ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN BUØI NHÖÏT PHONG THÖÏC HIEÄN CHÍNH SAÙCH XAÕ HOÄI ÔÛ DOANH NGHIEÄP ÑOÁI VÔÙI COÂNG NHAÂN (TRÖÔØNG HÔÏP COÂNG TY DEÄT MAY GIA ÑÒNH) CHUYEÂN NGAØNH: XAÕ HOÄI HOÏC MAÕ SOÁ: 04012 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KHOA HOÏC XAÕ HOÄI HOÏC NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: PGS. BUØI THEÁ CÖÔØNG THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH – 2007 1 MUÏC LUÏC Trang PHAÀN MÔÛ ÑAÀU. Lyù do choïn ñeà taøi. Ñoái töôïng, khaùch theå vaø phaïm vi nghieân cöùu.
Ñoái töôïng nghieân cöùu. Khaùch theå nghieân cöùu. Phaïm vi nghieân cöùu. Muïc tieâu nghieân cöùu.
YÙ nghóa lyù luaän vaø yù nghóa thöïc tieãn cuûa ñeà taøi. YÙ nghóa lyù luaän. YÙ nghóa thöïc tieãn. Caùc phöông phaùp vaø kyõ thuaät nghieân cöùu.
Phöông phaùp luaän chung. Phöông phaùp vaø kyõ thuaät nghieân cöùu cuï theå. Phöông phaùp nghieân cöùu tröôøng hôïp. Phöông phaùp phaân tích chính saùch.
Phöông phaùp phaân tích tö lieäu saün coù. Phöông phaùp nghieân cöùu ñònh tính. Phöông phaùp nghieân cöùu ñònh löôïng baèng baûng hoûi. Phöông phaùp quan saùt.
Nghieân cöùu lòch söû coâng ñoàng hay toå chöùc. Phöông phaùp choïn maãu. Maãu cho thoâng tin ñònh löôïng. Maãu cho thoâng tin ñònh tính.
8 2 PHAÀN NOÄI DUNG NGHIEÂN CÖÙU. CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN. Lòch söû nghieân cöùu cuûa ñeà taøi. Moät soá khaùi nieäm lieân quan ñeán ñeà taøi.
Chính saùch. Chính saùch xaõ hoäi. Chính saùch xaõ hoäi ôû doanh nghieäp. Cô sôû lyù thuyeát cuûa ñeà taøi.
Lyù thuyeát caáu truùc chöùc naêng. Lyù thuyeát xung ñoät. Lyù thuyeát haønh ñoäng. Lyù thuyeát veà traùch nhieäm xaõ hoäi cuûa coâng ty.
Caâu hoûi nghieân cöùu vaø moâ hình phaân tích. Caâu hoûi nghieân cöùu. Moâ hình phaân tích. Giaû thuyeát nghieân cöùu cuûa ñeà taøi.
25 CHÖÔNG II. KEÁT QUAÛ NGHIEÂN CÖÙU. Toång quan veà Coâng ty Deät May Gia Ñònh. Quaù trình hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa coâng ty.
Cô caáu toå chöùc vaø boä maùy ñieàu haønh. Sô ñoà quaûn lyù Coâng ty Deät May Gia Ñònh. Ñaëc ñieåm xaõ hoäi cô baûn cuûa maãu nghieân cöùu coâng nhaân ôû Coâng ty Deät May Gia Ñònh. Cô caáu veà giôùi tính vaø ñoä tuoåi cuûa coâng nhaân.
Trình ñoä hoïc vaán vaø chuyeân moân ngheà nghieäp cuûa coâng nhaân. Tình traïng söùc khoûe cuûa coâng nhaân. Ñieàu kieän kinh teá cuûa coâng nhaân. Heä thoáng caùc vaên baûn veà chính saùch xaõ hoäi cuûa Nhaø nöôùc coù lieân quan ñeán doanh nghieäp.
Baûo ñaûm cho coâng nhaân coù vieäc laøm thöôøng xuyeân, oån ñònh. Chính saùch tieàn löông, thöôûng ôû doanh nghieäp ñoái vôùi coâng nhaân. Chính saùch nhaø ôû ñoái vôùi coâng nhaân. Chính saùch baûo hieåm xaõ hoäi ôû doanh nghieäp ñoái vôùi coâng nhaân.
Caùc ñieàu kieän laøm vieäc cuûa coâng nhaân trong coâng ty. Chính saùch veà söùc khoûe ñoái vôùi coâng nhaân. Chính saùch boài döôõng veà vaên hoùa vaø chuyeân moân kyõ thuaät. Caùc cheá ñoä phuùc lôïi taäp theå ôû doanh nghieäp ñoái vôùi coâng nhaân.
Thöïc hieän chính saùch xaõ hoäi ôû Coâng ty Deät May Gia Ñònh ñoái vôùi coâng nhaân. Baûo ñaûm cho coâng nhaân coù vieäc laøm thöôøng xuyeân, oån ñònh. Chính saùch tieàn löông, thöôûng ôû doanh nghieäp ñoái vôùi coâng nhaân. Chính saùch nhaø ôû ñoái vôùi coâng nhaân.
Chính saùch baûo hieåm xaõ hoäi ôû doanh nghieäp ñoái vôùi coâng nhaân. Caùc ñieàu kieän laøm vieäc cuûa coâng nhaân trong coâng ty. Chính saùch veà söùc khoûe ñoái vôùi coâng nhaân. Chính saùch boài döôõng veà vaên hoùa vaø chuyeân moân kyõ thuaät.
Caùc cheá ñoä phuùc lôïi taäp theå ôû doanh nghieäp ñoái vôùi coâng nhaân. Vai troø cuûa caùc ñònh cheá xaõ hoäi trong vieäc baûo ñaûm thöïc hieän chính saùch xaõ hoäi ôû doanh nghieäp ñoái vôùi coâng nhaân. Toå chöùc Ñaûng. Ñoaøn Thanh nieân.
Hoäi ñoàng baûo hoä lao ñoäng. 111 PHAÀN KEÁT LUAÄN VAØ KHUYEÁN NGHÒ. 113 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO. 121 5 PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1.
Lyù do choïn ñeà taøi Trong xu theá phaùt trieån chung cuûa toaøn nhaân loaïi, ôû moãi thôøi ñaïi, quoác gia, daân toäc, moãi giai ñoaïn phaùt trieån lòch söû laïi naûy sinh nhöõng vaán ñeà xaõ hoäi khaùc nhau ñoøi hoûi phaûi giaûi quyeát baèng nhöõng chính saùch cuï theå. Ngaøy nay, ñaát nöôùc ta ñang trong quaù trình ñaåy maïnh coâng cuoäc ñoåi môùi vôùi söï nghieäp xaây döïng chuû nghóa xaõ hoäi, tieán haønh coâng nghieäp hoaù vaø hieän ñaïi hoùa ñaát nöôùc, chuyeån töø xaõ hoäi noâng nghieäp truyeàn thoáng sang xaõ hoäi coâng nghieäp, vôùi tính naêng ñoäng xaõ hoäi cao. Ñi cuøng vôùi noù laø vieäc chuyeån töø neàn kinh teá keá hoaïch taäp trung bao caáp sang neàn kinh teá thò tröôøng coù söï ñieàu tieát cuûa Nhaø nöôùc, chuyeån ñoåi daàn töøng böôùc vai troø cuûa chính phuû vaø moái quan heä giöõa Nhaø nöôùc vaø xaõ hoäi. Quaù trình ñoù gaén lieàn vôùi caùc thay ñoåi saâu saéc vaø nhanh choùng treân moïi maët cuûa ñôøi soáng xaõ hoäi.
Chính thöïc tieãn naøy ñoøi hoûi caùc nhaø quaûn lyù phaûi ñieàu chænh caùc chính saùch kinh teá – xaõ hoäi cho phuø hôïp vôùi tình hình môùi ñeå coù theå bao quaùt heát nhöõng vaán ñeà thöïc tieãn môùi naûy sinh. Moät ñieåm caàn löu yù laø xaõ hoäi hieän ñaïi phaùt trieån raát nhanh, chöa bao giôø laøm cho xaõ hoäi bieán ñoåi nhanh choùng nhö ngaøy nay, khieán cho coâng taùc quaûn lyù xaõ hoäi phaûi ñöông ñaàu vôùi nhöõng vaán ñeà xaõ hoäi môùi naûy sinh theo moät nhòp ñoä ngaøy caøng nhanh. Caùc chính saùch xaõ hoäi luoân ôû vaøo traïng thaùi nguy cô bò laïc haäu so vôùi thöïc tieãn cuoäc soáng. Vì vaäy, ñeå traùnh bò ñoäng trong quaûn lyù xaõ hoäi, quaù trình hoaïch ñònh moät chính saùch xaõ hoäi phaûi lieân tuïc.
Khi ñöa ra moät chính saùch xaõ hoäi ñeå thöïc hieän thì ñoàng thôøi ñaõ phaûi tieáp tuïc nghieân cöùu chính saùch xaõ hoäi ñoù trong nhöõng giai ñoaïn tieáp theo. ÔÛ nöôùc ta, thöïc tieãn trong maáy chuïc naêm qua, ñaëc bieät laø töø sau ñoåi môùi ñeán nay cho thaáy muoán xaây döïng thaønh coâng chuû nghóa xaõ hoäi, moät trong nhöõng nhieäm vuï quan troïng laø phaûi bieát quaûn lyù xaõ hoäi moät caùch khoa hoïc veà caû hai maët vó moâ vaø vi moâ. Trong nhieäm vuï quaûn lyù xaõ hoäi, söï keát hôïp thi haønh 1 chính saùch kinh teá vaø chính saùch xaõ hoäi laø heát söùc quan troïïng. Moät thôøi gian khaù daøi, trong caùc keá hoaïch cuûa Nhaø nöôùc, chuùng ta thöôøng chuù troïng maët chính saùch kinh teá, chöa chuù troïng maët chính saùch xaõ hoäi.
Ñaïi hoäi laàn thöù VIII cuûa Ñaûng khaúng ñònh: “ Nhieàu vaán ñeà xaõ hoäi gay gaét ñeå toàn ñoäng keùo daøi, chaäm ñöôïc giaûi quyeát. Nhaø nöôùc chöa quan taâm ñuùng möùc vaø chöa coù chính saùch, bieän phaùp coù hieäu quaû ñeå xöû lyù moái quan heä giöõa kinh teá vaø xaõ hoäi trong quaù trình phaùt trieån; chöa döï kieán ñöôïc nhöõng haäu quaû tieâu cöïc veà xaõ hoäi, veà tö töôûng vaø taâm lyù cuûa caùc cô cheá, chính saùch kinh teá môùi ñeå coù bieän phaùp khaéc phuïc kòp thôøi …”. Töø nhöõng luaän ñieåm treân ñaây, coù theå thaáy chính saùch xaõ hoäi laø moät vaán ñeà lôùn caàn ñöôïc ñi saâu nghieân cöùu vaø tìm hieåu, ñaëc bieät laø trong giai ñoaïn hieän nay khi maø ñaát nöôùc ñang coù nhöõng chuyeån bieán maïnh meõ veà cô caáu xaõ hoäi. Trong quaù trình nghieân cöùu vaø thöïc thi chính saùch xaõ hoäi cho caùc giai taàng khaùc nhau thì vieäc nghieân cöùu chính saùch xaõ hoäi ñoái vôùi giai caáp coâng nhaân laø ñieàu caàn thieát caû veà maët lyù luaän vaø thöïc tieãn.
Tuy nhieân, hieän nay caùc coâng trình nghieân cöùu veà vaán ñeà naøy ôû nöôùc ta noùi chung vaø thaønh phoá Hoà Chí Minh noùi rieâng haàu nhö chöa ñöôïc chuù troïng ñuùng möùc, vaø thöôøng chæ döøng laïi ôû caùc quan ñieåm lyù luaän, nhöõng baùo caùo döôùi daïng caùc chuyeân ñeà, chöa ñi saâu nhieàu vaøo nhöõng nghieân cöùu mang tính thöïc nghieäm. Thaønh phoá Hoà Chí Minh laø moät trung taâm kinh teá lôùn cuûa caû nöôùc, ñang ñaåy nhanh quaù trình coâng nghieäp hoaù vaø hieän ñaïi hoùa, taïo ñieàu kieän cho moïi thaønh phaàn kinh teá phaùt trieån, ñaëc bieät laø caùc thaønh phaàn kinh teá ngoaøi quoác doanh. Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, soá löôïng caùc doanh nghieäp ngoaøi quoác doanh treân ñòa baøn thaønh phoá phaùt trieån maïnh ñaõ thu huùt moät soá löôïng lôùn löïc löôïng lao ñoäng caùc nôi veà ñaây laøm vieäc, hình thaønh neân caùc khu coâng nghòeâp vaø khu cheá xuaát lôùn. Tuy nhieân, trong thöïc teá raát ít caùc doanh nghieäp chaáp haønh nghieâm tuùc phaùp luaät Nhaø nöôùc trong vieäc thöïc thi ñaày ñuû caùc chính saùch xaõ hoäi, nhaèm baûo 2 ñaûm quyeàn lôïi cho coâng nhaân lao ñoäng.
Theâm vaøo ñoùù, baûn thaân ngöôøi coâng nhaân trong caùc doanh nghieäp cuõng chöa coù söï hieåu bieát saâu saéc veà quyeàn lôïi vaø nghóa vuï cuûa mình. Vì theá, vaán ñeà xung ñoät giöõa ngöôøi lao ñoäng vaø ngöôøi söû duïng lao ñoäng thöôøng xaûy ra vaø trôû neân gay gaét khi maø nhu caàu veà lôïi ích kinh teá giöõa chuû vaø thôï chöa ñöôïc thoáng nhaát, caùc chính saùch phuùc lôïi doanh nghieäp chöa ñaûm baûo ñöôïc ñôøi soáng cuûa ngöôøi coâng nhaân lao ñoäng. Töø nhöõng vaán ñeà treân ñaây cho thaáy, nghieân cöùu veà chính saùch xaõ hoäi ñoái vôùi coâng nhaân laø caàn thieát. Ñoù laø lyù do maø taùc giaû choïn ñeà taøi: “Thöïc hieän chính saùch xaõ hoäi ở doanh nghieäp ñoái vôùi coâng nhaân” (Trường hợp Công ty Dệt May Gia ðịnh, Quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh).
ðối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu 2. Ñoái töôïng nghieân cöùu: Vieäc thöïc hieän chính saùch xaõ hoäi ôû doanh nghieäp ñoái vôùi coâng nhaân. Nhöõng nguyeân nhaân, ñieàu kieän vaø keát quaû cuûa vieäc thöïc hieän chính saùch ñoù. Khaùch theå nghieân cöùu - Công ty Dệt May Gia ðịnh - Các tác nhân xã hội trong Công ty Dệt May Gia ðịnh 2.
Phaïm vi nghieân cöùu: Ñaây laø moät nghieân cöùu tröôøng hôïp, do vaäy, phaïm vi nghieân cöùu ñöôïc giôùi haïn ôû vieäc tìm hieåu vieäc thöïc hieän chính saùch xaõ hoäi ñoái vôùi coâng nhaân, những nguyên nhân, ñiều kiện và kết quả của việc thực hiện chính sách xã hội ở Công ty Dệt May Gia ðịnh ñối với công nhân hiện nay. Mục tiêu nghiên cứu: - Mục tiêu chung của nghiên cứu này là xem xét việc thực hiện chính sách xã hội ở doanh nghiệp này như thế nào. - Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu này là: 3 1. Nghieân cöùu hệ thống văn bản của Nhà nước liên quan ñến chính sách xã hội ñối với người lao ñộng trong doanh nghiệp.
Tìm hieåu hieän traïng vieäc thöïc hieän chính saùch xaõ hoäi ở doanh nghieäp ñoái vôùi coâng nhaân thoâng qua tröôøng hôïp Coâng ty Deät May Gia Ñònh ôû Quaän Bình Thaïnh, Thaønh phoá Hoà Chí Minh, naêm 2007.