỉnh Thanh Hóa) để phát hiện, đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện có hiệu quả chính sách xóa đói, giảm nghèo ở Huyện Quảng Xƣơng ((Tỉnh Thanh Hóa) vừa có ý nghĩa lý luận cơ bản, vừa là vấn đề cấp thiết đối với thực tiễn trong giai đoạn hiện nay.

Với tâm huyết và trách nhiệm của mình, tôi muốn góp một phần trí tuệ nhỏ bé của mình vào việc thực hiện chƣơng trình xoá đói, giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội của huyện nhà, góp phần thực hiện mục tiêu dân giàu, nƣớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Do đó, tôi chọn đề tài “ Thực hiện Chính sách xoá đói, giảm nghèo huyện Quảng Xƣơng (tỉnh Thanh Hoá) từ 2010 - 2014” làm đề tài luận văn tốt nghiệp. * Câu hỏi nghiên cứu Làm thế nào để nâng cao hiệu quả khi thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở Huyện Quảng Xương - Tỉnh Thanh Hóa ? 2 z 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.

Mục đích Trên cơ sở lý luận về thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo và khảo sát thực trạng thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở Huyện Quảng Xƣơng (Tỉnh Thanh Hóa), luận văn đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện có hiệu quả chính sách này ở Huyện Quảng Xƣơng đến năm 2020. Nhiệm vụ - Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về chính sách xóa đói giảm nghèo và thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo. - Phân tích thực trạng chính sách xóa đói, giảm nghèo ở Huyện Quảng Xƣơng hiện nay, chỉ ra những kết quả, hạn chế và nguyên nhân của nó trong việc thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo của Huyện Quảng Xƣơng từ 2010 - 2014 - Đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm đẩy nhanh và thực hiện có hiệu quả chính sách xóa đói, giảm nghèo ở Huyện Quảng Xƣơng đến năm 2020. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Luận văn nghiên cứu thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo trong phạm vi Huyện Quảng Xƣơng - Tỉnh Thanh Hóa; đặc biệt là tập trung khảo sát sâu trên một số xã Vùng ven biển trên địa bàn cấp huyện, nơi thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo khó khăn nhất.

Thời gian nghiên cứu: Từ 2010 - 2014. Cấu trúc luận văn Bố cục của luận văn bao gồm có 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận của chính sách xóa đói giảm nghèo Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu. Chƣơng 3: Thực trạng thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo ở Huyện Quảng Xƣơng Tỉnh Thanh Hóa. Chƣơng 4: Phƣơng hƣớng và giải pháp thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở Huyện Quảng Xƣơng trong những năm tiếp theo.

3 z CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu chính sách xóa đói giảm nghèo 1. Các nghiên cứu về thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo Trong quá trình triển khai đề tài, tác giả đã sƣu tầm và nghiên cứu các tài liệu nhƣ: Giáo trình giảng dạy tại các trƣờng đại học, sách của một số tác giả về XĐGN, các công trình khoa học là các luận văn, luận án, trong đó có một số công trình khoa học là đề tài luận văn đƣợc tác giả quan tâm nhất. Một là: Luận án tiến sĩ của Nguyễn Đăng Bình: Vấn đề đầu tƣ phát triển theo hƣớng tăng trƣởng nhanh gắn với giảm nghèo tại Việt Nam thời kỳ đến năm 2020.

Hai là: Lê Duy Đồng, Bùi Sỹ Lợi ( 2011), định hƣớng về chính sách phát triển xã hội và quản lý phát triển xã hội giai đoạn 2011 - 2020, nhà xuất bản lao động xã hội. Ba là: Luận án tiến sỹ của Nguyễn Thị Hoa ( 2010), hoàn thiện chính sách xóa đói giảm nghèo chủ yếu ở Việt nam. Bốn là: Ngô Thắng Lợi ( 2011), giáo trình kinh tế phát triển, nhà xuất bản trƣờng đại học kinh tế quốc dân. Năm là: Luận án tiến sỹ kinh tế của Trần Thị Hằng: Vấn đề giảm nghèo trong nền kinh tế thị trƣờng ở Việt Nam hiện nay, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 2001.

Sáu là: Các nghiên cứu của Bộ Lao động - Thƣơng binh & Xã hội: Đói nghèo ở Việt Nam, Hà Nội, 1993; Nhận diện đói nghèo ở nƣớc ta, Hà Nội, 1993; Xóa đói giảm nghèo, Hà Nội, 1996; Xóa đói giảm nghèo với tăng trƣởng kinh tế, Nxb Lao động, Hà nội.1997… 4 z Bảy là: Xóa đói, giảm nghèo là vấn đề đƣợc đề cập khá toàn diện trong “Hội nghị triển khai chƣơng trình mục tiêu quốc gia xoá đói, giảm nghèo và chƣơng trình phát triển kinh tế - xã hội các xã đặc biệt khó khăn miền núi và vùng sâu, vùng xa”, tổ chức tại Hà Nội, tháng 1/1999. Một số chuyên khảo về vấn đề này cũng rất đáng chú ý nhƣ: TS Lê Xuân Bá, TS Chu Tiến Quang, TS Nguyễn Hữu Tiến, TS Lê Xuân Bình: “Nghèo đói và xoá đói, giảm nghèo ở Việt Nam”, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội, 2001; TS Đàm Hữu Đắc và TS Nguyễn Hải Hữu (đồng chủ biên): “Những định hướng chiến lược của chương trình, mục tiêu quốc gia về giảm nghèo giai đoạn 2006 - 2010”, Nxb Lao động – xã hội, Hà Nội, 2004; PGS. Lê Quốc Lý “Chính sách xóa đói, giảm nghèo, thực trạng và giải pháp” (Sách chuyên khảo), Nxb Chính trị Quốc gia - sự thật, Hà Nội, 2012…Các công trình nêu trên đã phân tích khá rõ về thực trạng và nguyên nhân đói nghèo, định hƣớng và các giải pháp thực hiện xóa đói giảm nghèo ở nƣớc ta. * Nhận xét: Các công trình, các bài viết nêu trên đã nghiên cứu về chính sách xoá đói, giảm nghèo ở nhiều mức độ, góc độ khác nhau và đã có đóng góp quan trọng làm rõ cơ sở khoa học và thực tiễn của công tác xoá đói, giảm nghèo, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc về xóa đói giảm nghèo, thực trạng đói nghèo và công tác xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam và ở một số địa phƣơng.

Tuy nhiên, cho đến nay chƣa có công trình khoa học nào nghiên cứu chuyên sâu về vấn đề thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở Huyện Quảng Xƣơng. Cơ sở lý luận của chính sách xóa đói giảm nghèo 1. Khái niệm chính sách xóa đói giảm nghèo; các tiêu chí để đánh giá thực hiện chính sách XĐGN 1. Khái niệm chính sách xóa đói giảm nghèo Chính sách xóa đói giảm nghèo có thể hiểu là những quyết định, quy định của nhà nƣớc đƣợc cụ thể hóa trong các chƣơng trình, dự án, cùng với 5 z nguồn lực, vật lực, các thể thức, quy trình hay cơ chế thực hiện nhằm tác động vào các đối tƣợng cụ thể là ngƣời nghèo, hộ nghèo hay xã nghèo.

với mục đích cuối cùng là xóa đói giảm nghèo. Từ chính sách xóa đói giảm nghèo ta có thể nhận diện khái niệm liên quan đến đói, nghèo. Nghèo là tình trạng một số bộ phận dân cƣ không đƣợc hƣởng và thỏa mãn những nhu cầu cơ bản của con ngƣời, mà những nhu cầu này đã đƣợc xã hội thừa nhận tùy theo trình độ phát triển và phong tục tập quán của từng địa phƣơng. Đói là tình trạng của một bộ phận dân cƣ nghèo có mức sống dƣới mức tối thiểu và thu nhập không đủ đảm bảo nhu cầu về vật chất để duy trì cuộc sống.

Hay nói một cách khác, đói là một nấc thang thấp nhất của nghèo.