CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VE DAY MẠNH XUẤT KHẨU CUA DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan về xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp 1. Khái niệm và bản chất của xuất khẩu 1. Khái niệm xuất khẩu Dựa vào khoản 1 điều 28 Luật Thương mại Việt Nam 2005, xuất khâu hàng hóa được định nghĩa là “việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”.
Dưới giác độ kinh doanh thì xuất khẩu lại được là hoạt động thương mại trong đó nước xuất khẩu bán các hàng hóa và dịch vụ cho các nước khác với mục tiêu thu lại lợi nhuận. Còn khi xem xét dưới giác độ phi kinh doanh thì xuất khẩu lại chỉ là hoạt động lưu chuyên qua biên giới quốc gia bởi hàng hóa lúc này chỉ đóng vai trò là quà tặng hoặc khoản viện trợ không hoàn lại, chứ không vì mục tiêu lợi nhuận. Dưới góc độ là một trong các phương thức thâm nhập thị trường quốc tẾ, xuất khẩu là phương thức ít rủi ro và chi phí thấp. Hoạt động xuất khâu hàng hóa nghĩa là trên cơ sở dùng tiền tệ làm phương tiện thanh toán, hàng hóa (hữu hình hoặc vô hình) được bán sang cho một quốc gia khác.
Tiền tệ ở đây có thê là ngoại tệ đối với một quốc gia hoặc cả hai quốc gia. Đối tượng của xuất khẩu bao gồm những hàng hóa được sản xuất bởi các doanh nghiệp trong nước hoặc những hàng hóa đã được chế biến sau khi nhập về hoặc thậm chí cả những hàng hóa đã nhập về nhưng chưa qua chế biến. Mục đích của hoạt động này là phát hiện và tận dụng được lợi thế so sánh của từng quốc gia trên cơ sở phân công lao động quốc tế, từ đó mà được tối thiêu hóa được chi phí và thu được lợi nhuận dưới dạng một khoản ngoại tệ. Tất cả các hoạt động này đều mang lại lợi ích cho cả các quốc gia nói chung và cho doanh nghiệp kinh doanh quốc tế nói riêng.
Dac điểm của xuất khẩu Xuất khâu hàng hóa mang những đặc trưng sau: Thứ nhất, hàng hóa di chuyển qua biên giới lãnh thổ quốc gia. Hoạt động xuất khâu diễn ra rất rộng trên phạm vi không gian và cả thời gian. Thứ hai, di chuyển quyền sở hữu đối với hàng hóa. Thứ ba, tiền tệ trong giao dịch thanh toán là ngoại tệ (đối với một bên hoặc cả 2 bên).
Thứ tư, luật điều chình xuất khâu rất đa dạng. Vị trí, vai trò của xuất khẩu 1. Vị trí của xuất khẩu Vị trí của xuất khâu hàng hoá trong nền kinh tế đất nước là vô cùng quan trọng bởi nó góp phan thúc day quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Từ lâu, xuất khâu đã được các lãnh đạo quốc gia coi là một bộ phận không thé thiếu được của hoạt động kinh tế đối ngoại, là một phương tiện quan trọng để thúc đây phát triển nền kinh tế của một quốc gia.
Đây là hoạt động kinh doanh quốc tế cơ bản, là cầu nối giữa nền kinh tế hai nước trong nền kinh tế toàn cầu. Xuất khâu hàng hóa là một trong bốn khâu của quá trình sản xuất mở rộng và nam trong phân phối và lưu thông hàng hóa. Nó nằm giữa khâu sản xuất ở quốc gia này và tiêu dùng hàng hóa ở quốc gia khác. Chính vì thế nói sự phát triển của xuất khâu sẽ là một trong những động lực chính đề thúc day sản xuất, từ đó hình thành mạng lưới sản xuất toàn cầu.
Vai trò của xuất khẩu a) Vai trò của xuất khẩu đối với nền kinh tế thế giới Xuất khẩu hàng hóa là một bộ phận của thương mại quốc tế. Tuy vậy, ý nghĩa của nó không dừng ở hành vi buôn bán giữa 2 quốc gia riêng lẻ với nhau mà còn có liên quan đến cả một hệ thong thuong mai toan cau. Thuong mai thé giới được đây mạnh sẽ giúp các nền kinh tế đều được hưởng những lợi ích nhất định. Chính vì vậy, xuất khâu có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển của kinh tế toàn cầu thông qua đây mạnh tiến trình hội nhập toàn cầu giữa các quốc gia.
Xuất khâu dựa trên việc khai thác các lợi thế so sánh của các quốc gia. Điều này có nghĩa là một quốc gia được đánh giá là có lợi thế tương đối so với các quốc gia khác về một hàng hóa nao đó thì sẽ tập trung vào sản xuất và xuất khâu các mặt hàng đó , đồng thời nhập khâu những mặt hàng mà không nằm trong lợi thế tương đối. Khi các quốc gia khai thác được lợi thé của mình một cách tốt nhất và tiến hành chuyên môn hóa ở khâu đó thì sẽ tối thiểu được các chi phí cho sản xuất như về vốn, về lao động, về tài nguyên thiên nhiên. Từ đó, giảm được tổng chi phí trên quy mô toàn cầu.
b) Vai trò của xuât khâu đôi với nên kinh tê quôc dân Thứ nhất, xuất khâu đem lại lợi nhuận cho các nước xuất khẩu thông qua thu về nguồn vốn góp phan thực hiện sự nghiệp công nghiệp hoá đất nước, nâng cao mức sống dân cư. Thứ hai, xuất khâu thúc đây quá trình phát triển kinh tế và tạo điều kiện cho ngành sản xuất phát triển. Đối tượng người tiêu dùng mà xuất khâu hướng đến là thị trường thế giới vì vậy quá trình sản xuất tạo ra thành phẩm phải xuất phát từ giải quyết được nhu cầu thị trường thế giới. Khi nhu cầu của người tiêu dùng thế giới tăng lên thì tốc độ sản xuất, cung ứng cũng phải càng nhanh lên.
Khi đó, xuất khâu là một bộ phận của lưu thông, phân phối sẽ đây nhanh quá trình tiêu thụ sản pham, từ đó gia tăng qui mô sản xuất. Khi đó, những nhà sản xuát không đáp ứng được với sự thay đổi của thi trường sẽ tự động bị đào thải như tính tất yếu trong cạnh tranh của nên kinh tế thị trường. Thứ ba, xuất khâu góp phan cải thiện đời sống người dân. Bởi thông qua việc tác động tích cực vào sản xuất, nó sẽ giúp giải quyết nạn thất nghiệp trong nước và tăng tiền lương bình quân đầu người vì khẩu hàng hoá cần thu hút một lượng đủ lớn lao động tham gia vào sản xuất.
Đông thời cái thiện đời sống còn thê hiện ở nhu cầu của người tiêu dùng ngày càng được đáp ứng một cách có chất lượng hơn. Thứ tư, xuất khẩu sẽ mở ra cơ hội phát triển trong mối quan hệ kinh tế đối ngoại giữa các nước. Vì xuất khâu có vị trí quan trọng trong nền kinh tế đối ngoại vì thế nên thực hiện xuất khẩu tốt sẽ tạo điều kiện cho quan hệ các nước trở nên thân thiết, gắn bó, từ đó các quan hệ kinh tế đối ngoại khác phát triển như du lịch, bảo hiểm. c) Vai trò của xuất khẩu đối với các doanh nghiệp.
Vươn ra thị trường nước ngoài là một xu hướng phát triển tất yếu của mọi doanh nghiệp bởi cơ hội khi mở rộng thị trường mới đem đến cho các doanh nghiệp rất nhiều lợi ích. Khi đó, những lợi ích từ xuất khâu hàng hoá dich vụ được biéu hiện thông qua những mặt sau đây: — Thông qua việc mở rộng thị trường sẽ giúp cho doanh nghiệp tăng doanh thu và lợi nhuận. — Nó cũng giúp cho các doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển trong điều kiện cạnh tranh khốc liệt. Do sự tăng mạnh của sé lượng tiêu thụ hàng hóa trên thị trường quốc tế mà tốc độ quay vòng vốn cũng tăng nhanh hơn.
— Học hỏi được và có thể nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế khi các doanh nghiệp trong nước tham gia vào cuộc cạnh tranh khốc liệt trên thị trường thì bắt buộc doanh nghiệp phải thay đổi để thích nghi với môi 6 trường không thì sẽ bị đào thải. Các vấn đề như chất lượng sản phẩm hay hiệu quả trong công tác sản xuất và tiêu thụ tất yêu sẽ được cải nhằm giúp doanh nghiệp thích nghỉ tốt hơn. — Nhu cầu hàng xuất khẩu gia tăng sẽ tạo thêm việc làm cho người lao động, tạo thu nhập ồn định cho cán bộ công nhân viên lao động trong doanh nghiệp. Các phương thức xuất khẩu Phương thức xuất khâu là phương thức mà các doanh nghiệp kinh doanh quốc tế sử dụng để đưa hàng hóa mình sản xuất được ra thị trường nước ngoài.
Những phương thức này rất đa dạng và được áp dụng tùy vào hoàn cảnh môi trường, điều kiện nội tại của doanh nghiệp và mức độ chấp nhận rủi ro. Nội dung của từng phương thức sẽ bao gồm định nghĩa, ưu nhược điểm và một số chú ý trong chuẩn bị các thủ tục cần thiết. Xuất khẩu trực tiếp Xuất khẩu trực tiếp là hoạt động bán hàng trực tiếp cho khách hàng nước ngoài mà không thông qua bất kỳ trung gian nào. Đây là hình thức xuất khẩu mà trong đó các nhà sản xuất hoặc các nhà xuất khẩu sẽ trực tiếp ký kết hợp đồng mua bán hàng hoá với các doanh nghiệp nhập khẩu đến từ nước ngoài.
Phương tiện trao đôi là thông qua thư chào hàng, thư điện tử, fax, điện thoại. Hai bên sẽ tiến hành ký kết hợp đồng sau khi thống nhất các nội dung và điều khoản sau quá trình trao đôi đó. Có hai loại hình xuất khâu trực tiếp là: Trực tiếp xuất khẩu va đại diện bán hàng Uu điểm: — Không qua trung gian nên có thê giảm được chỉ phí trung gian. — Trao đổi trực tiếp sẽ giúp các bên dé dang trình bày ý tưởng của mỗi bên từ đó giúp thống nhất các nội dung đề tránh những hiểu lầm đáng tiếc.
— Trực tiếp tiếp xúc với thị trường nước ngoài sẽ có điều kiện nắm bắt được nhanh chóng thị trường đồng thời kịp thời tiếp thu ý kiến của khách hàng, điều chỉnh phương án thâm nhập cho từng thị trường cho phù hợp. — Khi lựa chọn hình thức xuất khẩu trực tiếp thì doanh nghiệp sẽ chủ động và ra quyết định với các thông tin giao dịch từ đó công tác chuẩn bị nguồn hàng và phương tiện vận tải cũng được chủ động hơn. Nhược điểm: — Đối với thị trường mới thâm nhập thì do thiếu kinh nghiệm sẽ dễ sai lầm, bị ép giá. — Đối với các doanh nghiệp mới thâm nhập thị trường quốc tế còn gặp hạn chế về am hiểu thương trường quốc tế và mức độ phủ sóng của thương hiệu khi áp dụng hình thức này gặp khó khăn.