ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ------------------- VŨ THỊ LÝ CHIẾN LƢỢC PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG NGHIỆP Ô TÔ NHẬT BẢN: BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM Chuyên ngành : Kinh tế thế giới và quan hệ kinh tế quốc tế Mã số : 60 31 07 TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN XUÂN THIÊN Hà Nội – 2012 0 MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT. i DANH MỤC CÁC BẢNG. ii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ. iii MỞ ĐẦU. 1 CHƯƠNG 1: NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG TỚI VIỆC HÌNH THÀNH CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG NGHIỆP Ô TÔ CỦA 7 NHẬT BẢN.1 Vai trò của ngành công nghiệp ô tô đối với nền kinh tế một quốc gia.2 Những nhân tố tác động tới việc hình thành chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô của Nhật Bản.1 Nhân tố chủ quan.2 Nhân tố khách quan.3 Các tiền đề để thực hiện chiến lược.1 Thực trạng phát triển ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản chiến tranh thế giới thứ II………………………………………………… 21 1.2 Chính sách của chính phủ Nhật Bản ……………………………… 29 CHƯƠNG 2: CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG NGHIỆP Ô TÔ NHẬT BẢN ……………………………………………………………….1 Dự báo và quan điểm phát triển ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản……………………………………………………………………….1 Dự báo nhu cầu chủng loại ô tô và thị trường…………………….2 Quan điểm phát triển ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản………….3 Định hướng và mục tiêu cơ bản phát triển ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản…………………………………………………………… 39 2.2 Nội dung chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản……….1 Chiến lược sản phẩm……………………………………………….2 Chiến lược thị trường toàn cầu của ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản………………………………………………………………… 46 2.3 Chiến lược phát triển công nghiệp phụ trợ ô tô…………………….4 Chiến lược quản trị doanh nghiệp và phát triển nguồn nhân lực trong ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản………………………….3 Các giải pháp để thực hiện chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản……………………………………………………………….1 Về phía chính phủ Nhật Bản……………………………………….2 Về phía các doanh nghiệp Nhật Bản……………………………… 61 2.4 Đánh giá chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản……………………………………………………………………….1 Những mặt thành công của chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản……………………………………………….2 Những tồn tại và nguyên nhân của chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản…………………………………. 82 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CỦA NHẬT BẢN ĐỐI VỚI CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP Ô TÔ VIỆT 85 NAM….1 Tổng quan về ngành công nghiệp ô tô Việt Nam……………………….1 Thực trạng ngành công nghiệp ô tô Việt Nam…………………….2 Chính sách phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam………….2 Đánh giá về thực trạng và chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam……………………………………………………………….1 Những kết quả đạt được………………………………………….2 Tồn tại và nguyên nhân…………………………………….3 Những thách thức và cơ hội……………………………………….3 Một số kinh nghiệm của Nhật Bản đối với chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam……………………………………….1 Phát triển công nghiệp phụ trợ…………………………………….2 Phát triển nguồn nhân lực có chất lượng………………………….3 Tập trung áp dụng các phương pháp quản lý doanh nghiệp và kiểm soát chất lượng sản phẩm hiệu quả………………………………… 104 3.4 Khuyến khích sản xuất sản phẩm thân thiện với môi trường…….5 Cải tạo hệ thống cơ sở hạ tầng…………………………………….6 Các chính sách -chiến lược của Nhà nước cần đồng bộ gắn liền với thực tế……………………………………………………………. 109 TÀI LIỆU THAM KHẢO……………………………………………………. 110 Phụ lục 1: Mô hình hợp tác của các công ty ô tô Nhật Bản với các đối tác Mỹ-châu Âu- Trung Quốc-Ấn Độ-Nhật Bản. Phụ lục 2: Chi phí lao động năm 2010 (đô la Mỹ/giờ). Phụ lục 3: Xu hướng đầu tư của các công ty ô tô Nhật Bản vào các thị trường (1989-2011). Phụ luc 4: Tỷ giá đồng Yên Nhật/Đô la Mỹ (1985-2011). Phụ luc 5: Số xe sở hữu/1000 người dân (2008). Phụ lục 6: Sản lượng sản xuất và xuất khẩu của các công ty ô tô Nhật Bản tại các khu vực (1985-2010). Phụ lục 7: Vốn đầu tư cho hoạt động R & D trong ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản (1980-2011). DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Giải thích 1 ACFTA Hiệp định mậu dịch tự do ASEAN- Trung Quốc 2 AFTA Khu vực mậu dịch tự do Asean 3 AICO Chương trình hợp tác công nghiệp Asean 4 AIJVs Các liên doanh công nghiệp Asean 5 APEC Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương 6 ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á 7 BBC Liên kết sản xuât chung nhãn mác 8 CEPT Thuế quan ưu đãi có hiệu lực chung 9 EU Liên minh châu Âu 10 FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài 11 FTA Hiệp định mậu dịch tự do 12 GATT Hiệp định chung về thuế quan và thương mại 13 GDP Tổng sản phẩm nội địa 14 GNP Tổng sản phẩm quốc dân 15 JAMA Hiệp hội doanh nghiệp sản xuất ôtô Nhật Bản 16 MITI Bộ công nghiệp và công thương Nhật Bản 17 NAFTA Khu vực mậu dịch tự do Bắc Mỹ 18 NXB Nhà xuất bản 19 ODA Viện trợ phát triển chính thức 20 OECD Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế 21 OPEC Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ 22 R&D Nghiên cứu và triển khai 23 SAARC Hiệp hội hợp tác khu vực Nam Á 24 TPP Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương 25 VAMA Hiệp hội doanh nghiệp sản xuất ôtô Việt Nam 26 VER Hạn chế xuất khẩu tự nguyện 27 WTO Tổ chức Thương mại Thế giới i DANH MỤC CÁC BẢNG STT Bảng Nội dung Trang Bảng 2.1 Danh sách 12 model xe ô tô “sạch” nhất của 1 năm 2011. 46 Biểu thuế nhập khẩu ôtô năm 2011 hiệu lực 2 Bảng 3. 90 Bảng so sánh mục tiêu và thực hiện tỷ lệ nội 3 Bảng 3. ii DANH MỤC CÁC HÌNH STT Số hình Nội dung Trang Mô hình liên kết trong ngành công nghiệp ô 1 Hình 1.1 9 tô Nhật Bản. Dự báo chủng loại và số lượng xe tiêu thụ 2 Hình 2.1 36 tại thị trường châu Á năm 2015. Doanh số bán kinh kiện ô tô của các nước 3 Hình 2.3 thuộc liên minh châu Âu (EU) cho các đối 79 tác Nhật Bản (2000-2009). Doanh số bán linh kiện ô tô Hoa Kỳ cho các 4 Hình 2.4 80 đối tác Nhật Bản (1998-2010). iii MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài. Ngành công nghiệp ô tô là ngành rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia và là ngành công nghiệp có mức sinh lợi cao. Có thể thấy trên thế giới, các nước lớn đều là những nước có ngành công nghiệp ô tô rất phát triển phục vụ giao thông vận tải trong nước và nâng cao kim ngạch xuất khẩu. Việt Nam đang bước vào thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, trong đó các ngành công nghiệp còn rất non trẻ về kỹ thuật, thiếu vốn và kinh nghiệm quản lý. Trong khi đó, các nước đi trước như Nhật Bản là nước công nghiệp với ngành công nghiệp ô tô rất phát triển, cạnh tranh mạnh với cả các cường quốc mạnh về ô tô như Hoa Kỳ, Đức, Pháp.mặc dù xuất phát điểm phát triển ngành này của Nhật không phải là có nhiều lợi thế hơn các nước khác về tài nguyên thiên nhiên và công nghệ nguồn. Những thành tựu của Nhật Bản đạt được trong ngành này thật diệu kỳ. Nhật Bản đã có những công ty ô tô danh tiếng nhất, xuất khẩu vào loại hàng đầu thế giới về ô tô, các chi nhánh sản xuất ô tô có mặt hầu hết các nước trên thế giới và cạnh trạnh mãnh mẽ ngay trong phạm vi lãnh thổ của các cường quốc ô tô khác. Thực tế, nền công nghiệp ô tô đã đóng góp rất lớn cho kinh tế Nhật Bản. Nguyên nhân nào dẫn đến ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản lại phát triển nhanh như vậy? Tại sao ô tô Nhật Bản lại chiếm lĩnh được thị trường thế giới? Các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam là những nước đi sau học tập được kinh nghiệm gì từ sự phát triển ngành công nghiệp ô tô của Nhật Bản? Nhằm góp phần phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam trong những năm tới và trả lời những câu hỏi nêu ra ở trên, tôi đã chọn đề tài: “Chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản: Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam”. Do đó, nghiên cứu chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản là hết sức cần thiết và có ý nghĩa đối với Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước. Những kinh nghiệm và thực tế sống động của Nhật Bản trong ngành công nghiệp ô tô sẽ giúp Việt Nam chúng ta định hướng đúng đắn cho việc phát triển ngành này tại Việt Nam, góp phần đưa đất nước ngày càng phát triển về công nghệ và kinh tế. Tình hình nghiên cứu. Nghiên cứu về đề tài ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản bao gồm thực trạng ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản, chiến lược phát triển ngành ô tô Nhật Bản.đã có rất nhiều tác giả nước ngoài đã thực hiện như: - “Automative and components market in Asia” (2000), tác giả Paul Brough, Head of Financial Advisory Services, China and Hong Kong SAR KPMG, Hongkong. Nghiên cứu tập trung vào chiến lược phát triển công nghiệp phụ trợ ô tô từ năm 1986-2004 của một số nước châu Á đặc biệt là Nhật Bản dưới tác động của các FTA giữa các nước trong khu vực. - “ Automotive Technologies and Measures in Japan” (Feb/2009), tác giả Keiko Hirota, Musashi University, Tokyo, Japan. Nghiên cứu của tác giả nêu các giải pháp về công nghệ để giải quyết các thách thức về môi trường đối với sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản từ năm 2001-2020. - “Building in America” (October/2010), Japan Automobile Manufacturers Association Inc, JAMA, Japan. Bài viết đưa ra một bức tranh tổng thể về hoạt động sản xuất của các công ty trong Hiệp hội sản xuất ô tô Nhật Bản tại thị trường Mỹ từ năm 1986-2009 về hoạt động sản xuất, đầu tư và xuất khẩu. - “Brochures 2010 & 2011” (2010 & 2011), JAMA, Japan. Báo cáo hằng năm của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản về tổng kết về ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản về các mặt doanh thu, doanh số, thị trường… - “Common Challenges, Common Future” (2011), JAMA, Japan. Bài báo cáo về thực trạng sản xuất của các công ty ô tô Nhật Bản trong Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô tại thị trường EU. -“Energy and Environmental Challenges for Japanese Automobile industry” (2000), tác giả: Daniel Sperling, University of Carlifonia, USA.
Chiến Lược Phát Triển Ngành Công Nghiệp Ô Tô Nhật Bản và Bài Học Cho Việt Nam
Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueb chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô nhật bản bài học kinh nghiệm cho việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải
Trường đại học
Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà NộiChuyên ngành
Kinh tế thế giới và quan hệ kinh tế quốc tếNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn thạc sỹPhí lưu trữ
35 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Vũ Thị Lý
Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Xuân Thiên
Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội
Chuyên ngành: Kinh tế thế giới và quan hệ kinh tế quốc tế
Đề tài: Chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản: Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
Năm xuất bản: 2012
Địa điểm: Hà Nội
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ