Chương 1: Một số vấn đề cơ bản về Marketing dịch vụ trong vận tải hàng hóa hàng không Chương 2: Thực trạng Marketing trong vận tải hàng hóa của Tổng công ty Hàng không Việt Nam Chương 3: Định hướng và giải pháp đẩy mạnh Marketing trong vận tải hàng hóa của Tổng công ty Hàng không Việt Nam 5 CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ MARKETING DỊCH VỤ TRONG VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG KHÔNG 1. Đặc điểm dịch vụ vận tải hàng hóa trong vận tải hàng hóa hàng không 1. Sự cần thiết của dịch vụ vận tải hàng hóa hàng không và vai trò của nó đối với mỗi quốc gia Trong vận tải hàng hóa hiện nay, vận tải hàng không tuy chiếm một tỷ trọng không quá lớn nhưng sự cần thiết của vận tải hàng hóa hàng không là không thể phủ nhận, đă ̣c biê ̣t là trong thời đa ̣i khoa ho ̣c kỹ thuâ ̣t phát triể n như hiê ̣n nay, yế u tố thời gian đươ ̣c coi tro ̣ng và ưu tiên hơn cả : Thứ nhất, vận tải hàng hóa hàng không với tốc độ nhanh của mình thường là phương thức vận tải được áp dụng để chuyên chở những hàng hóa có yêu cầu cấp thiết, đặc biệt trong những trường hợp cứu trợ khẩn cấp, hàng mau hỏng như thủy hải sản đông lạnh, vận tải hàng không là một bước tiến lớn về tốc độ giao nhận hàng hóa. Thứ hai, vận tải hàng hóa hàng không có khả năng chuyên chở hàng hóa ở những nơi mà nhiều ngành vận tải khác không có khả năng thực hiện hoặc thực hiện được nhưng vô cùng khó khăn.
Thứ ba, vận tải hàng hóa hàng không là phương thức chủ yếu được dùng đối với các hàng hóa có giá trị cao như vàng, bạc, đá quý… bởi mức độ an toàn trong việc bảo quản và chuyên chở hàng hóa mà các phương thức khác không có được. Vận tải hàng không là một phương thức trong hệ thống vận tải thống nhất, tuy là một ngành non trẻ nhưng cũng như các phương thức vận tải khác, vận tải hàng không có vai trò quan trọng trong lưu thông hàng hóa trên toàn thế giới. Các nhà kinh tế học đã ví rằng: “Nếu nền kinh tế là một cơ thể sống, trong đó hệ thống giao thông là các huyết mạch thì vận tải là quá trình đưa các chất dinh dưỡng đến nuôi các tế bào của cơ thể sống đó”. 6 Vai trò của vận tải hàng hóa hàng không ngày một lớn dần đặc biệt khi mà nền kinh tế thế giới được tự do hóa, khối lượng hàng hóa vận chuyển tăng lên, yêu cầu của người gửi và người nhận hàng cao hơn về an toàn an ninh, về tốc độ và chất lượng vận chuyển… thì vận tải hàng hóa đường hàng không thực sự phù hợp với vận tải hàng hóa ngày nay, đặc biệt khi tốc độ tăng trưởng và áp dụng khoa học kỹ thuật ngày càng cao có thể giúp giảm giá cước vận chuyển hàng không.
Có thể trong hai hay ba thập kỷ tới vận tải hàng không sẽ nâng cao được vị thế của mình trong hệ thống vận tải toàn cầu. Tuy nhiên thì hiện nay, vận tải đường biển vẫn còn vai trò độc tôn với giá cước rẻ và có khả năng chuyên chở lớn, vận tải hàng không với giá cước đắt và khối lượng chyên chở có giới hạn vẫn là một phương thức vận tải tương đối xa xỉ đối với các nhà kinh doanh. Đặc điểm dịch vụ vận tải hàng hóa hàng không Ngành hàng không là một ngành kinh tế kỹ thuật, sự phát triển của nó có tác dụng hỗ trợ cho sự phát triển của nền kinh tế quốc dân hoặc các ngành sự nghiệp khác mang tính đặc thù cao. Nó được nhà nước ưu tiên phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu giao lưu kinh tế, văn hóa, chính trị, ngoại giao nhanh nhất.
Đồng thời nó cũng là ngành có đóng góp lớn vào ngân sách nhà nước. Vận tải hàng không được coi là ngành kinh tế với các đặc tính như sau: - Phân biệt sản phẩm khó: Các hãng hàng không thường xuyên phải đương đầu với một thực tế rằng trong quan điểm của khách hàng thì sự khác biệt giữa việc vận chuyển hàng hóa giữa hãng hàng không này với hãng hàng không khác cũng như loại máy bay này với loại máy bay khác là rất nhỏ nếu các hãng có thời gian bay như nhau. Chính bản thân vận tải hàng không đã tạo ra sản phẩm khá đồng nhất. Đối với khách hàng, việc vận chuyển hàng hóa giữa các hãng hàng không rất giống nhau và thậm chí nếu có sự khác biệt đó tồn tại thì nó cũng bị giảm thiểu tới mức tối đa qua các chuyến bay quốc tế hoặc các hiệp định hàng không song phương cũng sẽ nhằm vào việc tiêu chuẩn hóa các sản phẩm hàng không và chất lượng dịch vụ của các hãng này.
Dù nếu như những sự bắt buộc ngoại cảnh này không tồn tại thông qua cạnh tranh và các động lực kinh tế thì thực tế các hãng hàng không cũng sử dụng chủng loại máy bay tương đương 7 giống nhau, có nghĩa là các hãng hàng không cuối cùng sẽ đưa ra các sản phẩm tương đương. Chính bản chất đồng nhất của các sản phẩm hàng không làm tăng gấp đôi sự cạnh tranh. + Thứ nhất: trong thị trường cạnh tranh nó thúc đẩy các hãng hàng không nỗ lực hết sức làm sao cho sản phẩm của mình khác biệt với sản phẩm của hãng cạnh tranh. Để làm được điều này đầu tiên họ đưa những máy bay thuộc thế hệ mới vào khai thác, tần suất bay cao hơn, chi phí nhiều hơn cho các dịch vụ an ninh như lưới, trang thiết bị phục vụ và tăng cường quảng cáo cũng như lập kế hoạch bay sao cho đảm bảo lịch bay.
+ Thứ hai: bản chất đồng nhất của sản phẩm hàng không làm cho các hãng hàng không hoàn toàn có thể thâm nhập vào thị trường, thâm nhập những đường bay hiện tại khá dễ dàng. - Tính khó thâm nhập: do đặc tính của vận tải hàng không là dùng phương tiện máy bay trên không và khi một hãng hàng không muốn bay thì phải xin phép nước có sở hữu đường bay. Bên cạnh đó còn có tình trạng cạnh tranh về giá cả giữa các hãng hàng không. - Xu hướng độc quyền hóa: do sự cạnh tranh trong hoạt động kinh tế hàng không ngày càng gia tăng đe dọa phá sản hàng loạt các hãng hàng không yếu kém và uy hiếm an ninh, an toàn nên xu thế cần có sự can thiệp hỗ trợ của nhà nước để bảo vệ quyền lợi của hãng hàng không quốc gia, và hỗ trợ tích cực để hãng hàng không quốc gia có thể cạnh tranh với bên ngoài giành ưu thế về kinh tế.
Nhân tố ảnh hưởng dịch vụ đến vận tải hàng hóa hàng không 1. Cảng hàng không Cảng hàng không là khu vực xác định, bao gồm sân bay, nhà ga và trang bị, thiết bị, công trình cần thiết khác được sử dụng cho tàu bay đi, đến và thực hiện vận chuyển hành khách hoặc hàng hóa. Cảng hàng không có các khu vực làm hàng xuất, hàng nhập và hàng chuyển tải. Cảng hàng không được phân thành hai loại: 8 - Cảng hàng không quốc tế là cảng hàng không phục vụ cho vận chuyển quốc tế và vận chuyển nội địa; - Cảng hàng không nội địa là cảng hàng không phục vụ cho vận chuyển nội địa.
Sân bay là khu vực xác định được xây dựng để bảo đảm cho tàu bay cất cánh, hạ cánh và di chuyển. Sân bay chỉ phục vụ mục đích khai thác hàng không chung hoặc mục đích vận chuyển hành khách, hành lý, hàng hóa, bưu phẩm, bưu kiện, thư mà không phải vận chuyển công cộng là sân bay chuyên dùng. Cảng hàng không, sân bay có khu vực lân cận để bảo đảm an toàn cho hoạt động hàng không dân dụng và dân cư trong khu vực đó. Máy bay Máy bay vận chuyển hàng hóa có thể là một trong những loại sau đây: Thứ nhất, máy bay chở khách: hàng được chở ở khoang bụng của máy bay trong khi hành khách được chở ở khoang chính.
Hầu hết các hãng hàng không không sử dụng loại máy bay này để chở hàng. Số lượng hàng hóa trên một chuyến bay bị hạn chế nhưng có những thuận lợi là số chuyến nhiều hơn kết hợp được cước chở hàng và chở khách để định ra được lợi tức thu nhập. Thứ hai, máy bay chở hàng: loại này chở hàng và thường được dùng bổ sung cho máy bay chở khách. Nó có thuận lợi là có thể chở được những lô hàng lớn và xếp được những loại hàng có kích thước đặc biệt nhưng đồng thời phí kinh doanh cao.
Vì thế, loại máy bay này chủ yếu là do các hãng hàng không có cơ sở công nghiệp và kinh tế mạnh ở trong nước mới sử dụng. Thứ ba, máy bay chở kết hợp: máy bay này có thể chở hành khách và hàng hóa trên khoang chính và thêm hàng trong khoang bụng. Vì vậy nó tạo ra sự cơ động đối với việc điều chỉnh khả năng chở hàng cho phù hợp với nhu cầu. Trang thiết bị xếp dỡ và làm hàng Hiệu quả của phương tiện hàng không phụ thuộc vào phương tiện phục vụ, bao gồm phương tiện lưu kho, chuyển, xếp, dỡ hàng hóa.
Những phương tiện có sẵn tại bất kỳ sân bay nào là một trong những nhân tố ảnh hưởng đến viêc lựa chọn tuyến đường. 9 Đặc biệt đối với những loại hàng lớn hoặc nặng, cần những thiết bị xếp dỡ đặc biệt, một số loại hàng hóa nhất định có thể được lưu kho theo những điều kiện riêng biệt trước khi gửi đi, trong chuyển tải hay sau khi tới nơi, những loại hàng khác như súc vật sống cần phải có sự chăm sóc đặc biệt. Phương tiện làm hàng của các sân bay cũng khác nhau, tùy thuộc chủ yếu vào địa thế của sân bay và lực lượng hàng hóa. Những phương tiện chủ yếu thường có tại các sân bay, nói chung có thể chia ra những loại sau: - Những phương tiện xếp lên, dỡ xuống khỏi máy bay.
- Phương tiện vận tải hàng đến và rời khỏi máy bay. - Kho bãi để lưu tạm thời và kiểm tra hải quan. Chất lượng và số lượng của từng loại phương tiện này phụ thuộc rất nhiều vào kích cỡ sân bay và công việc đại lý cung ứng phương tiện. Cơ quan sân bay, công ty làm hàng hay hãng máy bay có thể cung cấp tất cả hay bất cứ một thứ nào trong những phương tiện này, phụ thuộc vào những điều kiện địa phương và luật lệ của chính phủ.
Các công ước, các quy định quốc tế Việc vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không quốc tế do công ước Warsaw 1929 điều chỉnh.