phần mở đầu, kết luận, luận văn đƣợc kết cấu thành 4 chƣơng, gồm: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về chiến lƣợc phát triển doanh nghiệp Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và thiết kế quy trình nghiên cứu Chƣơng 3: Phân tích các căn cứ hình thành chiến lƣợc phát triển của Công ty Cổ phần xây dựng số 1 Hà Nội Chƣơng 4: Đề xuất và lựa chọn giải pháp chiến lƣợc phát triển cho Công ty Cổ phần xây dựng số 1 Hà Nội giai đoạn 2018-2025 6 z CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƢỢC PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về chiến lƣợc phát triển của doanh nghiệp 1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài Có rất nhiều công trình nghiên cứu về chiến lƣợc và quản trị chiến lƣợc với nhiều góc độ tiếp cận khác nhau. Khi nhắc đến chiến lƣợc, chúng ta thƣờng nghĩ ngay đến những cuốn sách, những nghiên cứu về hoạch định phát triển chiến lƣợc của rất nhiều những tác giả nổi tiếng trong lĩnh vực quản trị chiến lƣợc đầy thử thách nhƣ: Trong cuốn sách “Chiến lƣợc kinh doanh hiệu quả” của Harvard Business Essentials là nền tảng cơ bản để bắt đầu tự hoạch định và thực hiện chiến lƣợc cho tổ chức của mình với kỹ năng phân tích các yếu tố của mô hình SWOT ; Lựa chọn chiến lƣợc phù hợp với hoạt động kinh doanh ; Xác định các nguồn lực cần thiết khi hoạch định chiến lƣợc ; Cân nhắc yếu tố con ngƣời khi xây dựng chiến lƣợc ; Đối phó với những thách thức khi thực hiện chiến lƣợc.
Còn tác giả Edith Penrose (1959) trong cuốn sách “Lý thuyết về sự phát triển của doanh nghiệp” đã chỉ ra những vấn đề chính liên quan đến chiến lƣợc phát triển. Tác giả nhấn mạnh việc nhận thức về môi trƣờng bên ngoài cũng nhƣ kiểm soát các nguồn lực sẽ là yếu tố then chốt trong việc hoạch định và thực thi chiến lƣợc phát triển của doanh nghiệp. Quan điểm của Edith đã tạo dựng nền tảng cho sự hình thành lý thuyết phát triển dựa trên nguồn lực (resource-based theory) sau này. Theo lý thuyết này, những nguồn lực và năng lực cốt lõi là cơ sở để doanh nghiệp đạt đƣợc lợi thế cạnh tranh bền vững và phát triển.Cuốn “Chiến lƣợc đại dƣơng xanh” của 2 tác giả W.
Chan Kim - Renée Mauborgne cho ta thấy ý tƣởng về một thị trƣờng ít sự cạnh tranh hơn và nhiều lợi lợi ích hơn. Cuốn sách kinh tế này khiến mình phải tự hỏi lại mình về mọi thứ mà bạn biết về điều kiện để có đƣợc những thành công chiến lƣợc, bởi vì, trong đó W. Chan Kim và Renée Mauborgne đã chỉ ra rằng, trong khi hầu hết các công ty đều cạnh tranh với nhau trong những “đại 7 z dƣơng đỏ” hạn hẹp nhƣ vậy, thì chiến lƣợc cạnh tranh đối đầu ngày càng không thể tạo ra sự tăng trƣởng có lợi nhuận trong tƣơng lai. Là một trong những cuốn sách hay nhất về quản trị kinh doanh trên thế giới với rất nhiều giải thƣởng, cuốn sách sẽ cung cấp thêm các ý tƣởng và phƣơng pháp cho các doanh nhân và các nhà hoạch định chiến lƣợc của Việt Nam.
Ngoài ra, còn một số cuốn sách trình bày các vấn đề liên quan đến quá trình thực thi giải pháp chiến lƣợc của doanh nghiệp. Chẳng hạn nhƣ cuốn sách “Xây dựng để trƣờng tồn” của tác giả Jim Collins và Jerry I. Porass không chỉ là một cuốn sách hay để đọc - mà nó còn thực sự hữu ích cho các nhà lãnh đạo ở mọi cấp trong mọi loại hình tổ chức Hai tác giả Clayton và Raynor (2001) trong cuốn sách “Giải pháp của ngƣời sáng tạo” (The Innovator’s Solution) gợi ý rằng các công ty có hai sự lựạ chọn căn bản khi tìm kiếm giải pháp phát triển kinh doanh. Một là họ có thể theo đuổi chiến lƣợc sáng tạo bền vững, mà theo đó họ sẽ cung cấp cho khách hàng hiện tại ở các thị trƣờng hiện tại những sản phẩm tốt hơn.
Hoặc có thể theo đuổi một giải pháp chiến lƣợc đột phá là tạo ra một thị trƣờng mới mà ở đó họ sẽ hƣớng tới ngƣời tiêu dùng mà chƣa đƣợc đáp ứng nhu cầu bởi các sản phẩm tốt và từ đó sẽ cung cấp sản phẩm vƣợt trên kỳ vọng của họ ở một mức giá thấp. Hai tác giả khẳng định các giải pháp sáng tạo bền vững là huyết mạch của những doanh nghiệp đã thành lập và là cơ sở cho các giải pháp chiến lƣợc phát triển. Tình hình nghiên cứu ở trong nước Về các công trình nghiên cứu ở trong nƣớc, có một số sách, bài viết về chiến lƣợc nói chung nhƣ: “Quản trị chiến lƣợc” của PGS. TS Hoàng Văn Hải chủ biên nêu rõ: Trong kinh doanh hiện đại sự thay đổi chứ không phải sự ổn định là chƣơng trình làm việc hàng ngày.
Sự thay đổi nhanh chóng trong môi trƣờng công nghệ, môi trƣờng cạnh tranh và nhu cầu khách hàng đã buộc các công ty phải lựa chọn chiến lƣợc để tồn tại trên thị trƣờng. 8 z Giải pháp chiến lƣợc chính là sản phẩm tƣ duy sắc sảo và khôn ngoan của các nhà quản trị chiến lƣợc. Giải pháp chiến lƣợc đúng sẽ khắc phục đƣợc sự chênh lệch về nguồn lực và giúp kẻ yếu vẫn có thể thắng đƣợc đối thủ mạnh. Vì vậy đầu tƣ cho việc tìm ra giải pháp chiến lƣợc là một trong trong những đầu tƣ có tính quyết định nhất.
Bài viết “Tập đoàn kinh tế: Mô hình quản lý và chiến lƣợc phát triển” của Nguyễn Khƣơng đăng trên Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Kinh tế và Kinh doanh 28 (2012) nêu rõ: Tập đoàn kinh tế là mô hình công ty, doanh nghiệp có quy mô lớn hoạt động trong nền kinh tế của mỗi quốc gia. Sự hình thành và phát triển của các tập đoàn kinh tế xuất phát từ yêu cầu tồn tại phát triển của các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trƣờng. Trƣớc áp lực cạnh tranh, các công ty có xu hƣớng sáp nhập hoặc liên kết với nhau thành tập đoàn để nâng cao năng lực cạnh tranh của mình. Tuy nhiên không phải tập đoàn kinh tế nào cũng có thể tồn tại và phát triển đƣợc.
Hiệu quả hoạt động của các tập đoàn kinh tế luôn là vấn đề quan trọng đƣợc quan tâm hiện nay bởi những lợi ích và ảnh hƣởng của tập đoàn kinh tế đối với một quốc gia là rất lớn. Sự mở rộng không hợp lý về quy mô của tập đoàn sẽ gây ra những hệ lụy không tốt, khó khắc phục đối với nền kinh tế của các nƣớc, đặc biệt là các nƣớc đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Vì vậy, việc tìm ra một mô hình quản lý và xây dựng chiến lƣợc phát triển cho tập đoàn kinh tế là cần thiết. Bài viết tập trung phân tích những khái niệm cơ bản về tập đoàn kinh tế, các mô hình quản lý, và đề xuất chiến lƣợc phát triển cho các tập đoàn kinh tế trong xu hƣớng kinh doanh đa ngành, đa lĩnh vực ở Việt Nam hiện nay.
“Đánh giá các nhân tố ảnh hƣởng đến quản trị chiến lƣợc của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam - Nghiên cứu thực chứng tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam” của tác giả Trần Long hệ thống hóa các lý thuyết liên quan đến quản trị chiến lƣợc trong ngân hàng, đề xuất và đo lƣờng tác động của các nhân tố ảnh hƣởng đến quản trị chiến lƣợc của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam. Thông qua nghiên cứu thực chứng tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam (BIDV), sử dụng mô hình phƣơng trình cấu trúc (SEM) với cách tiếp cận PLS, 9 z nghiên cứu cho thấy danh tiếng có ảnh hƣởng lớn nhất đến quản trị chiến lƣợc trong ngân hàng. Các nhân tố khác xếp theo thứ tự giảm dần, bao gồm: môi trƣờng vĩ mô, nguồn lực của ngân hàng, phong cách quản lý của ban lãnh đạo, cạnh tranh giữa các đối thủ và cấu trúc sở hữu của ngân hàng. Từ đó, nghiên cứu đƣa ra đề xuất có tính ứng dụng thực tiễn cao cho các nhà quản trị để thực thi hiệu quả quản trị chiến lƣợc tại các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam Vận dụng kết hợp phƣơng pháp ma trận và chuyên gia hoạch định chiến lƣợc kinh doanh xây lắp ở miền trung của Tổng công ty Sông Hồng của Hoàng Hữu Hòa, Tôn Anh Dũng đăng trên Tạp chí khoa học, Đại học Huế, tập 72B, số 3, năm 2012 có nêu rõ: Dựa trên nguồn số liệu điều tra và bằng phƣơng pháp ma trận kết hợp với phƣơng pháp chuyên gia, nghiên cứu này đã chỉ ra 5 chiến lƣợc kinh doanh xây lắp mang tính khả thi ở miền Trung của Tổng Công ty Cổ phần sông Hồng giai đoạn 2011 – 2020: (1) chiến lƣợc thâm nhập thị trƣờng, (2) chiến lƣợc phát triển sản phẩm, (3) chiến lƣợc phát triển thị trƣờng,(4) chiến lƣợc kết hợp về phía trƣớc và (5) chiến lƣợc đa dạng hóa đồng tâm.
Trong đó, chiến lƣợc thâm nhập thị trƣờng đƣợc các chuyên gia đánh giá mang tính khả thi cao với độ tin cậy, có khả năng hiện thực hóa trong tƣơng lai. Hệ thống 5 nhóm giải pháp thực thi chiến lƣợc này cũng đã đƣợc đƣa ra có cơ sở khoa học. “Cần làm gì để phát triển ngành Xây dựng Việt Nam?” của Lê Viết Hải Phó chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu Xây dựng Việt Nam - Chủ tịch HĐQT & TGĐ CTCP Xây dựng & Kinh doanh địa ốc Hòa Bình nói rõ vấn đề: để chiến lƣợc quốc tế hoá ngành xây dựng Việt Nam thành công, chúng ta cần phải có tƣ duy đột phát để có thể đƣa đến một cuộc cách mạng thực sự về năng suất cho ngành xây dựng. Tất cả chúng ta phải biết học hỏi, biết kế thừa những thành tựu, những tinh hoa của thế giới trong lĩnh vực này.
Bài viết “ Để chiến lƣợc kinh doanh không còn nằm trên giấy” tại chuyên mục kiến thức quản trị của Cổng thông tin điện tử khởi nghiệp quốc gia trong đó chỉ rõ 5 nguyên nhân thất bại trong triển khai chiến lƣợc kinh doanh nhƣ: Thực thi không đồng bộ; chỉ quan tâm đến kết quả cuối cùng, xem nhẹ các kết quả trung gian mang tính dẫn dắt; "Truyền" nhƣng không "thông"; "Xây" và "đo" không đồng bộ; 10 z Suy nghĩ theo lối mòn "xây dựng và triển khai chiến lƣợc là công việc của cấp cao Ngoài ra, có một số luận văn, luận án về chiến lƣợc của các công ty, gắn với bối cảnh cụ thể của từng ngành, từng lĩnh vực.